Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

A formación da lingua galega

No description
by

Francisco González

on 2 March 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of A formación da lingua galega

A evolución do latín ao galego
A orixe do galego
O substrato
A romanización
O galego na Idade Media (II)
Palabras patrimoniais, semicultas e cultas
O galego na Idade Media (III)
Entre o último terzo do século XIV e finais do XV, o reino de Galiza entra nun proceso de crise económica e social.
A nobreza galega foi derrotada nas loitas pola sucesión dinástica entre Pedro I e Henrique de Trástamara e entre Xoana a Beltranexa e Isabel a Católica, provocando a substitución das clases dirixentes autóctonas por outras castelás.
Período de pestes, fames e grande conflitividade social (revoltas irmandiñas)
Centralización do poder baixo o goberno dos Reis Católicos.
O galego na Idade Media (I)
A evolución do latín ao romance galego-portugués durante a Idade Media foi case imperceptible, xa que os documentos escritos se redactaban nun latín cada vez máis afastado da lingua oral.
Considérase que a partir do século IX o galego-portugués era xa unha lingua diferenciada do latín.
Non obstante, os primeiros textos escritos en romance van aparecer entre finais do século XII e principios do século XIII. O seu uso xeneralízase na segunda metade do século XIII.
A formación da lingua galega
O galego é unha lingua que procede do latín.
Como o resto de linguas neolatinas (catalán, castelán, romanés, italiano, etc.), aparece nos territorios que foran ocupados por Roma.
O latín falado nas diferentes áreas vai ir diverxendo co paso do tempo e dará lugar ás linguas neolatinas ou romances.
Antes da chegada dos romanos, existían no noroeste peninsular diferentes pobos de linguas diversas. Ás pegadas lingüísticas que deixaron conforman o
substrato
.
A este substrato prerromano pertencen:
Palabras referidas a animais, plantas e accidentes orográficos como:
amorodo
,
carqueixa
,
lama
,
parra
,
laxe
,
barranco
,
veiga
, etc.
Topónimos:
Cambre
,
Cecebre
,
Barallobre
,
A Veiga
,
Palas

de

Rei
, etc.
Os territorios do noroeste peninsular foron ocupados definitivamente polos Imperio Romano a finais do século I a. C.
A ocupación romana impón o latín como lingua da administración e promove a chegada de comerciantes, soldados e funcionarios doutras partes do Imperio.
Créase a provincia de
Gallaecia
.
As diferentes linguas das tribos galaicas, anteriores á chegada dos romanos, van ir desaparecendo progresivamente en favor do latín.
Superestrato (I)
O Imperio Romano descomponse durante o século V. A principios deste século xa temos un pobo xermánico, os suevos, asentado no territorio da provincia romana de Gallaecia.
Os rastros lingüísticos que deixaron os pobos xermánicos concrétanse en:
Léxico militar:
gañar
,
espía
,
guerra
,
helmo
,
gañar
, etc.
Léxico da natureza e da vida doméstica:
agasallar
,
sopa
,
rico
,
laverca
, etc.
Topónimos:
Allariz
,
Guitiriz
,
Mondariz
,
Gondomar
, etc.
Antropónimos:
Elvira
,
Afonso
,
Carlos
,
Henrique
, etc.
Superestrato (II)
No ano 711 entran os árabes na Península Ibérica. A súa presenza en Galiza foi efémera, pero quedan algúns restos que testemuñan a súa influencia no noso idioma:

Topónimos:
Alfoz
,
A Mezquita
,
Rábade
,
Aldea
, etc.
Léxico da construción:
albanel
,
alicerce
,
tabique
, etc.
Léxico militar:
alférez
,
atalaia
,
arsenal
,
xinete
, etc.
Léxico agrícola:
acea
,
aceite
,
arroz
,
laranxa
,
limón
, etc.
As principais mudanzas que se producen no paso do latín ao galego son:

Sonorización das consoantes oclusivas xordas intervocálicas (-P-, -T-, -K- > b,d,g).
CAPILLUM>
cabelo
, AMICUM>
amigo
, CITU>
cedo
Desaparición das consoantes oclusivas d e g en posición intervocálica.
VIDERE>
veer>

ver
, LEGERE>
leer>

ler
Perda de -N- e -L- en posición intervocálica.
LUNAM>
lúa
, MOLAM>
moa
O grupo latino CT evoluciona a -
it
-.
NOCTEM>
noite
Palatalización dos grupos CL-, PL- e FL- en posición inicial.
FLAMMAM>
chama
, CLAMARE>
chamar
, PLENUM>
cheo
Algunhas palabras sofreron diferentes niveis de evolución. Así, podemos extraer tres palabras distintas dun mesmo étimo latino:
ARTICULUM>
artículo
(culta),
artigo
(sem.),
artello
(pat.).

Estas evolucións desiguais deron lugar ás familias léxicas irregulares:

PERSONAM>
persoa
,
persoal
,
persoeiro
,
personaxe
,
personalizar
, etc.
O galego-portugués era o idioma de todas as clases sociais.
Foise incorporando aos usos escritos durante o século XIII, aínda que o latín continuaba a manter o seu uso.
Ademais, o galego-portugués gozaba de certo prestixio como lingua literaria fóra das fronteiras dos reinos de Galiza e Portugal.
Full transcript