Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Fyrri hluti Njálu

No description
by

Ásta Svavarsdóttir

on 15 September 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Fyrri hluti Njálu

Frásögnin
Frásögnin í Njálu ber öll megineinkenni fornrar íslenskrar sagnahefðar. Söguhöfundur talar í þriðju persónu eintölu og heldur sig einkum við ytri lýsingar en vitnar gjarnan til almannaróms þegar kveðnir eru upp dómar yfir persónum eða athæfi þeirra. Sjónarhorni er listilega beitt; tíð skipti sjónarhorna auka hraða frásagnarinnar og magna spennu. Jafnframt beitir höfundur því stílbragði að hægja á frásögninni þegar nær dregur átökum til að auka á spennuna.
Formáli
Njála er á yfirborðinu örlagasaga persóna en undir niðri lýsir hún einnig djúprættri togstreitu þar sem friðsamlegri samfélagsskipan, sem byggist á lögum og reglu, er teflt gegn hefndarskyldu.
Samfélagið sem lýst er í sögunni er ættarsamfélag þar sem völd eru einkum bundin goðorðum. Hvorki Njáll né Gunnar fara með goðorð þótt höfundur fjalli um þá á þann hátt að lesandi geri ósjálfrátt ráð fyrir að þeir hafi einhver slík völd. Á hinn bóginn fer erkióvinur Gunnars á Hlíðarenda, Mörður Valgarðsson, með goðorð.
Togstreitan milli laga og vígaferla í Njálu kemur einnig fram sem átök kristni og heiðni. Almennt er talið að hið kristna viðhorf styðji leið laganna en hin forna hefndarskylda tengist
heiðnum sið. Þetta er þó ekki einhlítt en ljóst er í sögunni að kristnin er lífsskoðun nýrra tíma.
Fyrirboðar
Fyrirboðar gegna mikilvægu hlutverki í sögunni. Sýnir, spádómar, draumar o.þ.h. koma oft fyrir og eiga sinn þátt í að þétta frásögnina og halda henni saman.

Njála er tæplega 100.000 orða löng en orðaforði Njáluhöfundar
er aðeins brot af þeirri tölu. Í útgáfunni sem hér er notuð eru
aðeins rúmlega 3100 mismunandi orð. Orðfæðin stafar m.a. af því að söguefnið er einhæft á ytra borði; vígaferli og sættir. Frá þessum atburðum er oft sagt með keimlíku orðafari og föstum orðasamböndum, s.s. maður er nefndur.
Njála er að mestu skrifuð í þeim einfalda stíl sem einkennir Íslendingasögur og stundum er nefndur sögustíll; lýsingar eru gagnorðar og samtöl knöpp. Á stöku stað víkur þó þessi stíll
fyrir orðfæri sem minnir á klerklegar latínubókmenntir. Dæmi um það eru ummæli Njáls um Höskuld Hvítanesgoða: „[…] þá er eg spurði að hann var veginn þótti mér slökkt hið sætasta ljós augna minna […]“
Persónu- og mannlýsingar
Persónulýsingar í Njálu eru áþekkar og í öðrum Íslendingasögum: Lýst er
útliti og ætterni persóna, þeim gefnar einkunnir í upphafi eða á mikilvægum stundum, en að öðru leyti lýsa þær sér sjálfar eða hver annarri með orðum og athöfnum. Persónur koma alskapaðar fram í sögunni og þróast ekki þótt reyndar megi segja að sumar taki sinnaskiptum við að kristnast. Í persónulýsingum endurspeglast sums staðar hugmyndir miðaldamanna um samspil útlits og skapgerðar.
Mannlýsingar í Njálu eru listavel gerðar og svo margbrotnar að þær bjóða stöðugt nýjum túlkunum heim. Sumar persónur endurspegla þær kristnu höfuðdyggðir sem miðaldamenn höfðu í hávegum. T.d. einkenna speki og réttlæti Njál en styrkur Gunnar. Menn hafa einnig þóst sjá samsvaranir með persónum Njálu og norrænna goða- og hetjukvæða. Þannig hefur Njáli verið líkt við Óðin en Merði við Loka. Gunnar er talin björt hetja eins og t.d. Sigurður Fáfnisbani en Hallgerður sögð líkjast Brynhildi að mörgu leyti. Skarphéðinn er andstæða Gunnars; dökkur, gráglettinn og ógæfusamlegur og á margt sammerkt með Gretti Ásmundssyni. Í sögunni má líka finna hliðstæðar persónur; Kári og Gunnar eru t.d. mjög líkir.
Njála ber þess ýmis merki að höfundur hennar hafi verið lærður maður og kunnugur evrópskri bókmenntahefð á miðöldum. Lýsing Njáls á sér t.d. hliðstæður í frásögnum af helgum mönnum og draumur Flosa er sóttur í Samræður Gregóríusar páfa, sem er lærdómsrit frá miðöldum.
Höfundur notar nokkra stórviðburði úr Íslandssögunni til að marka sögu sinni tímatal, s.s. landnám, setningu fimmtardóms, Kristnitökuna, Njálsbrennu og Brjánsbardaga. Ártala er þó ekki getið.

Fyrri hluti Njálu
Til umræðu í kennslustund

Hvers vegna þegir Gunnar fyrst um sinn yfir atburðinum á akrinum?
Hvað segir það um Mörð að hann hefst ekkert að á meðan menn Gunnars og Otkels vegast á?
Hvað finnst ykkur um þau orð Gunnars að honum þyki miður að standa í mannvígum?


Kafli 53

Gunnar er þögull um atburðinn fyrst um sinn en segir svo fólki frá því sem gerðist.
Skammkell lýgur því í Runólf að Gunnar hafi grátið þegar Otkell reið hann niður.


Kafli 52

Runólfur, sonur Úlfs aurgoða, er kynntur til sögu.
Hann býr á Dal austan Markarfljóts.
Runólfur hefur fengið að gista hjá Otkatli og býður honum í staðinn í heimsókn til sín.
Langur tími líður án þess að Otkell þekkist boðið.
Maður að nafni Auðúlfur er kynntur til sögu.
Hann er Austmaður (Norðmaður) og leggur hug á Signýju dóttur Otkels.

Kafli 51

Gunnar þiggur sjálfdæmið.
Hann segist telja að Otkell hafi stefnt sér til háðungar og vill fá jafnháar skaðabætur fyrir það og hann myndi þurfa að greiða fyrir matinn sem stolið var og útibúrið sem brann.
Málið er dautt og enginn þarf að borga neitt.
Gunnar hlýtur af þessu máli hina mestu sæmd.

Kafli 50

Gunnar reiðist mjög við að heyra stefnuna en Njáll segir hann ekki þurfa að örvænta; málið verði honum til sæmdar þegar fram líði stundir.

Kafli 49

Skammkell finnur hnífinn sem Melkólfur hafði misst þegar hann rændi Kirkjubæ.
Otkell og Skammkell bjóða Merði Valgarðssyni greiðslu fyrir að hjálpa til við að upplýsa málið.
Mörður sendir nokkrar konur á Hlíðarenda með smávarning til að athuga hverju þeim yrði launað.
Konurnar koma til baka með oststykki frá Hallgerði.
Stykkið passar í ostkistu Þorgerðar á Kirkjubæ og sjá menn nú að osturinn er kominn þaðan.

Kafli 48

Hallgerður sendir Melkólf til að stela mat á Kirkjubæ og brenna útibúrið þar.
Melkólfur gerir það en á leiðinni slitnar skóþvengur hans og hann stoppar til að gera við hann með hníf sínum.
Hnífur hans og belti verða eftir á jörðinni.
Heimilisfólkið á Kirkjubæ heldur að bruninn hafi verið slys og hugsar ekki meira um það í bili.

Kafli 47

Hallæri er í landinu.
Gunnar þrýtur bæði hey og mat enda hefur hann verið óspar á að veita þeim sem til hans hafa leitað.
Hann fer því til Otkels og biður um að fá að kaupa af honum mat og hey.
Þrátt fyrir að Otkell eigi nóg vill hann ekki selja Gunnari það sem hann biður um en selur honum hins vegar þrælinn Melkólf.
Njáll gefur Gunnari hey og mat eins og hann þarf og biður hann um að falast ekki eftir því hjá öðrum.

Kafli 47

Otkell á Kirkjubæ er kynntur til sögu.
Bræður hans heita Hallkell og Hallbjörn hvíti.
Skammkell á Hofi (II) er kynntur til sögu.
Hann er illgjarn, lyginn, ódæll og illur viðureignar en mikill vinur Otkels.
Melkólfur heitir þræll Hallbjarnar hvíta.
Otkell falast eftir honum en þegar hann eignast þrælinn fer hann að vinna mun verr en áður.


Kafli 45

Njáll hrósar sonum sínum fyrir vígið.
Þrjú þing líða án þess að Gunnar sæki vígsmál Sigmundar.
Hallgerður hvetur hann þó mjög til þess.
Loks kemur að því að Gunnar ríður til Njáls til að leita ráða hjá honum um vandamál sem borið hefur að höndum hans.
Njáll minnir þá Gunnar á að Sigmundur sé óbættur.
Gunnar segist ekki vilja drepa hendi við sóma sínum og setur upp tvö hundruð silfurs fyrir Sigmund.
Njáll borgar strax og þeir Gunnar halda vináttu sinni.

Kafli 45

Skarphéðinn drepur Sigmund en Grímur og Helgi drepa Skjöld.
Höskuldur er látinn sitja hjá á meðan bardaginn fer fram.
Skarphéðinn færir smalamanni Hallgerðar höfuð Sigmundar og segir honum að færa húsfreyju sinni það.
Smalamaðurinn kastar frá sér höfðinu um leið og Njálssynir eru farnir.
Hallgerður segir það slæmt að smalamaðurinn skuli ekki hafa komið með höfuðið til hennar.

Njála kafli 24

Gunnar sækir mál Unnar gegn Hrúti á alþingi.
Hrútur heldur uppi vörnum fyrir sig; segir mál Gunnars ónýtt þar sem gallar séu á málflutningi hans.
Njáll kemur að og segir geta bjargað málinu en Gunnar segir það óþarfa. Hann ætlar að gera líkt og Hrútur gerði forðum þegar hann deildi við Mörð gígju, þ.e. skora Hrút á hólm og berjast við hann um fé Unnar.
Höskuldur ráðleggur bróður sínum að greiða heldur féð en berjast um það við Gunnar enda er Gunnar engum líkur að styrk og hreysti.

Njála kafli 22

Njáll ráðleggur Gunnari að dulbúa sig sem Kaupa-Héðin, svikulan og illgjarnan kaupmann úr Eyjafirði, og fara til Borgarfjarðar með tvö sett af hestum.
Samkvæmt ráðleggingum Njáls á Gunnar að stofna til illinda á Höskuldsstöðum.
Þá verður Gunnari boðið á Hrútsstaði væntanlega til að halda friðinn og þar á hann að haga sér eins og monthani.
Gunnar á svo að beita brögðum til að fá Hrút til að segja sér hvernig fara skuli með stefnu á hendur sjálfum sér um fésök Unnar.

Njála kafli 15

Þjóstólfur verður uppvís að því að berja húskarl Höskulds og er rekinn burt frá Höskuldsstöðum.
Hann leitar ásjár hjá Hallgerði og hún biður mann sinn að veita honum vist. Glúmur samþykkir það með þeim fyrirvara að hann muni verða rekinn í burtu verði hann uppvís af illum gjörðum.
Áður en langt um líður hljótast vandræði af Þjóstólfi og skammar Þórarinn Glúm bróður sinn fyrir að hafa leyft honum að vera.

Njála kafli 10

Hallgerður er sár og reið yfir því að faðir
hennar skuli ekki hafa ráðfært sig við hana áður en hann ákvað að hún skyldi giftast Þorvaldi.
Þjóstólfur huggar hana með því að hún verða gefin í annað sinn.
Höskuldur afsakar sig við Hrút yfir því að hafa ekki ráðfært sig við hann um ráðahag Hallgerðar.
Hrútur segist sem minnst vilja koma nálægt hennar málum en spáir því að hjónaband þeirra verði ekki gæfuríkt.
Kynntur Svanur á Svanshóli frændi Hallgerðar, fjölkunnugur, ódæll og illur viðureignar.

Njála kafli 8

Hrúti bregður við þegar hann kemur heim og uppgötvar að kona hans er á bak og burt.
Hann heldur þó stillingu sinni.
Á næsta þingi lýsir Mörður fésök á hendur Hrúti (vill fá heimanmund hennar til baka).
Hrúti þykir Mörður sækja mál sitt af meiri ágirnd en drengskap hann skorar því Mörð á hólm og lætur allan mundinn liggja við.

Njála kafli 7

Unnur ríður aftur til alþingis til fundar við föður sinn og enn segist hún vilja skilnað.
Mörður gefur dóttur sinni ráð um hvernig hún skuli standa að því að skilja við hann.
Mörður ráðleggur henni að fara heim og vera blíð og góð og láta sem ekkert sé.
En vorið eftir ,,skuli hún kasta á sig sótt” og leggjast í rúmið.
Hrútur mun þá ríða vestur í fjörðu með fé sitt og vera þar lengi sumars. Þegar hann sé farinn skuli hún rísa aftur upp og kveðja menn til ferðar með sér. Hún á að ganga að hvílu sinni, nefna votta hjá rekkjustokki bónda síns og segja skilið við hann lagaskilnaði.

Njála kafli 5

Hrútur og menn hans berjast við Atla útlaga og hafa sigur eftir frækilegan sjóbardaga.
Hrútur og menn hans taka mikið fé eftir bardagann og tvö skip.
Á meðan á þessu stendur lætur Gunnhildur Guðröð son sinn fara með menn sína og taka Sóta af lífi og færa henni allt féð.
Þegar Hrútur kemur til baka segir Gunnhildur honum af afdrifum Sóta og lætur Hrút hafa allt féð en hann gefur Gunnhildi helminginn.

Hallgerður verður glöð þegar Gunnar kemur aftur heim en móðir hans ekki.
Ólafur pá býður Gunnari að koma vestur til sín, segir Högna og móður Gunnars geta séð um búið.
Gunnari finnst það fýsilegt í fyrstu en þegar til kastanna kemur vill hann ekki fara.
Hann hegðar sér eins og ósekur maður.

Njála kafli 75

Gunnar og Kolskeggur verða varir við fyrirsátina og búast til varnar (blóð fellur á atgeir Gunnars sem er fyrirboði um stórviðburð).
Gunnar og Kolskeggur drepa og særa marga menn.
Þorgeir Starkaðar eggjar nafna sinn Otkelsson til að ráðast á Gunnar og Gunnar drepur Þorgeir Otkelsson. Nú hefur Gunnar vegið oftar en einu sinni í sama knérunn.
Þegar Hallgerður fær fréttirnar verður hún kát en Rannveig móðir Gunnars spáir því að illt muni af þessum atburðum leiða.

Njála kafli 72

Njáll ríður undir Þríhyrning og hræðir Þorgeirana með því að Gunnar sé staðráðinn í að halda liðssöfnuði sínum þar til deilumál hans við þá hafi verið til lykta leidd.
Nafnarnir verða hræddir og biðja Njál um að leita sátta. Njáll samþykkir það gegn loforði um að nafnarnir haldi sættir.
Mörður skammar nafnana fyrir að hafa handsalað sættir við Njál.

Njála kafli 70

Þorgeir Starkaðarson vingast við nafna sinn Otkelsson og sannfærir hann um að Gunnar hafi rofið sætt á honum.
Þorgeir S. fær svo Þorgeir Otkelsson til þess að samþykkja aðför að Gunnari.
Þeir ætla hvor um sig að draga til liðsins 12 manns.

Njála kafli 68

Gunnari er gert að greiða einhverjar bætur en annars verða málalok honum hagstæð. Hann fær mikla virðingu af málinu og öfunda hann margir af því.

Njála kafli 66

Á þingi eru eftirfarandi menn í liði Gunnars: Sigfússynir (móðurbræður Gunnars), Njálssynir, Ólafur pá (mágur Gunnars) og hans menn.
Andstæðingar Gunnars á þingi eru þessir: Mörður, Runólfur í Dal, Gissur hvíti, Geir goði, Önundur í Tröllaskógi og Þorgeir Starkaðarson.
Deilur rísa á milli málsaðila.
Hjalti Skeggjason, tengdasonur Gissurar hvíta, stillir til friðar og lofar Gunnari tryggð ef hann leggi málin í gerðardóm þar sem sitja: Hjalti, Njáll og Ásgrímur.

Njála kafli 66

Valgarður fer af landi brott um sumarið.
Þorgeir Starkaðarson fær Önund í Tröllaskógi, bróður Egils í Sandgili, í lið með sér.
Gunnar stefnir Þorgeiri og Önundi fyrir óskyld mál samkvæmt ráðleggingum Njáls.

Njála kafli 65

Þórir og Þorgrímur heita tveir Norðmenn sem dvelja í Sandgili hjá Agli.
Starkaður undir Þríhyrningi á góðan hest.
Synir Starkaðar og þeir bræður í Sandgili vilja fara í hestaat og Hildigunnur læknir manar þá að bjóða Gunnari.
Gunnar samþykkir að taka þátt í atinu en biður um að engin vandræði hljótist af.
Njáll spáir því að atið muni leiða til mikils mannskaða en ekki verða Gunnari að falli.
Segist einnig hafa séð fyrir eigin dauða.

Njála kafli 58

Til umræðu í kennslustund

Hvers vegna færir Skarphéðinn smalamanni Hallgerðar höfuð Sigmundar og hvers vegna þykir Hallgerði miður að smalamaðurinn skyldi hafa kastað höfðinu frá sér?
Hvað finnst Njáli um víg Sigmundar?
Hvaða áhrif hafa húskarlavígin á vináttu Gunnars og Njáls?
Hvað finnst ykkur um framkomu Hallgerðar við fólkið á Kirkjubæ?
Hvað finnst ykkur um aðferðir Marðar Valgarðssonar við að upplýsa stuldinn og brunann á Kirkjubæ?
Frh. á næstu glæru...



Kafli 54

Smalamaður segir Gunnari að Skammkell hafi gert grín að honum.
Gunnar fer þá af stað til að drepa þá Skammkel og Otkel.
Kolskeggur slæst í för með honum.
Saman drepa þeir átta manns.
Mörður er látinn vita af því að menn Gunnars og Otkels vegist á skammt frá bæ hans en Mörður kýs að hafast ekkert að.
Gunnar segir að sér þyki ekki gaman að standa í mannvígum.

Kafli 53

Otkell, Skammkell og Auðúlfur ríða loks af stað til að heimsækja Runólf.
Hestur Otkels fælist og hann getur ekki stjórnað honum.
Otkell ríður Gunnar niður þar sem hann stendur og er að sá í akur.
Skammkell blóðgar eyrað á Gunnari með spora sem hann hefur á fótum.
Gunnar reiðist og segir honum að vera viðbúinn að hitta atgeir sinn næst þegar þeir finnist.

Kafli 51

Gunnar ríður til alþingis ásamt Njáli, sonum hans og Sigfússonum.
Gunnar leitar ráða hjá Höskuldi og Hrúti.
Hrútur ráðleggur Gunnari að skora Gissur hvíta á hólm en Kolskeggur gangi á hólm við Geir goða.
Gissur og Geir frétta þetta og gera sér grein fyrir því að Skammkell hefur sagt ósatt um ráðleggingar þeirra.
Þeir stinga upp á því að Otkell bjóði nú Gunnari sjálfdæmi um málið til að friðþægja hann.

Kafli 50

Skammkell kemur til Mosfells að hitta Gissur hvíta og segir honum frá sáttatilboði Gunnars.
Gissur hvíti leggur til að Otkell þiggi það sem Gunnar býður.
Geir goði er sammála því.
Skammkell ríður aftur til Kirkjubæjar og lýgur því að Gissur og Geir goði hafi lagt til að Otkell stefni Hallgerði til þings fyrir stuld en Gunnari fyrir afneyslu.
Hallbjörn segist telja að þetta sé lygi en ríður þó með þeim Otkatli og Skammkeli að Hlíðarenda til að flytja fram stefnuna.

Kafli 49

Hallbjörn skammar Otkel bróður sinn fyrir að hafa sent Skammkel í sendiferðina þar sem hann sé lyginn og ólíklegur til að segja rétt frá málavöxtum.

Illt er að eiga þræl að einkavin

Kafli 49

Gunnar fréttir að það sé orðið altalað að Hallgerður hafi valdið skaðanum á Kirkjubæ.
Hann ákveður að leita eftir sáttum við Otkel.
Hann býður Otkatli tvennar bætur fyrir skaðann.
Skammkell ráðleggur Otkatli að þiggja ekki bæturnar heldur leita til Geirs goða og Gissurar hvíta um málið.
Skammkell býðst til að fara sjálfur að hitta Geir og Gissur og segja þeim hvernig málum sé háttað milli Otkels og Gunnars.

Kafli 48

Þegar Gunnar kemur heim af þingi lætur Hallgerður bera ost og smjör á borð.
Gunnar veita að slíkt er ekki til í búi hans og gerir sér grein fyrir að Hallgerður muni hafa stolið þessu.
Hann rekur Hallgerði kinnhest og hún segist ætla að muna honum það.


Kafli 46

Gissur hvíti á Mosfelli og Geir goði frá Hlíð í Biskupstungu eru kynntir til sögu.
Þeir eru miklir höfðingjar og fylgjast að í hverju máli.
Minnt er á Mörð Valgarðsson á Hofi á Rangárvöllum.
Faðir hans er utan en Unnur móðir hans er látin.
Mörður er slægur og illgjarn og öfundar mjög Gunnar frænda sinn.

Njála kafli 42

Sigmundur, Skjöldur og Þráinn koma að Þórði þar sem hann er einn á ferð. Þeir ráðast að honum allir þrír. Þórður verst hetjulega en svo fer að lokum að þeir ná að drepa hann.
 
Hallgerður sendir menn til Bergþórshvols og til þings að tilkynna vígið.


Njála kafli 40

Njáll lætur segja sér tíðindin af vígi Brynjólfs þrisvar sinnum.
 
Njáll og Gunnar sættast á bætur fyrir Brynjólf; sami sjóður og greiddur var fyrir Atla gengur til baka (hundrað silfurs).


Njála kafli 39

Njáll og Gunnar ríða enn og aftur til þings. Bergþóra fær Þórð Leysingjason, fóstra Njálssona, til að drepa Brynjólf rósta.
 
Smalamaður tilkynnir Hallgerði vígið. Hún hótar grimmilegum hefndum.


Njála kafli 38

Njáll vill senda Atla í burtu til að verja
hann fyrir ráðagerðum Hallgerðar. Atli vill
hins vegar ekki fara. Hann biður Njál um að þrælsgjöld muni ekki koma fyrir sig verði hann veginn. Njáll heitir því.
 
Hallgerður biður Brynjólf rósta frænda sinn (launson Svans, móðurbróður Hallgerðar) að drepa Atla. Brynjólfur gerir það þegar Gunnar og Njáll eru farnir til þings.
 
Gunnar fréttir þetta og greiðir Njáli hundrað silfurs sem eru full manngjöld.



Njála kafli 37


Á meðan Gunnar og Njáll eru á þingi sendir Bergþóra Atla að drepa Kol.
 
Njáll greiðir Gunnari 12 aura silfurs úr sama sjóði og Gunnar hafði áður greitt Njáli.


Njála kafli 33

FSH ÍSL 303 Dóra Ármannsdóttir

Gunnar ríður til þings í glæsiklæðum. Þar hittir hann Hallgerði sem einnig er glæsilega búin. Þau tala saman og Gunnar ákveður að biðja hennar.

Gunnar fer til búðar þeirra bræðra Höskuldar og Hrúts og biður um hönd Hallgerðar. Þeir taka honum vel og af samskiptum þeirra má ekki sjá að þeir hafi átt í útistöðum áður.
 
Hrútur varar Gunnar við Hallgerði; segir að hún sé blandin mjög. Bendir á að hjónabandið sé girndarráð þeirra beggja (boðar yfirleitt ekki gott). Gunnar vill samt sem áður fastna sér konuna.
 
Njáll tekur illa í þá fyrirætlun Gunnars að giftast Hallgerði. Segir að af henni muni stafa illt þegar hún flytur austur til Gunnars.
 
Gunnar segir að hún muni aldrei ná að spilla vinfengi þeirra Njáls. Njáll svarar því til að hún muni samt ganga ansi nærri því.
 


Njála kafli 29

Gunnar og Kolskeggur fara utan ásamt Hallvarði. Þegar þeir koma til Noregs eru orðin höfðingjaskipti þar; Haraldur gráfeldur og Gunnhildur eru látin en Hákon jarl Sigurðarson ræður nú ríkjum.

Hallvarður spyr Gunnar hvort hann vilji gerast handgenginn jarli en Gunnar segist ekki vilja það. Hann vill frekar fara í hernað með Hallvarði og fer svo að þeir halda til Hísingar (eyju sem Gautaborg stendur á að hluta) á fund Ölvis, frænda Hallvarðs.
 
Ölvir lætur þeim Gunnari í té tvö langskip og mannafla með enda líst honum mjög vel á Gunnar og vill vingast við hann.
 
Ölvir varar Gunnar og félaga við tveimur illmennum sem heita Vandill og Karl Snæúlfssynir og stunda sjórán á Gautelfi.


Njála kafli 25

Unnur Marðardóttir giftist Valgarði gráa (ath. viðurnefni hans). Gunnari og Njáli þykir það slæmt.
Unnur og Valgarður eignast soninn Mörð, hann er slægur og öfundar frænda sinn Gunnar mjög.
Synir Njáls og Bergþóru eru kynntir hér, skoðið vel lýsinguna á þeim; Skarphéðinn, Grímur og Helgi.
Höskuldur er laungetinn sonur Njáls, sonur Hróðnýjar Höskuldsdóttur, þau koma við sögu síðar.
Njáll biður eiginkvenna handa Skarphéðni og Grími. Þeir búa þó áfram heima þó þeir haldi bú annars staðar.

Njála kafli 24

Svo fer að Hrútur greiðir féð af hendi við Gunnar og biður hann um að njóta svo sem hann hafi aflað. Spáir því að Gunnari muni hefnast að lokum og að samskiptum ætta þeirra sé ekki lokið.

Njála kafli 21

Unnur Marðardóttir er blönk og biður Gunnar frænda sinn að ná fé sínu (heimanmundinu) af Hrúti.
Gunnar tekur tekur mál Unnar að sér en leitar ráða hjá Njáli vini sínum um það hvernig hann skuli fara að því að ná fénu frá Hrúti. Gunnar kann nefnilega lítið í lögum.

Njála kafli 20

Njáll Þorgeirsson á Bergþórshvoli er kynntur til sögunnar og kona hans Bergþóra Skarphéðinsdóttir.
Ath. vel lýsinguna á þeim hjónum!
Bróðir Njáls er Holta-Þórir faðir Þorgeirs skorargeirs sem kemur við sögu síðar.



Njála 19

Gunnar Hámundarson á Hlíðarenda kynntur til sögunnar (skoða vel lýsinguna á honum og þekkja, björt/ljós hetja).
Bræður Gunnars eru Kolskeggur og Hjörtur – þeir sem þarf að þekkja.





Njála kafli 17

Glúmur og Þjóstólfur rífast er þeir fara í sauðaleit. Þeir berjast og Þjóstólfur drepur Glúm.
Hallgerður sendir Þjóstólf til Hrúts. Hrútur drepur hann.
Þórarinn, bróðir Glúms ,fer þess á leit að Höskuldur bæti honum bróðurmissinn. Höskuldur þarf engar bætur að greiða þar sem hann drap Þjóstólf ekki en Höskuldur og Hrútur gefa Þórarni góðar gjafir.
Hallgerður skiptir um bústað við Þórarin, hún fer til Laugarness (Reykjavíkur) en hann til Varmalækjar.

Njála kafli 16

Haust eitt eru litlar heimtur á fé manna og biður Glúmur Þjóstólf að fara á fjall með húskörlum sínum að leita að fénu.
Þjóstólfur segist ekki nenna að vinna húskarlanna.
Glúmur og Þjóstólfur rífast og segir Glúmur Hallgerði frá ósætti þeirra. Hallgerður ber í bætifláka fyrir Þjóstólf og reiðist Glúmur henni svo mjög að hann slær hana. Hallgerður tekur þetta mjög nærri sér og grætur. Þjóstólfur kemur að henni
grátandi .
Hallgerður biður hann um að hefna
ekki barsmíðanna.
Þjóstólfur lofar engu en gengur glottandi
burt.




Njála kafli 13

Glúmur Óleifsson biður um hönd Hallgerðar.
Að þessu sinni ráðfærir Höskuldur sig við Hrút. Hrútur gefur þau ráð að Þjóstólfur skuli ekki fara suður með Hallgerði og aldrei fá að vera í híbýlum Glúms lengur en í þrjár nætur.
Hrútur ráðleggur einnig að Hallgerði sé sagt frá kaupmálanum og henni leyft að ráða hvort hún giftist Glúmi.
Hallgerður samþykkir kaupmálann og er föstnuð Glúmi.

Njála kafli 11

Hallgerður stýrir búi Þorvalds ekki vel og er vorar skortir bæði mjöl og skreið.
Hallgerður brigslar Þorvaldi um nísku.
Hann reiðist og slær hana í andlitið svo blæðir.
Þjóstólfur hefnir barsmíðanna með því að drepa Þorvald þar sem hann er staddur í skútu sinni við Bjarnarey að sækja skreið og mjöl.

Njála kafli 9

Hér segir frá Hallgerði langbrók. Hún er fögur en jafnframt örlynd og skapbráð.
Þjóstólfur fóstri Hallgerðar er hér einnig
kynntur. Hann er af suðureyskum ættum, sterkur og vígur vel. Hann hefur drepið marga menn en engan bætt að fé. Það er mál manna að hann sé enginn skapbætir Hallgerðar.
Hallgerður er föstnuð manni að nafni Þorvaldur Ósvífursson.

Kafli 8

Mörður er orðinn gamall maður og veit að hann mun aldrei vinna Hrút í hólmgöngu svo hann lætur Hrúti eftir heimanmundinn.
Á heimleið frá alþingi gista Hrútur og Höskuldur í Lundi hjá bónda einum og er veisla um kvöldið. Ungir sveinar herma þar eftir Hrúti og Merði og gera grín að máli þeirra.
Takið eftir ólíkum viðbrögðum þeirra bræðra og hvað segir þetta okkur um Hrút?

Njála kafli 6

Hrútur er með konungi um veturinn í mjög góðu yfirlæti.
Er vorar vill hann halda heim til Íslands.
Gunnhildur spyr hann hvort hann eigi nokkra konu á Íslandi, Hrútur segir svo ekki vera.
Gunnhildur veit að hann segir ekki satt. Hún gefur honum hring úr gulli með þeim orðum að hann muni aldrei mega koma munúð fram við þá konu sem hann ætli sér á Íslandi en við allar aðrar konur megi hann koma fram vilja sínum!!

Kafli 2

Á leið heim af þingi fréttir Hrútur lát Eyvindar bróður síns í Noregi og er tjáð að óvinir Eyvindar muni taka allt fé eftir hann nema Hrútur fari utan og verji það. Hrútur verður því a fara suður til Marðar og biðja um að dóttir hans sitji þrjá vetur í festum á meðan hann sé utan.
Mörður samþykkir þetta og Hrútur siglir austur til Víkur í Noregi.



Njála kafli 2

Höskuldur og Hrútur ríða til alþingis. Höskuldur vill að Hrútur leiti sér kvonfangs og hefur þegar gert ráðstafanir til þess að hann fái Unni Marðardóttur. Hrútur lætur bróður sinn ráða, honum líst vel á konuna en segist ekki vita hvort þau muni eiga farsæla framtíð saman.
Hrútur fær Unnar gegn því að Höskuldur útvegi honum land til að búa á . Mörður ákveður heimanfylgju Unnar og kveður á um að helmingar félag skuli vera með þeim Hrúti ef þau eignast erfingja.

Fjölskylda Unnar Marðardóttur er kynnt til sögunnar.
Hálfbræðurnir Höskuldur Dala-Kollsson og Hrútur Herjólfsson eru kynnir til
sögunnar svo og Hallgerður dóttir Höskuldar.
Hallgerður þykir falleg en Hrútur talar um að hún hafi þjófsaugu!
Bræður Hallgerðar voru Þorleikur (faðir Bolla í Laxdælu, Ólafur faðir
Kjartans og Bárður).

Kolskeggur fer til Noregs og síðan til Danmerkur og gerist hirðmaður hjá konungi.
Kolskegg dreymir að ljós maður komi til sín, bjóði sér kvonfang og biðji sig að gerast riddari sinn. Spekingur einn túlkar drauminn þannig að Kolskeggur muni fara suður í lönd og gerast guðs riddari.
Kolskeggur tekur skírn í Danmörku en fer svo til Garðaríkis (Rússlands) og Miklagarðs (Istanbúl) og gerist höfðingi yfir Væringjaliði (lífvarðasveit Miklagarðskeisara). Kolskeggur er úr sögunni.

Njála kafli 81

Högni tekur atgeir föður síns og heldur ásamt Skarphéðni af stað til Odda að hefna Gunnars.
Skarphéðinn drepur vinnumann en Högni Hróald Geirsson.
Þeir fara síðan að Þríhyrningi. Skarphéðinn drepur Starkað en Högni drepur Þorgeir Starkaðarson.
Skarphéðinn og Högni fara svo til Marðar sem biður sér griða og býður Högna sjálfdæmi um dauða föður síns.
Högni vill í fyrstu heldur hefna en sættir sig við sjálfdæmið að lokum.

Njála kafli 79

Þorgeir Starkaðarson er hræddur um að Sigfússynir komi að hefna Gunnars og
biður um að annað hvort Gissur eða Geir
verði eftir sér til fulltingis.
Gissur og Geir varpa hlutkesti um hvor
þeirra skuli verða eftir og kemur það í hlut Geirs sem sest að í Odda.
Hróaldur, launsonur Geirs, hrósar sér af því að hafa veitt Gunnari banasár og Þorgeir Starkaðarson hrósar sér af öðru sári sem hann veitti Gunnari.

Njála kafli 77

Gunnar afþakkar gott boð en biður Njál að líta eftir Högna syni sínum eftir sinn dag. Segist hins vegar vera sama um hvað verði um Grana!
Langur tími líður áður en Gissur og hans liði þorir í Gunnar.
Og Gunnar hegðar sér eins og ósekur maður.

Njála kafli 75

Gissur hvíti safnar saman óvinum Gunnars og minnir á að Gunnar er sakamaður.
Þeir ákveða að fara að honum 40 saman og drepa hann.
Hjalti Skeggjason skorast undan þar sem hann hafði áður heitið Gunnari vináttu sinni.
Njáll biður Gunnar enn og aftur að fara varlega og varar hann við aðförinni sem fyrirhuguð er.
Njáll býður Gunnari að synir hans hjálpi
honum að verjast óvinum.

Njála kafli 75

FSH. Frumkvæði-Samvinna-Hugrekki. ÍSL 303 Dóra Ármannsd.

Njáll hótar að ónýta vígsmálið nema málið verði lagt í gerðardóm og svo er gert.
Niðurstaðan er sú að Gunnar þarf að greiða fésekt auk þess sem hann og Kolskeggur eru gerðir útlægir í 3 ár.
Njáll ávaxtar fé sem Gunnar hafði áður fengið honum til varðveislu og það dugir fyrir fésektinni.
Njáll biður Gunnar að halda sættina. Segir að hann muni afla sér mikillar virðingar og verða gamall fari hann utan en honum sé bráður bani vís fari hann ekki.

Njála kafli 74

Njáll ráðleggur Gunnari að vera var um sig því nú hafi hann vegið tvisvar í sama knérunn. Segir áríðandi að Gunnar haldi hér eftir þær sættir sem gerðar verði.
Á alþingi sækir Gissur hvíti vígsmál Þorgeirs Otkelssonar. Hann krefst þess að Gunnar verði gerður útlægur og eignir hans upptækar.

Njála kafli 73

Nafnarnir frétta að Gunnar sé nú einn heima á Hlíðarenda ásamt nokkrum konum.
Þorgeirarnir hittast með liðsöfnuð sinn. Á leiðinni til Gunnars sækir á þá svefnhöfgi svo að þeir sofna.
Njáll sér þetta fyrir og sendir sauðamann sinn að vara Gunnar við.
Sjálfur fer Njáll til nafnanna og lýgur því að þeim að Gunnar sé á leið til þeirra með mikið lið.
Nafnarnir sjá sér þann kost vænstan að flýja.

Njála kafli 69

Þorgeir Starkaðarson á svo að fá nafna sinn Otkelsson með sér í málið og etja honum gegn Gunnari enda hafi Gunnar tekið sáðland af honum og rofið þannig sættir við hann. (Munið að Gunnar hafði áður drepið Otkel, föður Þorgeirs).
Mörður er minnugur þess að Njáll hafi sagt Gunnari að hann mætti ekki rjúfa sættir sínar og vega oftar en einu sinni í sama knérunn.

Njála kafli 67

Þorgeir Otkelsson er kynntur til sögunnar. Hann er góður maður en heldur ,,talhlýðinn”.
Þorgeir Starkaðarson fer á funda Marðar og vill að hann hugsi eitthvert ráð til að klekkja á Gunnari.
Mörður vill að Þorgeir S. saki Kolskegg um að rjúfa sætt á sér með því að gjalda lausafé í stað landareignar sem Starkaði var goldin í sonarbætur.

Njála kafli 67

Valgarður grái kemur heim til Íslands.
Þorgeir Starkaðarson óskar eftir liðsinni Valgarðs og Marðar varðandi vígin á Knafahólum.
Þeir feðgar virðast tregir til í fyrstu en samþykkja svo að veita honum liðsinni gegn miklu fé.
Einn liðurinn í ráðagerð þeirra er að mægjast við Gissur hvíta.
Mörður átti að biðja Þórkötlu dóttur Gissurar sem hann fær fyrir konu .


Njála kafli 65

Gunnar fer ásamt Njálssonum, grefur líkin á Knafahólum upp og nefnir votta af sáum þeirra.
Stefnir þeim öllum til óhelgi fyrir að hafa farið að sér með það í huga að koma sér fyrir kattarnef.

Njála kafli 64

Gunnar ráðfærir sig við Njál varðandi vígin við Knafahóla.
Njáll selur Gunnari í hendur nokkur sakamál gegn fyrirsátsmönnunum. T.d. hafði Þorgeir Starkaðar hafði barnað frænku Njáls og Gunnar má sækja legorðssökina. Einnig hafði Starkaður gerst sekur um að höggva við í skógi Njáls og Gunnar má sækja hann til saka fyrir það.
Njáll segir Gunnari að fara að nefna votta að sárum hinna fölnu og verja sig á þingi með því að segjast hafa drepið þá í sjálfsvörn.


Njála kafli 64

Steinvör í Sandgili, ekkja Egils, mútar Þorgrími Austmanni til að taka við búsforráðum eftir Egil. Hún gefur honum dóttur sína og helminginn af fé sínu.
Þorgrímur samþykkir þetta þrátt fyrir að Þórir félagi hans hafi varað hann við og sagt honum að fara utan eftir dauða sinn.


Njála kafli 64

Gunnar áir á heimferð sinni og sofnar. Í draumi sér hann hóp af úlfum hjá Knafahólum sem sækja að honum og bræðrum hans. Hann verst vel en vargarnir ná að drepa Hjört.
Gunnar segir bræðrum sínum drauminn og biður Hjört að snúa aftur til Bræðratungu en Hjörtur segist vilja fylgja bróður sínum þótt hann viti vísan bana sinn.
Gunnar og bræður hans halda áfram þar til þeir verða varir við fyrirsátina.

Njála kafli 62

Þórir spáir því að hvorki hann né Egill muni eiga afturkvæmt úr fyrirsátinni við Gunnar og bræður hans.
Þórir biður Þorgrím félaga sinn að hefna ekki eftir sig en fara strax af landi brott eftir dauða sinn.

Njála kafli 61

Starkaður sendir Sigurð í Sandgil að gera Agli og sonum hans viðvart.
Þeir ætla að fara 30 saman að Gunnari og bræðrum hans.

Njála kafli 61

Gunnar og bræður hans, Kolskeggur og Hjörtur, ríða í Bræðratungu að heimsækja Ásgrím.
Ásgrímur tekur þeim vel og býðst til að fá menn til að fylgja þeim heim aftur. Gunnar afþakkar það.
Sigurður svínhöfði hefur það starf að njósna um ferðir Gunnars fyrir Starkað og hans lið.
Hann segir Starkaði að Gunnar ríði fámennur heim.

Njála kafli 61

Ásgrímur Elliða-Grímsson (tengdafaðir Helga Njálssonar) á erfðamál að sækja á þingi. Formsgallar eru á máli hans svo að Gunnar býðst til að skora andstæðing hans á hólm. Í staðinn heitir Ásgrímur liðveislu sinni ef Gunnar þurfi einhvern tímann á því að halda.
Um haustið vill Gunnar fara að heimsækja Ásgrím.
Njáll biður hann að taka syni sína með sér í ferðina en Gunnar fer án þess að gera Njálssonum viðvart.

Njála kafli 60

Sagt frá hestaatinu. Þorgeir Starkaðarson og Kolur Egilsson svindla í atinu svo hestur Gunnars slasast illa og það verður að aflífa hann. Gunnar rotar Þorgeir og Kol.
Njáll reynir að sætta mennina en Þorgeir og Kolur vilja engar sættir taka.
Gunnar fer að finna Ólaf pá, bróður Hallgerðar.
Ólafur ráðleggur Gunnari að vera var um sig.

Njála kafli 59

Starkaður Barkarson undir Þríhyrningi
kynntur og kona hans Hallbera.
Synir þeirra heita Þorgeir, Börkur og Þorkell en dóttir þeirra er Hildigunnur læknir.
Synirnir eru ódælir menn.

Njála kafli 57

Gunnar ver sig með því að segja að Otkell sé óhelgur þar sem hann hafi sært sig. Einnig telur hann Geir sekan um að hafa kvatt til dómsins menn sem áttu eftir Auðúlf að mæla. Fyrir þetta vill hann fá Geir dæmdan sekan fjörbaugsmann (útlegð í þrjú ár og greiða sekt).
Njáll o.fl. ná að stilla til friðar. Gunnar og frændur hans greiða skaðabætur fyrir vígin og málinu lýkur með fullum sáttum.

Njála kafli 56

Skafti Þóroddsson er kynntur til sögunnar. Hann er vinur Gissurar hvíta.
Í liði með Gissuri hvíta eru þessir höfðingjar:
Feðgarnir Skafti og Þóroddur
Ásgrímur Elliða-Grímsson
Oddur frá Kiðjabergi
Halldór Örnólfsson.
Geir goði lýsir vígsökum á hendur Gunnari og Kolskeggi.

Njála kafli 56

Gissur hvíti og Geir goði eiga eftir Otkel að mæla. Þeir varpa hlutkesti um það hvort þeirra skuli sækja vígsökina á þingi. Það kemur í hlut Geirs goða.

Njála kafli 55

Gunnar leitar ráða hjá Njáli varðandi vígin.
Njáll heitir Gunnari aðstoð á þingi en segir þetta mál þó aðeins vera upphaf vígaferla Gunnars.
Hann veitir Gunnari eftirfarandi heilræði:
a) að hann vegi aldrei oftar en einu sinni í sama knérunn (sama ættlið).
b) að halda sættir sem gerðar eru á milli hans og annarra.
Fari Gunnar eftir þessu muni hann verða gamall, ella muni skammt í dauða hans.

Njála kafli 55

Njála kafli 44

Gunnar skammar Sigmund fyrir víg Þórðar. Segir honum hollast að fylgja ráðum sínum ef hann vilji ekki tapa lífinu fyrir verknaðinn. Sigmundur lofar að vera til friðs.

Farandkonur koma á Hlíðarenda og hitta Hallgerði. Hallgerður fær Sigmund til að yrkja níðvísur um Njál og syni hans.

Farandkonurnar fara rakleiðis til Bergþórshvols og segja henni frá níðinu. Bergþóra segir sonum sínum frá því.
 
Skarphéðinn, Grímur og Helgi og Höskuldur taka vopn sín og segja föður sínum að þeir ætli í sauðaleit eða á laxveiðar.
 
Njáll biður syni sína að láta veiðina ekki bera undan

Njála kafli 43

Gunnar fréttir víg Þórðar á þingi. Hann fer rakleiðis til búðar Njáls og býður honum sjálfdæmi um vígið. Spyr hann einnig hvort hann vilji að synir hans komi að sættinni.
 
Njáll þiggur sjálfdæmið en segist ekki vilja hafa syni sína viðstadda. Setur upp tvö hundruð silfurs fyrir Þórð. Gunnar greiðir það hratt og vel.
 
Skarphéðinn fréttir víg Þórðar og að sæst hafi verið á málið. Hann lofar að halda sættina nema Sigmundur og Skjöldur brjóti gegn henni.


Njála kafli 41

Sigmundur Lambason frændi Gunnars er kynntur til sögu (Sigmundur og Rannveig móðir Gunnars eru bræðrabörn).

Sigmundur beiðist vistar hjá Gunnari sem hann og fær. Gunnar varar Sigmund við því að hlusta á frýjunarorð Hallgerðar konu sinnar því hún framkvæmi margt sem Gunnari sé á móti skapi.
 
Hallgerður gerir sér dælt við Sigmund. Segir eiginmanni sínum að hún ætli að hefna Brynjólfs ef hún mögulega geti. Gunnar sendir Kolskegg bróður sinn að vara Njál við.
 
Þórður Leysingjason sér sýn og Njáll túlkar hana sem merki um feigð hans.
 
Hallgerður fær Sigmund og Skjöld félaga hans til að drepa Þórð með aðstoð Þráins Sigfússonar tengdasonar síns.
Gunnar og Njáll ríða enn og aftur til þings. Bergþóra sendir Þórð í opinn dauðann.


Njála kafli 36

Gunnar og Njáll eiga saman skóg í Rauðuskriðu. Þeir hafa ekki skipt honum á milli sín en vanir að höggva í honum hvor um sig eins og þeir þurfa.

Nú ríða Njáll og Gunnar til þings en Bergþóra sendir Svart húskarl sinn að höggva við í skóginum.
 
Hallgerður segir Bergþóru fara ránshendi um skóginn. Hún sendir því Kol húskarl sinn að drepa Svart.
Þessir kaflar nefnast iðulega
Húskarlavígin.
 

 


Njála kafli 35

Vetrarboð er haldið að Bergþórshvoli og Gunnar og Hallgerður eru þar gestir.

Bergþóra móðgar Hallgerði með því að biðja hana að víkja sæti fyrir Þórhöllu tengdadóttur sinni.  
Þær eiga orðasennu og Hallgerður biður Gunnar að verja heiður sinn.

Gunnar bregst hins vegar reiður við; segir henni vera nær að munnhöggvast við sitt eigið heimilisfólk. Að svo búnu fara þau heim. 


Njála kafli 34

Brúðkaup Gunnars og Hallgerðar.

Hinir 7 Sigfússynir eru kynntir til sögu: Þráinn, Ketill (giftur dóttur Njáls), Þorkell, Mörður, Lambi, Sigmundur og Sigurður. 
Þráinn Sigfússon er giftur Þórhildi skáldkonu sem er stóryrt mjög og á það til að níða menn með orðum sínum.

Þórhildur tekur eftir því að Þráni verður mjög starsýnt á Þorgerði Glúmsdóttur (dóttur Hallgerðar). Hún sendir til hans kviðling þar sem hún hæðist að þessu. Þráinn verður mjög reiður og segir umsvifalaust skilið við konuna. 
Þráinn falast svo eftir því að fá Þorgerði fyrir konu og fær hennar eftir að hafa fengið góð meðmæli frá Njáli.


Njála kafli 32

Gunnar og Kolskeggur sigla heim til Íslands.

Gunnar fer á fund Njáls og verða með þeim fagnaðarfundir. Njáll segir Gunnari að margir muni öfunda hann og ráðleggur honum að ríða ekki til þings.
 
Gunnari þykir hins vegar „gott að finna góða menn“ og ákveður að fara til þings þrátt fyrir viðvaranir Njáls.
 
Hér gengur Gunnar gegn ráðum Njáls í fyrsta skipti.



Njála kafli 31

Gunnar telur sig nú hafa aflað nægilega mikils fjár og frama til að geta gengið á fund norrænna konunga.

Hann fer til Heiðabæjar í Danmörku á fund Haralds konungs Gormssonar sem býður honum kvonfang og landareignir ef hann vilji setjast að í Danmörku. Gunnar vill ekki þiggja það.

Þá fer Gunnar til Hísingar að hitta Ölvi. Hann lætur Ölvi hafa skip sín í skiptum fyrir þau sem Ölvir lét honum í té áður en hann lagðist í víking. Ölvir verður glaður við.
 
Því næst fer Gunnar á fund Hákonar jarls í Noregi. Hákon tekur vel við Gunnari; gefur honum gullhring og býður honum vetursetu. Gunnar leggur hug á Bergljótu frændkonu jarls og hefði auðveldlega getað fengið hana fyrir konu ef hann hefði kært sig um.
 


Njála kafli 30

Gunnar og menn hans berjast við Vandil og Karl og vinna
á þeim frækinn sigur. Gunnar sýnir svo mikla hreysti í bardaganum að félögum hans virðast þrjú sverð vera á lofti þar sem hann heggur.

Gunnar, Kolskeggur og þeirra menn herja í ár; í Danmörku, í Smálöndum (Svíþjóð) og Rafala (Tallin í Eistlandi).
 
Við Eysýslu (eyja úti fyrir Eistlandi) frétta þeir af víkingunum Hallgrími og Kolskeggi. Hallgrímur á kyngi magnaðan atgeir. Hann hefur látið setja þau álög á atgeirinn að hann muni ekki geta fallið fyrir neinu öðru vopni en honum og það syngur í atgeirnum áður en mannvíg eiga sér stað.
 
Gunnari og Kolskeggi tekst að ráða niðurlögum þessara víkinga (þrátt fyrir að vera með þriðjungi minna lið) og Gunnar eignast atgeirinn.
 


Njála kafli 28

Hallvarður hvíti, norskur maður, kemur til vistar hjá Gunnari og spyr hvort hann vilji fara utan með sér.
Gunnar spyr Njál ráða sem finnst þetta fyrirtakshugmynd.
Gunnar ákveður að taka Kolskegg með og biður Njál að sjá um bú sitt á meðan hann er í burtu.



Njála kafli 26

Ásgrímur Elliða-Grímsson í Bræðratungu (stutt frá Skálholti) er kynntur til sögunnar.
Njáll ráðleggur honum (Helga) að biðja um hönd Þórhöllu dóttur Ásgríms.


Njála kafli 23

Gunnar fer í einu og öllu eftir ráðleggingum Njáls; dulbýr sig, stefnir Hrúti til alþings og ríður svo heim á leið.
Höskuld dreymir fylgju Gunnars (bjarnardýr) og fer til Hrúts til að vara hann við.
Þá er þegar allt um seinan og Gunnar kemst undan.

Njála kafli 22

Kaupa-Héðinn á að reyna að herma stefnuna eftir Hrúti; gera það rangt í fyrsta skipti en síðan rétt.
Eftir réttu endurtekninguna á Gunnar svo að stefna Hrúti til alþingis fyrir sakir Unnar Marðardóttur.
Síðan skal Gunnar halda heimleiðis og haga för sinni þannig að hann ríði um nætur en hvílist á daginn.

Njála kafli 18

Mörður gígja andast. Unnur dóttir hans
gerist mjög eyðslusöm og lendir í fjárhagsvandræðum. Hún er enn ógift.


Njála kafli 14

Brúðkaup Glúms og Hallgerðar er haldið.



Þau eignast stúlku sem hlýtur nafnið Þorgerður eftir ömmu Hallgerðar því hún var komin frá Sigurði Fáfnisbana.
Svanur á Svanshóli frændi Hallgerðar hverfur. Það er mál manna að hann hafi gengið í fjallið Kalbakshorn – og sé þar með orðinn af draugi.

Njála kafli 12

Þjóstólfur heggur gat á skútu Þorvalds svo lík hans og farmur skútunnar allur sekkur og menn Þorvalds komast ekki í land á eftir Þjóstólfi.
Hallgerður sendir Þjóstólf til Svans frænda síns, en þar sem Svanur er göldróttur getur hann verndað Þjóstólf með göldrum.
Hallgerður fer heim til Höskuldar föður síns.
Ósvífur faðir Þorvalds fer til fundar við Höskuld og vill fá sonarbætur. Höskuldur er tregur til í fyrstu en Hrútur hvetur hann til að borga rífleg manngjöld.

Kafli 6

Hrútur siglir heim til Íslands og kvænist Unni Marðardóttur.
Heldur er fátt með þeim og fer svo að hún ríður með honum til alþingis til fundar við föður sinn.
Hún segir föður sínum að hún vilji skilja við Hrút.
Mörður ræðir við Hrút en niðurstaða verður engin.

Njála kafli 4

Sóti fer með fé Eyvindar til Danmerkur.
Gunnhildur lætur Hrúti í té tvö langskip skipuð hraustum mönnum til að fara á eftir honum.
Konungur gefur honum önnur tvö langskip til fararinnar.

Njála kafli 3

Hrútur kemur sér vel við Gunnhildi móður Haraldar gráfelds Noregskonungs.
Hún útvegar honum vist við hirð konungs og þau Hrútur eiga í ástarsambandi meðan hann er þar.
Þar sem Hrútur er orðinn handgenginn konungi er auðveldara fyrir hann að sækja erfðamál sitt við Sóta manninn sem tók fé Eyvindar.

Njáll sér til þess að allir deilualiðar sættist.
Mörður þarf að greiða háa fésekt fyrir Gunnar.
Högni sættist við Geir goða og Geir flytur aftur í Hlíð.
Högni kvænist Álfeiði Veturliðadóttur.

Njála kafli 80

Högni tekur við búi á Hlíðarenda en Grani fær leigulönd.
Smalamaður og griðkona á Hlíðarenda heyra Gunnar kveða í haug sínum.
Njáli er sagt frá þessu og lætur segja sér vísurnar þrisvar sinnum og sendir Skarphéðinn til Hlíðarenda.
Skarphéðinn og Högni heyra Gunnar kveða í haugnum. Gunnar er glaður og segist ekki hafa viljað vægja fyrir óvinum sínum.
Þeir taka því svo að þeir eigi ekki heldur að vægja fyrir óvinum Gunnars.

Njála kafli 78

Njáll segir að ekki sé hægt að sækja banamenn Gunnars til saka á þingi þar sem Gunnar var sjálfur sekur maður.
Gunnar er heygður.
Rannveig móðir hans vill ekki að atgeir hans fari með honum í hauginn og segir að sá einn megi snerta atgeirinn sem tekur að sér að hefna Gunnars.
Rannveig er svo hörð við Hallgerði að hún flýr til Grjótár ásamt Grana syni sínum.

Njála kafli 78

Gunnar biður Hallgerði um leppa tvo úr hári hennar svo hann geti notað í bogastrengi. Segir óvini sína aldrei fá sig sóttan á meðan hann geti varið sig með boganum.
Hallgerður neitar, segist ætla að muna honum kinnhestinn sem hann rak henni forðum.
Að lokum ná óvinir Gunnars að drepa hann. Hefur Gunnar þá sært 16 manns en drepið 2.

Njála kafli 77

Gunnar heyrir í hundinum og veit að hann er dauður og spáir því að skammt muni þeirra á milli.
Gunnar er einn heima ásamt Hallgerði og Rannveigu móður sinni.
Þorgrímur Austmaður er sendur til að gá hvort Gunnar sé heima.
Gunnar stingur Þorgrím með atgeirnum út um glugga.
Óvinir Gunnars sækja að honum en Gunnar ver sig með boga sínum svo sóknin gengur illa.
Gunnar drepur einn með ör frá óvinaliðinu og gerir þeim mikla skömm með þessu.

Njála kafli 77

Mörður fréttir að Gunnar sé einn heima og lætur Gissur og Geir vita og þeir safna liði gegn Gunnari.
Þeir taka Þorkel nágranna Gunnars höndum og pína hann til að lokka hundinn Sám í burtu frá Hlíðarenda.
Þegar Sámur sér að hann hefur verið svikinn rífur hann Þorkel á hol.
Önundur úr Tröllaskógi hleypur þá að hundinum og drepur hann.
Sámur rekur upp svo hátt gelt að
undir tekur.

Njála kafli 76

Gunnar, Kolskeggur, Þráinn Sigfússon, Grímur og Helgi Njálssynir búast til brottfarar.
Gunnar kveður heimamenn sína og vini með virktum og þeir Kolskeggur ríða af stað til skips.
Þegar bræður eru komnir að Markarfljóti ákveður Gunnar að hætta við að fara út og ríður heim aftur (Fögur er hlíðin...) en Kolskeggur fer utan.

Njála kafli 75

Mörður verður var við að Gunnar og Kolskeggur ríða tveir einir ofan í Eyjar til að athuga um vinnumennina þar.
Mörður sendir eftir mannskap til að gera Gunnari og Kolskeggi fyrirsát. Hann fær menn til liðs við sig og enn eru 24 saman á móti
Gunnari og Kolskeggi.

Njála kafli 71

Love ya
babe!

Þorgeirarnir tveir fara enn til fundar við Mörð.
Þeir hafa borgað honum mikla peninga fyrir ráð hans en þau hafa dugað illa.
Þeir biðja hann nú enn að upphugsa ráð til að klekkja á Gunnari.
Mörður leggur til að Þorgeir Otkelsson fífli Ormhildi, frænku Gunnars, til að espa Gunnar upp.
Þorgeir fer nú að venja komur sínar til Ormhildar og líkar Gunnari það illa.

Njála kafli 71

Njáll nær fram sáttum á alþingi.
Nafnarnir þurfa að borga sekt fyrir aðförina að Gunnari og sættast þannig við hann.
Mörður borgar hins vegar ekki neitt þótt vesenið hafi allt orðið að hans undirlagi.
Gunnar heimsækir Ólaf pá vestur í Dali og þiggur af honum góðar gjafir þ.á.m. hundinn Sám sem er mikill kosta gripur.

Njála kafli 70

Bardaginn við Knafahóla. Gunnar og bræður hans drepa 14 manns. Þeirra á meðal eru Börkur og Þorkell Starkaðarsynir, Egill í Sandgili, Kolur og Haukur Egilssynir og Þórir Austmaður. Margir aðrir úr liði Egils og Starkaðar eru sárir.
Hjörtur er drepinn í bardaganum eins og lög gera ráð fyrir.
Hildigunnur læknir græðir sár föður síns og manna hans. Segir að þeir hefðu betur aldrei att kappi við Gunnar, Starkaður tekur undir það.


Njála kafli 63

Hildigunnur Starkaðardóttir læknir spáir því fyrir Þorgeiri bróður sínum að hann muni bera höfuðið lágt eftir viðureignina við Gunnar.
Þórir Austmaður (vinnumaður í Sandgili) er neyddur til að slást í för með þeim Agli þar sem hann hefur átt vingott við dóttur Egils.

Njála kafli 61

Höskuldur Dala-Kollsson faðir Hallgerðar andast.
Þorgerður Glúmsdóttir (dóttir Hallgerðar) og Þráinn Sigfússon (móðurbróðir Gunnars) á Grjótá eignast son sem þau nefna Höskuld.
Gunnar og Hallgerður eiga synina Högna og Grana.


Njála kafli 59

Egill Kolsson í Sandgili er kynntur og kona hans Steinvör systir Starkaðar undir Þríhyrningi.
Börn þeirra eru Kolur, Óttar, Haukur og Guðrún náttsól.
Synirnir eru mestu ójafnaðarmenn en Guðrún er kvenna fríðust og kurteisust.
Mikill vinskapur er á milli fólksins undir Þríhyrningi og í Sandgili.

Njála kafli 58

Kafli 36 frh.

Gunnar greiðir Njáli 12 aura silfurs fyrir húskarlinn. Bergþóru finnst gjaldið lágt.
 
Austfirskur maður að nafni Atli falast eftir vist á Bergþórshvoli. Bergþóra ræður hann.
 
Njáll ríður til þings næsta sumar og hefur með sér fésjóðinn sem hann fékk fyrir víg Svarts.

Njála kafli 27

Helgi fær Þórhöllu Ásgrímsdóttur og í leiðinni tekur Njáll bróður hennar, Þórhall í fóstur (skoða þennan gjörning Njáls vel).
Njáll kennir Þórhalli lög svo að hann varð seinna mestur lögmaður á Íslandi.



Gissur segir að Gunnar myndi ekki grípa til vopna óvina sinna nema hann skorti vopn sjálfur.
Mörður vill brenna Gunnar inni en Gissur neitar.
Þeir hefja nýja sókn. Fletta þakinu ofan af skála Gunnars.
Mörður biður enn um að Gunnar verði brenndur inni og Gissur neitar í annað sinn.
Þeir ná að höggva bogastreng Gunnars í sundur.
Þegar hér er komið við sögu hefur Gunnar sært 8 menn en drepið 2.

Njála kafli 77

Almennt telja menn að Brennu-Njáls saga hafi verið samin seint á 13. öld (um 1280).
Njála er varðveitt í tæplega 60 eintökum sem sýnir að hún hefur frá öndverðu notið vinsælda.
Njála er lengst Íslendingasagna og rekur átök höfðingjaætta á Suðurlandi um aldamótin 1000.
Byggingu Njálu má skipta í tvo meginhluta: Í fyrri hlutanum eru hjónin á Hlíðarenda, Gunnar Hámundarson og Hallgerður í sviðsljósinu en síðari hlutinn fjallar einkum um Njál Þorgeirsson og syni hans.
Brennu-Njáls saga, kafli 1

Því hefur verið haldið fram að í
Njálu örli á kvenfyrirlitningu. Konur eru í ýmsu þolendur í sögunni en oft eru þær driffjaðrir atburðarásar. Karlmennsku er hins vegar mjög haldið á lofti og fátt er háðulegra karlhetjum sögunnar en að þeim sé líkt við konur.
Konur

Samvinnuverkefni
íslenskukennara FSH
Full transcript