Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Biologische verslaving en psychologische afhankelijkheid

In een poging om verlavingsaspecten te verduidelijken plaats ik vaak de biologische verslaving en de psychologische/emotionele afhankelijkheid NAAST elkaar.
by

Hans West

on 21 February 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Biologische verslaving en psychologische afhankelijkheid

trek
nieuwe
honger

gebruik
waarschijnlijkheid
(van gebruik)

aanwezigheid
van voorwaarden

controle
extern
intern
wilskracht (over?)
duidelijkheid
stress
(-) & (+)

Bepalend voor het ontstaan van trek
is slechts de hoeveelheid adrenaline...
Of die adrenaline door 'positieve'
komt, of door 'negatieve' emoties
komt, of in het bloed komt
door het in te spuiten,
dat maakt weinig uit.
tip:
A=> Plan van Aanpak
B=> Plan de Back-up
tip:
Wilskracht raakt op in de loop van de dag
Waar wens je het aan te besteden?
(zodat je 's avonds genoeg
over hebt...)
genetische
aanleg

vroegtijdige
blootstelling

transparantie
tip:
Mag je ook laten weten dat je een zwak enkeltje hebt op dit gebied?
afspraken
tip:
achterdeurtjes
geven extra
trek
als biologisch gegeven
Verslaving
centraal staat de ervaren trek
De dagelijkse honger wordt bepaald door:
hoeveel is/was de dagelijkse 'norm'?
hoe lang heb je niet gegeten/gebruikt?
Uiteindelijk wordt de mate van verslaving bepaald door het gebruik (aantallen en frequentie) van een verslavend middel. Het kan zijn dat 'aanleg' maakt dat je een verslaving sneller of langzamer 'oefent' dan een ander
(zoals ook andere kwaliteiten meer of minder oefening 'nodig' hebben om goed tot uiting te komen).
zonder gebruik geen honger naar gebruik ...
Het gebruik van een verslavend middel geeft in het motivationeel circuit (can-do-centrum) neurologische (!) veranderingen die uitwerken als een soort van nieuwe honger (naar dat middel dus) *craving*.
Sommige middelen verminderen daarnaast ook het vermogen om weerstand te bieden tegen die drang.
Ik kies de term "honger" omdat het hier gaat om oude delen van het brein en het gevoel zo krachtig en allesbepalend kan zijn. Zoals honger dat ook kan zijn terwijl iemand andere ideeën had over (bijvoorbeeld) afvallen.
zonder honger géén trek (N.B. niet hetzelfde!)...
dat trek gebruik in de hand werkt, dat moge duidelijk zijn
M.n. deze vicieuze cirkel staat,
samen met andere cirkels,
centraal in de spiraal
van verslaving
*going down*
Ook wel "craving" genaamd. Een gevoel van "trek" (zoals dat door niet-verslaafden waarschijnlijk maar slecht te begrijpen is), bepaalt het (zoek)gedrag en de prioriteiten van de verslaafde.
Twee factoren (naast hoeveel er is gebruikt) bepalen mee wat de invloed is van het gebruik op het ontstaan van de honger van een verslaving, namelijk:
Als die 'honger' éénmaal is
ontstaan dan is een andere
factor van groot belang...
Ons DNA (ben ik geboren uit verslaafde ouders -of ouders met een aanleg tot verslaving-) heeft méér invloed op de vraag of wij later in ons leven verslaafd raken dan, bijvoorbeeld, een opvoeding door verslaafde ouders.
de activatie van het motivationeel circuit door stress verhoogt het 'op zoek gaan'-aspect waardoor inmiddels bestaande honger zich uit in een actiever gevoel van 'trek' met de onrust om het middel te zoeken (craving)
nog véél bepalender voor de hoeveelheid trek is :
Dit wordt natuurlijk bepaald door allereerst...
natuurlijk volstaat alleen de "aanwezigheid" niet (want alles is te uiteindelijk wel te verkrijgen)
Daarnaast moet er vermindering of afwezigheid zijn van...
of wordt je daar op afgerekend
c.q. daardoor ondermijnd?
dwang
is
soms
nodig
(getrapte aanpak)
'verplicht gebruik' in de baarmoeder is natuurlijk héél bepalend voor de aanleg van een brein. Maar een brein verandert actief tot 20-21 jaar (met aan het einde van de puberteit met name de verbindingen met, en de controle op emotie).

Het is onduidelijk of de gevoeligheid wordt versterkt of dat gebruik "zwaarder weegt" naarmate er jeugdiger gebuikt wordt, duidelijk is dat de relatie bestaat tussen vrioegtijdig gebruik en het ontstaan van verslavingsproblemen op latere leeftijd.
...dit is de waargenomen(!) waarschijnlijkheid op paleo- en hersenstam niveau. Niet de verbaal rationele denkfuncties...
emoties die niet geuit zijn
(op adequate wijze)
geven méér stress
emotie
de mate waarin wij gevoelens adequaat kunnen laten zien en waarin we situaties naar onze hand kunnen zetten hangt natuurlijk sterk af van sociale vaardigheden
Gerard M. Schippers:
"afhankelijkheid is gedrag (gebruik dus) in plaats van een gevoel."
(h)erkenning v biol.-
emot./soc. behoeften

emotionele- &
sociale vaardigheden

trauma's
Afhankelijkheid
als psychologisch gegeven

de vicieuze cirkel waarin de expressie van emoties of biologische behoeften
alleen nog uiting
krijgt na
gebruik

de vicieuze cirkel waarin
gevoelens niet hoeven
te worden waarge-
nomen dankzij
gebruik
kunnen (of mogen)
laten zien
-expressie-
niet hoeven te
voelen of herinneren
Voor het begrijpen van psychologische afhankelijkheid verdienen twee aspecten rond emotie wat aandacht (met de functionele effecten van gebruik in het achterhoofd).
dit maakt het begrijpelijk dat mensen met traumatische herinneringen gevoeliger zijn voor verslaving
traumatische kinderervaringen (verwaarlozing, misbruik, mishandeling) verminderen de chemie en de structuur van een brein. Ook trauma's die we meemaken als volwassenen (oorlog, ongeluk, bedreiging, verkrachting, mishandeling) kunnen veranderingen geven waardoor zowel de stresstolerantie als ook een adequate waarneming van de actuele situatie, de eigen behoeften en de sociale vaardigheden.
Dat zijn beide 'goede voorwaarden' voor het ontstaan van verslaving (lastige gevoelens/herinneringen 'wegwerken', voldoen aan de (hoge) eisen.
Veel mensen ervaren een duidelijke relatie tussen emotie en gebruik
Copyright 2010
Hans West
Voor het begrijpen van psychologische afhankelijkheid verdienen twee aspecten rond emotie wel wat aparte aandacht (met de effecten van gebruik in het achterhoofd).
centraal staat het ervaren onvermogen om psychologisch te functioneren en met emoties om te gaan
Hoewel in de literatuur verder "verslaving"en "afhankelijkheid" door elkaar gebruikt worden, gebruik ik in mijn therapie deze termen vaak als aparte elementen van de totale ervaring "verslaafd te zijn".
Dit onderscheid helpt mensen om een verschil te herkennen tussen de biologische aspecten die momenteel naar alle waarschijnlijkheid nog niet reversibel zijn de eerste 150-200 jaar en daarnaast de emotioneel-psychologische aspecten die in veel gevallen wel degelijk te herstellen of te oefenen kunnen zijn.

Grant me the serenity to accept the things I cannot change;
the courage to change the things I can;
and the wisdom to know the difference.
Verslaving versus Afhankelijkheid?
-een(!) begripsbepaling-
Afhankelijkheid (werkdefinitie):
Als men niet, of niet langer, het vermogen heeft om zonder het gebruik van psychoactieve middelen op een emotioneel bevredigende en niet-zelfbeschadigende manier te functioneren en de daarvoor noodzakelijke sociale interacties te onderhouden.
Wat zijn voor jou de tricky (taboe-)gevoelens die meestal in gebruik uitmonden?
Verslaving (als werkdefinitie):
De situatie in het brein die ontstaat als het gebruik van psychoactieve middelen heeft gezorgd voor neurologische veranderingen ter hoogte van het motivationeel circuit, die gevoelens van 'craving', (gebruiks)gedrag en 'priority-shifts' uitlokt, en daarmee ook tolerantie en ontrekkingsproblemen in de hand werkt.
Het leidt tot gedrag dat door omstanders als onvoorstelbaar of teleurstellend wordt ervaren. De verslaafde ervaart dat overigens achteraf meestal precies hetzelfde (tenzij hij door interne of externe omstandigheden -gebruik- weer in dezelfde mindset terecht komt).
Schuld- en schaamte gevoelens zijn een gevolg van het gedrag.
http://prezi.com/0m8onhhzkn8p/palette/
(sociale)
omgeving

bijvoorbeeld alcohol (als zelfmedicatie) bij paniek- & angststoornissen, bij depressie en stemmingsstoornissen, cocaïne bij ADHD, of cannabis bij agressie problematiek
psychiatrische
aandoeningen
angststoornissen, depressie of andere beelden uit de DSM kunnen zorgen voor een grotere behoefte aan remmende (zelf) medicatie, of juist een verhoogde behoefte aan prikkels of controlerende capaciteiten. zodat mensen met een pschiatrische stoornis verslavingsgevoeliger blijken te zijn dan het landelijk gemiddelde.
if you like?... click 'like'!
en als je erover tweeten of FB-en? Graag!
(zie de buttons hieronder die daarvoor zijn) :-)

Zie ook: http://hanswest.wordpress.com/
Waarom mensen verslaafd raken hangt af van:
Intrinsieke eigenschappen van het middel / de drug
Beschikbaarheid / is het middel er wèl of niet?
Kwetsbaarheid (interactie tussen genetische aanleg -tot?- en de omgeving -waarin?-)
Ervaringen en omstandigheden tijdens een leven (trauma, psycho-sociale omstandigheden, relationele problemen) versus copingstrategieën
Bio-psycho-sociaal model

natuurlijk is psychiatrische problematiek van invloed op de waarneming en expressie, nog náást het gegeven dat het gevoelsleven gevoelens kent waar andere mensen geen weet van hebben.
Hetgeen chemische manipulatie van gevoelens aantrekkelijker maakt
wanneer men niet in staat is behoeften te (h)erkennen en daarmee op handige wijze op zoek te gaan naar bevrediging of anderszins, dan zal de kans groot zijn dat iemand op andere manieren op zoek gaat naar een 'goed gevoel' (NB ook de -h-erkenning van craving in een vroeg genoeg stadium)
uit
en (buitenwereld)
uit
houden (binnenwereld)
aanwezigheid van voorwaarden om te kunnen gebruiken zoals: is het middel binnen handbereik, zijn er parafernalia (cues).. en ben ik in de (emotionele of fysieke) omstandigheid (context)
die gebruik altijd aankondigden (bijv. is er geld dat voor gebruik kan worden ingezet, is er niemand die me tegenhoudt)
Start:
http://goo.gl/29hJIK
[G]eprogrammeerd genotscentrum (het is zo'n lekkere alliteratie)

(eigenlijk is "genotcentrum" geen geweldige term want het gaat niet om het genot, het gaat er om dat de dingen die in de evolutie BELANGRIJK zijn gebleken óók "lekker" zijn geworden. Maar verslaafden ervaren uiteindelijk bij een sterk geoefende biologische verslaving hun gebruik vaak nog maar nauwelijks als "lekker".)

Dit "programmeren van het can-do centrum", dit geprogrammeerd genotscentrum -ook wel eens een "gekaapt genotcentrum" genoemd- ontstaat door de vergelijking:
Biologische verslavingsKANS
= [G]eprogrammeerd [G]enotcentrum
= [G]evoeligheid(genetisch x epigenetisch) X [G]ebruik

Een mens kan genetisch gevoelig zijn voor het ontstaan van een verslaving aan een bepaald middel. Die gevoeligheid zal door Gebruik van dat middel 'geoefend' moeten worden voor het een verslaving, of -zo je wilt- een nieuwe honger wordt.

Een nieuwe 'honger' in dit deel van het brein maakt het mogelijk dat er biologische gevoelens ontstaan van "trek" (als op dit niveau ervaren wordt dat gebruik binnenkort tot de mogelijkheden kan behoren en dat daarnaast de honger inmiddels weer hoog genoeg is opgelopen omdat het vorig gebruik lang genoeg geleden is)
verslaving
Emotionele Afhankelijkheid is natuurlijk een volledig ander verhaal dan de relatief simpele biologische verslaving, breder, complexer. En heel grof te versimpelen naar twee poten:
-De mate waarin je afhankelijk bent om bepaalde gevoelens niet te hoeven voelen &
-de mate waarin je afhankelijk bent van middelen om bepaalde dingen uit te leven.

Ook deze in "formule":
Emotionele AfhankelijkheidsKANS = [G]evoeligheid[emotioneel] X (Groot palet van mogelijkheden - [G]ebruik))
Waarbij Gevoeligheid wordt bepaald oor het evenwicht tussen (trauma's en pathogene atmosferen)*(problemen in bonding)/(aanwezigheid van een opvoeding en leven waarin zelfwaarde en succeservaringen beleefd werden zonder gebruik)*(aanwezigheid van praktisch toepasbare emotionele intelligentie).
... waarin stress en emotionele Gebeurtenissen in het heden een even grote rol kunnen spelen als de emotionele opvoeding
...en waarbij het gebruik op zichzelf geen probleem hoeft te zijn, ware het niet dat het vaak het palet van mogelijkheden verkleint omdat het zo'n prettig makkelijke manier lijkt ...in het begin.
..waarbij een verhoogde emotionele afhankelijkheid, ergo regelmatiger gebruik, een verhoogde kans geeft op biologische verslaving.

afhankelijkheid
Full transcript