Prezi

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in the manual

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Panitikan sa Rehiyon II

No description
by Carlo Toquero on 1 July 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Panitikan sa Rehiyon II

Region II:
CAGAYAN VALLEY
GADDANG
ANYO NG MGA LITERATURA
EPIKO
Ang literatura ng Ibanag, tulad ng iba pang literatura sa ibang rehiyon ay nagpapakita ng mga nararamdaman ng mga Cagayanos. Marahil ito ay tuwa, kalungkutan, pag-asa, takot, pagmamahal o di kaya'y hinanakit, ito ay napagpasapasahan na nang isang henerasyon tungo sa isa. Ang isa sa pinaka tanyag na epiko sa Cagayan ay ang kuwento ni Biuag at Malana o "Biuag anni Malana" sa lokal na dayalekto. Ang epiko ay sinimulang isulat sa mga 'bark' ng mga puno at mga bamboo at kinakanta sa mga importanteng okasyon tulad ng kasalan, selebrasyon pagkatapos ng mga mahahabang giyera at iba pa at dahil dito ay napagpasa pasahan na ito, henerasyon sa henerasyon.
SALOMON
Ang verzo ay katumbas ng coplas ng mga Espanyol. Ito ay isang awit na may apat na linya at tugma. Karaniwang ginagawa o nililikha ng versista ang verso sa mismong okasyon tulad ng kasal at binyag. Ang verso ay karaniwan ding nagtuturo ng moralidad. Ilang mga halimbawa nito ay ang “ ossse-osse” at “kilingkingan.”
VERZO
Ang mga awit ay mga kantang para sa pag-ibig at madalas ang mensaheng dinadala nito ay pangako, pagtatapat, paninigurado, mga pagtuturo at pag-alalay na maibibigay.

Ang paglawig ng mga kantang galing sa mga Ibanag at ang kumakanta nito ay umabot sa pinakamataas nitong antas noong panahon kung saan ang mga lalaki o "babbagitolay" ay nanghaharana sa mga babae o "magingnganay" na natitipuhan nila.

Subalit, noong panahon ng malawak na opresyon o Martial Law ay kakaunti na lamang ang tumatangkilik sa mga awit dahil sa dalawampung taon na pamumuno ng lumang rehimen kung saan ang kalayaan nang mga mamamayan ay may limitasyon.
AWIT
Ang mga salawikaing Ibanag o "unoni" sa lokal na dayalekto ay pwedeng isang prosa o maaari rin itong tula. Ito ay paturo at kinapupulutan ng aral.
SALAWIKAIN
Ang "palavvun" o bugtong ay ginagamit nang mga Ibanag bilang isang anyong pang-kasiyahan o kung sa ibang kaso, maaari rin itong isang anyo ng tagisan ng talino. Ito ay itinuturing na pang-relaks kung pagod
BUGTONG
Acebedo, Rolando Umblas
Acoba, Rogelio M.
Adviento, Amigable
Andres, Reynaldo
Aquino, Rogelio
Aroc, Danilo T.
Asuncion, Ruperta V. Ramos
Barcena, Jr. Cirilo A.
Bermudez, Prescillano N.
Bulong, Dionisio S.
Corpuz, Samuel
Cudiamat, Bagnos G.
De La Cruz, Francisco Villena
Doles, Pacifico Dibad
Evangelista, Rolando B.
Gervacio-Gallato, Cristina A.
Lopez, Benny Ponce
Macugay, Franklin P.
Martin, Valeriano Ulnagan
Paat, Renato A.
Padios, Prodie Gar
Pena, Mauro Versosa
Pimentero, Rosito D.
Quimba, Juan Ben
Serna, Fortunato Subega
Simpliciano, Juanito G.
Talbo, Consolacion Y.
Urata, Antonio De La Pena Sr.
MGA
MANUNULAT
Ang mga
Ivatan
ay isang pangkat-etniko sa Pilipinas. Matatagpuan lamang sila sa tatlo sa sampung islag bumubuo sa Batanes-a ng Itbayat, Batan, at Sabtang.
Ang mga Ivatan ay naninirahan sa mga bahay bato, kung saan protektado sila mula sa ulan, init, hangin at iba pang maaring panganib na dala ng 2 panahon sa Pilipinas.
Naniniwala ang mga ivatan sa ilang pamahiin. Ayon sa kanila, ang kaluluwa ng mayayaman ay napupunta sa langit at nagging bituin, samantalang ang mahihirap ay gumagala sa mundo bilang mga espiritu. Naniniwala rin sila sa kabilang buhay kaya pinababaunan nila ang kanilang mga patay ng ilang kagamitan.
Tinatawag ding Gadam, Gaddanes o Iraya ang mga pangkat-etnikong ito na matatagpuan sa Nueva Vizcaya at Isabela. Tahimik at matulungin ang mga Gaddang bagaman handa silang makipaglaban kung kinakailangan.
UVOVUG A MALUMAMO

Uvovug a malumamo
Makalunne ta nono
Uvovug a pinorayan
Makadarak ta gawagawayan.

Ariammu a pakukuan
Y maguvovug ta makaninipang
Ta yatun y makavucay
Ta mapia nga ammung na totolay.
PAGAYAYA

Pagayaya ay a metallugaring
I pattaradde tam ngamin,
Pagayaya I palu paggia
Pangawanan ta zigariga,
Pare nakuan tu yao nga gayam,
Makeyawa tam mulamuagang
Kegafuanan na kapawan
Na ziga nganufulotan.
(REJOICING )
Happiness is the end
Of our being together
Happiness is the well-being
And elimination of suffering.
May it be that this occasion,
Bring us satisfaction
Which will make us forget
Our hatred and suffering.)
Mamatugu ka ta gayan nga manututtu ta matam.
(You rear a crow that pecks your eyes.)

Awan tu umune ta uton ng ari umuluk ta davvun.
(Nobody goes up who does not come down)

Mammula ka ta mapia, gataban nu noka.
(He who sows goodness, reaps gratitude.)

I buruasi nga inikkao, nu ari atazzi, alawa nikaw.
(Borrowed clothes are either loose or tight.)

Awat tu serbi na ru nga kukua, nu marake i pinangngapangngua.
(Wealth is useless if character is worthless.)


Nu magitubang atannang, nu manaddak, alinno.
(When it sits, it is tall, when it stands it is small.)-DOG.
Sinni pano y tadday mga babay
Kanan na baggi na a maguroray - Kandela
(Who can be the lovely lady
That eats her own body - Candle)
Ito ay isang epikong inaawit kasabay ng “cinco-cinco” o instrumentong may limang kuwerdas tuwing Pasko sa harap ng altar. Ito ay kasama sa salu-salo kung saan may alak, kape, tsokolate, at iba pa. Ang nilalaman nito ay tungkol sa pagkakabuo, pagkapanganak, at buhay ni Jesu Kristo. Sa isang bahagi nang epikong kanta ay makikita ang mga linyang ito:
Anni i ibini wagi?
(What are you sowing, brother?)

Said the farmer: Batu i paddag gunak ku ibini.
(I am sowing pebbles.)

Said Mary: Batu nga imulam, batu nga emmu gataban.
(Pebbles that you sow, pebbles that you reap.)
Inihanda nina:
Carlo Dae Toquero
Manilyn Bautista

Salamat sa Pakikinig :)
See the full transcript