Prezi

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in the manual

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Copy of Klinische les:Delier

Daphne Mutsaers
by jj van Meeteren on 8 January 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Copy of Klinische les:Delier

Daphne Mutsaers Klinische les Doel van de klinische les DOS-score
lijst. Wat is een Delier Delier - Delirare - letterlijk de weg kwijt zijn.

- Stoornis in het bewustzijn, aandacht, oriëntatie, geheugen, in het denken, waarneming en gedrag.

- Ouderen

- Lichamelijke oorzaken/ geneesmiddelen

- Verhoogde kans. Twee soorten Delier Delier
Stille Delier - Onrust
- Plukkerigheid
- Agitatie
- Angst met of
zonder wanen
- Hallucinaties
- Bewustzijnsdaling
-Apathie Casus:
Dhr. Coenen word de volgende dag wakker en tijdens de verzorging begint Dhr. te vertellen dat hij twee kinderen heeft waarvan eentje nog op school zit. Jij als verpleegkundigen stelt hierbij een aantal vragen over zijn kinderen, hoe oud zijn kinderen zijn, en welke school de kinderen zitten en misschien welke opleiding ze volgen. Dhr. Coenen antwoord hierop dat zijn jongste dochtertje van 8 jaar in groep 4 zit, en zijn oudste dochter op middelbare zit. Hij verteld dat zijn oudste dochter een echte puber aan worden is, en dat die het af en toe moeilijk vind om hiermee om te gaan, valt niet mee geeft die aan in vrouwen gezin te wonen.



- Slapeloosheid ’s nachts en sufheid overdag
- Rusteloosheid, angstig en geïrriteerd
- Teruggetrokken, suffig
- Levendig dromen/nachtmerries
- Korte momenten van desoriëntatie
- Moeite met helder denken, snel afgeleid
- Overgevoelig voor prikkels zoals licht en
geluid.

- Bewustzijnsstoornissen
- Verwardheid
- Veranderingen in de bewegingen en
uitdrukkingen, zoals aard van mimiek,
gebaren en manier van spreken
- Psychotische verschijnselen
- Veranderingen in stemming en emotie. Wat is het beloop van delirium
oftewel welke symptomen
doen zich voor? Wat vind je van de situatie van Dhr.?

Wat zou er aan de hand kunnen zijn? Verklaar antwoord.

Welke symptomen herken je eventueel? Is er sprake van delier?
Tijdens de verzorging merk je op dat Dhr. erg dyspneu wordt en wil hem daardoor helpen met de ADL, hij geeft aan dat dat goed gaat en wil dit niet uit handen geven. Vanuit zijn bedrand probeert Dhr. zijn onderbroek aan te doen maar doet deze verkeerd om aan (met het kaartje naar de voorkant). Je zegt dit tegen Dhr. Coenen waardoor hij zich meteen probeert te corrigeren en beetje geïrriteerd reageert , en laat merken dat die zich hiervoor schaamt.


Dhr. geeft aan dat hij te horen had gekregen van de arts dat hij vandaag weer naar huis mocht, dat de foto’s die gemaakt waren van de longen er goed uitzagen, en meteen dat die dat zegt begint die weer heel ergens anders over de praten tegen de buurman, of hij nog wist hoe laat zijn vrouw vanavond zou komen. Waarop de buurman antwoorden dat hij dit ook niet meer wist.

Nadat je alles opgeruimd hebt op de kamer en net weg wilt lopen vraagt dhr. Coenen bevestiging of het vandaag donderdag 8 mei is, waarop je naar de kalander kijkt en antwoord dat dit inderdaad zo is. Later wanneer je de rapportage van Dhr. wil gaan schrijven bekijk je de anamnese nogmaals van Dhr. en zie je dat Dhr. inderdaad twee kinderen heeft, maar dat deze kinderen al uit huis zijn, en dat één van de kinderen zelf al kinderen heeft van 8 en 15 jaar. Zal hij zich vergist hebben en gewoon zijn kleinkinderen bedoelt hebben?

Je bladdert het dossier verder door en ziet dat het artsen visite al uitgewerkt is door de collega van deze patiënt, en bekijkt deze, je ziet staan dat de foto’s verslechtert zijn en dat Dhr. waarschijnlijk een long pneumonie heeft waardoor de dyspneu klachten veroorzaakt worden.
Ook blijkt uit rapportage van de nachtdienst dat Dhr. erg slecht geslapen had en veel naar toilet gelopen is, en één keer belde midden in de nacht voor een glas melk en boterham omdat hij erge honger had.
Op welke manier zou je jouw observaties kunnen registreren? Verklaar antwoord.

Welke score geef je Dhr. op de DOS-score lijst?

Wat doe je verder met de DOS-score die Dhr. gescoord heeft?
Opmerking: Valkuilen bij het invullen van een DOS-score is de neiging te interpreteren en daardoor niet te scoren. Interpretatie als “dat is normaal voor oude mensen” of “het valt wel mee met de cognitieve stoornissen” of “dat heb ik ook weleens” leiden tot onjuist gebruik van de DOS. Hierdoor is de kans groot dat het delier in een vroeg stadium wordt gemist. Afdeling C6 Noord
Longgeneeskunde Dhr. Coenen, met een leeftijd van 65 jaar, werd opgenomen via de SEH met astmatische klachten en is hierbij erg dyspneu. Dhr. satureerde bij binnenkomst wat aan de lage kant en kreeg hierbij i.o.m. de arts 1 liter zuurstof toegediend waarbij hij beter ging satureren. De oorzaken van de verregende astmatische klachten konden op de SEH niet gevonden worden waardoor Dhr. opgenomen wordt.
Bij aankomst op de afdeling neem je een anamnese af bij dhr., hieruit blijkt dat Dhr. alleen maar een voorgeschiedenis heeft van astmatische klachten en rugklachten in verre verleden, Dhr. is hiermee bekend bij de Orthopeed, waarbij hij spondylodese heeft gekregen (op 30 jarige leeftijd). Dhr. had toen der tijd lang last gehad van geheugenverlies na de operatie, zo’n 4 maanden, hij dacht vanwege de bijwerkingen van de narcose.
Verder was Dhr. geheel zelfstandig, reed auto, verzorgde samen met zijn vrouw het huishouden en hadden hierbij geen enkele hulp nodig.
Uit anamnese blijkt dat Dhr geen enkele medicatie slikt.
Jou taak in deze situatie is het verder uitwerken van de patiëntendossier van Dhr. Coenen, je bent de kwaliteitsindicatoren aan het uitwerken omrent snaq, decubitus, delier en pijn. Wat doe je met de risico op delier, start je een DOS op bij deze man? Verklaar het antwoord. Infecties, koorts, dehydratie, electrolyten stoornissen, stofwisselingsstoornissen zoals diabetes mellitus, medicatie, urineretentie/obstipatie, acuut trauma, hersentumor/metastasen, zuurstofgebrek hersenen/CVA, hartinfarct/COPD, terminaal lijden. Wanneer heeft iemand
meer kans op een Delier? - Leeftijd > 70 jaar
- Cognitieve stoornissen
- Visus- en gehoorstoornissen
- Stoornissen in de activiteiten van het dagelijks leven (ADL)
- Gebruik van alcohol en opiaten
- Mogelijke delier in voorgeschiedenis. en wat zijn
uitlokkende factoren? Waarvoor is deze lijst ontwikkeld? Een veel voorkomen probleem is dat een delirium niet herkend wordt of onjuist gediagnosticeerd. Dit gebeurt in 33% tot 72% van de gevallen (IGZ, 2005). Een van de oorzaken is een tekort in een systematische en gestandaardiseerde evaluatie van gedragsveranderingen. Daarvoor is de DOS- schaal ontwikkeld. Hoelang wordt deze lijst bijgehouden?
En wanneer? De DOS-score lijst wordt gedurende drie dagen, in de vroege-, late-, en nachtdienst ingevuld. De verpleegkundige vult aan het eind van iedere dienst de DOS in. Omdat de symptomen van het delier nogal wisselend aanwezig kunnen zijn en plotseling beginnen is het van belang om gedurende een gehele dienst de observaties te doen. Het gebeurt regelmatig dat bij de ochtendvisite niet iets is opgevallen, terwijl in de loop van de dag de familie “vreemde” dingen constateert. Dus wanneer zou een DOS-gestopt
mogen worden? Wanneer de er drie maal daags
een score van nul gescoord is dit
gedurende drie dagen. Wat betekend de beoordelingen
die in de DOS-score lijst vermeld staan: Nooit Soms Weet niet In de contacten met de patiënt gedurende deze dienst, werd de beschreven observatie geen enkele keer waargenomen.
altijd In de contacten met de patiënt gedurende deze dienst, werd de beschreven observatie één of meer keer of zelfs steeds waargenomen niet In de contacten met de patiënt gedurende deze dienst, werd de beschreven observatie niet waargenomen omdat de patiënt steeds sliep of geen verbaal contact maakte of omdat de beoordelaar zichzelf niet in staat acht de aan- dan wel afwezigheid te beoordelen Juiste gebruik van de DOS per item; observeren zonder interpreteren Per item wordt een toelichting gegeven over de observatie van het gedrag. Daarnaast worden per item de valkuil(en) benoemd.



Toelichting/voorbeelden: Patiënt valt tijdens een gesprek in slaap, suft weg of reageert niet op vragen.
Valkuil: Redenen bedenken voor het geobserveerde gedrag en vervolgens niet scoren. Het komt van de sedatie of patiënt heeft de gehele nacht niet geslapen.
1. Zakt weg tijdens gesprek of bezigheden Toelichting/voorbeelden: Patiënt reageert verbaal of non-verbaal op geluiden of bewegingen die geen betrekking op de patiënt zelf hebben en die van dien aard zijn dat je geen reactie zou verwachten. Het is normaal dat iemand reageert op een harde gil op de gang, maar niet normaal als iemand reageert op een vraag die aan een andere patiënt wordt gesteld. Observaties zijn tijdens een gesprek het hoofd afwenden of reageren op een vraag die aan een andere patiënt wordt gesteld.
Valkuil: Niet scoren omdat ervan uit wordt gegaan dat het normaal gedrag is.
2. Is snel afgeleid door prikkels uit de omgeving Toelichting/voorbeelden: Patiënt heeft aandacht voor gesprek of handeling en geeft verbaal of non-verbaal hiervan blijk het gesprek of handeling te volgen. De aandacht is verstoord als de verpleegkundige de patiënt continue “bij de les moet houden” of als de patiënt wegsuft wanneer er een stilte in het gesprek is.
Valkuil: Een opmerking die veel wordt gemaakt tijdens trainingen voor het afnemen van de DOS bij
item 3 is: “dat heb ik ook wel”. Hierdoor wordt er vervolgens niet gescoord op dit item. En valkuil is ook wanneer je vanwege tijdsdruk de patiënt steeds bij de les houdt door bijvoorbeeld tijdens het gesprek geen pauze te laten vallen.
3 Heeft aandacht voor gesprek of handeling 5 Geeft antwoorden die niet passen bij de vraag 9. Herinnert zich recente gebeurtenissen 8 Beseft wel welk dagdeel het is 7. Denkt ergens anders te zijn 6 Reageert traag op opdrachten 4 Maakt vraag of antwoord niet af Toelichting/voorbeelden: Patiënt spreekt in halve zinnen of houdt halverwege een zin op.
Toelichting/voorbeelden: Wanneer een patiënt een antwoord geeft die niet past bij de vraag wordt een gesprek onbegrijpelijk of is er geen touw aan vast te knopen.
Valkuil: Allereerst is belangrijk om na te gaan of de patiënt de vraag goed heeft gehoord. Mensen die
slechthorend/doof zijn geven soms vreemde antwoorden, omdat ze denken dat ze iets anders
hebben gehoord.
Toelichting/voorbeelden: Een patiënt reageert traag op opdrachten wanneer het handelen is vertraagd en/of er momenten van stilte/inactiviteit zijn voordat tot handelen wordt overgegaan.
Valkuil: Van belang is om te weten hoe een patiënt voorheen reageerde. Of interpreteren dat het door de narcose komt. Toelichting/voorbeelden: Een patiënt denkt ergens anders te zijn als hij in woorden of in handelen dit laat blijken en interpreteert de omgeving anders dan het ziekenhuis. Patiënt vraagt verpleegkundige om iets te pakken wat op het dressoir ligt, terwijl het nachtkastje wordt bedoeld.
Valkuil: Interpreteren dat het wel logisch is dat een (oudere) patiënt in een vreemde omgeving niet
weet waar hij is. Toelichting/voorbeelden Een patiënt beseft welk dagdeel het is als hij in woorden of handelen dit laat blijken. Als een patiënt midden in de nacht opstaat en wil douchen heeft hij meestal geen besef welk dagdeel het is.
Valkuil: Interpreteren dat het wel logisch is dat een (oudere) patiënt in een andere omgeving niet weet welk dagdeel het is.
Toelichting/voorbeelden: Een patiënt herinnert zich recente gebeurtenissen wanneer hij juist kan vertellen of er bezoek is geweest of wat hij gegeten heeft of wanneer de operatie was.
Valkuil: Iedereen vergeet weleens wat Ik kan me voorstellen dat je in het ziekenhuis de dagen kwijt raakt.
10. Is plukkerig, rommelig, rusteloos Toelichting/voorbeelden: Een patiënt is erg beweeglijk en/of wil uit bed stappen. Zit voortdurend ergens aan, friemelt met handen aan deken, is onrustig.
Valkuil: Interpreteren dat oudere mensen na de narcose vaak onrustig zijn.
11 Trekt aan infuus, sonde, katheter enz Toelichting/voorbeelden: Een patiënt trekt aan slangen en/of trekt deze eruit.
Valkuil: In de verpleegkundige rapportage staat “heeft maagslang eruit getrokken” en op dit item
wordt dan niet gescoord.
12 Is snel of plotseling geëmotioneerd Toelichting/voorbeelden: Een patiënt is snel of plotseling geëmotioneerd wanneer hij reageert met een heftige emotie zonder aanleiding of wanneer de heftigheid van de emotie niet in overeenstemming lijkt met de aanleiding. Een patiënt begint zomaar te huilen of wordt heel angstig van wassen of reageert woedend als de thee koud is.
Valkuil: “Veel mensen zijn na de operatie geëmotioneerd” of “Deze patiënt heeft veel meegemaakt,
mag je dan ook eens boos worden”. Ook hier wordt geïnterpreteerd en vervolgens niet
gescoord.
13 Ziet/hoort dingen die er niet zijn Toelichting/voorbeelden: Een patiënt ziet/hoort dingen die er niet zijn wanneer hij hiervan verbaal (navragen!) of non-verbaal blijk van geeft. Een patiënt wil onzichtbare voorwerpen verplaatsen of reageert op mensen of dieren die er niet zijn.
Valkuil: Hallucinaties worden vaak niet gescoord, omdat ze veelal niet worden uitgevraagd. Daarnaast geven patiënten vaak zelf niet aan dat ze bijvoorbeeld vreemde dingen hebben gezien of vertellen het pas een paar dagen later.

Bij een dos-score < 3 moet een arts ingelicht worden. Arts gaat hierbij bekijken welke lichamelijke oorza(a)k(en)de delier veroorzaakt heeft, en vaak wordt er een geriater in consult gevraagd. Die medicatie geeft om de psychotische verschijnselen en angst te verminderen. Om de nachtrust te verbeteren wordt er vaak slaapmedicatie voorgeschreven aan de patiënt.
Wat zeggen de verschillende
scores per dienst en wat is de
betekenis van de eindscore? -Per dienst wordt een totaal score berekend door het aantal omcirkelde enen op te tellen; de totaal score per dienst is minimaal 0 en maximaal 13
-De totaal scores van drie diensten worden opgeteld tot de totaal score deze dag; de totaal
score deze dag is minimaal 0 en maximaal 39
-De DOS Schaal eindscore wordt berekend door de totaal score deze dag te delen door 3; de DOS eindscore ligt tussen de 0 en 13
-Een DOS Schaal eindscore < 3 betekent dat de patiënt waarschijnlijk niet delirant is, een
DOS Schaal eindscore . 3 betekent dat de patiënt waarschijnlijk wel delirant is.
Schuurmans (2001)
Om een delirium vroegtijdig te herkennen is het noodzakelijk dat er per dienst naar de scores gekeken wordt, en niet af gewacht wordt wat de eindscore zal zijn. Kan iemand vertellen waarom?

Stel je voor dat er in de dagdienst een score van 0 wordt gescoord en later in de avonddienst een score van 6 is. Bij deze score wordt niet afgewacht wat de eindscore zal zijn. Het is erg belangrijk dat er goed bekeken wordt per dienst welke score er gescoord wordt, maar ook voornamelijk naar welke verschijnselen zich voor doen. Bij de eindscores is het van belang dat ook hier rekening wordt gehouden met het niet scoren van een item door eerder genoemde valkuilen. De eindscore moet een hulpmiddel zijn om het delier vroegtijdig te herkennen. Het is een signaal om nog eens goed te kijken naar de aanwezige verschijnselen.
Wanneer is het noodzakelijk om een arts in te schakelen?
Bij een dos-score < 3 moet een arts ingelicht worden. Arts gaat hierbij bekijken welke lichamelijke oorza(a)k(en)de delier veroorzaakt heeft, en vaak wordt er een geriater in consult gevraagd. Die medicatie geeft om de psychotische verschijnselen en angst te verminderen. Om de nachtrust te verbeteren wordt er vaak slaapmedicatie voorgeschreven aan de patiënt. Wat zeggen de verschillende
scores per dienst en wat is de
betekenis van de eindscore? -Per dienst wordt een totaal score berekend door het aantal omcirkelde enen op te tellen; de totaal score per dienst is minimaal 0 en maximaal 13
-De totaal scores van drie diensten worden opgeteld tot de totaal score deze dag; de totaal
score deze dag is minimaal 0 en maximaal 39
-De DOS Schaal eindscore wordt berekend door de totaal score deze dag te delen door 3; de DOS eindscore ligt tussen de 0 en 13
-Een DOS Schaal eindscore < 3 betekent dat de patiënt waarschijnlijk niet delirant is, een
DOS Schaal eindscore . 3 betekent dat de patiënt waarschijnlijk wel delirant is.
Schuurmans (2001) Om een delirium vroegtijdig te herkennen is het noodzakelijk dat er per dienst naar de scores gekeken wordt, en niet af gewacht wordt wat de eindscore zal zijn. Kan iemand vertellen waarom?

Stel je voor dat er in de dagdienst een score van 0 wordt gescoord en later in de avonddienst een score van 6 is. Bij deze score wordt niet afgewacht wat de eindscore zal zijn. Het is erg belangrijk dat er goed bekeken wordt per dienst welke score er gescoord wordt, maar ook voornamelijk naar welke verschijnselen zich voor doen. Bij de eindscores is het van belang dat ook hier rekening wordt gehouden met het niet scoren van een item door eerder genoemde valkuilen. De eindscore moet een hulpmiddel zijn om het delier vroegtijdig te herkennen. Het is een signaal om nog eens goed te kijken naar de aanwezige verschijnselen. Wanneer is het noodzakelijk om een arts in te schakelen? Bedankt voor de aandacht! Zijn er nog vragen?
See the full transcript