Prezi

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in the manual

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

นิราศนรินทร์คำโคลง

No description
by Parit trinteeyakul on 26 January 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of นิราศนรินทร์คำโคลง

นิราศนรินทร์คำโคลง
ความเป็นมา
บทวิเคราะห์
ลักษณะของนิราศ
เนื้อหาของนิราศ
เนื้อหานิราศส่วนใหญ่มักเป็นการคร่ำครวญของกวี (ชาย)
ต่อสตรีอันเป็นที่รักเนื่องจากต้องพลัดพรากจากนางมาไกล
ไม่ว่าจะเป็นด้วยเหตุใดก็ตาม

อย่างไรก็ตามอาจกล่าวได้ว่าวรรคดีนิราศมักมีความเศร้า
เพราะร้างรักเป็นแก่นเรื่องของรายละเอียดอื่นๆที่ปรากฏใน
เนื้อเรื่องเป็นเพียงส่วนประกอบเท่านั้น
นางในนิราศ
สำหรับนางในนิราศที่กวีพรรณนานั้นอาจมีตัวตนจริงหรือไม่ก็
ได้แต่กวีถือว่านางอันเป็นที่รักเป็นปัจจัยสำคัญยิ่งที่จะเอื้อให้กวี
แต่งนิราศได้ไพเราะในบางกรณกวีเมื่อเดินทางไกลและแม้ว่าจะ
ไม่ได้จากนางอันเป็นที่รักจริง เพราะมีนางนั้นติดตามาด้วย แต่กวีก็ยังต้องครวญถึงนางตามแบบแผนของนิราศ
ลักษณะคำประพันธ์
นิราศนรินทน์คำโคลงแต่งด้วยคำประพันธ์ประเภทร่ายสุภาพ จำนวน ๑ บท และโคลงสี่สุภาพจำนวน ๑๔๓ บท
เรื่องย่อ
นิราศนรินทร์คำโคลงเริ่มเรื่องด้วยร่ายสุภาพยอพระเกียรติพระมหากษัตริย์ แล้วกล่าวถึงความเจริญของบ้านเมือง จากนั้นจึงรำพันถึงการจากนางอันเป็นที่รักและพรรณนาสถานที่ที่ผ่านไป โดยนายนรินทรธิเบศร์ (อิน) ได้ออกเดินทางเริ่มต้นจากคลองขุดผ่านวัดแจ้ง คลองบางกอก (ใหญ่) วัดหงส์ วัดสังข์กระจาย บางยี่เรือ (คลอง) ด่านนางนอง บางขุนเทียน บางบอน บางหัวกระบือ โคกขาม คลองโคกเต่า มหาชัย ท่าจีน บ้านบ่อ นาขวาง คลองสามสิบสองคด คลองย่านซื่อ แม่กลองปากน้ำ (ออกทะเล) บ้านแหลม คุ้งคดอ้อย เพชรบุรี ชะอำ ห้วยขมิ้น ท่าข้าม เมืองปราณ (บุรี) สามร้อยยอด ทุ่งโคแดง (ทุ่งวัดแดง) อ่าวนางรม (อ่าวประจวบ) บางสะพาน ขามสาวบ่าว อู่แห้ง เขาหมอนเจ้า โพสลับ ลับยักษ์ เมืองแม่น้ำ อู่สะเภา หนองบัว แก่งตุ่ม แก่งคุลาตีอก แก่งแก้ว (แก่งแก้วสงสาร) แก่งนางครวญ ปากน้ำ (ร่วม) เขาเพชร จนถึงตระนาว (ตะนาวศรี) เป็นที่หมายปลายทาง
ตัวอย่างคำประพันธุ์
ตัวอย่างคำประพันธุ์
ด้านกลวิธี การแต่ง
ด้านสังคม
ขอบคุณที่รับฟัง
เป็นนิราศที่มีชื่อเสียงเรื่องหนึ่งในสมัยรัตนโกสินทร์ด้วยสำนวนโวหารอันไพเราะ
และมีคุณค่าในด้านวรรณศิลป์นิราศนริทร์จึงได้รับการยกย่องจากวรรณคดี
สโมสรว่าเป็นยอดของนิราศคำโคลง

นิราศ เป็นงานประพันธ์ประเภทหนึ่งของไทยที่มีมาตั้งแต่สมัยโบราณ เท่าที่ปรากฏหลักฐานในปัจจุบัน นิราศเรื่องแรกของไทยนั้นคือ โคลงนิราศหริภุญชัย ซึ่งแต่งในสมัยกรุงศรีอยุธยา
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พุทธศักราช ๒๕๔๒ อธิบายว่า “นิราศ”
หมายถึง เรื่องราวที่พรรณนาถึงการจากกันหรือจากที่อยู่ไปในที่ต่างๆ
จุดมุ่งหมายในการแต่ง
คร่ำครวญถึงนางอันเป็นที่รัก
คำประพันธ์ในนิราศ
วรรณคดีประเภทนิราศอาจแต่งด้วยคำประพันธ์หลายๆ
ประเภทเช่นโคลงกาพย์กลอนกาพย์ห่อโคลงแต่ที่นิยมมากสุดในสมัยโบราณได้แก่โคลงส่วนมากมักขึ้นต้นด้วยร่าย
หนึ่งบทและร่ายหนึ่งบทนี้จะมีใจความสดุดีบ้านเมืองและ
ยอพระเกียรติพระมาหากษัตริย์
นิราศนรินทน์คำโคลงมีลักษณะเป็นนิราศแท้คือมีเนื้อหาสำคัญ
อยู่ที่การคร่ำครวญถึงนางอันเป็นที่รักที่กวีจากมาส่วน
รายละเอียดอื่นๆเป็นเพียงส่วนประกอบเท่านั้นเป็นที่ยอมรับ
ทั่วไปว่านิราศนรินทน์คำโคลงเป็นนิราศที่มีความไพเราะที
่สุดเรื่องหนึ่งของไทย
ร่ายสุภาพแต่งเป็นวรรค วรรคละประมาณ ๕ คำ หรือมากกว่านั้น และจะแต่งให้ยาวกี่วรรคก็ได้แต่สามวรรคสุดท้ายก่อนที่จะจบบทจะต้องมีฉันทลักษณ์เป็นโคลงสองสุภาพเสมอ

ส่วนการสัมผัสนั้นคำสุดท้ายของวรรคหน้าจะสัมผัสกับคำที่ ๑,๒ หรือ ๓ ของวรรคต่อไปแต่ถ้าคำสุดท้ายของวรรคหน้าส่งสัมผัสเป็นคำเอกหรือคำโทคำที่รับสัมผัสในวรรคต่อไปจะต้องเป็นคำเอกหรือคำโทเช่นเดียว
กัน ดังแผนภาพต่อไปนี้
การใช้คำกวีใช้คพที่งดงามทั้งรูปความหมายและ
เสียงที่ไพเราะโดยเฉพาะร่ายสดุดีที่มีลักษณะเด่น
สะดุดความสนใจ
สัมผัส
การเล่นคำ
ภาพพจน์
การเปรียบเทียบเกินจริง คือการกล่าวเกินจริง เพื่อให้ได้คุณค่าทางด้านอารมณ์เป็นสำคัญ
การใช้บุคคลวัต กวีใช้คำสมมุติต่างๆ ที่ไม่ใช่มนุษย์ให้มีกิริยาอาการความรู้สึกเหมือนมนุษย์
นิราศนรินทร์คำโคลงมีเนื้อหาสาระที่จรรโลงวัฒนธรรม
นิราศนรินทร์คำโคลงมีคุณค่าที่สะท้อนให้เห็นสภาพชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คนในสมัยรัชการที่ ๒
ฝากอุมาสมรแม่แล้ ลักษมี เล่านา ๑๑
ทราบสวยมภูวจักรี เกลือกใกล้
เรียมคิดจบจนตรี โลกล่วง แล้วแม่
โฉมฝากใจแม่ได้ ยิ่งด้วยใครครอง

จากมามาลิ่วล้ำ ลำบาง ๒๒
บางยี่เรือราพลาง พี่พร้อง
เรือแผงช่วยพานาง เมียงม่าน มานา
บางบ่รับคำคล้อง คล่าวน้ำตาคลอ

บ้านบ่อน้ำบกแห้ง ไป่เห็น ๓๗
บ่อเนตรคงขังเป็น เลือดไล้
อ้าโฉมแม่แบบเบญจลักษณ์ เรียมเอย
มาซับอัสสุชลให้ พี่แล้วจักลา

เห็นจากจากแจกก้าน แกมระกำ ๔๑
ถนัดระกำกรรมจำ จากช้า
บาปใดที่โททำ แทนเท่า ราแม่
จากแต่คาบนี้หน้า พี่น้องคงถนอม

ชมแขคิดใช่หน้า นวลนาง ๔๕
เดือนดำหนิวงกลาง ต่ายแต้ม
พิมพ์พักตร์แม่เพ็ญปราง จักเปรียบ ใดเลย
ขำกว่าแขไขแย้ม ยิ่งยิ้มอัปสร

ถึงตระนาวตระหน่ำซ้ำ สงสาร อรเอย ๑๑๘
จรศึกโศกมานาน เนิ่นช้า
เดินดงท่งทางละหาน หิมเวศ
สารสั่งทุกหย่อมหญ้า ย่านน้ำลานาง

คำศัพท์
อุมา - ชายาพระอิศวร
จักรรี - ผู้มีจักร คือ พระนารายณ์ เป็นเทพผู้ดับยุคเข็ญของโลก
สวยมภู - พระผู้เป็นเอง คือ พระอิศวร เป็นเทพเจ้าสูงสุด มีทั้งดี และ ร้าย

ลักษมี - ชายาพระนารายณ์ มีชื่อว่า ศรี อินทิรา โลกมาตา ปัทมา กมลา
เป็นเจ้าแม่แห่งความงาม เป็นเทวีแห่งโชคลาภ เทวรูปทำเป็นหญิงมือถือดอกบัว
ความหมายของโคลงบทนี้ ว่า ล่องเรือมาตามลำคลองไกลออกไปทุกที จนผ่านตำบลบางยี่เรือเมื่อจะจากบางยี่เรือได้ยินคำเรือๆก็เลยนึกว่าที่นี่คงมีเรือจึงบอกกับบางยี่เรือ ช่วยให้เอาเรือแผงไปรับนางมาทีเถิด แต่บางยี่เรือก็ไม่รับคำ จึงต้องนั่งน้ำตาคลอง
เรือแผง - เรือที่มีม่านบัง สำหรับพวกฝ่ายใน
คล่าว - ไหล
พร้อง - พูด
เมียง - แอบ

เรือมาถึงตำบลบางบ่อซึ่งน้ำแห่งหมด ไม่มีน้ำให้เห็นเลย มีแต่น้ำตาของพี่ที่เป็นเลือดไหลลามไปทั่ว นางผู้เป็นเบญจกัลยานีโปรดมาช่วยซับน้ำตาให้พี่ด้วย
เบญจลักษณ์ - ความงาม ๕ อย่าง ตามนิยมในวรรณคดี คือ ฟันงาม ผมงาม ผิวงาม วัยงาม
เหงือกงาม แต่จะงามอย่างไรแล้วแต่ความนิยม และ ความที่กวีจะคิด

อัสสุชล - น้ำตา อัสสุ คำเดียวก็แปลว่า น้ำตาอยู่แล้ว แต่มาเพิ่มชล (น้ำ) เข้าไปอีก
การใช้คำซ้ำดังนี้ ทางกาพย์กลอนไม่ถือว่าบกพร่องในการแต่ง

เห็นต้นจากแตกกิ่งก้านแซมอยู่กับต้นระกำเหมือนกับพี่ชอกช่ำเพราะมีกรรมที่ต้องจากน้องมานานหรือเป็นเพราะพี่กับน้องได้ทำบาปกรรมอะไรไว้ พี่ี่หวังว่าเราทั้งสองจะจากกันแค่เพียงครั้งนี้เท่านั้น ต่อไปเราทั้งสองคงได่้อยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข
จากช้า - จากไปนาน
โท - สอง

คำศัพท์
แปล
คำศัพท์
แปล
คำศัพท์
แปล
ดูอย่างไรพระจันทร์ก็ไม่งามเท่าดวงหน้าของนาง เพราะพระจันทร์
มีรูปกระต่ายเป็นรอบตำหนิอยู่ตรงกลาง หน้าของนางสวยงดงามกระจ่าง ไม่มีสิ่งใดเปรียบ นางสวยยิ่งกว่าพระจันทร์ยิ่งยิ้มงามกว่าเหล่านางฟ้า

คำศัพท์
อัปสร - (อัจฉรา..บาลี) นางฟ้าซึ่งมีรูปงามในรามเกียรติ์

เมื่อมาถึงตระนาวศรียิ่งทวีความสงสารนาง เพราะพี่ต้องจากนางไปทำศึกเป็นเวลานานเหลือเกิน ขณะเดินทางผ่านท้องทุ่ง ท้องน้ำ ผืนป่า พี่ฝากหญ้าทุกย่อม ย่านนเำทุกย่านช่วยลาน้องแทนพี่ด้วย
แปล
ตระหน่ำ - กระหน่ำ ซ้ำเติม
หิมเวศ - ที่อยู่อันหนาว ป่าหิมพานต์ แล้วมาใช้ในความหมายทั่วไปว่า ป่า
สาร - เรื่องราว
ท่ง - ทุ่ง

คำศัพท์
จะฝากนางไว้กับพระนางอุมาก็เกรงว่าพระอิศวรจะมาเชยชม ครั้นจะฝากกับพระนางลักษมี ก็เกรงว่าพระนารายณ์จะมาลอบชม พี่ใคร่ครวญถึงใครต่อใครจนหมดทั้งสามโลกแล้วจึงคิดว่า ขอฝานางไว้กับใจของนางเองดีที่ี่สุด
แปล
แปล
ขำ - งาม
ต่ายแต้ม - กระต่าย
See the full transcript