Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Adalet

No description
by

Yasemin Abayhan

on 11 October 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Adalet

Adalet
ya da
"Dogru şeyi yapmak"
2004-Charley Kasırgası
-2 dolarlık buz torbası--> 10 dolara satılması
-40 dolarlık motel odası-->160 dolara kiralanması
-22 kişinin ölümü, 11 milyon dolarlık hasar ile sonuçlandı.
"Kasırgada acı çeken birinden yararlanma hususunda bazı insanların ruhlarina sinmiş açgözlülügün boyutu beni şaşırtıyor." (Florida Eyalet Başsavcısı Charlie Crist)
Florida Eyaleti fiyat şişirmeyi suç saydıgı için 2000'den fazla şikayet geldi, Days Inn Oteli 70.000 tazminat ödedi.
"Fiyat şişirme suçlamaları fiyatların
insanları alıştıgı fiyatlardan daha yüksek oldugunda çıkmaktadır. Insanların alışmış oldugu fiyatlar ahlaki olarak kutsal degildir. Aksine üreticilerin üretim dürtülerini arttırma avantajına sahiptir. (Thomas Sowell-Piyasa Ekonomisti)
Fiyat şişirmeler özellikle ölümcül bir kasırga tarafından alt üst edilmiş birisini kızdırabilir ancak bu öfke serbest piyasaya müdahale için bir sebep degildir. Satıcıları şeytanlaştırmak Florida'nın iyileşmesini saglamayacaktır. Satıcıların işlerini yapmalarına izin veriniz. ( Jeff Jacoby-Piyasa Eleştirmeni)
SIZCE?
Fark???
Fiyat Şişirme Kanunu ile ilgili ortaya konan görüşlerin üç yaklaşımla ilgili oldugu görülür.
-Derse başlamadan önce:


"Adalet ne ile ilgilidir?"
Refahı maksimize etmek
Özgürlügü korumak
Erdemi geliştirmek
Fiyat şişirme tartışması iki alanın sorularını ortaya koyar.
Ahlak
Hukuk
"Fiyat şişirme yanlış
bir davranış mıdır?"
"Devletin fiyat şişirmeyi yasaklaması gerekir mi?"
"Piyasa diger insanların istedigi malları tedarik etmek için insanlara teşvikler saglamak suretiyle bir bütün olarak toplumun refahını geliştirir."
Refahı maksimize etme
"Afet döneminde fiyat şişirilmesi toplumun genel refahına hizmet eden bir süreç degildir."




Özgürlügü Korumak
"Piyasanın koşullarına devletin karışması piyasanın özgürlügünü elinden almaktadır."
"Afet döneminde piyasa gerçekten serbest degildir. Alıcı zor durumdadır ve o malı alması gerekir."
Fiyat şişirmeye yönelik öfke refah ve özgürlük anlayışına yönelik argümanlardan daha çok bireylerin hak etmedikleri kazançlara sahip olması ile ilgilidir.
Adaletsizlik karşısında ortaya çıkan öfke!
Erdemi Geliştirmek
-Iyi toplum ideası!
"Açgözlülügü cezalandırmanın ahlaki maliyeti pahasına da olsa ihtiyaçların giderilebilmesi için fiyatların şişirilmesine göz yumulabilir."
" Açgözlülük devletin yıldırması gereken bir ahlaksızlıktır."
Devletin neyin iyi neyin ahlaklı olduguna karar vermesi başka bir ikilemi ortaya çıkarmaz mı???
-Açgözlülük cezalandırılmalıdır.

-Erdemin hukuka dahil edilmesi özgürlügü tehdit eder.
"Adil bir toplum vatandaşlarının erdemini geliştirme arayışında olur mu ya da insanların, yaşamanın en iyi yolunu kendi kendilerine özgürce seçebilmeleri için hukukun çeşitli degerler arasında tarafsız olması gerekir mi?"
-Bazı konularda erdem ve onura ilişkin soruları yadsımak çok basittir.
Amerika'da TSSB tanısı konmuş savaş gazilerine resmi olarak "gazi" ünvanı verilmemektedir.
2009'da Pentagon danışma grubu sadece fiziksel yaralanmaların gazi madalyasını hak edecegine karar verir.
1) TSSB'ye düşman eylemi tarafından kasten sebep olunmaz.
2) Bu rahatsızlıgı nesnel olarak teşhis etmek zordur.
Buradaki asıl mesele madalyanın temsil ettigi düşünülen degerleri kimin hak ettigine karar vermektir.
Psikolojik rahatsızlıkları ordu tarafından "erdem zedeleyici" kabul edilmesi!
Aristoteles'in adalet kuramının ahlaki mantıgına örnektir. Insanlar ahlaki olarak neyi, niçin hak ederler?
-Aristoteles'in aynı ahlaki mantıgı refah dagitiminda da geçerlidir.
- 2008 yılında batmanın eşigine gelen Wall Street şirketlerine 700 milyon dolarlık yardımı Bush Senato'ya teklif ettiginde bu öfke uyandırmıştı.
-Ancak AIG şirketi aldıgı paranın büyük bir kısmını ikramiye olarak verince daha fazla öfke duyuldu.
adaletsizligin mantıgı
Öfkenin iki sebebi: 1) Açgözlülük

2) Başarısızlıgın ödüllendirilmiş oldugunun düşünülmesi--> Amerikalılar özellikle başarısızlıga karşıdır!
-Peki ya Türkiye'de böyle bir dava olsaydı?
Aslında oldu!
Türkiye ile Amerika arasında olası 2 farktan bahsedebiliriz.
Sizce onlar neler olabilir?
Buradaki temel ikilem başarıda "hak edilmiş" olarak gördüğümüz refah dağılımın başarısızlıkta "adaletsiz" olarak algılanmasıdır.
Keza CEO'lar ilgili başarısızlığın kendi kararlarından değil, büyük ekonomik güçlerin rekabeti yüzünden başarısız olduğunu vurgulamışlardır.
Weiner'in Başarı/Başarısızlık Yükleme Kuramı
Adalete ilişkin 3 yaklaşım esastır.
Refah--> Faydacılık (Pragmatizm)
Özgürlük--> Bireysel haklar
"Bütün insanların eşit yaratıldıklarına; yaratıcıları tarafından onlara hayat, özgürlük ve mutlulugu arama hakkı gibi geri alınamaz bazı haklar verildigine inanıyoruz".
Erdem--> Ahlaki görüşün dayatılması (Taliban, Martin Luther King)
Ahlaki Çıkmaz
Ahlaki Çıkmaz
Aslında her iki durum da aynı ilke tarafından yönlendirilir.
daha fazla hayat kaybını engellemek
Bir adamı köprüden itmek travmayın direksiyonunu çevirmekten daha korkunç görülebilir. Fakat dogru şeyi yapmak her zaman kolay degildir.
Katılıyor musunuz?
Ahlaki düşünce yalnızca bir amaç değil, kamusal bir çabadır!!!
Adalet birden fazla kavramı içinde
barındıran bir "mahalle"dir.
Neden mahalle?
Adalet kavramı üzerinde anlaşılamasa da günlük hayatta birbirimize nasıl davranacağımızı biliriz.
"Adaletin mevcut kurumları yerle bir edip yüce bir ülküye göre toplumu yeniden inşaası ile mümkün olabilir."
Bunu dedikten sonra günlük sosyal kurallara uymaya devam ediyoruz!
Distopya/Ütopyalar
çekicidir ama neden
gerçekleştirmiyoruz?
-Hiçbir kuralın olmadığı bir yarışmada ne yaparsınız?
Sosyal dünyamızda davranışlarımıza yön verebilmek için kurallara ihtiyacımız var.
Bu yüzden adalet bizim için önemli!
Kurallar üzerinde hemfikir olmanın iki yolu vardır.
Hangi kuralın dogru, hangi kuralın yanlış oldugu konusunda hemfikir olmak.
Bu bireysel özgürlüğü ortadan kaldırıp, güçlü olan grubun diğer gruba empozesini içerir.
Olgular konusunda kimin yetkili oldugu, yani kimin karar verecegi üzerinde hemfikir olmak.
Din özgürlüğü ve ifade özgürlüğü bu yöntemin benimsenmesinin implikasyonudur.
Sömürgelerin Hristiyanlaştırılması!
Bireylerin kendi kararları üzerinde yetkili olmalarını vurgular!
Adalet: Temel Kavram
A hocasının sınav kağıtlarını daha "adil" okuduğundan bahsediyorsak ilk olarak neyi vurguluyor oluruz?
Aynı cevabı yazan Eda ile Sinan'ın kağıdına aynı puanı vermesi gerektiğini düşünürüz!
"Müşabih vakalara müşabih muamele"
Ya Eda tüm gece ders çalışmış olmasına rağmen Sinan Sevgi'den kopya çekiyor ise?
Dolayısıyla adalet aynı duruma aynı tepkiyi vermenin ötesinde "hak ediş"i kapsar!
Adalet hakkında tartışmak insanların neyi hak edip etmediklerini tartışmaktır!
"Bir masumun acı çekmesindense on suçlu bireyin kaçması daha iyidir."
Bu yüzden tüm ceza hukuk sistemlerinde şüphe sanıkın lehine olur!
Bu durumun toplumda öfke yaratması konusu "cezalandırıcı adalet" konusunda tekrar tartışılacaktır.
Masumun hak ettiği ceza değildir.
Hak ediş de adalet açısından tek başına yeterli değildir.
Negatif dışsallık--> bir fiilin doğurduğu maliyetin o fiilin doğrudan konusu olmayan kişiler üzerindeki etkisi olan kısımdır.
Dışsallıkların içselleştirilmesi--> insanların tercihlerinin maliyetine masum insanların katlanma zorunluluğunun minimize edilmesi
Adalet birlikte yaşamanın maliyetini azaltan bir çerçevedir!
-Hak kavramı duruma bağlı olarak değiştiği için temel ilkeler durumlara göre değişiklik gösterir.
Adalet Kuramları 4 unsura göre temellenir
Hak Ediş ilkesi
Hak ediş ilkesi insanların hak ettikleri şeyi almaları gerektiğini ifade eder.
Eşitlik ilkesi, insanların eşit muameleye tabi tutulmalarını, fırsat eşitliği sunulmasını, eşit işe eşit ücret ödenmesini, eşit pay almaları gerektiğini ifade ederi.
Mütekabiliyet Ilkesi
A kişisinin B kişisine iyilik etmesi ile A kişisi bir yükümlülük altına girmiş olur.A kişisine yönelik var olan borç A kişisinin nasıl bir kişi olduğu ile değil ortak geçmiş ile bağlantılıdır.
Ihtiyaç Ilkesi
Bir toplumun tüm ihtiyaçları karşılamasının o toplumun adil olması için gereklidir.
Bireysel çaba
Edimin ortaya konmasında göze alınmış risk
Bireysel farklılıklar
Eşitlik Ilkesi
Mahkemelerde sanık ile magdur arasındaki iliskinin niteliginin vurgulanması!
Burada her bireyin ihtiyacının farklı oldugunun unutulmaması gerekir!
Son olarak,

Dersin başında post-it'e yazdıgınız kavramları gözden geçirin,farklı renkte kalemle "adalet nedir?" sorusuna ekleyeceklerinizi ekleyip kagıdı öne dogru gönderin.
Haftaya görüşürüz!! :)
Full transcript