Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

TARİH BOYUNCA TÜRKLERİN KULLANDIKLARI VE TÜRKÇENİN KULLANILD

No description
by

Mehmet Ali Güven

on 7 October 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of TARİH BOYUNCA TÜRKLERİN KULLANDIKLARI VE TÜRKÇENİN KULLANILD

TARİH BOYUNCA TÜRKLERİN KULLANDIKLARI VE TÜRKÇENİN KULLANILDIĞI ALFABELER
Uygur Alfabesi
"Kutadgu Bilig" (15. yy) sağdan sola yazılmıştı.
Arap Alfabesi
Türk dili, tarih boyunca değişik alfabelerle yazılmıştır.
Göktürk (Orhun/Köktürk) Alfabesi
Brahmi Alfabesi
İbrani Alfabesi
Latin Alfabesi
Göktürk (Orhun/Köktürk) Alfabesi
Alfabenin kaynağıyla ilgili çeşitli tezler ortaya atılmıştır. Rus Türkoloğu Aristov ve Mallitskiy, Göktürk yazısının Türk damgalarından çıktığı görüşü savunulur.

Her yazının, resim (tasviri), hece ve ses yazısı şeklinde aşamalar geçirdiği bilinmektedir.

Yani insanlar, kendi hayatları felsefeleri için en değerli ve önemli olan nesnelerin resimlerini yapmışlardır.

Her nesnenin resmi alfabeye sığmayacak kadar çoğalınca, içlerinden bir kısmı hece veya sesleri temsil etmeye başlamıştır. Sonunda o topluluğun çıkardığı belirli sesleri karşılayan işaretler sistemi (alfabe) ortaya çıkmıştır.
Soğd Alfabesi
Göktürk (Orhun) Alfabesi
Uygur Alfabesi
Arap Alfabesi
Latin Alfabesi
Kiril (İslav) Alfabesi
Soğd Alfabesi
Mani Alfabesi
Brahmi Alfabesi
Süryani Alfabesi
İbrani Alfabesi
Grek Alfabesi
Göktürk alfabesi 38 harften oluşur.
Bunlardan 4'ü ünlü, 30'u ünsüz, 4'ü de hece işaretleridir.
Harfler bitiştirilmeyip ayrı ayrı yazılır.
Sözcükler aralarına iki nokta üst üste konarak yazılır.
Sözcük başı ve içindeki ünlüler yazılmazken sondakiler yazılır.
Alfabe ilk kez Danimarkalı Türkolog Vilhelm Thomsen tarafından 1893'te çözülmüştür.
Göktürk alfabesiyle yazılan ilk Türkçe metinler V.-VI. yüzyıllara ait Yenisey Yazıtları (Kırgız Mezar Taşları)' dır.
Göktürk yazısını taşıyan en eski belge
Kızıl
şehrinde bulunmuştur.
Orhun alfabesi ya da Göktürk alfabesi Türklerin kullandığı ilk yazı sistemi olan ve Göktürkler'e ait Orhun yazıtları'nda kullanılmasından ötürü bu adla anılan alfabedir.
Türklerin Orhun Alfabesinden sonra uzun süre ve geniş ölçüde kullandıkları alfabedir.
İlk defa uygurlar bu harfleri bağımsız bir devlet kurduktan sonra (VIII. yy.) kullanmışlardır.
15'i ünsüz, 3'ü ünlü olmak üzere 18 harfi vardır.
Harfler birbirine birleştirilerek sağdan sola doğru yazılır.
Arap Alfabesi
Türklerin kullandıkları alfabeler içinde, uzun süre kullanılması ve geniş bir coğrafyaya yayılması bakımından en başta geleni Arap alfabesidir.
Altay Türkleri, Gagavuzlar, Karamanlılar gibi küçük Türk toplulukları dışında bütün Türk boylarında, IX. ve XX. yy arasında, Arap alfabesi kullanılmıştır.
Bugün Irak'ta Kerkük Türkleri ile İran Azerbeycan'ında yaşayan Azeriler ile Türkmen, Kaçar vs. gibi küçük Türk topluluklarından başka Arap alfabesini kullanan Türk topluluğu yok gibidir.
Arap alfabesinde 28 harf bulunmaktadır.
Arapça sağdan sola yazılır.
Türkçeyi arap alfabesiyle ilk kez yazanlar X. yüzyıl ortalarında Müslüman olan Karahanlılardır.
Türk boyları içinde latin alfabesini ilk defa kullananlar Azerilerdir.
XIX. yüzyılın ortalarında Azeri aydınlarından Mirza Fethali Ahundzade, Arap alfabesini bırakıp yerine Latin-İslav asıllı yeni bir alfabenin kullanılmasını önermiştir.
Böyle olmakla birlikte, Latin alfabesiyle yazılan ilk Türkçe Azerice değil, Türkçenin uzak lehçesi durumundaki Yakutçadır.
Bugün anadolu Türklerinden başka Latin alfabesi kullanan Türk toplulukları şunlardır: Kıbrıs ve Yugoslavya Türkleri, Doğu Türkistan'da yaşayan Uygur ve Kazak Türkleridir.
Latin kökenli Türk alfabesi, Latin harfleri esas alınarak 01.11.1928 gün ve 1353 sayılı yasayla tespit ve kabul edildi.
Bu kanun'a göre Türk alfabesinde 29 harf bulunmaktadır.
Türklerin Orhun alfabesinden sonra kullandıkları ikinci yazı Soğd alfabesidir. Soğdlar İran asıllı bir kavimdir. Türklerin çinlilerden sonra en çok temas ettikleri ve kültürlerinden etkilendikleri bir kavimdir.
Sami kökenli Soğd alfabesinde 18 harf vardır.
Mani Alfabesi
Maniheizm, Türkler arasına oldukça erken tarihlerde girmiştir. Maniheist Uygurlar, Mani alfabesini Türkçe için geliştirmiş ve kullanmışlardır.
Mani yazısı da Soğd ve Uygur alfabeleri gibi sağdan sola yazılır.
Hint kökenli bir yazıdır. Budist misyonerler bu yazıyı Türkler arasında yaygınlaştırmışlardır.
Brahmi yazısı, Göktürk, Soğd Uygur ve Mani yazılarına zıt olarak soldan sağa yazılır ve bir hece yazısıdır.
Kiril Alfabesi:
Eski Sovyetler Birliği'nin değişik bölgelerinde konuşulan Türk lehçe ve şivelerinin hepsi
İslav (Kiril)
alfabesi ile yazılmaktadır.
Bugün Rus ve Bulgar dillerinin yazımında kullanılan alfabedir.
Süryani Alfabesi
İç Moğolistan'da Süryani yazısıyla ve Türkçe Hıristiyan mezar taşları bulunmuştur.

Yedisu bölgesinde yaşayan Hıristiyan (Nesturi) Türkler ile İç Moğolistan'da yaşayan Öngüt Türklerine aittir.
Bugün Ukrayna ve Litvanya'da yaşayan Musevi Türkler (Karaylar, Karaim Türkleri) dini eserlerinde İbrani alfabesini kullanmışlardır.
En eski Tevrat çevirileri XVI.-XVIII yüzyıllara aittir.
Grek Alfabesi
1924 yılında Türk-Yunan mübadelesine kadar İstanbul, İzmir gibi büyük şehirlerde ve Güney Anadolu'da yaşayan ve kendilerine Karamanlılar denilen Ortodoks Türkler diyalektlerini (dini metinlerini) yüzyıllarca Grek alfabesi ile yazmışlardır.
Full transcript