Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

4 VWO Evolutie

No description
by

Martijn Bovenberg

on 17 April 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of 4 VWO Evolutie

4 VWO Biologie voor jou
Hoofdstuk 5 Evolutie

Basisstof 1
BINAS 92 A
Indelingscriteria
BINAS 78 B
en hebben geen C-H verbinding
samen vruchtbare nakomelingen
opdeling in rassen
populatie; groep individuen van dezelfde soort in een bepaald gebied die samen een levensgemeenschap vormen.
Natuurlijke selectie
Evolutie
basisstof 2

http://www.bozemanscience.com/cladograms

basisstof 3
Organismen behoren tot dezelfde soort als zij samen vruchtbare nakomelingen kunnen krijgen.

Dit voldoet niet altijd als omschrijving

Beter is: de grootste verzameling van populaties waartussen een effectieve uitwisseling van genen plaatsvindt of kan plaatsvinden
Een soort bestaat uit een of meerdere populaties
Er vindt af en toe uitwisseling van genen plaats tussen populaties.
Als dit gebeurd noem je dit gene flow
Verzameling van alle genen in een populatie is de genenpool
zijn dus alle allelen op alle loci van alle individuen van een populatie
Geen selectiedruk dan worden de allelen op willekeurige manier doorgegeven.
Welke individuen (met welke genotypen) dan samen nakomelingen krijgen is afhankelijk van toeval.
Verzameling genen in een populatie
Als er geen andere beïnvloedende factoren zijn, blijven allelfrequenties binnen een (grote) populatie door de generaties heen constant. dit wordt de regel van Hardy-Weinberg genoemd.
heterozygoten zijn niet te zien aan het fenotype, het percentage recessieven kan wel worden gemeten.
Voorbeeld
Bij de meeste populaties en genen zijn er wel factoren die invloed hebben op de genfrequentie.
http://www.bozemanscience.com/microevolution
Basisstof 5


Het ontstaan van leven uit levenloze materie noemt men : biogenese.
3,5 miljard jaar geleden




1,5 miljard jaar gelden
eerste eukaryote organsimen
endosymbiosetheorie
Prokaryoot
Anaeroob

2.8 miljard
Prokaryoot
Anaeroob

Autotroof

2,0 miljard
Autotroof
Prokaryoot
Anearoob

Cyanobacterien hadden invloed op atmosfeer,
meer O2

Eerste aerobe organismen

Duim van mens en panda:
Beide dieren hebben een duim, voor panda’s belangrijk om hun bamboe vast te houden tijdens eten. Wanneer je goed naar onderstaande botten kijkt zie je dat de duim bij beide organismen uit een andere structuur zijn ontstaan. De organen zijn dus analoog.

Analoge organen

Analoge organen

Evolutie

Analoge en homologe
organen

Miereneter

Gewone mierenegel

Miereneter en mierenegel:
Miereneters leven in Midden en Zuid-Amerika en zijn levendbarend. Mierenegels leven in Australië en leggen eieren. Toch komen ze sterk overeen: beide hebben geen tanden, een puntige snuit, een lange plakkerige tong en scherpe gekrulde klauwen.

Analoge organen

Flipper

Voorvin

Torpedogevormd lichaam

Rugvin

Analoge organen

Haaien en dolfijnen:
Beide hebben vinnen en een gestroomlijnd lichaam. De dolfijnenvin blijkt echter heel anders gebouwd te zijn dan de haaienvin. De organen zijn niet ontstaan uit gelijke oervormen. Ze zijn op elkaar gaan lijken door dezelfde aanpassing, namelijk aan de voortbeweging in water.

Analoge organen

Gewervelden (links) en octopussen (rechts): ontwikkelden hun oog onafhankelijk van elkaar. Zo zie je bij de gewervelden wel een blinde vlek (4) en bij de octopus niet. Deze organen zijn dus analoge organen.

Voorbeeld: vleugel van vogel en insect hebben beide als functie vliegen,
hun bouwplan is echter volledig verschillend

Analoge organen

Een orgaan dat een overeenkomstige functie heeft in twee organismen, maar welke evolutionair onafhankelijk van elkaar zijn ontwikkeld

Mens Hond Vogel Walvis

Botten met dezelfde kleur zijn
homoloog, en kwamen dus voor
bij hun gemeemschappelijke
voorouder

Homologe organen

Organen in twee soorten zijn homoloog, alleen wanneer dezelfde structuur aanwezig was in hun laatste gemeen-schappelijke voorouder

Startpunt van duim
bij de primaten

Startpunt van valse
duim in de panda

Panda Chimpansee Mens Gorilla

Analoge organen

Het hebben van een voorledemaat is dus een homologe eigenschap, omdat een
voorledemaat voorkwam bij hun gemeenschappelijke voorouder.
De vleugelfunctie is dus analoog, want deze komt niet voor bij hun gemeenschappelijke
voorouder,.

Ontstaan van de
vier ledematen

Voorledematen
evolueerden in
vleugels

Krokodil

Vogel

Muis

Vleermuis

Vleugel vleermuis en vogel:

Net hebben we geleerd dat het hebben van een voorledemaat een homologe eigenschap is.

Het hebben van een vleugel is door beide soorten onafhankelijk van elkaar ontwikkeld. Vleermuizen hebben tussen hun ‘vingers’ flappen huid, terwijl vogels juist veren hebben die uitsteken vanaf hun armbotten. Het bouwplan is compleet verschillend en is niet afkomstig van hun gemeenschappelijke voorouder. De vleugelfunctie is dus analoog.

Het hebben van een voorledemaat is dus een homologe eigenschap, omdat een
voorledemaat voorkwam bij hun gemeenschappelijke voorouder

Ontstaan van de
vier ledematen

Voorledematen
evolueerden in
vleugels

Krokodil

Vogel

Muis

Vleermuis

Zoogdieren

Eierleggende
zoogdieren

Levendbarende
zoogdieren

Miereneter en mierenegel:

Al deze eigenschappen zijn analoog, aangepast aan de omstandigheden om te kunnen eten uit een mierenheuvel. In de afbeelding zie je hun gemeenschappelijke voorouder (een rat-achtig dier).

Analoge organen

Het hebben van een voorledemaat is dus een homologe eigenschap

Spaakbeen

Ellepijp

Opperarmbeen

Dolfijn

Zeehond

Hond

Schaap

Mens

Spitsmuis

Vleermuis

Vogel

Pterodactylus

Vliegen Zwemmen Rennen Grijpen

Overeenkomst in bouw eiwitten

- Tussen 2 mensen slechts 0,5% DNA verschil

- Chimpansees: 96% - 98% overeenkomst

- Kat: 90% overeenkomst

- Koe: 80% overeenkomst

- Muis: 75% overeenkomst

- Fruitvlieg en kip: 60 % overeenkomst



Overeenkomst in bouw DNA

Bewijs:
Continenten bewegen nog steeds
Bestudering fossielen
Bestudering geologie

Fossielen =
Alle resten en sporen van planten en dieren
die bewaard zijn gebleven in gesteente

Samengevat:

“La Brea-teerputten”: fossielen in teer

“La Brea-teerputten”

La Brea teerputten

Als laatste voorbeeld van gunstige omstandigheden zijn de “La Brea-teerputten”, waar
een soort asfalt / teer uit de grond komt zetten

Fossiel: maar ook extreme kou kan er voor zorgen dat micro-organismen geen vertering
Kunnen uitvoeren. Zo worden er nog fossielen van mammoeten gevonden

Fossiel: zo werden zelfs complete voetsporen van dinosauriers gevonden

Fossiel: afdruk van een poot

Fossiel: afdruk van een plant

Grand canyon: ideale vindplaats voor fossielen uit oude aardlagen. In de kloof, ontstaan door
een rivier, tref je fossielen aan van meer dan 600 miljoen jaar geleden.

Voor het ontstaan van fossielen is het dus
belangrijk dat er snel een zuurstofloze
omgeving onstaat, zodat micro-organismen
niet aan de vertering kunnen beginnen.

Ideale omstandigheden:
Bodem van de zee
Organisme bedolven door lava van vulkaan
Aardverschuiving
Extreme kou

En we zijn weer terug bij af op het moment waar de paleontoloog het fossiel vindt

Het fossiel kan zo aan het oppervlakte terecht komen



Bijvoorbeeld vanwege erosie door regenwater



Allerlei geologische verschijnselen kunnen er voor zorgen dat het fossiel weer aan het oppervlakte komt


Ook is het mogelijk dat het fossiel eerst geheel oplost door omstandigheden in de afzetting. Deze holte kan vervolgens wel weer worden opgevuld door andere mineralen, maar je vindt dan alleen een "afdruk". De interne structuur van het fossiel gaat hierbij verloren.

De tweede optie is dat er een afdruk van het organisme ontstaat.


Onder de juiste omstandigheden kan er een chemisch proces optreden, namelijk fossilisatie



De sedimentlagen worden steeds dikker. Hierdoor verandert ook de druk en de temperatuur



Gedurende vele jaren worden er allerlei sedimenten
afgezet bovenop het dode dier. Sedimenten zijn slib, zand en klei deeltjes. Hierdoor komt er weinig zuurstof bij het dier, wat micro-organismen nodig hebben voor de vertering

Na zijn dood rotten de zachte delen snel weg, de harde delen worden vele malen langzamer verteerd door allerlei micro-organismen

Toen het stierf belandde zijn dode lichaam
op de bodem van de oceaan


Deze trilobiet leefde ongeveer 457 miljoen
Jaar geleden in de oceanen


Vandaag heeft hij een trilobiet
gevonden



Wat zijn het en hoe ontstaan ze?

Fossielen

Fossielen
Vergelijken van bouw van organismen
Biochemisch

Basisstof 7: Onderzoeksmethoden

Dijbeen

Heupbeen

Heupbeen en dijbeen

Koolstof-isotopen methode
(C14  C12) en halfwaardetijd van andere isotopen
- Gidsfossielen
- Geologische tijdsbepaling

Oudersomsbepaling fossiel

Barnsteen: Hoe kom je dan aan fossielen van insecten die snel verteerd worden?
Naaldbomen maken hars. Wanneer dit onder de juiste omstandigheden versteend
krijg je dit soort mooie fossielen in barnsteen…..

De eerste vorm van fossilisatie is dat door chemische reacties het harde overblijfsel van het dode dier wordt omgezet in steen. De fossiel is dan een exacte kopie van het originele dode dier



M.plantaris

Tepels bij de man?
Verstandskies?

Schaap

Mens

Mens

Hond

Door aanpassingen aan verschillende milieu`s hebben organen van de oorspronkelijke
voorouders hun functie verloren.


Rudimentaire organen

Full transcript