Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Dynamiek en stagnatie in de republiek

vwo geschiedenis
by

evi dalmaijer

on 20 March 2011

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Dynamiek en stagnatie in de republiek

1200-1300
Ontstaan van waterschappen in het noordwesten van de Nederlanden. 1300-1400
Bloeiperiode van Brugge als handelscentrum in de Nederlanden 1400-1500
Overgang naar marktgerichte economie in Holland Stedelijke burgerij neemt een sterke positie in tegenover de adel rijkste+machtigste gebieden van de Nederlanden: in Vlaanderen
bourgondische hertogen maken begin met centralisatie
nederlanden komen geleidelijk in handen van het bourgondische/habsburgse huis na 1450
Hollandse kooplieden halen goedkoop graan uit het oostzeegebied Opkomst zeegewesten

1500-1600 handelscentrum in de Nederlanden verschuift naar Antwerpen Portugal en Spanje leggen basis voor de Europese expansie 1515-1555
Habsburgse Karel V heer der Nederlanden na 1517
Het protestantisme krijgt veel aanhang in de Noordelijke Nederlanden na de reformatie. 1542
introductie van accijnzen in de Habsburgse Nederlanden De Nederlanden worden beschouwd als een eenheid binnen en het Habsburgse Rijk

1548 1555-1581
Filips II heer der Nederlanden + koning van Spanje Eerste bijeenkomst Staten-Generaal 1464 1557
1e staatsbankroet Tachtigjarige Oorlog

1568-1648 1575
2e staatsbankroet leidt tot een financiele crisis Unie van Utrecht

1579 1585-1672

De Republiek in de Gouden Eeuw Europese vorsten streven naar absolute macht
de Republiek is een statenbond
Staten Generaal hebben bevoegdheden op het gebied van oorlog,financien + het bestuur van (na 1621) de Generaliteitslanden
Holland meeste macht binnen de Staten-Generaal
Gewesten zijn grotendeels zelfstandig
raadpensionaris + stadhouder strijden om politieke macht in de Republiek
Republiek bouwt een handelsimperium op door overzeese contacten
begin van een wereldeconomie
culturele opbloei van kunst, wetenschap, architectuur 1585
Antwerpen valt in Spaanse handen Schelde wordt afgesloten, Amsterdam wordt het nieuwe handelscentrum van Europa 1584
moord op Willem van Oranje 1585
Maurits stadhouder 1588
Staten-Generaal nemen de leiding in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden 1595-1597
Nederlanders eigen zeeweg naar Indie 1602
oprichting VOC Staten-Generaal verlenen alleenrecht op handel met Azie
VOC ontvangt soevereine rechten 1609




Hugo de Groot publiceert 'Mare Leberum' theorie over de vrije zee 1609-1621
Twaalfjarig Bestand hoogtepunt van de Oostzeehandel 1614
Oprichting Noordse Compagnie Staten-Generaal verlenen alleenrecht op walvisvaart en robbenvangst tussen Nova Zembla en Staat Davis Dertigjarige oorlog

1618-1648 katholieke Habsburgers vechten tegen protestantse Duitse vorsten en een coalitie van landen die hun invloed in Duitsland willen uitbreiden (o.a. Frankrijk) is rampzalig voor Duitse economie, maar voordelig voor de vrachtvaart op de Oostzee en de lakenindustrie van de Republiek
veel Duitse immigranten vluchten naar de Republiek 1618-1621
internationale handelscrisis heeft een negatieve invloed op het groeitempo van de Europese economie 1621
oprichting WIC (na einde 12jarig bestand) Staten-Generaal verlenen alleenrecht op West-Indie
WIC houdt zich eerst bezig met kaapvaart, later met driehoekshandel na 1621
mogelijkheden voor economische expansie buiten de Republiek nemen af Republiek krijgt met toenemende concurrentie te maken 1625
Frederik Hendrik stadhouder 1628
Piet Hein kaapt in dienst van de WIC de Spaanse Zilvervloot 1630
WIC verovert Brazilie op de Portugezen slavenhandel wordt economisch aantrekkelijk 1647
Willem II stadhouder 1648
Vrede van Munster Spanje erkent formeel de Republiek der Verenigde Nederlanden
Voor de Noordelijke Nederlanden eindigt de Tachtigjarige Oorlog 1650-1672
1e Stadhouderloze Tijdperk 1651
Akte van Navigatie hinder voor de Nederlandse vrachtvaart 1e Engelse Oorlog op zee

1652-1654 Engelsen kunnen heer en meester over de zeevaart zijn, is schadelijk voor de Hollandse koopvaardijvloot 1653-1672
Johan de Witt raadspensionaris van Holland Noordse Oorlog van Zweden tegenover o.a. Polen en Denemarken

1655-1660 ging over de zeggenschap in de Sont
de Republiek mengt zich hierin en verslaat in 1658 samen met de Denen de Zweedse vloot 1664
Frankrijk verhoogt invoertarieven zeer ongunstig voor de export van de Republiek 2e Engelse Oorlog

1665-1667 eindigt met de tocht naar Chatham onder leiding van Michiel de Ruyter 1667
Frankrijk kondigt nog hogere invoertatieven af WIC verovert Suriname dalende prijzen maken investeringen minder aantrekkelijk
hoge productie- en loonkosten
einde van de bevolkingsgroei
gemiddelde huwelijksleeftijd stijgt 1672-1780
De Republiek in de Zilveren Eeuw eeuw van de verlichting
Frankrijk en Engeland zijn (opkomende) Europese machten met koloniale bezittingen
kleiner wordende regentenklasse heeft de macht in de Republiek, deze trekken zich terug uit de actieve handel
het mercantilisme van Engeland en Frankrijk hindert de Republiek steeds meer bij haar economische activiteiten
groeiende Europese economie vraagt om een continue aanvoer van koloniale producten
patriotten eisen invloed op het bestuur van de Republiek, zij hebben kritiek op de macht van de regenten 1672
rampjaar, de Republiek voert oorlog tegen Engeland, Frankrijk, Munster en Keulen Engeland+Frankrijk vallen tegelijkertijd ter land en ter zee aan. Gebroeders de Witt krijgen de schuld van dit alles en worden vermoord 3e Engelse Oorlog

1672-1674 1672-1678
Republiek voert oorlog tegen Frankrijk juli 1672
Willem III wordt stadhouder 1674
WIC wordt ontbonden nieuwe (kleinere) WIC wordt opgericht, zet de handel in slaven en suiker voort 1685
Franse koning Lodewijk XIV trekt het Edict van Nantes in veel Franse hugenoten vluchten naar de Republiek, impuls voor de Hollandse textielindustrie Negenjarige Oorlog. Republiek voert samen met Engeland, Oostenrijk en later Spanje oorlog tegen Frankrijk

1688-1697 1689
stadhouder Willem III wordt koning van Engeland, Ierland en Schotland Spaanse Successieoorlog, de republiek voert samen met Engeland, Oostenrijk en later Spanje oorlog tegen Frankrijk

1702-1713 1702-1747
2e Stadhouderloze Tijdperk na 1713
Holland kampt met hoge schulden rol van de Republiek als grote mogendheid is uitgespeeld: Staten-Generaal sturen aan op een politiek neutrale koers
Amsterdamse kapitaalmarkt neemt in betekenis toe 1714-1720
1e grote uitbraak van de veepest in Holland, Utrecht en Friesland extra hoge lasten voor de boeren na 1730
kweken van aardappels voor de markt is in opkomst 1744-1758
2e uitbraak van de veepest veel slachtoffers onder het vee in heel Europa, leed onder de Europese boeren 1747
Franse legers vallen de Republiek binnen en rukken op tot aan de grote rivieren 1747-1748
Pachtersoproeren in steden van de Republiek 1747-1751
Willem IV erfstadhouder van alle gewesten 1748
Hollandse doelisten verzetten zich tegen de grote macht van de regenten na 1750
de landbouw herstelt zich Europese bevolkingsgroei zorgt voor stijgende Hollandse landbouwopbrengsten
Nederlandse kooplieden gaan deels over op wisselhandel en acceptbedrijf Zevenjarige oorlog, de Republiek blijft neutraal

1756-1763 voor het eerst zijn habsburgers en Frankrijk geen vijanden maar bondgenoten 1763
beurscrisis in Amsterdam 1766-1795
Willem V stadhouder van alle gewesten 1769-1784
3e uitbraak van de veepest Amerikaanse Vrijheidsoorlog

1775-1783 patriotten steunen de Engelse kolonisten die in Amerika om vrijheid strijden 1780-1806
Economische neergang van de Republiek 4e Engelse Oorlog
1780-1784 Engelsen beheersen de zeeen
Enorme schade voor de Nederlandse handel
aanzienlijke verliezen voor de WIC 1780-1798
Patriottentijd, patriotten keren zich tegen de politieke machthebbers van de Republiek tegenstanders noemen zich prinsgezinden 1786-1787
patriotse machtsovername in diverse steden 1787
inval van het Pruisische leger leidt tot het herstel van de stadhouderlijke macht Patriotten vluchten naar Frankrijk 1791
WIC wordt opgeheven 1795
Franse revolutionaire legers veroveren de Republiek lange afsluiting van Amsterdam van de zee
hierdoor moet Amsterdam de positie als centrum van het handelskapitalisme definitief afstaan
handel komt stil te liggen
stadhouder Willem V vlucht naar Engeland
Als de patriotten de Bataafse Republiek uitroepen, komt er een einde aan de Republiek der Verenigde Nederlanden 1798
eerste nationale grondwet
gewesten verliezen hun soevereiniteit onder invloed van de Fransen wordt de Republiek een staat met een sterk centraal gezag 1799
VOC wordt opgeheven Bataafse Republiek neemt de bestuurstaken en de schulden van de VOC over 1806
einde van de Bataafse Republiek de Republiek wordt een koninkrijk (koninkrijk Holland)
Full transcript