Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Kultura okresu międzywojennego

No description
by

Dawid Gerlak

on 18 October 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Kultura okresu międzywojennego

Dwudziestolecie Międzywojenne
w Polsce

Nauka i Technika
Rozwój wynikły w XIX-wiecznej rewolucji naukowo-technicznej spowodował, że wiele państw zaczęło na początku XX wieku osiągać status wielkich mocarstw. Następowało to głównie za sprawą coraz powszechnej elektryfikacji krajów i eksplotacji różnych zródeł energii. Dzięki temu były możliwe dalsze badania i tworzenie nowych wynalazków.
Ludzie uzyskali nowe źródła dochodów takie jak: produkcja samochodów, praca w radiu, specjalista do spraw reklamy, handlowiec, agent ubezpieczeniowy.
Odrodzone państwo polskie odziedziczyło po 123 - letniej niewoli narodowej, niezwykle niski stan szkolnictwa i oświaty. Według spisu ludności z 1921 r. było w Polsce wśród jej mieszkańców powyżej 10 roku życia, aż 33,1% analfabetów .
Oświata
W roku 1932 wprowadzono tzw. reformą jędrzejewiczowską, którego autorem był premier i minister oświaty Janusz Jędrzejewicz. Wielonarodowościowy charakter naszego państwa spowodował konieczność powstania szkół dla dzieci pochodzących z mniejszości, lecz oczekiwania szczególnie na wschodzie pośród Ukraińców oraz Białorusinów nie zostały w pełni zaspokojone. Lata dwudzieste to także program związany z kształceniem w tzw. duchu narodowym, gdzie szczególny nacisk kładziono na wychowanie zgodnie z tradycją a także zwracano uwagę na kwestie patriotyzmu.
BIOLOGIA:
~ odruch Pawłowa - rosyjski badacz Iwan Pawłow odróżnił odruchy bezwarunkowe (wrodzone), od warunkowych (nabytych);
~ terapię psychoanalityczną Freuda - Zygmunt Freud głosił, że głównym popędem człowieka jest instynkt seksualny i na tym oparł swoją terapię;

Po I wojnie światowej rozwój kultury związany był głównie z podnoszeniem poziomu intelektualnego społeczeństwa. Zasadniczy wpływ na te zmiany miały problemy związane z odbudową państwa. Szczególnie ważną sprawą było rozpowszechnienie edukacji wśród społeczeństwa.
Szkolnictwo
Jędrzejewiczowska reforma szkolnictwa – reforma polskiego systemu szkolnictwa opracowana przez ministra Janusza Jędrzejewicza, wdrażana od lipca 1932, której zasady obowiązywały do 1948.
Reforma była efektem dążeń władz Polski po uzyskaniu niepodległości w 1918 r. do opanowania programowego i organizacyjnego chaosu w szkolnictwie polskim będącego pozostałością po czasach zaborów. Przygotowana reforma została uchwalona przez
Sejm 11 marca 1932 roku.
MEDYCYNA:
~ antybiotyki - pierwszy z nich, penicylinę, wynalazł Aleksander Fleming;
~ witaminę B1 - wyodrębnioną przez Bernarda Jansona i Willema Donatha w 1926 roku;
~ witaminę C - wyodrębnioną przez Alberta Szent-Gyorgyia w 1928 roku;

CHEMIA/FIZYKA:
~ fizykę kwantową - za sprawą badań Maxa Plancka, niemieckiego fizyka;
~ neutron - odkryty przez Jamesa Chadwicka;
~ budowę atomu wodoru - za co duński fizyk Niels Bohr został nagrodzony Nagrodą Nobla w 1922 roku;
~ Plutona - którego uznano za ostatnią planetę Układu Słonecznego, jak się okazało w XXIwieku wykreślono go z listy planet

Literatura
Nie można określić charak-terystycznych, dominujących tendencji, problematyki czy typu bohatera. Literatura była zróżnicowana zarówno pod względem przekazywanych treści, jak i form.
Pojawiała się tematyka dotycząca I wojny (doświadczenia wojenne, nurt pacyfistyczny), rewolucji, zmian cywilizacyjnych, ale także egzystencjalna, psychologiczna, społeczna i polityczna.
Wielu twórców zerwało z konwencjami, proponowało nowatorskie rozwiązania, ale byli też tacy, którzy nawiązywali do klasycznych form. Jedni sięgali do świata fantazji, symbolizmu, inni nie odbiegali od racjonalnego oglądu rzeczywistości, bliskie były im założenia realizmu. Nawiązywano także do eks- presjonizmu.
Charakterystyczne prądy to między innymi:
- futuryzm - postulował tworzenie nowego języka,
który zerwałby z zasadami logiki, składni, ortografii, interpunkcji (dużą rolę peł¬niły walory brzmieniowe, rytm), dążono do przed¬stawiania współczesności, sięgając między innymi do tematów dotyczących przemian cywilizacyjnych, motywów urbanistycznych, techniki lub sportu,
- nadrealizm - nawiązywał do poetyki snu, wyobraźni; postulował zerwanie
z konwencjami społecznymi i normami literackimi,- neoklasycyzm - nawiązywał do tradycji, a przede wszystkim do antyku i dzieł klasycznych (klasycyzm),
- dadaizm - odrzucał rygo¬ry i normy, wprowadzał zapis dźwięków, sylab po-zbawionych znaczenia.
Polska literatura dwudziestolecia międzywojennego była bardzo bogata, zróżnicowana tematycznie i gatunkowo.
W pierwszym okresie dominował nastrój radosny, łączący się z odzyskaniem niepodległości i zachwytem nowoczesną cywilizacją. W latach 30. coraz częściej pojawiały się tonacje katastroficzne.

Dwudziestolecie było okresem rozkwitu twórczości poetyckiej. Tworzyli, debiutujący w okresie Młodej Polski, Bolesław Leśmian i Leopold Staff. Powstały liczne grupy literackie, między innymi: Skamander - najbardziej popularna grupa tego okresu. Przedstawicielami tej grupy byli * Julian Tuwim, * Jan Lechoń, * Kazimierz Wierzyński, * Jarosław Iwaszkiewicz, * Antoni Słonimski; Awangarda Krakowska: * Tadeusz Peiper, * Jalu Kurek, * Julian Przyboś, * Jan Brzękowski, * Adam Ważyk.
Władysław Stanisław Reymont (1867-1925), polski prozaik. Podejmował się się różnych zawodów (był krawcem oraz dozorca na kolei), marzył o aktorstwie, rozważał wstąpienie do klasztoru, ale dzięki wielkiej ambicji i odrobinie „szczęścia w nieszczęściu” (udział w katastrofie klejowej i odszkodowanie) udało mu się wprowadzić swoje nazwisko do kanonu literatury światowej. Mieszkał głównie w Warszawie, ale dużo podróżował, do Francji, Włoch, w końcu do Ameryki. Pisał głównie powieści, nowele oraz opowiadania. Najsłynniejsze to Chłopi (1902-1908), za których otrzymał nagrodę Nobla 1924 oraz Ziemia Obiecana (1899).
Sztuka
Kubizm - kierunek w malarstwie i rzeźbie, który trwał od 1907 do 1916 roku. Pojawienie się go było rewolucją w sztukach plastycznych. Malarze kubistyczni sprowadzali wszystkie obiekty do elementarnych form geometrycznych. Malarze próbują oddać całkowity widok przestrzenny obiektu na płaskim płótnie. Główni przedstawiciele to: Pablo Picasso, w Polsce m.in. Leon Chwistek.
Futuryzm - ruch artystyczny w latach 1909- 1919. Głównymi problemami w twórczości plastycznej futuryzmu były: wizualizacja ruchu, nowa koncepcja czasu i przestrzeni (np. odrzucenie perspektywy) oraz zanik materialności ciała pod wpływem światła i ruchu. W obrazach i rzeźbach studiowane są różne fazy ruchu obiektu i jego tła, przenikające się nawzajem. Tematami oprócz przedstawiania ruchu, jest także fascynacja współczesną cywilizacją, cywilizacją przemysłową, tempem i rytmem życia w mieście. Główni twórcy to między innymi: Umberto Boccioni, a w Polsce Tytus Czyżewski.
Dadaizm - ruch artystyczny w latach 1916-1923. Jego powstanie łączyło się z protestem przeciwko trwającej wojnie i cywilizacji mieszczańskiej, czego skutkiem była negacja dotychczasowej kultury, podważanie uznanych społecznie wartości, konwenansów i konwencji. Dadaizm zaproponował nową koncepcję sztuki, która miała oddać chaos i brak sensu współczesnego świata. W dziełach plastycznych dominuje absurdalny humor oraz łączenie ze sobą różniących się elementów na zasadzie improwizacji lub przypadku, który stał się metodą twórczą. Ulubionymi technikami były kolaż i fotomontaż. Przedmiotom codziennego użytku dadaiści nadawali status dzieła sztuki. Główni twórcy to: Marcel Duchamp, Max Ernst, Francis Picabia.
Surrealizm - kierunek w sztuce nowoczesnej, który przeniknął do malarstwa w latach 20., ale swoje apogeum osiągnął w latach 30. XX w. Malarstwo surrealistyczne miało pokazywać stany podświadomości. Aby osiągnąć ten efekt, malarze zapisywali swoje sny, urojenia i inne momenty pozbawione kontroli rozumu. W obrazach dominowały niezwykłość, fantastyka, irracjonalność, wyobcowanie. Do najwybitniejszych przedstawicieli należeli między innymi: Max Ernst, Salvador Dali, Giorgio Chirico.

Abstrakcjonizm - obejmuje wiele różnych nur¬tów i tendencji w sztuce XX w. Najogólniej moż¬na powiedzieć, że twórczość ta odrzuca jakie¬kolwiek naśladownictwo natury. Główni twórcy to Władysław Strzemiński, Henryk Stażewski, Jonasz Stern, Maria Jarema.
Film
Jeśli chodzi o kino nieme, to najczęściej poruszało ono tematy historyczne, o czym świadczą takie tytuły jak chociażby Cud nad Wisłą. Równie wielką popularnością cieszyły się ekranizacje rodzimej literatury (m.in. Przedwiośnie, Ziemia obiecana, Pan Tadeusz). Wraz dźwiękiem, w latach trzydziestych, do Polski przywędrowała z Hollywood moda na melodramaty i komedie.
Największe gwiazdy polskieju kinematografii
Hanka Ordonówna
Adolf Dymsza
Mieczysława Ćwieklińska
Pola Negri
Sport
Sport w dwudziestoleciu wojennym spełniał bardzo ważną rolę, kreował postawy patriotyczne, a także dumę narodową. W 1924r. zdobyliśmy pierwszy medal olimpijski w wyściu kolarskim na dystansie 4000m.
Radio
W Polsce pierwsza audycja radiowa została nadana w 1925r., natomiast regularne emitowanie transmisji datuje się na rok 1925.
Kabaret
Kabaret w Polsce cieszyły się ogromną popularnością na przełomie lat 20. i 30. XXw. Można w nich było obejrzeć pokazy taneczne czy scenki dramatyczne. Autorami tekstów kabaretów był m.in Juliam Tuwim
Opracował:
Dawid Gerlak
Janusz Jędrzejewicz

Praca Zbiorowa ,,Encyklopedia szkolna. Historia Polski"
S.Roszak,J.Kłaczkow ,,Poznać przeszłość. Wiek XX"
http://www.1917.net.pl/node/5280
http://dwudziestolecie.com/

Źródła
Full transcript