Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Yönetim ve Yöneticilik Açısından Liderlik

Mühendisler İçin Temel Yönetim ve Yöneticilik Becerileri Dersi Sunumu
by

deniz çakar

on 7 January 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Yönetim ve Yöneticilik Açısından Liderlik

Ahmet Tolga OKUR
Deniz ÇAKAR
Orhan Kemal ÖZBAY Yönetim ve Yöneticilik Nedir? Yönetim, örgüt kaynaklarının etkin ve yeterli biçimde planlanması, örgütlenmesi, yöneltilmesi, koordine edilmesi ve denetlenmesi yoluyla organizasyon amaçlarına erişilmesidir . Baka bir deyişle yönetim; başkaları aracılığıyla iş görmektir.

Yöneticilik ise işletme kültürü çerçevesinde örgütü sevk ve idare etme, planlama ile belli bir amaç doğrultusunda yöneltme eylemi gerçekleştirme ve örgüt içerisindeki koordinasyonu sağlama işidir. Başka bir deyişle yönetici; başkaları adına çalışan, önceden belirlenen amaçlara ulaşmak için çaba harcayan, işleri planlayan, uygulayan ve sonuçlarını denetleyen kişidir Liderlik Nedir? Yönetim ve Yöneticilik Açısından Liderlik ve
Lider Yöneticilik Modelleri ile
Lider Yöneticilik Gelişimi İnsanlar grup halinde yaşayan sosyal nitelikli canlılar oldukları kadar oluşturdukları grupları yönetecek, hedeflerine ulaştıracak lider veya yöneticilere de ihtiyaç duyarlar.
Liderliği tanımlamadan önce faydalı olacak iki kavramı tanımlamakta yarar vardır. Bunlardan ilki yönetim ve liderlik aynı şey değildir. Yönetim insanları etkilemede gücün formal yollarla elde edilmesidir. Oysa liderlik sosyal etkileme süreciyle meydana gelir. Böylece bir kişi hem yönetici hem de lider olabilir. Liderliğin Tanımı Literatüre bakıldığında liderlikle ilgili pek çok tanıma rastlanmaktadır. Bu tanımlardan biri liderliği etkileme gücü olarak belirtmektedir.
Diğer bir tanım ise belirli durum ve koşullar altında amaca ulaşmak için başkalarının davranış ve eylemlerini etkileme sanatı.
Diğer bir ifadeyle “bir şeyi başkalarına benimsetmek suretiyle yaptırabilme gücüne sahip kişi olan lider ile izleyiciler arasında belirli durumlarda ortaya çıkan ve etkileşim şeklinde ifade edilen karşılıklı ilişkiler bütünüdür. Liderlik ve Yöneticilik Kavramları Ayrımı Liderlik ve yöneticilik kavramları birbirlerine yakın anlamlar gibi gözüküyor olsalar da aslında eş anlamlı sözcükler değillerdir.
Yönetim insanları etkilemede gücün formal yollarla elde edilmesidir.
Liderlik ise sosyal etkileme süreciyle meydana gelir.
Liderlik için muhakkak biçimsel bir örgütün varlığına ve biçimsel yetki ile donatılmış olmaya gerek yoktur. Şu sonuç elde edilebilir ; Her yöneticinin lider olması gerekmediği gibi, her liderin de muhakkak bir yönetici olması gerekmez.

Ancak günümüzde olması arzu edilen liderlik özelliklerine sahip yöneticilerdir. Yöneticiler ;
kontrol ederler
tahmin yaparlar
kısa vadeli düşünürler
istikrar ve form ararlar
esnek değildirler
olgular ve yanıtlarla ilgilidirler
başkaları tarafından o pozisyona getirilmişlerdir
onlar adına belirlenmiş hedeflere dayalı olarak çaba gösterirler
işleri planlayarak, uygular ve denetlerler
ödül ve cezaya dayalı yasal bir güçleri vardır
denetler Liderler;
hayal güçlerini kullanırlar
açıktırlar, sentez yaparlar
riski üstlenirler
olaylara uzun vadeli bakarlar
inisiyatifle ilgilenirler
aktiftirler
keşif yapmakla ilgilenirler
alternatif ararlar
içerikle ilgilenirler
stratejiye karışırlar
deneyselcidirler
dinamiktirler
tümevarımcıdırlar
güdüler
ilham verir

Günümüzde yaygın kanı güçlü liderlerin başarılı liderler olduğudur. Ancak her güçlü lider başarılı bir yönetici olarak nitelendirilemeyebilir. Aynı şekilde her başarılı yönetici, güçlü bir lider olmayabilir. Ancak bu ‘başarılı bir yönetici etkin ve güçlü bir lider olamaz’ demek anlamına gelmez
•Yöneticilik uygulamaya koymak, işleri yürütmek, yönetim sorumluluğunu üstlenmek demektir.
•Liderlik ise etkilemek, tutulacak yolu ve yönü seçmek, davranışları ve görüşleri yönlendirmektir.
•Yöneticiler işleri doğru yaparlar, liderler ise doğru işleri yaparlar. Liderlik Nedir? Yöneticilik yetkisi olmayan liderler olduğu gibi, liderlik niteliklerine sahip olmayan yöneticiler de olabilir.

İdeal Olan; Yöneticilerin Aynı Zamanda Liderlik Niteliklerine de Sahip Olmalarıdır.

Yöneticiler “ işleri doğru yaparlar”, Liderler “Doğru işleri yaparlar”. W.Bennis Amaçlara ulaşmada, grup faaliyetlerini zorlamadan yürütmektir. Arthur Jago

“Liderlik güç kullanmak değildir. Başkalarını güçlü kılmaktır.” Bennis & Nanus “Leaders” (1985) Liderliğin Tanımı Liderliğin genel olarak iki farklı açıdan tanımı yapılmaktadır. Bunlardan biri liderliği süreç açısından diğeri ise özellik açısından tanımlamaktadır.

Lider süreç açısından şöyle tanımlanabilir: Lider, örgüt üyelerinin faaliyetlerini örgüt amaçları doğrultusunda yönlendirerek, düzenletiren kişidir.

Bir özellik olarak liderlik ise, liderin grup üyelerini başarılı bir şekilde etkileyebilecek karakteristik özelliklere sahip olması şeklinde tanımlanabilir. Liderin grup ve bireyler üzerinde gücünü etkin bir ekilde kullanabilmesi önemlidir. Liderlik zorlama veya güçle ortaya çıkmaz. Liderlik Önemi Liderlik bir ihtiyaçtır.
Lider olmazsa doğal liderler çıkar .İş, uzlaşmadan çatışmaya dönüşür.
Lider örnek olmalıdır.
Lider operasyonel sorumluluk almalıdır Liderlik ile ilgili Yanlıs Noktalar Liderlik insanları hoş görünmeyi ve onları mutlu etmeyi gerektirir.
Liderlik demokratik olmak zorundadır.
Liderlik usta bir manipülasyon biçimine dönütürülebilir.
İnsan lider olmaz, lider doğar.
Liderler izleyicilerinde olmayan bir karizmaya sahiptirler. Liderlik iyilik ya da kötülük ile özdeşleştirilebilecek bir kavram değildir. Atatürk’ün ulusumuza olumlu yönde liderlik etmesine karşın Adolf Hitler binlerce insanı katletmek için ulusuna liderlik etmiştir. Liderlik Yaklasımları Özellikler Yaklaşımı
Davranışsal Yaklaşımlar
Durumsal Yaklaşımlar
Yeni Yaklaşımlar Liderlikle ilgili yapılan ilk çalışmalarda Napolyon, Gandi ve Lincoln gibi liderler düşünülmüştür. Bu kişileri diğerlerinden ayıran benzersiz özelliklerin neler olduğu saptanmaya çalışılmıştır. Bu özelliklerin sabit ve sürekli olduğu tahmin edilmektedir.
Genel olarak araştırma sonuçları liderlik özelliklerinin zekilik, kendine güvenli, enerjik, aktif, bilgili, yöneten olduğunu göstermiştir. Şüphesiz bu liste daha da uzayabilir. Ayrıca yapılan çalışmaların hepsi bu konuda oldukça tutarsızdır. Örneğin bazıları uzun boylu olan liderin diğerlerinden daha etkili olabileceğini savunurken, diğerleri de bu sonucun tam tersini savunmuşlar. Özellikler Yaklasımı Davranısal yaklaşımın amacı etkili bir liderlikle, davranışların nasıl birleştirilebileceğini tanımlamaktır. Araştırmacılar etkili bir liderin daha az etkili bir liderden farklı olan davranışsal özelliklerinin neler olabileceğini tahmin etmeye çalışmışlardır. Ve etkin bir lider davranışlarının tüm durumlarda aynı olabileceğini belirtmişlerdir. Liderlikle ilgili yapılan çalışmalar şunlardır:
Michigan Çalışmaları
Ohaio State Üniversitesi Liderlik Çalışmaları
Blake ve Mouton’un Yönetim Tarzı Modeli
Tanneboun ve Schimidt’in Liderlik Doğrusu
McGregor’un X ve Y teorileri
Likert’in dörtlü yaklaşım modeli Davranıssal Yaklasımlar Durumsallık yaklaşımının temel varsayımı, en uygun liderlik davranışının koşullara ve duruma göre değişeceği varsayımına dayanır.
Liderin etkinliğini belirleyen faktör içinde bulunan koşullardır. Yani liderlik süreci, lider, izleyiciler ve koşulları arasındaki ilişkilerden oluşan karmaşık bir süreçtir.
Bu kurama göre, liderliğin etkinliğini belirleyen faktörler: amacın niteliği, izleyicilerin yetenekleri ve bekleyişleri, organizasyonun özellikleri, lider ve izleyicilerin geçmiş tecrübeleri, örgütsel hava gibi faktörlerdir.

Bu konuda yapılan çalışmalar ve yaklaşımlar;
Robert House ve Martin Avans’ın amaç-yol teorisi
Fred Edvard Friedler’in Durumsallık Modeli
Victor Vroom Karar ağacı modeli yaklaşımı
Redd’in üç boyutlu liderlik yaklaşımı
Paul Hersey ve Kenneth Blanchard’ın olgunluk modeli Durumsallık Yaklasımı Son yıllarda yapılan çalışmalar sonuncunda bazı lider teorileri ortaya atılmıştır. Bunlar:
Karizmatik Liderlik Kuramı
Karizmaya Yönelik Yaklaşımlar
Transaksiyonel Liderlik Kuramı
Transformasyonel Liderlik Kuramı Yeni Yaklasımlar Lider Yöneticilik Kavramı Günümüzde liderler ve lider yöneticiler, klasik yöneticilere göre farklı nitelik ve özelliklere sahiptir. Çünkü çağımız, örgütsel ve yönetsel bakımdan karmaşık ve bütünleşik bir yapı arz etmektedir.
Bilgi toplumuna geçiş sürecinin meydana getirdiği yoğun değişmeler insanı olduğu kadar insanın işe ve çalışma hayatına bakış açısını değiştirmiştir.
Bilgi toplumu süreci, bilgiye sahip olabilme yeteneği bakımından insan faktörünün ön plana çıkmasına neden olmuş ve entelektüel sermaye örgütlerde en önemli üretim faktörü olarak iş görmeye başlamıştır.
Yöneticinin liderlik tutumları ve bu tutumlarının sonucunda oluşan süreçler, örgüt ikliminin temel belirleyicileri olduklarını, dolayısıyla çalışanların davranışlarını etkileyen sosyal ve güdüsel süreçler için temel oluşturdukalarını göstermektedir. Bu nedenle yönetim örgütlerinde yönetici değil, lider yöneticilere ihtiyaç duyulmaya başlanmıştır.

Yeni yönetim anlayışlarına göre liderlik gücü ve yeteneği taşıyan yöneticiler, yönetimde etkili ve başarılı yöneticiler sayılmaktadır. Bu anlayışa göre lider yöneticilere sahip olan kuruluşlar da, başarılı kuruluşlardır. Bu nedenle günümüz yönetimlerinde ‘idarecilik’ ve ‘yöneticilik’ yerine, ‘lider yöneticilik’ almıştır. Lider yöneticilik, öğrenebilen, bilimsel ve sanatsal bir boyutu olan bir meslektir.
Lider yöneticilikte;
bireysel akıl yerine ortak akıl
birey yerine ekip
emir yerine koçluk
yöneticilik yerine liderlik
sonuç odaklılık yerine süreç odaklılık
çok çalışmak yerine akıllıca çalışmak esastır. Lider Yönetici;
vizyon yaratabilen ve yaşatabilen,
arzulanan gerçeğin ve hedefin fotoğrafını çekebilen
bu hedef ve amaç tablosunun görünürlülüğünü sağlayabilen
söz konusu görüntüyü erişilir ve uygulanabilir kılan kişidir. Lider Yöneticilerin Becerileri, Islevleri ve Görevleri Yönetim örgütlerinde yöneticilerin sahip oldukları liderlik becerilerini davranışa dönüştürebilmeleri çok önemlidir. Çünkü örgütün etkinlik ve verimliliği liderin etkinliği ile doğru orantılıdır.
Buna göre üst düzey yöneticilerde olması gereken liderlik becerileri;
yaratıcılık,
yenilik,
hizmet sunumunda motivasyon sağlamak hususlarında değişime liderlik yapabilmek,
çatışma yönetimi,
takım yapılanması hususlarında kişilere liderlik yapabilmek,
sorumluluk ve müşteri hizmetleri hususlarında sonuçları esas alabilmek,
mali yönetim,
insan kaynakları yönetimi, teknoloji yönetimi hususlarında pratik zekâyı kullanabilmek,
kişiler arası ilişkilerde,
ortaklık kurmada,
politik pratiklikte ne yapacağını bilebilmek
iletişime açık olabilmek Bunların yanında liderler,
sorumluluk alma hususunda diğerlerini de ikna edebilmeli
farklılık yaratabilmelidirler Yönetici liderlerin sahip olmaları gereken beceriler;
teknik beceriler,
iletişim becerisi,
beşeri ilişkiler becerisi,
analitik beceri,
karar verme becerisi,
kavramsal beceri olarak
sınıflandırılmıştır. Teknik beceri; Bir işin başarılabilmesi için özel bilgi, yöntem ve tekniklerin kullanılması yeteneğidir. Iletisim Becerisi; Kişiler arasında belli bir anlaşma alanı yaratır. Başkalarını anlama, anlaşma ve birlikte çalışma becerisidir ve özellikle alt kademelerde daha önemlidir. Beseri iliski becerisi; Analitik beceri; Çeşitli sorunları çözmede mantıki ve bilimsel yaklaşımlarda bulunarak, çözüm önerileri geliştirmede işe yarayan bir beceridir. Karar verme becerisi; Belirlenen amaçlara ulaştıracak alternatiflerden birini seçmeyi gerektirir. Kavramsal beceri; Birleştirme ve bütünleştirme becerisidir.Üst yönetim kademelerinde önemli olan bu beceri türü, tüm örgütün karmaşıklarının anlaşılmasını ve her bölümün örgütün hedeflerine göre katkısının değerlendirilmesinde işe yarar. Lider Yönetici Görevleri amaç ve politika belirlemek,
ilke ve hedefleri tespit etmek,
temsil niteliği taşımak,
ekip kurmak ve ekip çalışması yapmak,
sorun çözmek,
karar vermek,
hakemlik yapmak,
koordinatör olmak,
ilham vermek ve güdülemek,
önerilerde bulunmak,
örnek olmak,
öncü ve rehber olmak Dolayısıyla lider yöneticiler,
insan odaklı olmalı,
sosyal yönlü ve dışa dönük olmalı,
disiplinli olmalı ve disiplini akıllıca kullanmalı, fırsatları değerlendirmeli,
dinlemeli,
hizmet etmeli ve hizmete önem vermeli,
güvenlik sağlamalı,
işbirliği sağlamalı,
paylaşımcı ve katılımcı olmalı,
risk almalı,
sorumluluk almalı,
takdir etmelidirler. Lider, Yönetici ve Lider Yönetici Ayrımı Günümüzde liderler ve yöneticiler, klasik yöneticilere göre farklı nitelik ve özelliklere sahiptir. Bu nedenle yönetim örgütlerinde liderden söz edilirken, çoğu kez lider yönetici özelliklerinden söz edildiği anlaşılmaktadır.

Lider yöneticilik her iki kavramı da içine alan ancak,
öğrenilmiş bilgi ve beceriyi gerektiren,
bilimsel ve sanatsal boyutu olan bir kavramdır.

Bu çağda farklılaşan insan ihtiyaçlarını uzlaştırabilmek, bu ihtiyaçları örgütün hedefleriyle bütünleştirebilmek eskiden olduğu kadar kolay değildir.

Bilgi, yetenek ve yaratıcılığın öne çıktığı bu çağda yönetim örgütlerinin artık tecrübeye dayalı yönetilmeleri ya da yönetimlerin klasikleşmiş yönetici davranış tiplemeleriyle sorunlarını çözebilmeleri mümkün görünmemektedir. Bu nedenle lider yöneticilerin, sahip oldukları bilgi ve becerilerle, yönetimsel eylemlerde yöneticilerden ya da liderlerden farklı tutumlar sergilemeleri beklenir. Lider Yöneticilik Modelleri Lider Yöneticilik Gelisimi Günümüzde sanayi işletmelerinde bile patron yönetici yerini profesyonel yöneticiye bırakmaktadır. Artık yönetici; dinamik, riskten korkmayan, yükselmeye açık ve para ile çalışan kimsedir.
Liderlik kavramı, başta yönetim bilimleri olmak üzere siyaset bilimi, toplum bilimi, psikoloji ve eğitim bilimlerinin ilgi alanındadır. Liderlik süreci ve liderlikten söz edilebilmesi için;
koşullar ve amaçlar
lider kişilik
izleyicilerin
bir araya gelmesi gerekir. Ayrıca liderin kişisel özellikleri, amaca ve ortama göre değişiklik göstermekle beraber, aşağıdaki gibi genel bir açıklama da yapılabilir:
•Fiziksel özellikler: Görüntü, enerji, dinamiklik
•Zeka ve yetenek: Kararlılık, amaca ulaşma, bilgi, akıcı konuşma
•İşe yönelik özellikler: Başarı güdüsü, mükemmeliyetçilik, sorumluluk duygusu, görev bilinci
•Toplumsal özellikler: İkna yeteneği, işbirliği sağlama, popüler ve prestij sahibi olma, toplumsal ilişkilerde rahatlık, değişen durumlara uyum. Lider yöneticiden söz edebilmek için liderlik edilecek, yönlendirilecek ve bunu benimseyerek yapacak bir çalışan grubu olmalıdır. Aksi durumda lider yöneticinin, tek başına olması bir şey ifade etmez.
Lider yöneticinin personelini amaçlara yönlendirmek için kullandığı araç güçtür. Güç, başkalarını etkileyebilme yeteneğidir ve kişiseldir. Lider yönetici geliştirilmesindeki amaç, profesyonel bir yöneticiye;
başarısını etkileyen unsurları belirleyebilme,
onları görebilme,
değerleyebilme,
ileriyi görebilme
isabetli karar verme davranışı gösterebilme yeteneği kazandırtmaktır.
Burada yöneticinin, yöneticilik yapacağı örgütün özelliklerini anlaması ve değerlemesi önemlidir. Bu yönü ile kişiseldir, bu faaliyetlerin örgüt tarafından düzenlenmesi beklenemez. Her yönetici sürekli olarak kendini bu konularda geliştirmek zorundadır. Lider yönetici yetiştirmeye yönelik birçok eğitim, okul, kurs vb. olmasına rağmen az sayıda lider yönetici yetişmektedir. Örneğin; “orkestra şefi yönetici midir, lider yönetici midir” sorusuna verilecek cevap elbette şefe göre değişkenlik gösterecek olsa da İyi bir orkestra şefi, gerçek anlamda bir lider yöneticidir. Çünkü orkestra tamamen şefi izler yani orkestra bir izleyendir. Orkestra şefi olmadan orkestra işini tam olarak doğru yerine getiremez. Oysa, orkestra şefinin yönetirken aynı zamanda bir enstrüman çalmıyor oluşu en rahat iş sanki şefin işiymiş gibi gösterir. Oysa "Yöneticilik" başlı başına bir iştir. Peki neden az lider yönetici yetişiyor? Karar alma, delegasyon, geleceği planlama, organizasyon, yaratıcılık gibi yetkinliklerimiz neden gelişmiyor? Hemen hepimiz yazlık yerlerde turistlerin çocuklarını; sessiz sakin yemeklerini yerken, havuz kenarında bağırıp çağırmadan oynarken, delice yüksek sesle diskoda anne babaları eğlenirken pusetlerinde mışıl mışıl uyurken gıpta ile izleriz. Sonra "Neden bizim çocuklarımız böyle olamıyor" sorusunun cevabını, aslında çok net olsa da arar dururuz.

Bizim tanıdık manzaralarımız şöyledir:
Elinde bir tabak ve kaşık ile çocuğun arkasından koşturmak.
Havuzda her an çocuk boğulacakmış gibi "Dur! Yapma! Atlama! Zıplama! Yavaş!" haykırışları.
Kumda özgürce kale yaparken illa ki bir büyüğün müdahalesi.
Duş aşamasında çocuğun neredeyse hamamdaymış gibi merasimle yıkanması ve kurulanması.
Terleyip üşütmeye karşılık sırta mendil, havlu sokuşturmaya çalışma. Aslında sorumluluk alamama, kendi kendine olamama, her daim başka birilerinin hayatımıza dair kararlar vermesi işte bu aşamadan başlıyor ve hayatımızın her dönemine dalga dalga yayılıyor.
İşte bu noktada tanınmış lider yöneticilerin hayatlarına bakacak olursak ya zor şartlarda yetişmiş ya da daha küçük yaşlarda sorumluluk almaya başlamışlardır. Daha sonrada hep daha fazla mücadele ruhunu içinde hissederek kendini geliştirmeye çalışmışlardır. Birçok çalışma göstermiştir ki lider yönetici ya da iyi bir yönetici olabilmek öncelikle kişinin içindedir. Sorumluluk almaktan korkan, vizyon sahibi olmayan bir kişi ne kadar eğitim alacak olursa olsun sadece bir yönetici olabilir. Lider yönetici olabilmek için yöneticinin yönettiği fonksiyonlar ile ilgili çok derinlemesine olmasa da mutlaka teknik bilgiye sahip olması gerekir. Astlarını iyi tanımalı ve kendini gerçekten işin içinde hissetmelidir. Lider yöneticinin kişilik özellikleri dışında çok okuması ve çevresinde olup bitenleri bilmesi, ülke ve dünya gündemini takip etmesi, kendini işinde ve insan ilişkilerinde sürekli geliştirmelidir.
Lider yönetici olabilmek için iş sahasını iyi tanımak gerekir. İş sahasını tanımayan, işin inceliklerini bilmeyen bir yönetici lider yönetici olamaz. Bu noktada Güler Sabancı örneğini verebiliriz. Güler Sabancı
2004 yılında Financial Times tarafından “Avrupa’nın en güçlü 30 Kadını” arasında gösterilmiş, 2009 yılında Financial Times tarafından ilk kez hazırlanan Dünyanın Zirvedeki 50 İş Kadını listesinde beşinci sırada yer almış, aynı yıl Forbes tarafından hazırlanan Dünyanın Zirvedeki 50 İş Kadını listesinde sekizinci olmuş. Güler Sabancı 2010 yılında ise Forbes tarafından hazırlanan Dünyanın Zirvedeki 50 İş Kadını listesinde yedinci sırada yer alarak yöneticilik ve liderlik kariyerinin zirvesine ulaşmıştır.
Güler Sabancı’nın hayatına da kısaca şöyle bir bakacak olursak; ortaöğretimini TED Ankara Koleji’nde bitirdikten sonra yüksek tahsilini Boğaziçi Üniversitesi İşletme Bölümü’nde 1978 de tamamlamış. Güler Sabancı, profesyonel yöneticilik hayatına ailenin lastik fabrikası olan Lassa Kocaeli’nde başlamış. Daha sonra KordSA’nın genel müdürlüğünde 14 yıl görev yapmış. Amcası Sakıp Sabancı’nın 2004 yılında vefatından sonra Sabancı Holding Yönetim Kurulu Başkanlığı’na gelerek en üst yönetici lider konumuna
ulaşmış. Güler Sabancı hem iyi bir eğitim almış hem de çalışmaya başladığı ilk yıllardan beri iş sahasının içinde yer almıştır. Güler Sabancı, “Bir liderlik en iyi sahada öğrenilebilirdi bu nedenle iyi yönetici ile iyi lider arasında kesin bir ayrım vardır. “İyi yönetici bir işin nasıl yapılacağını söyler fakat içerisine dahil olmaz, iyi lider yönetici ise bir işin nasıl yapılacağını söylemekle birlikte işin başına geçer değişime ve gelişime öncülük eder” sözleriyle iş sahasında yer almanın ne kadar önemli olduğunu vurgulamıştır. Liderin özelliklerine göre yönetici lider modelleri

Liderin davranışlarına göre yönetici lider modelleri

Örgütün durumsallığına göre yönetici lider modelleri Liderin Davranıslarına Göre Yönetici Lider Modelleri Otokratik Yönetici Lider
İzleyiciler yönetim dışında tutulur.
Demokratik Yönetici Lider
Yönetim yetkisini izleyicilerle paylaşma eğilimi taşıyan lider çeşididir. Bu nedenle amaçların, plan ve politikaların belirlenmesinde, iş bölümünün yapılmasında ve iş emirlerinin meydana getirilmesinde önder daima astlarına onlardan aldığı fikir ve düşünceler doğrultusunda önderlik davranışı belirlemeye önem gösterir.
Tam serbesti tanıyan yönetici lider
Yönetim yetkisine en az ihtiyaç duyan, izleyicileri kendi hallerine bırakan ve her izleyicinin kendisine verilen kaynak dahilinde amaç, plan ve programını yapmalarına imkan tanıyan davranış gösterirler. Transaksiyonel yönetici lider:
Transaksiyonel yönetici lider, astlarına daha çok çaba göstermeleri için para ve statü verme şeklinde bir ödüllendirme yolu izler.
Transaksiyonel yönetici liderlikte amaçlanan geçmişten gelen bilgiler üzerinden daha iyi bir bugün inşa etmektir.
Transformasyonel yönetici lider:
Transformasyonel yönetici lider, işlerinde daha çok çaba göstermeleri için astlarına bir görevin olduğunu ilham ettirmeye ve bir düşe veya vizyona yöneltme ve yönlendirmeye çaba sarfeder.
Transformasyonel liderlikte amaçlanan bugün elimizde bulunan bilgiye ve kaynağa bakılarak daha iyi bir gelecek hazırlamaktır. Liderin Davranıslarına Göre Yönetici Lider Modelleri - 2 Durumsallıklarına Göre Yönetici Lider Modelleri Yol Amaç Teorisine Göre Lider Yönetici Modelleri

Hersey ve Blanchard’ın Durumsallık Modeli

Vroom-Yetton-Jago Lider Yönetici Modeli Yol Amaç Teorisine Göre Lider Yönetici Modelleri •Yönlendirici Yönetici Lider
Astlardan beklentilerinin neler olduğunu açıklar, görevleri nasıl başaracakları konusunda rehberlik eder, iş programını hazırlar ve astlara başarı standartlarının tanımını yapar.
•Destekleyici Yönetici Lider
Astlara arkadaşça davranarak onların statülerine ilgi gösterir. Astların kendilerini iyi hissetmelerini sağlar.
•Katılımcı Yönetici Lider
Kararları vermeden önce astların fikirlerine başvurur. Onların istek ve düşüncelerini dikkate alır.
•Başarıya Yönelik Yönetici Lider
Amaçlara ulaşmada astlardan yüksek performans bekleyen, bu performansı göstermeleri için de gereken desteği sağlayan liderlik tipidir. Hersey ve Blanchard’ın Durumsallık Modeli Hersey ve Blanchard’ın Durumsallık Modeli •Directing(Yönetmenlik) : Üyelerin yeterliliğinin çok düşük olduğu durumlarda lider yöneticinin takınması gereken tutumdur. Lider karar verir, ve astlarına uygulatır.
•Coaching(Koçluk) : Üyelerin belli bir düzeyde yeterliliğe sahip olduğunda lider yöneticinin takınması gereken tutumdur. İşlerin yapılmasında lider astların görüş ve fikirleri alınır. Fikirler doğrultusunda Lider bir fikir belirler ve bu fikir uygulanır.
•Supporting(Destekçilik) : Üyelerin ortalama üzeri yeterliliğe sahip olduğu durumlarda lider yöneticinin takınması gereken tutumdur. Astların fikirleri ve olası yöntemleri alınır. Lider fikirlerin artı ve eksi yönlerini değerlendirir. Bu değerlendirmeler vasıtasıyla hangi fikrin seçileceği astlara bırakılır.
•Delegating(Yetki Göçeren): Üyelerin üst düzey yeterliliğe sahip olduğu durumlarda lider yöneticinin takınması gereken tutumdur. Astlar fikirlerini oluşturup kendi kararlarını alabilecek seviyededir. Vroom-Yetton-Jago Lider Yönetici Modeli Vroom-Yetten-Jago liderlik modeline göre, lider yöneticinin takınması gereken tutumu belirleyebilmesi için aşağıdaki 7 soruyu karar ağacına göre cevaplamalıdır: Q1.Kaliteye ihtiyaç var mı?
Q2.Kaliteli bir karar almak için yeterli bir bilgiye sahip miyim?
Q3.Problem yapısallaştırılmış mı?
Q4.Kararların uygulanması astlar tarafından kabul edilecek mi?
Q5.Kararları kendim almamın mantıksal nedenlerini astlarım kabul edecekler mi?
Q6.Bu problemi çözmede belirlenecek örgütsel amaçları astlar paylaşacaklar mı?
Q7.Alınan kararları uygulamada astlar arasında çatışma var mı? Bu 7 soru ağaç üzerinde atlamalar ile cevaplandığında ortaya çıkan duruma göre lider yöneticinin takınması gereken tutum şu şekildedir:

•AI (Autocratic 1): Lider yönetici problemi kendisi çözer ve kendisi karar alır.
•AII (Autocratic 2): Lider yönetici astlardan gerekli bilgiyi alır ancak çözümü kendisi yapar.
•CI (Consultative 1): Lider yönetici astların konu üzerine düşüncelerini alır ve ilgili astlarla problemleri paylaşır. Ancak karar yönetici lider tarafından alınır.
•CII (Consultative 2): Lider yönetici astların düşünce ve önerilerini dinleyerek bir grup olarak problemi tartışırlar. Ancak kararları lider yönetici alır. Astların düşünceleri kararlara yansıtılabilir.
•GII (Group 2): Yönetici ve astlar durumu bir grup olarak tartışırlar ve grup olarak karar alırlar.
Full transcript