Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Poznanie kultury jest także kulturą

No description
by

Marcin Jewdokimow

on 7 January 2017

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Poznanie kultury jest także kulturą

Poznanie kultury jest także kulturą
Socjologia kultury a socjologia kulturowa
Kultura "składa się" ze wzorów zachowań (idei, wartości, zasad), samych zachowań i wytworów zachowań

Kultura nie jest naturą

Kultura jest nabywana od innych ludzi w procesie wychowania i współdziałania

Kultura opiera się na społecznym dziedziczeniu

Kultura jest sferą otaczająca człowieka ze wszystkich stron, niemal każde zachowanie jest wyznaczone lub współwyznaczone przez wzory kulturowe

Kultura jest związane ze zbiorowością

Kultura posiada zdolność trwania w czasie

Kultura tworzy względnie zintegrowaną całość
Cechy socjologicznego rozumienia kultury (M. Golka)
Kroeber i Kluckhon (1952) - zestawienie definicji kultury:
- oparte na wyliczaniu składników kultury,
- oparte na podkreślaniu mechanizmu uczenia się kultury,
- oparte na podkreślaniu społecznego rodowu kultury
- oparte na podkreślaniu społecznego dziedziczenia i tradycji jako mechanizmów tworzenia i trwnia kultury,
- oparte na podkreślaniu, iż dana kultura jest czymś obowiązkującym w danej społeczności.

Ich definicja zawierająca wszystkie cechy:
"Na kulturę składają się wzory sposobów myślenia, odczuwania i reagowania, nabyte i przekazywania głównie poprzez symbole stanowiące wraz z ich wcieleniami w wytworach ludzkich znamienne osiągnięcia grup ludzkich; zasadniczy trzon kultury stanowią tradycyjne (tzn. historycznie narosłe i wyselekcjonowane) idee, a w szczególności związane z nimi wartości" (Kluckhon 1975, s. 32, za Burszta 1998, s. 42).



Kultura i kultury
Wybrane koncepcje teoretyczne w refleksji nad kulturą
Ewloucjonizm (Tylor, Frazer "Złota gałąź" -> magia sympatyczna: homeopatyczna i styczności)
Marksizm
Szkoła frankfurcka (Adorno, Horkheimer, Benjamin)
Szkoła durkheimowska (Durkheim, Mauss, Halbwachs, Czarnowski)
Historyzm (Boas)
Dyfuzjonizm
Funkcjonalizm (Malinowski, Radcliffe-Brown)
Teorie systemów (Parsons, Luhmann)
Strukturalizm (Levi-Strauss, Leach, Bathes)
Psychokulturalizm (Mead)
Antropologia kognitywna
Cultural studies
Postmodernizm
Definicja:
nauka zajmująca się badaniem związków pomiędzy życiem społecznym a kulturą, ich wzajemnych uwarunkowańm zróżnicowania oraz zmian, jakim podlegają, a także badaniem jednostek ludzkich pod kątem tego, jak są one warunkowane przez kulturę i jak w niej funkcjonują
(M. Golka)
Socjologi kultury - definicja i tematy
Poznawanie kultury to wprowadzanie jej elementów do szerszej świadomości społecznej
Poznawanie kultury to jej odkrywanie poprzez przekraczanie jej granic
Poznawanie kultury to identyfikacja jej elementów
Poznawanie kultury to pobudzanie mechanizmów jej obiegu
Poznawanie kultury to rozbudzanie potrzeb kulturalnych
Poznawanie kultury to pośrednio jej interpretacja
Poznawanie kultury to poznanie i wzbogacenie jej wartościowania
(M. Golka)
teoretyczna refleksja nad pojmowaniem kultury
społeczna geneza i nabywanie kulutry
komunikacyjne aspekty kultury symbolicznej
związek kultury i osobowości
bycie w kulturze
zróżnicowania społeczne i zróżnicowania kulturowe
ocena i porównywanie kultur (w tym stereotypy)
dynamika kultury
dziedziny i przejawy kultury oraz ich specyfika
wzajemne powiązania w sferze kultury
(M. Golka)
Tematy
Szerokie
(antropologiczne) - wszystkie dziedziny życia społecznego, która mają społeczny, a więc nie biologiczny rodowów; religia, sztuka, prawo, technika, itd. to dziedziny kultury;
Wąskie
(symboliczne i aksjologiczne) - sfera symbolicznego komunikowania

Szerokie i wąskie rozumienie kultury
Wykład 2
Ujęcie atrybutywne i dystrybutywne
rozumienie atrybutywne - kultura to cecha gatunku ludzkiego; l.p.; w rozumieniu ogólnym;
rozumienie dystrybutywne - konkretna kultura historyczna, narodowa, itd. a więc uprzymiotnikowiona; l.mn.; w rozumieniu szczegółowym;

Kultura a cywilizacja
Synonimy (Tylor): "Kultura lub cywilizacja jest to złożona całość obejmująca wiedzę, wierzenia, sztukę, prawo, moralność, obyczaje i wszystkie inne zdolności i nawyki nabyte przez człowieka jako członka społeczeństwa" (za Kłoskowska, Socjologia kultury, s. 22).

Kultura - sfera duchowa, cywilizacja - materialna (A. Weber)

Kultura - sfera intelektualna i estetyczna, cywilizacja - sfera obyczajowa (Kant)

Cywilizacja to zaawansowane stadium rozwoju kultury (Morgan)

Cywilizacja to schyłkowa faza rozwoju kultury (Spengler)
Antonina Kłoskowska
Podwójna hermeneutyka nauk społecznych i humanistycznych
(A. Giddens)
„To sam proces badania trzeba poddać badaniu – a mianowicie stosunek do kultury, jaki on <milcząco> uprzywilejowuje – aby ustalić, czy zmiana treści oraz formy badania nie wystarczyłyby do wywołania przemiany obserwowanych relacji. Nie można zobiektywizować się od gry kultury, a człowiek daje sobie jakąś szansę na zobiektywizowanie prawdy tej gry tylko pod warunkiem, że podejmuje się zobiektywizować – tak dalece, jak to tylko możliwe – same operacje, jakie musi przeprowadzić, dokonując obiektywizacji”.

Pierre Bourdieu, Dystynkcja, s. 20.
"Wierzyć w możliwość <socjologii kulturowej>, oznacza zgodzić się z ideą, że każde działanie, niezależnie od tego, jak instrumentalne, re- fleksyjne albo wymuszone względem swych zewnętrznych środowisk (Alexander 1988a), jest do pewnego stopnia osadzone w horyzontach uczucia i znaczenia. To wewnętrzne środowisko pozostaje tym, względem którego aktor nigdy nie może być w pełni instrumentalny ani refleksyjny" (Alexander 2010, s. 100).
Socjologia kultury - zmienna zależna
Kultura jest ograniczona do brania udziału w reprodukcji stosunków społecznych,
Kultura jest "nadbudową", a więc kształtowana jest przez "bardziej" realne siły społeczne

Socjologia kulturowa
- zmienna niezależna (względna autonomia w kształtowaniu działań i instytucji)
1/ autonomia kutlurowa - oderwnie kultury od struktury społecznej
(mocny program - idee naukowe to też konwencje naukowe i kulturowe)
2/ opis gęsty - tradycja hermeneutyczna (stosunki społeczne wzięte w nawias)
(opis rozrzedzony - "znaczenie albo odczytuje się wprost ze struktury społecznej, albo redukuje do oderwanych opisów zreifikowanych wartości, norm, ideologii czy fetyszyzmu" (Alexander 2010, s. 101),
3/ przycznowa szczegółowość (połącznie kultury i struktury społecznej; jak dokładnie kultura wywiera wpływ) - kultura posiada swoję wewnętrzną logikę ("struktury kultury" s. 102) - dopiero po jej odtworzeniu można łączyć ją z wymiarem społecznym ->
przykład Peter Pomerstanev analiza działań Putina
: http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/rosja/20151002/pomerantsev-putin-rosja-wywiad
Inny przykład to badana klasztorów.
3.1/ Skierowanie uwagi na teksty i narracje nie oznacza odejście od wymiar społecznego
4/ "mocny program próbuje zakotwiczyć przyczynowość w bezpośrednich aktorach i typach sprawstwa, określając szczegółowo, jak kultura przenika to, co dzieje się naprawdę oraz jak tym kieruje" (s. 102),






Kapitalizm, sekularyzacja, racjonalizm, egoizm, anomia nie wykasowują wymiaru duchowego, ważności znaczeń i rytuałów


Aby ocenić charakter absolutny, totalny, nieprzejednany dylematów, które osaczały ludzkość XVI wieku, należy przypomnieć sobie niektóre zdarzenia. Do tej Hispanioli (dziś Haiti i Dominikana), gdzie ludność tubylcza liczyła sto tysięcy w 1492 roku, a sto lat później pozostało z niej dwustu ludzi, umierających raczej z powodu strachu i wstrętu do cywilizacji europejskiej, niż z powodu chorób wenerycznych i bicia, kolonizatorzy posyłali komisję za komisją w celu ustalenia natury tych istot. Jeżeli byli naprawdę ludźmi, to czy należało uznać ich za potomków dziesięciu zaginionych pokoleń Izraela? Czy też za Mongołów przybyłych tu na słoniach lub Szkotów przyprowadzonych przed kilkoma wiekami przez księcia Modoka? Czy byli poganami z pochodzenia, czy też dawnymi katolikami ochrzczonymi przez świętego Tomasza, którzy powrócili do pogaństwa? Nie miano nawet pewności, czy byli ludźmi, czy też istotami diabelskimi lub zwierzętami. Takie były pojęcia króla Ferdynanda, skoro w 1512 roku importował białe niewolnice do Indii Zachodnich w celu zapobieżenia małżeństwom Hiszpanów z kobietami tubyl- czymi, „które nie są bynajmniej istotami rozumnymi”. Kiedy Las Casas usiłował znieść roboty przymusowe, kolo- nizatorzy byli bardziej zdziwieni niż oburzeni: „A więc nie wolno już nawet posługiwać się zwierzętami pociągo- wymi?” Najsławniejsza, i nie bez racji, z tych komisji, komisja mnichów zakonu św. Hieronima, jest wzruszająca zarówno z powodu skrupulatności [...] jak i dlatego, że rzuca światło na postawy umysłowe epoki. W trybie prawdziwej ankiety psycho-socjologicznej, zbudowanej według najbardziej nowoczesnych kanonów, zadano kolonizato- rom pytania zmierzające do ustalenia, czy, ich zdaniem, Indianie byliby „zdolni żyć samodzielnie na poziomie wie- śniaków w Kastylii”. Wszystkie odpowiedzi były negatywne: „W ostateczności może ich wnukowie; lecz tubylcy są tak występni, że można w to wątpić” [...] I jako jednomyślny wniosek: „Jest lepiej dla Indian, aby stali się nie- wolnikami, niż pozostali zwierzętami na wolności...” [...] W tym samym zresztą czasie na sąsiedniej wyspie (Puerto Rico, według świadectwa Oviedo) Indianie zajmowali się chwytaniem białych i topieniem ich; następnie tygodniami stawiali straż przy topielcach, żeby przekonać się, czy ich ciała podlegają gniciu. Z tego porównania dwóch an- kiet wynikają dwa wnioski: biali powoływali się na nauki społeczne, podczas gdy Indianie mieli raczej zaufanie do nauk przyrodniczych; i gdy biali głosili, że Indianie są zwierzętami, ci ostatni ograniczali się do podejrzenia, że biali są bogami. Biorąc pod uwagę jednakową niewiedzę, postępowanie Indian było na pewno bardziej godne ludzi.



C. Lévi-Strauss Smutek tropików, Warszawa 1964, s. 69-70.




Kultura globalna: k. symboliczna, k. społeczna, k. bytu

Kultura społeczna - wzory i normy, residua interkacyjne i pośrednie środki (np. konstytucja)

Kultura symboliczna (kultura w węższym rozumieniu) - kryterium semiotyczne i kryterium autoteliczności, np. sztuka czy zabawa (moralność jako sfera regulacji wzajemnych stosunków ludzi to już kultura społeczna)

Trzy układy kultury - teoretyczne uporządkowanie sposobów uczestnictwa w kulturze
-/ pierwszy układ kultury - układ grup pierwotnych: bezpośredni kontakt nadawcy i odbiorcy
-/ drugi układ kultury - układ instytucjonalny: instytucjonalizacja pewnych treści kultury, ale pozostaje cecha bezpośredniości (np. w szkole parafialnej)
-/ trzeci układ kultury - układ mediów masowych - pośredni kontakt






Dziękuję za uwagę
Full transcript