Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Alles in orde

Kosmos project 2016
by

BS Romijn

on 21 March 2018

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Alles in orde

het bestuur
- van een dorp of stad
- van een land
vroeger en nu
de Tweede Kamer
het leger
bij het bouwen van iets
DIERENRIJK

;;l;l;l
Wat zijn voordelen en nadelen van ordening?
Neem een foto mee (via printje, mail, smartphone) van iets wat in jouw thuisomgeving op orde is.

Voorbeeld: slaapkamer, kledingkast, bureau, dvd-rek, een plek in huis die je heel ordelijk vindt.
Overal waar mensen leven en wonen, ontstaat ordening. Ordening betekent dat alles en iedereen een eigen plek heeft.
Welke voorbeelden van ordening kun je bedenken?
Van welke dingen vind je het belangrijk dat ze op orde zijn op de plek waar je woont?
'Lang geleden woonde er in een land een groep mensen die het vaak oneens was met de beslissingen van de koning en zijn adviseurs.

...Nee, dit vinden we niet fijn...
...Ja maar, zullen we dan nou wel doen?...
...Hebben jullie hier al aan gedacht?...
...Wij hebben een veel beter plan...

Nadat het geduld met hen op was, werd besloten dat ze voor straf verbannen zouden worden naar een onbewoond eiland in de Stille Oceaan. Als deze mensen dan zo graag de dingen op hun eigen manier wilden doen, dan konden ze daar hun gang gaan. Ze mochten in ieder geval niet meer terugkeren naar de bewoonde wereld.

De groep werd op een schip gezet, samen met wat bezittingen, een paar dieren en andere dingen die nodig waren om te kunnen overleven en werd vervolgens na een lange reis gedropt bij een eiland.

Samen stonden ze voor de taak om een nieuwe samenleving op te bouwen.'
of
Teken iets over de reis naar het eiland
Teken iets over het leven in de nederzetting
Wat zouden ze als eerste gaan regelen?
Wat zou er na een jaar allemaal geregeld zijn?
Wat is er nodig om met een groep mensen een nieuwe samenleving te bouwen?
Samenwerken
Het land verkennen
Aardig zijn voor elkaar - geduld met elkaar
Een gebied uitkiezen
om huizen te bouwen
Een vlot bouwen om mee te ontsnappen
Water zoeken - zout water koken op vuur
Eten zoeken - op dieren jagen - vissen
Hout hakken
Bescherming regelen tegen dieren
Drinken, want anders leef je niet lang
Groepen maken en taken en een leider
Het eiland verkennen
Een schuilplaats maken
Bidden om te overleven
Een vlot bouwen om mee te ontsnappen
Een dorp met huizen
Groepen, zodat je meerdere dingen tegelijk
kunt doen, maar ook samen dingen kunt doen
Een naam voor het nieuwe land
Een sein waarmee je contact kunt maken met schepen
IJzer, grondstoffen uit de grond gehalen
Begraafplaats
Meer mensen, omdat er kinderen geboren
Goede spullen om mee te jagen en te vissen
'Mees, als ik dit allemaal hoor en zie, dan denk ik aan survival.'
Wie heeft er een goed idee over wat we kunnen onderzoeken bij ons project?

Woest en leeg -> orde
Licht - duisternis scheiden, dag - nacht
Water boven (dampkring) en water beneden (zee)
Water (nat) en land (droog)
Zaaddragend gewas en vruchtbomen naar hun soort.
Lichten om onderscheid te maken tussen dag en nacht: zon, maan, sterren Tijdsbepaling. Banen en plek in het heelal (Psalm 148:6).
Vissen en vogels naar hun soort.
Landdieren naar hun soort
De mens naar Gods beeld

De mens moet heersen over de aarde en de dieren.
De mens onder God en de dieren onder de mens

Eerst plaats en dan leven
Eerst licht en dan planten en leven
Eerst voedsel en zuurstof en dan eters en zuurstofgebruikers

Eerst de man en dan (daaruit) de vrouw -> de man is hoofd van de vrouw
De mens die zijn vader en zijn moeder moet verlaten en zijn vrouw aanhangen
Waar mensen wonen, daar ontstaat ordening. Waardoor zou dat komen?
De behoefte om te ordenen is ingeschapen. Het is afkomstig van de Schepper zelf, naar Wiens beeld we gemaakt zijn. Hij houdt ook van orde. Dat zien we al bij de schepping. God maakte niet alleen alles, maar gaf ook alles een plek.
de bron van orde
De orde van
God in
Genesis 1-2
een eigen tafel in de klas
schaken en schaakstukken
straten en een wijk
puzzelstukjes in een puzzel
God heeft iedereen een eigen plek gegeven
landen en gebieden
112 kunnen bellen
een opgeruimd huis
een huis en een tuin en een goed hek
defensie, politie
als er orde is heb je geen wanorde
alles is duidelijk en dat is fijn om in te leven
je kan dingen goed vinden
je moet rekening houden met elkaar
je moet afspraken maken
een klus met teamwork
een oud schip maken, naar de Batavia
een les over Hitler, want die maakte wanorde
excursie naar een boerderij, want daar is orde
een les over Napoleon en zijn leger
de bron van wanorde
diabolos
God maakt orde,
maar Zijn tegenstander
maakt wanorde.
Eén van zijn namen is
door-elkaar-werper
Hoe ziet het sloperswerk van de tegenstander eruit?
iemand zei een keer dat de satan ook een kerkje bouwt waar God een kerk heeft
sommigen mensen zijn bezeten

Hitler wilde de Joden uitroeien
Haman probeerde uiteindelijk ook om de geboorte van Jezus tegen te houden
'Mees, mag ik thuis iets maken wat bij het project past?'
Je kunt het werk van Gods tegenstander
herkennen als er mooie dingen kapot gaan.
Soms gaat hij ruw te werk, soms heel stiekem.
Tegenover Gods waarheid zet hij de leugen.

In Galaten 5:19-21 lezen we allerlei dingen waarvan de tegenstander van God het fijn vindt dat wij ze doen.

Ook in de tijd vlak bij de wederkomst van Jezus
zullen we nog veel van hem merken.
Wat doet God er eigenlijk aan dat de tegenstander zoveel wanorde brengt?
En kunnen wij ook iets tegen hem doen?
Gods reactie
evolutietheorie
weer in orde
een nieuwe start
ordening
scheppen is ook orde maken door dingen van elkaar te scheiden
'In het begin...'
http://www.schooltv.nl/video/charles-darwin-een-beroemde-wetenschapper/#q=darwin
NOG MEER ORDE
Israël
volken
grootouders
die de HEERE
dienen
ouders
kinderen
kleinkinderen
de HEERE in de hemel en het allerheiligste
hogepriester
priesters
volk
Gods wetten
voor offers
voor relaties
tegen zonden
voor goed leven
Waarom geeft God wetten?
Leren wie God is
Contact met God
'
...want de aarde zal vol zijn van de kennis van de HEERE.'
(Jesaja 11:9)
Gods manier van werken
van klein naar groot
van weinig naar veel
van binnen naar buiten
mensen als schakels
'Mees, bij een baby die groeit in de moeder werkt het eigenlijk ook zo.'
http://www.schooltv.nl/video/ontdek-de-ruimte-met-andre-kuipers-het-heelal/#q=heelal
'Je kunt net zo goed een stopbord ophangen met: STOP, ga niet verder in de zonde.'
'Mees, het kan ook andersom. Mijn vader geloofde niet, maar toen hij mijn moeder leerde kennen wel en daarna ook zijn ouders.'
Hekken van liefde = bescherming
Input vanuit de leerlingen. Even gemaakt in Powerpoint
Een kijkje in het heelal
met André Kuipers
Voor de zondeval

1.
Orde
in de kosmos (Genesis 1-2)

2. De
mens
, als heerser over de schepping, op het grondgebied van de tegenstander.

Na de zondeval...

3. Genesis 3:16. Er zal
Iemand geboren
worden die de tegenstander zal verslaan.

4.
Israël
als volk van God tussen de volken om te laten zien wie God is.

5. De Heere Jezus als
overwinnaar over de dood
. De dood is het doel van satan.

6. De Heere Jezus als
bevrijder van mensen
uit de macht van de satan (Kolossenzen 1:13)

7. De gelovigen
getuigen
samen van de overwinning van de Heere Jezus.

8. De gelovigen hebben
wapens
tegen de aanvallen van de tegenstander (Efeze 6:10-12)

9. De Bijbel en de Geest geven ons
inzicht
in wat de tegenstander doet (2Korinthe2:11)

10. Bij de
wederkomst
komt de aarde onder heerschappij van de Messias.

11. Dan ruimt de Heere God ook
de tegenstander
op.

12. Er komt een
nieuwe hemel en aarde
, waarop geen zonde meer is.

De Heere God lost het probleem met de tegenstander dus helemaal op!
'Je moet behoorlijk veel geloof hebben om in de evolutietheorie
te geloven.'
'De evolutietheorie is nog steeds een theorie en geen bewezen feit.'
Wie krijgt welke rol? Hoe verdeel je zoiets?
Kort daarna ontstaat er onenigheid over een stuk grond vlakbij het strand. Iemand wil daar een huis bouwen omdat hij het graven in het bos te lastig vindt, maar het land is volgens anderen nog veel beter geschikt als landbouwgrond. Geen van de partijen wil toegeven.

Hoe bestuur je een gebied zo, dat het voor iedereen fijn is?
De inwoners beseffen dat er regels, bestuur en rechtspraak nodig zijn. Openbaar gezag.
Wie mag uiteindelijk beslissen over wat er zal gebeuren ?
Wat is een eerlijke straf voor deze dief?
Op een nacht wordt er van iemand een schaap gestolen. Kort daarna blijkt dat de dief het schaap heeft geslacht voor eigen gebruik. De bewoners denken na over de vraag wat ze moeten doen met de dief.

hoe het verder ging...
We spelen de rechtszaken uit.
rechters
griffier
advocaat
beklaagde
(orde)bewakers
publiek
twee schapen terug geven...
zoals in de Bijbel...
gevangenis...
een zware straf om anderen af te schrikken...
daar moeten ze over stemmen
de oudste man
een zwerver (buitenstaander) die ook op het eiland woont en die niet bij de groep hoort
voor een leider heb je iemand nodig met een eerlijk karakter, moedig, vriendelijk en rechtvaardig
je kunt de leider worden door samen te stemmen en wie de meeste heeft wordt het

je kunt ook gewoon ruzie gaan maken en dan wint de sterkste en die wordt de leider
als de regels eerlijk zijn, vindt iedereen het wel goed, behalve de mensen die graag hun eigen zin willen doen en dan zijn juist die regels heel handig
'Mees, in Richteren staat dat iedereen deed wat goed was in zijn ogen, omdat er geen koning was.'
'Mees, geen regels enzo betekent gewoon wanorde.'
sloperswerk
Gods tegenstander viel het mooiste aan wat God geschapen had: de mens.
zonde
mens
Kunnen we daarop ?
'Mees, kunnen we niet een keer in een rechtbank gaan kijken? U zegt toch dat er ook publiek bij een rechtszaak is.'
'Mees, wat hebben die legoblokjes er eigenlijk mee te maken?'
'Ik kan jullie alvast de titel van het project verklappen. Maar er komt nog meer...'
'Nu jullie ontdekt hebben dat er gezag nodig is, kan de ondertitel erbij.'
Bij ordening kun je denken aan dingen die (naast elkaar) een plek krijgen.
Bijvoorbeeld op het eiland: een plek voor huizen, voor tuinen, voor dieren, voor een kerk.
Ordening heeft ook te maken met dingen (vaak mensen) die een plek krijgen boven elkaar, omdat er een verschil is in hun functie..
Bijvoorbeeld op het eiland: een leider boven de bevolking, een rechter.

Dit noemen we een
gezagsordening
.
'We kunnen nu allerlei kanten op met ons project. Kunnen jullie dingen bedenken die te maken hebben met gezag en die we kunnen verkennen?'
Bouw je eigen torentje met de functies die we hier in de school kennen. Hoe komt jouw torentje eruit te zien?
'Ik vind dat een leerling bovenaan moet staan, want zonder leerlingen heeft een directeur niet eens werk.'
'Ik vind dat de directeur bovenaan moet staan, want daar moet in ieder geval iedereen naar luisteren.'
'Een schoonmaker is eigenlijk ook belangrijk, want als de vuilnis niet wordt opgehaald kun je geen goede school zijn.'
'Bepalen wie het belangrijkste is heeft alles te maken met waarop je let (criterium). Als je naar gezag kijkt, dan staat de directeur bovenaan en de leerling onderaan.'
'De meester en de juf (OA) staan trouwens naast elkaar. De juf is niet in dienst van de meester, maar staat - net als de meester - onder de directeur.'
Leg uit waarom je iemand op een bepaalde plek hebt gezet.
'De schoonmaker hoort niet in het rijtje thuis. Die heeft haar eigen directeur naar wie ze moet luisteren en wij huren dat bedrijf in.'
de HEERE God = Koning over Israël
(hoge)priesters
wetsonderwijs
grote rechtszaken
richters
koningen
beschermen van de wet
aanvoeren leger
grote rechtszaken
t.t.v. het Oude Testament
t.t.v. het Nieuwe Testament
Sanhedrin
handhaving van de wet
hoogste rechtscollege
met raadsheren en legerleiding
overpriesters, schriftgeleerden,
oudsten en hogepriester (71)
beschermen van de wet
aanvoeren leger
x
het volk (12 stammen)
de stam
dorp / stad
in ieder dorp of iedere stad was dit zo geregeld
synagoge rechtspraak

oudsten (in de poort)

inwoners
in iedere stam was dit zo geregeld
Bestuur en recht in Israël
keizer
(over gehele rijk)
proconsuls / stadhouders
(over provincie)
procuratoren
(over deel van provincie)
leger
handhaving van de orde
rechtspraak
theocratie
monarchie
Hoe waren het bestuur en de rechtspraak in Israël - het volk van God - geregeld?
De HEERE had er voor gezorgd dat het bestuur en de rechtspraak in Zijn land goed op orde waren.
'Mees, deze heb ik thuis voor het project gemaakt.''
http://primaindeklas.nl/lesson/slide/229?hash=da9feaea#1613
'Mees, meer mensen aan de top is denk ik wel handig, want bij 1 leider kan er ook een dictator komen.'
'Mees, boven Rutte staat toch de EU, dus hij staat eigenlijk toch ook weer niet aan de top.'
'Mees, het is helemaal niet handig dat er zoveel bestuurders zijn. Dan moet je heel veel overleggen. Als er gewoon 1 iemand is die de baas is, heb je daar geen last van.'
wetten uitvoeren
koning +
ministerraad (kabinet)
minister president
ministers
staatssecretarissen
wetten indienen en goedkeuren
tweede kamer
eerste kamer
provinciale staten
waterschappen
gemeentelijk bestuur
provinciaal
bestuur
burgemeester en wethouders
gemeenteraad
rechterlijke macht
hoge raad (1)
hooggerechtshof (4)
arrondissementsrechtbanken (11)
kantongerecht
burgers
politieke partijen
genesis 3
de leugen geloven
Babel, Nimrod
lijken op de volken
Richteren: allemaal je eigen wet
geweld
ik-gerichtheid
de werken van het vlees
Gods wetten verlaten
vervolging van gelovigen
de mens als god
erfzonde = doorgeven
Bestuur en recht in NL
prinsjesdag 2016
ordening -> gezag
voorleesboek
torens van gezag
Een boek wat perfect aansluit bij ons startverhaal en de vraag hoe het zit met het hoogste gezag.
de titel
We gaan op bezoek bij de burgemeester van Zuidplas om te kijken en te horen hoe het besturen van een gemeente in z'n werk gaat.
Gemeentehuis
Wat willen we van de burgemeester weten?
Orde heeft ook alles te maken met afspraken en regels.
regels in de klas
Wat zijn goede regels voor onze klas?
Op twitter!
https://pbs.twimg.com/media/Cs3cp0CW8AATHxM.jpg:large
commissaris van de koning
http://schooltv.nl/video/tweede-kamerverkiezingen-een-nieuwe-regering/#q=regering
http://www.puntuit.nl/nieuws/troonrede-voor-jou
http://www.npo.nl/nos-prinsjesdag-2016/20-09-2016/POW_03246359
De troonrede voor kinderen
Terugblik Prinsjesdag 2016
Wat is uw salaris?

Heeft u ook vrije tijd?

Doet u thuis klusjes?
Mag u zelf de regels bepalen?

Wat zijn de voordelen en nadelen van burgemeester zijn?

Bent u ooit boos geweest?
Heeft u bedienden?

Hoe bent u burgemeester geworden?

Heeft u belangrijke dingen gedaan?
Heeft u vroeger kattenkwaad uitgehaald?

Wat vinden de mensen van u?

Heeft u weleens iemand ontslagen?
Welke voorbeelden uit de Bijbel kennen we?
Welke voorbeelden uit onze tijd kennen we?
'Want het geheimenis van de wetteloosheid is al werkzaam. Alleen is er iemand die hem nu weerhoudt, totdat hij uit het midden verdwenen is. En dan zal de wetteloze geopenbaard worden. De Heere zal hem verteren door de Geest van Zijn mond en hem tenietdoen door de verschijning bij Zijn komst.'

2 Thessalonicenzen 2:7-8
De Heere werkt van binnen naar buiten
Johannes 3:3
'Als iemand niet opnieuw geboren wordt, kan hij het Koninkrijk van God niet zien.'
http://www.schooltv.nl/video/de-grondwet-de-grondwet-is-de-basis-voor-heel-veel-wetten/#q=wetten
de grondwet
van Nederland
Belangrijk is het verschil tussen waarden en normen.
Waarden zijn dingen die we belangrijk vinden.
Normen zijn de regels die daarbij horen.

Voorbeeld:
We zorgen goed voor elkaars spullen (waarde), dus als je iets kapot maakt, vergoed je dat (regel)

Voorbeeld:
We hebben respect voor elkaar (waarde),
dus als je iemand uitscheldt, heeft dat ... gevolg.
1.
groepjes:
bedenk een paar waarden en regels
2.
hele groep:
de belangrijkste waarden en regels kiezen
3.
individueel:
tekeningetjes maken
4.
meester:
een officiële poster later drukken
Othniël
Ehud
Samgar
Debora / Barak
Gideon
Abimelech
Tola
Jaïr
Jefta
Ebzan
Elon
Abdon
Simson

EURoPESE UNIE
ongehoorzaam?
STEENpraat
macht in het verleden
Jozua vertelde ons over Napoleon
Jan vertelde ons over de macht van de Romeinen
thuis
getypt...
mineralen
vulkanische stenen
erosie
sedimenten
kleine deeltjes worden samen nieuwe stenen
grote stenen brokkelen af
een mix van mineralen
de grondstoffen
metamorfen
(opnieuw) onder druk gevormd
zandsteen
vuursteen
agaat
kalksteen
marmer
jaspis
leisteen
calciet
kwarts
zwavel
git
koper
ijzer
mica
kalk
lavasteen
obsidiaan
graniet
puimsteen
gabbro
basalt
temperatuur
ijs
wind
water
slijtage
elke steen vertelt een verhaal
orde in de wereld van de mineralen en stenen
Taalbrug
Tot aan de torenbouw van Babel kon iedereen op aarde elkaar verstaan. Door de ongehoorzaamheid van de mens ontstond er spraakverwarring; een gigantisch taalprobleem. Er ontstonden allemaal losse talen.
Mensen die dezelfde taal spreken, kunnen met elkaar communiceren.
Engels is een wereldtaal geworden. Als je deze taal kunt spreken en lezen, kun je communiceren met mensen uit verschillende landen.
Het is belangrijk en fijn om elkaar goed te begrijpen. Dan heb je contact.
http://www.schooltv.nl/video/de-europese-unie-europa-is-veranderd/playlist/44/
http://www.schooltv.nl/video/regels-voor-lidstaten-van-de-europese-unie-waar-moeten-eu-landen-aan-voldoen/playlist/44/
http://www.schooltv.nl/video/werken-in-het-europees-parlement-hoe-komt-een-europese-wet-tot-stand/
http://www.schooltv.nl/video/het-ontstaan-van-de-eu-hoe-en-waarom-is-de-europese-unie-ontstaan/playlist/44/
Geobas 7
Hoofdstuk 1
Een groot land
Europese Raad
(Eurotop)
28 regeringsleiders
Europese Commissie
28 eurocommissarissen
Europees belang
Nationaal belang
Europees Parlement
ongeveer 750
volksvertegenwoordigers
Raad v. ministers
uit 28 regeringen
per thema
wetten goedkeuren
wijzigingen voorstellen
controleren
grote lijnen uitzetten
goedkeuring geven
wetsvoorstellen doen
Europees Hof van Justitie
Europese Centrale Bank
Europese Ombudsman
bewaken van de euro
controle, rechtspraak
klachten
Romeins bestuur en recht
Lessen engels
'Ieder mens moet zich onderwerpen aan de gezagsdragers die over hem gesteld zijn, want er is geen gezag dan van God en de gezagsdragers die er zijn, zijn door God ingesteld.'
Romeinen 13:1

'Ik roep er dan vóór alles toe op dat smekingen, gebeden, voorbeden en dankzeggingen gedaan worden voor alle mensen, voor koningen en allen die hooggeplaatst zijn…'
1 Timotheüs 2:1-2

’Herinner hen eraan dat zij de overheden en machten onderdanig behoren te zijn, dat zij hun gehoorzaam zijn en dat zij tot elk goed werk bereid zijn en dat zij niemand belasteren, niet strijdlustig zijn maar welwillend, en alle zachtmoedigheid bewijzen aan alle mensen. Want ook wij waren voorheen onverstandig, ongehoorzaam, dwalend, verslaafd aan allerlei begeerten en hartstochten, levend in slechtheid en afgunst, hatelijk en elkaar hatend…’
Titus 3:1-3

De hoofdregel
De overheid (gezagsdragers) gehoorzamen en eren
De uitzondering
Het gehoorzamen van God gaat boven alles uit
Zo werkt dat nog steeds
'De vroedvrouwen vreesden echter God en deden niet wat de koning van Egypte tot hen gesproken had, maar lieten de jongetjes in leven.'
Exodus 1:17




'Het zij u bekend, o koning, dat wij uw goden niet zullen vereren en het gouden beeld dat u hebt opgericht, niet zullen aanbidden.'
Daniël 3:18
'Wij zullen tegen deze Daniël geen enkele grond voor een aanklacht vinden, tenzij wij iets tegen hem vinden in de wet van zijn God.'
Daniël 6:6




'Oordeel zelf of het juist is in Gods ogen, meer naar u te luisteren dan naar God. Handelingen 4:19
Men moet aan God meer gehoorzaam zijn dan aan mensen.'
Handelingen 5:29

levend geloof
http://www.schooltv.nl/video/het-ontstaan-van-vulkanen-en-eilanden-op-de-grens-van-twee-aardplaten/
http://www.schooltv.nl/video/de-etna-de-grootste-actieve-vulkaan-van-europa/
http://www.schooltv.nl/video/de-vesuvius-een-vulkaan-in-italie/
http://www.schooltv.nl/beeldbank/clip/20060411_diamanten01
God
mensen
engelen
dieren
ALGEMEEN
gezagsdragers
gezagsaanvaarders
GEZIN
man
vrouw
kinderen
GEMEENTE
oudsten
gemeenteleden
gehoorzamen
dienen
geen aanbidding
opstand
heersen
aanbidding
Gods engelen
satans engelen
Jezus Christus
de Heere
volwassenen - kinderen
ouderen - jongeren
werkgevers - werknemers
overheid - onderdanen
leerkrachten - leerlingen
onzichtbare wereld
zichtbare wereld
in Christus zijn we hemelburgers
en zijn we geplaatst boven de
hemelse machten
leiden, dienen, beschermen
gehoorzamen, eren
leiden, zorgen, beschermen
gehoorzamen, eren
jong leren en later doorschuiven
Congres
Senaat
Huis van afgevaardigden
50 staten
Burgers
Partij(kandidaat)
Kiesmannen
President
Vice-president
kiezen eigen voorzitter
50 x 2 = 100 senatoren
senatoren verkozen voor 6 jaar
invloedrijke mensen
hogerhuis (soort 1e kamer)
voorzitter van senaat
lagerhuis (soort 2e kamer)
438 volksvertegenwoordigers
verkozen voor 2 jaar
vergadert in het Capitool
Democraten
Republikeinen
het volk regeert
o.a. Bill Clinton, Obama
liberaal => vernieuwing
voor afschaffing slavernij
o.a. Bush, Trump
conservatief
+
wetgevende macht
staatshoofd
hoofd van de uitvoerende macht
opperbevelhebber van het leger
mag wetsvoorstellen doen (via anderen)
mag veto uitspreken
mag belangrijke mensen aanstellen
mag verdragen sluiten met 2/3 steun van de senaat
mag gratie verlenen
Het bestuur van een republiek
het staatshoofd wordt niet gekozen door erfelijke opvolging
verenigde staten
http://www.schooltv.nl/video/wie-is-donald-trump-republikeinse-kandidaat-voor-de-presidentsverkiezingen-in-amerika/
http://www.schooltv.nl/video/nieuwsuur-in-de-klas-donald-trump/
+
regering
veel invloed op binnenlands beleid
vergadert in Cabinet Room
veel invloed op buitenlands beleid
Is dit een makkelijke opdracht?
Heb je weleens een keus moeten maken?
Twee jongens, die op het eiland geboren zijn, raken met elkaar in gesprek over het verleden van hun volk. Aan heel veel dingen kunnen ze merken dat hun land nog heel ‘jong’ is; bijvoorbeeld door het ontbreken van oude gebouwen in hun dorp en doordat er weinig mensen begraven liggen op de begraafplaats. Ze begrijpen dat er een reden moet zijn waarom hun ouders en grootouders hier zijn gaan wonen.
Als ze daar bij de volwassenen om hen heen naar vragen, merken ze dat die er liever niet over willen praten. Blijkbaar is ‘vroeger’ geen fijne tijd om aan terug te denken. En toch willen ze er graag meer over weten.
Op een gezellige novemberavond proberen ze maar weer eens bij een oude opa. ‘Opa, wilt u vertellen waarom ons volk op dit eiland woont? Hoe zijn we hier gekomen en waarom?’
Opa, die wel snapt dat het geen zin heeft om het verleden nog langer voor de jongens te verbergen, vertelt hen wat er gebeurd is in het land waar ze vandaan komen.
‘…Het was lastig om de koning en zijn regering te gehoorzamen. De koning luisterde slecht naar de ideeën vanuit zijn land en dacht dat hij zelf wel slim genoeg was om te weten wat goed was voor zijn land. En terwijl veel mensen arm waren en hard moesten werken, leefden de koning en zijn rijke vrienden in overdaad. Toen we hiertegen bleven protesteren, besloot de koning om ons uit zijn land te verwijderen en naar dit eiland te verbannen…’
Nieuwsgierig naar het verleden
Heb je weleens moeite met dingen die onze regering beslist of normaal vindt?
Hoe ga je daar mee om?
Voor welke dingen die onze regering
doet, kun je juist dankbaar zijn?
Alles in orde
'Loof de HEERE vanuit de hemel, loof Hem in de hoogste plaatsen.
Loof Hem, al Zijn engelen, loof Hem, al Zijn legermachten.
Loof de HEERE vanaf de aarde...
...Koningen van de aarde en alle volken, vorsten en alle rechters op aarde.
Jongemannen en ook meisjes, ouderen en jongeren samen.'

Psalm 148:1-2, 7a en 11-12
Het is belangrijk dat we ook meer weten van Gods tegenstander
'Mees, iets wat in je wordt geprogrammeerd noem je een instinct.'
'Mees, maar sommige mensen geloven toch in de oerknal!'
'Mees, wanneer is de satan geschapen? Die is er toch ook al vanaf het begin'
God heeft iedereen een eigen plek gegeven

als er orde is heb je geen wanorde

alles is duidelijk en dat is fijn om in te leven
'Mees, God is toch sterker dan de tegenstander. Hij kan er toch wat aan doen!'
'Mees, wist je ook dat de duivel een nummer heeft: 666.'
'Mees, als er geen zondeval was gekomen, dan zou God het wel saai gekregen hebben na de schepping'
'Mees, het lijkt wel net als
bij de Tweede Wereldoorlog, dat ze langzamerhand de Duitsers overwonnen.'
'Mees, kent u het boek van de christenreis? Daar vecht ook iemand tegen de satan.'
'Mees, ik heb een keer anderhalf uur in de rij moeten staan voor iets wat drie seconden duurde, abseilen. Maar het was de moeite waard.'
'Mees, het zou saai zijn als God gelijk de satan opruimt, want dat lijkt op een film over een boef die gelijk al aan het begin door de politie gepakt wordt.'
'Mees, als 1 leider alles kan besluiten, gaat dat veel sneller. Dat is toch veel handiger.'
'Mees, God kan je juist ook verlossen uit je ellende door de dood.'
'Mees, in de oorlog zeiden ze weleens: 'Ik heb geen Joden in huis.' Is dat liegen?'
'Mees, moet je gehoorzamen aan je vader en moeder als ze God niet dienen en je mag de Bijbel niet lezen?'
'Het is maar goed dat je niet alleen hoeft te luisteren naar mensen die in God geloven, want anders zou je gewoon je eigen gang kunnen gaan en zou het een puinhoop worden.'
'Mees, het afweersysteem tegen de zonde is beter geworden, maar de aanvallen worden ook heftiger.'
'Mees, kunnen we het niet beter over positieve dingen hebben, dingen die bij God horen?'
'Mees, Jezus was wel op aarde, maar de satan kon hem niet laten zondigen.'
'Mees, mijn moeder vroeg of het wel slim was dat we dit uit gingen zoeken, want je kunt er ook in gaan geloven.'
'Mees, we hebben een heel groot item nog niet gehad: orde in het dierenrijk.'
samenwerken

een gebied uitkiezen...

groepen maken en taken en een leider

een dorp met huizen

groepen, zodat je meerdere dingen
tegelijk kunt doen...
abortus
homohuwelijk
godsdienstvrijheid, banen
sociale voorzieningen,
voedselbank, wegennet
reformatie vandaag
Bijna vijfhonderd jaar geleden spījkerde Maarten Luther zijn 95 stellingen aan de deur van slotkapel van Wittenberg. We noemen Maarten Luther een reformator. Het woord ‘reformatie’komt van het latijnse woord ‘reformatio’, wat ‘verbetering’ of ‘herstel’ betekent. Dingen die niet in orde zijn, worden weer in orde gemaakt.

Maarten Luther zag wat er mis was in de kerk van zijn tijd. Hij wilde terugkeren naar de boodschap van de Bijbel en de mensen oproepen om niet meer mee te doen aan alle andere manieren die er bedacht waren om God tevreden te stellen. Maarten Luther was niet de enige reformator. Er waren in zijn tijd meer reformatoren. Samen deden ze in gehoorzaamheid aan God hun best om dingen die mis waren weer in orde te maken. Maarten Luther was ook niet de eerste reformator. In de Bijbelse tijd komen we al reformatoren tegen. Richters, profeten, konīng Josia en Johannes de Doper… het zijn zomaar wat voorbeelden.
Ook Samuel was een reformator. Hij kreeg van God de taak om orde op zaken te stellen onder de priesters en bij het heiligdom van de HEERE in Silo. Hij bracht het volk terug bij het dienen van de HEERE en zorgde ervoor dat ook de priesters weer een voorbeeld konden zijn voor het volk. Na de dood van Eli en zijn zonen werd Samuël de richter van het volk Israël. Hij hielp het volk om hun vertrouwen weer op de HEERE te stellen. Hij vertelde hen wat er fout was gegaan en ging hen voor in het doen van schuldbelijdenis. Een echte reformatie dus; een nieuw begin.

Heb je jezelf weleens afgevraagd welke dingen er in onze tijd nodig in orde gemaakt moeten worden? Je denkt misschien aan mensen die er maar op los leven. Maar hoe zit het bij de mensen die wel de Bijbel hebben en lezen? Mensen zoals jou en ik. Leven wij zoals God het echt bedoeld heeft? Is ons leven ‘in orde’, of is er een reformatie nodig? De Heere kijkt er naar uit om vandaag met mannen, vrouwen, vaders, moeders en ook kinderen een nieuw begin te maken, zodat hun leven ‘in orde’ zal komen en zij het licht van God om zich heen zullen verspreiden. Dan word jij ook een reformator.
600
500
400
300
200
100
0
100
slaven (en vrouwen) helemaal niets te vertellen
patriciërs (rijke families)
senaat: wetsvoorstellen toelaten en beslissingen nemen
volksvergadering (mannen) geen macht en inspraak in het rijk, alleen plaatselijk
2 consuls: wetten voorstellen en vetorecht in senaat
plebejers (vrije families)
Republiek (rijk zonder koning)
Keizerrijk
+/- 500
27
keizer, laat zich als god vereren
senaat: adviesraad van de keizer
senatoren werken mee in ruil voor gunsten
Het burgerrecht
Als een gebied of stad voldoende was geromaniseerd, kreeg je burgerrecht.
Je moest de Romeinse cultuur overnemen
Je moest de Romeinse goden vereren.
Je moest je aan de Romeinse regels houden
Je moest de Latijnse taal leren
Je moest boeken van Romeinse schrijvers lezen

Voordelen van het burgerrecht
Minder belasting betalen
Vrijwillig dienen in het leger
Je kon een bestuursfunctie krijgen
Je viel onder de Romeinse rechtspraak, met overal gelijke wetten

Hoe de keizer zijn rijk bestuurt
De keizer deelt de bevelen uit
De senaat geeft hem advies
Elke provincie heeft een gouverneur
De gouverneurs geven de bevelen van de keizer door
Officieren en soldaten voeren bevelen uit en beschermen het rijk
De ambtenaren (werken voor overheid) voeren bevelen van gouverneurs uit
De burgers betalen belasting
Rechtspraak
Alle rechten en plichten waren in wetten vastgelegd
Alle wetten waren voor iedereen gelijk

Formula-proces
De eiser roept de beklaagde op om samen met hem een rechtszaak te starten
Bij een ambtenaar werd het geschil toegelicht en beschreven
De ambtenaar kon het geschil ongeldig verklaren of bij een klein geschil uitspraak doen

Grote rechtszaken werden voor de rechter (iudex) gebracht
De rechter moest een uitspraak doen
Iedere mannelijke burger kon gevaagd worden om rechter te zijn
De uitspraak van de rechter was bindend

Scheidsrechters
Kleine zaken konden ook worden opgelost door een of meerdere scheidsrechters
Een scheidsrechter mocht zelf beslissen of hij uitspraak deed
Was de zaak niet opgelost of was een van de partijen niet tevreden, dan kwam er een formula-proces
Verschillende dictators
Senātus Populus que Rōmānus

Het volk en de Senaat van Rome
het romeinse leger
Asterix - 5 minuten
Romeinen in ons land - 15 minuten
Romeinse leger - 2 minuten
Wapens en uitrusting - 10 minuten
Fort graven - 5 minuten
Nijmegen - 2 minuten
De val van het rijk - 1,5 minuten
De limes - 12 minuten
Speelgoedromeinen - 2 minuten
een nieuw leven start bij god
Hoe zou het verder gegaan zijn met de eilandbewoners?

'Steeds slechter, want er is geen grote baas en dan krijg je problemen!'

'Beter dan vroeger, want door de nieuwe start kunnen ze met nieuwe manier van gezag werken.'

'Beter, want jongere mensen hebben nieuwe ideeën en dan gaat het anders dan vroeger.'

'Het zelfde, want mensen blijven toch een beetje het zelfde.'

...en inderdaad, zo ging het. Op het eiland ontstond een samenleving waarin alles goed geregeld was. Er was orde en gezag. Er was bestuur en rechtspraak. Maar ook gingen er dingen mis. Er kwamen - net als vroeger - ook weer mensen die liever hun eigen gang wilden gaan.

Daarom is onze conclusie: je kunt wel verhuizen en ergens opnieuw beginnen, maar de problemen die er kunnen zijn rondom orde en gezag 'verhuizen' gewoon met je mee. Die zitten in de mens zelf.
Een nieuwe manier van omgaan met orde en gezag begint dus altijd binnen in de mens, in je hart.
Dat is ook wat de Bijbel ons vertelt. Als de dingen binnen in ons op orde komen - in orde met God - heeft dat ook gevolgen voor hoe we met de dingen om ons heen omgaan; ook met orde en gezag.
'Wat heb je geleerd over orde en gezag?'
Wat mensen met orde doen
Hoe God satan verslaat
Wanneer mag je ongehoorzaam zijn
Er is echt orde nodig
Dat je weleens moet luisteren naar andere mensen
Dat er ook in de natuur orde zit
Hoe het in Europa en VS gaat
'Kunnen mensen aan me merken dat ik van dit project dingen geleerd heb?'
Ja, want ik praat tegenwoordig veel over de regering.
Mijn vader en moeder volgens mij wel.
Weet ik niet. Mensen weten toch niet dat ik die lessen gehad heb.
'Bijbellessen en gewone lessen door elkaar…'
Het maakt mij niet uit,
want het is allemaal mooi.
Niet leuk, want de Bijbel moet je niet
mengen met gewone dingen.
Soms verwarrend, maar dat maakt niks uit.
Full transcript