Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Pares Minimal

No description
by

Stephanie Mae Muñez

on 11 February 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Pares Minimal

ANG MORPEMANG BINUBUO NG PANLAPI
ANG MOPERMANG
BINUBUO NG ISANG PONEMA
MGA HALIMBAWA
Karaniwang ginagamit ang Pares Minimal sa pagpapakita ng pagkakaiba ng mga tunog ng mga magkakahawig ngunit magkakaibang ponema.
- Ito ay ang paggamit ng makahulugang tunog o ponema sa Filipino na nagpapakilala ng gender o kasarian. Isang ponema lamang ang binabanggit ngunit malaking faktor ito upang mabago ang kahulugan ng isang salita.
GULANG
Ang
PARES MINIMAL ay

salita na magkaiba ng kahulugan ngunit magkatulad na magkatulad sa bigkas.
Maliban na lamang sa isang ponema sa magkatulad na pusisyon na siyang pinagkaiba ng kanilang kahulugan ay tinatawag na pares minimal.
ANO ANG PARES MINIMAL
/P/
/B/
HALIMBAWA
Inis at Ines
Kulit at Bulit
Dali at Tali
Tale at Tali
Pepe at Pipi
Baga at Maga
Selya at silya
Karaniwang ginagamit ang Pares Minimal sa pagpapakita ng pagkakaiba ng mga tunog ng mga magkakahawig ngunit magkakaibang ponema.
Ang pangunahing tuon o kasangkot sa uring ito ay ang panlapi. Ito ay isang morpemang ikinakabit o inilalapi sa ibang anyo ng morpema (salitang-ugat) kung kaya't tinawag itong malayang morpema.
Bukod sa katotohanang may taglay na kahulugan ang mga panlapi, ang mga ito ay naghuhudyat din ng gamit panggramatika o grammatical function.
Ito ay panlapi na maaaring ikabit o ikapit sa unahan ng salitang-ugat.
UNLAPI
HALIMBAWA
PANLAPI + SALITANG-UGAT
•[mag-] + [tanim]
= magtanim
GITLAPI
Ito ay panlapi na maaaring ikapit o ilapi sa gitna ng salitang-ugat.
HALIMBAWA:
UNANG KATINIG NG SALITANG-UGAT +
PANLAPI + SALITANG-UGAT
•[k] + [-um] + [ain]
= kumain
•/'/ + [-um] + [ulan]
= umulan
Sa halimbawa na /'umulan/ kung titignan natin hindi ito isang gitlapi bagkus ay unlapi,pero tandaan lang na anumang salita na nag-uumpisa sa patinig ay laging pinangungunahan ng glottal na pasara(/'/),

Kung papansinin natin ang salitang /'umulan/ - ang [-um] ay pumagitna o pumagitan lamang sa glottal na pasara at ulan.

Samatuwid, ang panlaping [-um] sa salitang ito ay isang gitlapi at hindi unlapi. Gayundin sa salitang umalis,inaway at marami pang iba.

HULAPI
Ito ay panlapi na maaaring ikabit sa
hulihan ng salitang-ugat
HALIMBAWA
SALITANG-UGAT + PANLAPI
Sa kasalukuyang panahon, dahil laganap na ang paghihiram ng Wikang Filipino sa wikang Ingles, ang panlapi ay maaari na ring ikabit sa mga salitang hiram tulad ng
pag-e-edit,

ipina-photocopy,

nag-taxi
(nagtaksi)
at marami pang iba.
ANG MORPEMANG BINUBUO NG SALITANG_UGAT
Ito ay pawang mga payak o simpleng salita lamang. Kung ang morpemang panlapi ay kinikilalang di-malayang morpema, ang mga salitang-ugat naman ay itinuturing na mga malayang morpema sapagkat malaya itong nakatatayo nang mag-isa.
HALIMBAWA:
bansa
kape
walis
laro
awit
ligaya
sundalo
badjao
juice
pulitiko
sukat
dami
unibersidad
keyk
papel
GAWAIN:
1.Ipaliwanag ang
pares minimal.
2.Magbigay ng sampung halimbawa.
KULANG
Mapapansin na nagkokontrast sa magkaparehong kaligiran ang mga ponemang /p/ at /b/, gayundin naman ang ponemang /k/ at /g/. Kung mapapansin ang mga nabanggit na ponema ay matatagpuan sa magkakatulad na punto ng artikulasyon.
Makikita rin sa mga nabanggit na halimbawa na magkatulad ng bigkas maging sa haba at diin ng mga ito subalit nagkakaiba naman sa taglay na kahulugan. Bukod dito, makikita na matagtagpuan ang mga ponemang ito sa magkatulad na posisyon.
P
asa
B
asa
[um] + [awit]
= umawit
[sulat] + [-an]
= sulatan
[tawa] + [-nan]
= tawanan
HALIMBAWA
Gabe at Gabi
Upo at Opo
Pala at Bala
Diles at Riles
Uso at oso
Sabit at Kabit
Pusa at Kusa
Butas at Botas
Ampon at Ambon
PARES MINIMAL
Full transcript