Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Санхүүгийн хэрэгсэлүүд, тэдгээрийн үнэлгээ

No description
by

Oyu Ulanka

on 22 April 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Санхүүгийн хэрэгсэлүүд, тэдгээрийн үнэлгээ

Үнэт цаас-Securities
Деривативууд-Derivatives
1.
Засгийн газар
: -Төсвийн алдагдлыг багасгах
-Ямар нэг хөтөлбөр,төслийг хэрэгжүүлэхэд шаардлагатай хөрөнгийн эх үүсвэр олж авах -Мөнгөний бодлого хэрэгжүүлэх

2.
Компани
:
-Дүрмийн сангаа бүрдүүлэх
-Нэмэлт хөрөнгийн эх үүсвэр олж авах
-Компанийн хяналтын бүтцийг өөрчлөх

3.
Орон нутгийн засаг захиргааны байгууллага
:
-Нийтийн ашиглалтын барилга байгууламжийг барихад хөрөнгө дайчлах зорилготой
Санхүүгийн хэрэгсэл гаргах ач холбогдол
Үнэт цаас гэдэг нь өмчлөх болон бусад эрхүүдийг баталгаажуулсан санхүүгийн хэрэгсэлийг хэлдэг.
-Хувьцаа гаргаснаар хямд өртөгтэй, эргэн төлөх нөхцөлгүй, хугацаагүй хөрөнгийн эх үүсвэр татан төвлөрүүлэх боломжтой
-Бонд гаргаснаар шаардлагатай санхүүгийн нэмэлт эх үүсвэрийг зардал багатайгаар татан төвлөрүүлэх боломжтой
-Урт хугацаанд эдийн засгийн үр өгөөж нэмэгдэнэ.
-Дотоодын болон гадаадын хөрөнгө оруулагч нартай хамтран ажиллах боломжтой
Хөрөнгийн үнийн эсрэг чиглэлтэй өөрчлөлтөөс гарах эрсдэлийг удирдах боломжийг худалдан авагчид олгодог.
Опшин худалдан авагч нь зардлаа хянаж шийдвэр гаргах боломжтой байдаг.
Опшин эрх эзэмшигч эрхээ хэзээ хэрэгжүүлэхээ сонгох боломжтой.
Арилжаанд оролцогч талууд өөрийн олох ашгийн хэмжээг тооцох боломжтой
Эрсдэл харьцангуй бага
Өндөр ашиг олох боломжтой
Опшин эрхийг хэрэгжүүлээгүйгээс хариуцлага хүлээдэгүйгээрээ бусад санхүүгийн хэрэгсэлүүдээс давуу талтай
Өрийн хэрэгсэл-Мөнгө зээлдүүлснийг гэрчилнэ, Эргэн төлөгдөх хугацаатай, Хүүгийн орлого олно
Хөрөнгө эзэмших эрх-Хөрөнгө оруулсныг гэрчилнэ, Эргэн төлөгдөх хугацаагүй, Ногдол ашиг хүргэнэ, Компанийн удирдлагад оролцож, санал өгөх эрхтэй
Санхүүгийн хэрэгсэл-Financial instruments
МУИС ЭЗС Эчнээ 1-р курс
У.Оюу-Отгон,
Б.Сэлэнгэ

Санхүүгийн хэрэгсэлүүд, тэдгээрийн үнэлгээ
Санхүүгийн хэрэгсэл гаргах зорилго

Санхүүгийн хэрэгслүүдийг зорилгоор нь.
Хөрөнгө оруулалтын хэрэгсэл-Өгөөж олох зорилготой бонд, хувьцаа, хадгаламжийн сертификат г.м
Санхүүжилтийн хэрэгсэл-Санхүүгийн эх үүсвэр олох зорилготой бонд, хувьцаа, хадгаламжийн сертификат г.м
Валют- Гадаад худалдаа, гадаад төлбөр тооцоонд шаардлагатай валютаар хангах зорилготой.
Дериватив- Ханшийн эрсдэлээс хамгаалах буюу ашиг олох зорилготой. Суурь хэрэгсэлийн үнэд суурилж үнэ нь тогтоогддог санхүүгийн хэрэгсэл юм.
Зарим таваар-алт, зэс г.м

-Хөрөнгө эзэмших, хүлээн авах, шилжүүлэх эрхүүдийг гэрчилсэн хувьцаа, бонд, дериватив г.м үнэт цаас, санхүүгийн баримтууд болон мөнгө, түүнтэй адилтгах хөрөнгүүдийг санхүүгийн хэрэгсэл гэнэ.

• Хувьцаа
• Бонд
• Вексель
• Хадгаламжийн сертификат
• Форвард
• Фьючерс
• Опшин

Хувьцаа-stock
Дэриватив буюу үүсмэл үнэт цаас: -Үнэ цэнэ нь бусад активын үнэ тухайлбал хувьцаа, өрийн бичиг, валют болон бусад бараа таваарын үнээс хамаарч байдаг санхүүгийн хэрэгсэл юм. Үүнд -Фьючерс, Форвард, Опшин, Своп орно.

Форвард
: - Бараа, бүтээгдэхүүн, түүхий эдийг худалдах болон худалдан авах хугацаа үнийг урьдчилан тодорхойлсон харилцан тохиролцсон гэрээг хэлнэ.
Форвард гэрээ нь зохион байгуулагдсан зах зээл дээр арилжаалагддаггүй зөвхөн худалдагч, худалдан авагч 2-ын хооронд хийгддэг.Биржээс гадуурх зах зээл дээр худалдагддаг.
Фьючерс
гэрээ гэдэг нь хоёр тал стандартчилагдсан тодорхой хөрөнгийг ирээдүйд тодорхой үнээр тодорхой хугацаанд худалдах ба худалдан авахаар
өнөөдөр тохиролцож буй стандартчилагдсан гэрээ юм. Уг гэрээ нь фьючерсийн бирж дээр худалдагддаг.
1.Хүргэлтийн гэрээ- Энэ гэрээний үед гэрээнд тусгагдсан актив нь заасан хугацааны дараа худалдагчаас худалдан авагчид шилжинэ.
2.Тooцooны гэрээ- Энэ гэрээний үед гэрээнд тусгагдсан актив нь үнэт цаасны төрлүүд байдаг ба заасан хугацааны дараа зөвхөн данс хооронд гүйлгээ хийгдэнэ.
Опшин
гэрээ гэдэг нь үнэт цаасыг тохирсон үнээр тодорхой хугацаанд буюу хугацаанаас өмнө худалдах худалдан авах эрх олгох хэлцэл юм. Уг гэрээг эзэмших эрх олж
авсан хүнийг опшин худалдан авагч, гэрээнд заасан эрхийг олгосон этгээдийг опшин худалдагч гэнэ.

Хэрэгжих үнэ-Опшин эзэмшигч тодорхой хөрөнгийг опшин худалдагчаас худалдан
авах ба худалдахаар урьдчилан тохирсон үнийг хэлнэ.

Хэрэгжих хугацаа-Опшин хэрэгжих урьдчилан тохирсон хугацааг хэлнэ.

Төлбөр-Опшин худалдан авсаныхаа төлөө худалдан авагчаас худалдагчид төлсөн төлбөр юм.


Опшин эрхийн давуу тал
Хувьцаа
гэдэг нь: -Компанийн хөрөнгийн тодорхой хэсгийг өмчилж байгааг гэрчлэх баримтыг хэлнэ. Хувьцааны зах зээл дээр арилжаалагдана.
Хувьцааг энгийн, давуу эрхийн, халаасны гэж ангилна.
-Энгийн гэдэг нь нийтэд санал болгож байгаа саналын эрхтэй хувьцааг хэлнэ. Энгийн хувьцаа эзэмшигч нь корпарацийг удирдахад
оролцож санал өгөх, корпарацийн орлогоос тодорхой хэмжээний ногдол ашиг авах эрхтэй.
-Давуу эрхтэй гэдэг нь зөвхөн компаний хувьцаа эзэмшигчдэд зориулж гаргасан хувьцааг хэлнэ. Давуу эрхтэй хувьцаа эзэмшигч нь
энгийн хувьцаанд хөрвөх, энгийн хувьцаа эзэмшигчээс түрүүлж хөрөнгөө авах, тогтмол ногдол ашиг авах болон энгийн хувьцаа эзэмшигчээс түрүүлж ногдол ашгаа авах эрхтэй.
-Халаасны хувьцаа гэдэг нь гаргаж худалдсан боловч корпорацийн мэдэлд орсон буюу компани эргүүлэн худалдаж авсан хувьцааг
хэлнэ.

Хувьцааны онцлог нь:-Компанийг удирдахад тодорхой хэмжээгээр оролцох,
-Үйл ажиллагааных нь үр дүнгээс тодорхой хувь хүртэх
-Хөрөнгийн тодорхой хэсгийг эзэмших эрхийг баталгаажуулдаг.

Үр өгөөж:-Ногдол ашиг хүртэх, хувьцаагаа зарж бэлэн мөнгөтэй болох, хувьцааны үнийн зөрүүнээс ашиг олох, бусдад бэлэглэх, өв залгамжлах, зээлийн барьцаа болгож ашиглах боломжтой.

Хувьцаа гаргалтыг 1.анхдагч, 2. хоёрдогч гэж ангилна.
-Компаний дүрмийн санг бүрдүүлэх зорилгоор шинээр хувьцааг анхдагч зах зээл дээр гаргаснаар өөрийн хувьцаа эзэмшигчидтэй болохыг хувьцааны анхдагч гаргалт гэнэ.
-Хүчин чадлаа нэмэгдүүлэх, үйл ажиллагаагаа санхүүжүүлэх зорилгоор хувьцаа гаргаж зах зээл дээр худалдахыг хувьцааны хоёрдогч гаргалт гэнэ.

Бонд-Bond
Вексел
: -Тодорхой хэмжээний мөнгөн хөрөнгийг заасан хугацаанд ямар нэг нөхцөл болзолгүйгээр эргүүлэн төлнө гэсэн амлалт бичгийг хэлнэ.



Үнэт цаасны зах зээлд дээр буюу банкинд арилжаалж болдог.

1. Вексель нь энгийн, шилжих вексель гэсэн төрөлтэй ба зөвшөөрлийн болон мэдүүлгийн гэсэн хэлбэртэй байна.
2. Вексель бичигч тодорхой хэмжээний мөнгөн хөрөнгийг вексельд заасан хугацаанд вексель эзэмшигчид төлөхийг батлан бичсэн векселийг
энгийн вексель
гэнэ.
3. Вексель бичигч тодорхой хэмжээний мөнгөн хөрөнгийг тогтоосон хугацаанд гуравдагч этгээдэд, эсхүл вексель эзэмшигчид төлөхийг төлбөр хариуцагчид даалгаж бичсэн векселийг
шилжих вексель
гэнэ.
4. Векселийн анхны эзэмшигчийн нэр хаягийг тодорхойлон бичсэн векселийг
зөвшөөрлийн вексель
гэнэ.
5. Эзэмшигчийн нэр хаягийг тодорхойлон заахгүйгээр “Энэ векселийг гардуулагчид төлнө” гэсэн буюу үүнтэй адил илэрхийллээр бичсэн векселийг
мэдүүлгийн вексель
гэнэ.

Сертификат
:-Компани, банкууд нь нэмэлт хөрөнгө төвлөрүүлэх зорилгоор өрийн бичгийн зэрэгцээ төрөл бүрийн сертификатуудыг гаргаж ашигладаг.

1.Хувь нийлүүлэгчийн сертификат
: - Хувьцаат компаниуд хувьцаа гаргаж арилжаалаад, хувь нийлүүлэгчиддээ хувь оруулсан өмчийнх нь хэмжээг гэрчлэн олгож байгаа сертификатыг хэлнэ
2.Хөрөнгө оруулалтын сертификат
: -Хөрөн гө оруулалтын санд иргэд хуулийн этгээд хөрөнгө оруулсаныг гэрчилсэн
сертификатыг хэлнэ.
3.Хадгаламжийн сертификат
: -Банк нь богино хугацааны хөрөнгийн эх үүсвэр олж авахын тулд тогтоосон хугацаатай , тодорхой хэмжээний хүүтэй гаргаж байгаа сертификатыг хадгаламжийн сертификат гэнэ. Мөнгөний зах зээл дээр худалдаалдаг.
4.
Даатгалын сертификат
: -Даатгалын компаниуд нь гэнэтийн осол, нйитийг хамарсан гай гамшгаас иргэд, хамт олонд учирсан хохирлыг арилгах даатгалд зориулан гаргаж байгаа сертификатыг хэлнэ.
5:
Орон сууцны сертификат
: -Тухайн сертификатыг эзэмшигч нь өөрийн оруулсан хөрөнгийг тодорхой хугацааны дараагаар орон сууцны хэлбэрээр эргүүлэн авах эрхийг гэрчилсэн баримт юм.

Хадгаламжийн сертификат нь дараах давуу талтай:
-Зах зээлд чөлөөтэй хөрвөх,
-Төлбөрийн хэрэгсэл болгож ашиглах, шилжүүлэх
-Өвлүүлэх, бэлэглэх
-Барьцаалж зээлжих эрхтэй




Бонд:-
Тодорхой хэмжээний мөнгийг тогтоосон хугацааны дараа заасан хүүтэйгээр
эргүүлэн төлөхийг амлаж байгааг баталсан үнэт цаасыг хэлнэ. Хөрөнгийн зах зээлд арилжаалагдана. Бонд эзэмшигч нь хєрєнгє эзэмшигч биш зєвхєн зээлдэгч байдаг. Бонд гаргалтын шинж чанар, эргэн төлөгдөх хугацаа, зах зээл, санхүүгийн агуулгаасаа шалтгаалж маш олон төрөл байдаг.

1.Нэрийн бонд: Бонд эзэмшигчийн нэр хаягийг тодорхойлон зааж бүртгэсэн бондыг хэлнэ.
2.Хөрвөх бонд: Бондын хугацаа дуусахад тодорхой тооны хувьцаа эсвэл бонд эзэмших эрх
олгогддог
3.Тэг хүүтэй бонд:Бондын нэхэмжилэсэн үнээс доогуур хямдруулсан үнээр гаргадаг хүүгүй бонд
4.Буцаан дуудах бонд: Бонд гаргасан компани бондоо эргүүлэн худалдан авах нөхцөлтэй
гаргаж байгаа бондыг хэлнэ.
5.Буцаан худалдан авахыг шаардах нөхцөлтэй бонд: Энэ бонд нь худалдан авсан хөрөнгө
оруулагч уг бондыг хугацаанаас нь өмнө буцаан худалдан авахыг тухайн компаниас шаардах эрхтэй байх нөхцөлтэйгээр гаргасан бонд юм.
6.Хамгаалалттай бонд: -Иусгай хөрөнгөөр барьцаалагдаж баталгаажсан бондыг хэлнэ.
7.Хамгаалалтгүй бонд. -Хөрөнгөөр баталгаажигдаагүй.
8.Нэг хугацаат бонд: -Нэг зэрэг гаргасан бүх бондын төлөгдөх хугацаа нь ижил байдаг бондыг хэлнэ.
9.Олон хугацаат бонд: -Нэг зэрэг гаргасан бондуудын төлбөр хийгдэх хугацаа нь өөр өөр.
10. Шулуун бонд: -Бусад үнэт цаасанд хөрвөдөггүй,хүүг нь шулуун аргаар тооцдог бондыг хэлнэ.

Зах Зээлд гаргасан хугацаагаар нь:
• Богино хугацаатай / 0-1жил /
• Дунд хугацаатай / 2-10 жил /
• Урт хугацаатай / 10-30 жил /

Бондын барьцаа баталгаа
• Үл хөдлөх хөрөнгө
• Үнэт цаас / хувьцаа /

Бондын үндсэн шинж:
· Эзэмшигч нь ямагт зээлдүүлэгч байна
· Тодорхой хугацааны дараа эргэн төлөгдөнө
· Бусдад арилжаалж шилжүүлж болно
· Тогтоосон хүүтэй

Бондын давуу талууд:
· Эрсдэл багатай
· Тогтмол өгөөжтэй
· Зарим бондын хүү нь арилжааны банкны хүүгийн төвшнөөс өндөр байх боломжтой
· Төлбөрийн баталгаа болдог
· Зарим тохиолдолд орлогын татвараас чөлөөлөгдөх боломжтой
Анхаарал хандуулсанд баярлалаа


The end
Full transcript