Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Yılmazlık (by Ann S.Masten)

A Free nature themed prezi template with lots of elements: wooden sign, butterfly, kite, hot air balloon and clouds. Use the predefined frames or add your content anywhere else in the prezi, use your imagination – sky is the limit.
by

Emine Ela Kök

on 7 May 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Yılmazlık (by Ann S.Masten)

Ayrıca, iyimserlik, olumlu duygulanım içinde olma, stresli durumların düşük düzeyde tehditler olarak algılanması, kötü deneyimleri olumlu şekilde yorumlayabilme becerisi, maneviyatçılık ve travmayı anlamlandırabilme becerilerinin her biri yılmazlıkla bağlantılıdır. Örneğin, toplum tabanlı ileriye dönük bir çalışmaya dayanarak, serotonin taşıyıcısının promoter bölgesindeki (antidepresan ilaçların hedefi) özel genetik değişikliğin depresyon patogenezinde zorlu yaşam olayları ile etkileştiği öne sürülmüştür. Bu etkileşim olasılığının klinik ve nörobiyolojik açıdan yüksek olmasına rağmen, yakın zamanlı bir meta-analiz çalışması, serotonin taşıyıcı geninin tek başına ya da psikososyal stres ile birlikte, depresyon riskinin artması ile ilişkili olduğuna dair bir kanıta varılamamıştır.
YILMAZLIK
Yılmazlık Nedir?
Yılmazlığın temelde her bireyde var olduğunu ve yılmazlık gelişiminin sağlıklı insan gelişiminin bir sonucu olduğunu varsaymaktadır.
Yılmazlığın az rastlanan özel niteliklerden kaynaklanmadığı aksine sıradan, normal
bir insanın sahip olduğu bedensel, zihinsel, ailesel ve toplumsal özelliklerin yılmazlığın ortaya çıkmasında önemli bir rol oynadığı belirtilmektedir.
Yılmazlık, ağır güçlükler karsısında, pozitif adaptasyon
becerisini içeren devingen bir gelişimsel süreçtir. Yılmazlığa dair böyle bir kavramsallaştırmada örtülü iki önemli koşul mevcuttur: a) önemli tehdit, ağır güçlük veya travmaya maruz kalma; b) gelişimsel sürece yönelik ağır saldırılara rağmen pozitif adaptasyonun başarılması. Yılmazlık ile nöral plastisite arasındaki yakın ilişkinin araştırılması yanında, yılmazlıkla doğrudan bağlantılı birçok nörobiyolojik süreç (örneğin, biliş, nöroendokrin işlevler) vardır. Bu süreçlerin yılmazlık üzerine etkileri olmasına rağmen, bu süreçlerle yılmazlık arasındaki ilişkinin altında yatan ortak düzenek bir dereceye kadar nöral plastisite ile açıklanabilir.
Normalde insanlar bu tür risklere maruz kaldığında semptomatik veya işlevsel olmayan davranışlar gösterirler. Riske maruz kalma ve sağlıklı işlev gösterme arasındaki ilişkiler, ilişkiyi düzenleyen faktörlere dikkatleri çekmiştir ki bunlar da koruyucu faktörler olarak isimlendirilmektedir. Koruyucu faktörler, risk ya da zorluğun etkisini yumuşatan, azaltan ya da ortadan kaldıran, sağlıklı uyumu ve bireyin yeterliklerini geliştiren durumlar olarak tanımlanmaktadır.
by Ann S.Masten
Yılmazlık (resilience) kavramının son yıllarda olumlu psikoloji kapsamında önemle üzerinde durulan konu olduğu görülmektedir. Yılmazlık, ağır risk şartlarına maruz kalınmasına rağmen başarılı bir şekilde toparlanabilme, eski normal haline dönebilme yeteneği olarak tanımlanmıştır. Diğer bir deyişle, zorlayıcı ve tehdit edici koşullara rağmen başarılı bir adaptasyon yeteneğine sahip olmak, bu süreçte gayret göstermek ve sonuçta da başarılı olmaktır. Yılmazlık olumsuzluklara rağmen başarmayı sağlayan kişisel nitelikleri içermektedir. Yılmazlık araştırmalarında koruyucu bireysel (içsel) ve çevresel (dışsal) özelliklerin incelenmesi, risk altındaki bazı bireylerin diğerlerine göre neden daha sağlıklı ve başarılı bir uyum gösterdiklerinin açıklanabilmesi yönünden büyük önem taşımaktadır.
Kişiler stres yaratan olaylar ile yaşamlarını değiştirebilen durumlara, zaman içerisinde uyum sağlayabilmektedirler.
Yılmazlık çalışmalarında iki ana model bulunmaktadır:
Önceki çalışmalardaki yöntemsel eksiklik ve kısıtlamalara rağmen daha yakın döneme ait çalışmalar yılmazlık işlevi ile ilişkilendirilmiş etmenlerin varlığını desteklemektedir: a) aile ve toplumdaki yetkin ve insancıl bireylerle olan yakın ilişki; b) kendilik düzenleme (self regulation) yetenekleri; c) kendilikle ilgili olumlu bakış; d) çevrede etkili olma arzusu (yani, öz-yeterlilik ve özerklik) ve e) sosyalleşmeye açık ve uyumlu akranlar ile kurulan arkadaşça ve romantik ilişkiler.
Yılmazlık üç tür durumu betimlemek için kullanmışlardır. Bunlardan birincisi yüksek risk taşıyan ortamlarda yaşayan bireylerde gözlenen olumlu sonuçları ifade etmek için, ikincisi uzun süren stresli yaşantılara rağmen bireylerin olumlu uyumunu devam ettirebildiklerini belirtmek için, üçüncüsü ise travmanın olumsuz etkilerinden çabuk sıyrılan, travmayı kısa sürede atlatan bireylerin özelliklerini ifade etmek içindir.
Problem çözme becerileri, planlama öngörüsü, gelecek
yönelimi (hepsi yürütücü işlevlerle
ilgili), aktif başa çıkma stratejileri ve korkularla doğrudan yüzleşebilme kapasitesi, yadsımayı, çözülmeyi ve kaçıngan başa çıkma davranışlarını en aza indirme gibi özellikler yılmazlık işleviyle bağlantılı bulunmuştur.
Yılmazlık sürecinde anne-babanın rolü nedir?
Yılmazlığı gelişimsel bir süreç içinde değerlendirici örnek veriniz.
Kişi odaklı modelin değişken odaklı modele göre avantajı nedir?
Okul öncesi öğretmenleri çocukların yılmazlık sürecini nasıl desteklemelidir?
Koruyucu faktörler ve risk faktörleri nedir? Yılmazlığı nasıl etkilerler?
Dinlediğiniz için teşekkürler
Bu uyumun sağlanmasında en temel faktör, kişilerin bir takım adımlar atmasını gerekli kılan, çaba ve zaman gerektiren, devam eden bir süreç olan yılmazlık olgusudur.
1. Değişken odaklı modelde, yeterliliğe katkıda bulunan değişkenler arası ilişkiler incelenir. Değişken odaklı çalışmaların sonucu gösteriyor ki, ebevynlik kalitesi, entellektüel fonksiyonlar, sosyoekonomik durum ve olumlu benlik algısı, çouklu adaptasyon davranış alanları ile ilişkilidir; önemli temel etkiler, akademik başarı, sosyal ve antisosyal davranış, psikopatoloji ve akran kabulü olarak bulunmuştur. Çalışmalarda, entellektüel fonksiyonların sıkıntıların etkilerini azalttığı görüldü. Entellektüel beceriler genellikle özellikle okul temelli alanlarda yetkinlik ile ilişkilidir. Ancak bu yetenekleri son derece dezavantajlı koşullarda veya olumsuz yaşam olaylarına maruz kalarak büyüyen çocuklar için davranış problemlerinin gelişmesine karşı önemli koruyucu faktörler olarak görülmektedir.
2. Kişi odaklı modelde ise, gelişimi tehdit eden koşulda yılmaz olan ve olmayanlar karşılaştırma yapılır. Kişi odaklı modellerin avantajı gerçek yaşamda yılmazlık sergileyen bireylerin özelliklerini anlamamıza katkıda bulunmasıdır. Dirençlilik klasik kişi odaklı yaklaşım, adaptif ve uyumsuz sonuçlara sahip aynı yüksek rislki örneklerden alınan iki grubun karşılaştırılmasıyla yapılmıştır. Yapılan bir çalışmada, birçok farklılığı dirençli grubun avantajına olduğu sonucuna ulaşıldı. Dirençli bireyler, daha iyi ebeveyn kaynaklarına sahipti ve daha çekici bebektiler. Onların büyüdükçe, uyumsuz bireylere göre daha iyi bilişsel test sonuçlarına ulaştıkları, daha pozitif benlik algısına sahip oldukları, daha vicdanlı oldukları bulundu. Ayrıca dirençli bireylerin yeterliliği yetişkinlikte de devam etmiştir. Erken döneme ait, değişken merkezli ve kişi merkezli araştırmaların sunduğu kanıtlar, başarılı adaptasyon ve psikopatolojinin genel bileşenleri üzerine çocuk ve çevresine ait özellikleri kapsayan kısa bir listede uzlaşmaktadır.
Etkili ebeveynlik, antisosyal davranış bakımından koruyuculuğu da barındırır. Ayrıca ebeveyn, önemli yaşam olaylarında çocuk davranışı için arabuluculuk anahtarıdır.
Hedefler, stratejiler, değerlendirme ve sınıflandırma ne şekilde yeniden kavramsallaştırılmıştır?
Değerlendirme, varlık ve potansiyel kaynağın yanı sıra, problemler, riskler, yetkinlik, semptomlar ve rahatsızlığı kapsar.
Hedef, yetkinin tanıtımının yanı sıra, önleme veya semptomların ve problemlerin düzenlenmesi dahildir.
Stratejiler, varlıkların yanı sıra aynı zamanda risk veya stresi azaltma ve koruyucu süreçlerin kolaylaştırılması ve hastalığın ya da zararların azaltılmasını içerir.
Full transcript