Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Schuld & Opzet

No description
by

Mark Winius

on 1 December 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Schuld & Opzet

Schuld & Opzet
mr M. Winius
onbewuste culpa
Bewuste culpa
Voorwaardelijk opzet
Opzet als waarschijnlijkheidsbewustzijn
Opzet als zekerheidsbewustzijn
Opzet als bedoeling
opzet
Schuld
Maak kennis met:
Jules Winnfield en Vincent Vega. Zij brengen een bezoek aan Brad (zit op stoel) en Marvin. Het doel van het gesprek: een zakelijk geschil oplossen (Jules is degene die vooral met Brad spreekt, Vincent staat er bij en zegt niets...)
(film: Pulp Fiction)
toetsing opzet:
heeft hij zich door te schieten (menselijke gedraging!) willens en wetens blootgesteld aan de aanmerkelijke kans dat Brad zou doodgaan (gevolg van de menselijke gedraging!)?

- willens en wetens? wilde hij het gevolg en wist hij dat het gevolg kon intreden?
Ja hij wilde dat Brad doodging, hij wist het dus ook
- aanmerkelijke kans dat Bradood zou gaan als er een aantal keren op hem wordt geschoten?
Ja, die kans is aanmerkelijk
- heeft hij de aanmerkelijke kans dat Brad dood zou gaan aanvaard?
Ja, in dit geval aanvaard hij die kans niet alleen, hij wil het ook.

Tll:
Dat hij, Vincent Vega, op (datum) opzettelijk Marvin van het leven heeft beroofd door die Marvin in zijn gezicht te schieten ten gevolge waarvan die Marvin is overleden (art. 287 Sr)

mocht voorgaande niet tot een veroordeling leiden:
subsidiair:

Dat verdachte, Vincent Vega, dusdanig aanmerkelijk onvoorzichtig is geweest door zijn pistool op Marvin te richten terwijl hij zich in een rijdende auto bevond, waarna vervolgens zijn pistool is afgegaan en hij, verdachte, zich aldus dusdanig heeft gedragen dat aan zijn schuld te wijten Marvin is overleden (art 307 Sr.)
Programma
- waarom moet je weten wat opzet en schuld betekenen?
- plaats van opzet en schuld in het strafrecht
- wat is opzet?
- wat is schuld?
- waar ligt de grens?

OK, maar wat als opzet nu niet zo duidelijk is? Wat dan?
"hij in of omstreeks de periode van 02 tot en met 03 december 2012 te Almere tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen,
opzettelijk
[slachtoffer 1] van het leven heeft beroofd, immers heeft/hebben verdachte en/of (een of meer van) zijn mededader(s) met dat
opzet
meerdere malen, althans eenmaal (met kracht) tegen het hoofd en/of de nek en/of het lichaam van die [slachtoffer 1] geschopt en/of getrapt en/of geslagen en/of gestompt, tengevolge waarvan voornoemde [slachtoffer 1] is overleden;
Voorbeeld uit de praktijk: Grensrechterzaak.
Volgens het Openbaar Ministerie was er sprake van opzet. We zien dat terug in de tenlastelegging (beschuldiging). De rechter moet vervolgens, op basis van het beschikbare bewijs, bepalen of er daadwerkelijk opzet op de dood van de grensrechter is geweest. Het verweer van de verdachten was (o.a.) dat het niet de bedoeling was dat de scheidsrechter zou overlijden.

Door de rechtbank zijn de verdachten veroordeeld. T.a.v. het opzet oordeelt de rechtbank (o.a.):

De rechtbank is van oordeel dat in het bijzonder het schoppen tegen het hoofd van [slachtoffer 1], naar zijn uiterlijke verschijningsvorm, te weten veelvuldig en met kracht, zozeer gericht zijn op de dood van het slachtoffer dat verdachten niet alleen wetenschap moeten hebben gehad van de aanmerkelijke kans op de dood, maar dat zij deze kans ook bewust hebben aanvaard.


In hoger beroep

(de advocaat-generaal Den Hollander)


Wel stipte Den Hollander aan niet te denken dat de zeven verdachten als doel voor ogen hadden om Nieuwenhuizen te doden.

"Maar als je met voetbalschoenen aan iemand hard trapt, kunnen de gevolgen ernstig zijn. Dat weten de verdachten zelf ook, zo hebben ze verklaard."

De ondergrens van opzet is voorwaardelijk opzet:
Je bent je bewust van eventuele gevolgen, maar neemt die gevolgen op de koop toe.

Willens en wetens bewust de aanmerkelijke kans aanvaarden dat een bepaald gevolg intreedt.
Ok, dat was opzet in de praktijk. Nu schuld.
Schuld is een
aanmerkelijke mate
van
verwijtbare

onvoorzichtigheid
.
Je hebt alle drie onderdelen nodig!
onvoorzichtigheid alleen is dus niet genoeg. Je moet in aanmerkelijke mate onvoorzichtig zijn geweest en het moet verwijtbaar zijn.
Kenmerk van onvoorzichtigheid: je onderschat de gevolgen. Je denkt: het komt wel goed.

LET OP!!!!!!
Je aanvaardt dus juist niet de gevolgen i.t.t. voorwaardelijk opzet.
Conclusie:
De ondergrens van opzet is het voorwaardelijk opzet.

Je bent je bewust van de aanmerkelijke kans
dat een gevolg door jouw handelen (menselijke gedraging!) intreedt. Toch ga je door; je aanvaardt daarmee dus de aanmerkelijke kans dat het gevolg door jouw handelen intreedt.
Opzet of schuld?
1: gedraging:
- door rood rijden, niet afremmen (en daardoor een botsing veroorzaken).

2: delictsomschrijving
- art 6 Wegenverkeerswet
Het is een ieder die aan het verkeer deelneemt verboden zich zodanig te gedragen dat een aan zijn schuld te wijten verkeersongeval plaatsvindt waardoor een ander wordt gedood of waardoor een ander zwaar lichamelijk letsel wordt toegebracht of zodanig lichamelijk letsel dat daaruit tijdelijke ziekte of verhindering in de uitoefening van de normale bezigheden ontstaat.


3: wederrechtelijk
4: schuld

Opzet vs. Schuld:
Bij opzet ben je je bewust van de mogelijke gevaren. Toch handel je. Je aanvaardt dus de gevolgen.

Bij schuld handel je aanmerkelijk onvoorzichtig. Denk daarbij aan een situatie waarin je denkt: ach, het is misschien wel gevaarlijk, maar het komt wel goed. Je kunt best weten dat er gevaar is, maar je gaat er vanuit dat het niet fout gaat. Die aanmerkelijke onvoorzichtigheid kan jou wel worden verweten, maar je aanvaardt de gevolgen juist niet!
laatste: opzet of schuld?
Jules en Vincent zitten in de
auto met Marvin. Dan gebeurt er
iets: opzet of schuld?
vragen?
Dus..
weet je het nog?
Opzet en schuld; waarom moet je ze kennen?

- zonder opzet of schuld geen misdrijf;
- opzet of schuld zijn vrijwel altijd bestanddeel bij een misdrijf; een enkele keer niet, dan is een van de twee een element;
- opzet en schuld sluiten elkaar uit. Je hebt of opzet op het plegen van een misdrijf of je hebt schuld aan het plegen van een misdrijf. JE KUNT NIET BEIDE TEGELIJKERTIJD BIJ HETZELFDE MISDRIJF HEBBEN!
Opzet als bestanddeel; artikel 287 Sr
Hij die opzettelijk een ander van het leven beroofd wordt (etc...) (doodslag)
Schuld als bestanddeel; artikel 308 Sr
Hij aan wiens schuld de dood van een ander te wijten is, wordt (etc...) (dood door schuld)
Om te bepalen of er sprake is van opzet of schuld, moet je weten wat beide inhouden. Je moet dus eerst de definitie kennen, voordat je kunt toetsen.

De theorie:
Blijkbaar is er een verschil tussen opzet en schuld?
- RB Limburg, 21 november 2014
verkeersongeval, 3 doden,
120 uur taakstraf en 1 jaar rijontzegging

- RB Alkmaar, 26 november 2012
verkeersongeval, 1 dode
gevangenisstraf van 6 jaren

?? Hoe zit dat? waar zit het verschil in?
Opzet:
Lichtste vorm van opzet: voorwaardelijk opzet
Je stelt je willens en wetens bloot aan de aanmerkelijk kans dat een gevolg intreedt, en je neemt dat gevolg op de koop toe.
- oftewel: je weet dat er een goede kans is dat het fout gaat en toch doe je het. Door het toch te doen, accepteer je dus de (aanmerkelijke!) kans dat het mis gaat.
Als het dan mis gaat, dan wordt strafrechtelijk gezegd dat je opzettelijk hebt gehandeld.
Ok, dat is de theorie; nu de praktijk.
Stel je bent rechter en je moet de zaak tegen Jules Winnfield beoordelen. Hij wordt verdacht van moord.
Eerst stel je vast wat de feiten zijn, pas daarna ga je de feiten op een juridische wijze interpreteren. Je probeert de feiten in de delictsomschrijving te passen.

Eerst de feiten.....
Opzet of schuld?
1: gedraging:
- pistool richten, trekker over halen en schieten.

2: delictsomschrijving
- art 287 SR (doodslag) Hij die opzettelijk een ander van het leven berooft, wordt, als schuldig aan doodslag, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vijftien jaren of geldboete van de vijfde categorie.

OF
- art 307 lid 1 SR
Hij aan wiens schuld de dood van een ander te wijten is, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste twee jaren of geldboete van de vierde categorie.

3: wederrechtelijk
4: schuld


Opzet of schuld?
1: gedraging:
- pistool richten, trekker over halen en schieten.

2: delictsomschrijving
- art 287 SR (doodslag) Hij die opzettelijk een ander van het leven berooft, wordt, als schuldig aan doodslag, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vijftien jaren of geldboete van de vijfde categorie.

toetsing:
Eerst definitie van opzet geven en die toetsen!
- willens wetens: ja aan voldaan want hij wilde Brad doden. Hij wist dus van de gevolgen
- aanmerkelijke kans: ja door meerdere malen te schieten een flinke kans om dood te gaan
- die aanmerkelijke kans aanvaard: ja, hij wilde Brad dood, dus dat Bra zou sterven had hij aanvaard

is een ander van het leven beroofd?
Ja, Brad

Dus aan de delichtsomschrijving is voldaan.

3: wederrechtelijk
- ja geen toestemming of uitsluitingsgrond

4: schuld
- ja, want er had anders gehandeld kunnen worden. Het is dus verwijtbaar.

Dus om te beoordelen of er sprake is van voorwaardelijk opzet moet je kijken of:
- er een aanmerkelijke kans was dat het gevolg zou intreden (aanmerkelijke kans);
- dat de verdachte ook wist dat die kans er was (weten)
- en dat de verdachte desondanks toch gehandeld heeft (hij heeft de aanmerkelijke kans dus aanvaard).
Om vast te stellen of er sprake is van schuld in strafrechtelijke zin, moet je dus kijken of er sprake is van:
- een onvoorzichtigheid;
- die onvoorzichtigheid moet aanmerkelijk zijn geweest;
- die aanmerkelijke onvoorzichtigheid moet verwijtbaar zijn. Verwijtbaar in strafrechtelijke zin betekent dat iemand anders kon handelen, maar dat niet heeft gedaan.
Tenlastelegging:
Ga naar:
www.kahoot.it
Het verschil zit hem in de vraag of er sprake was
van opzet of schuld.

Eerst de theorie, daarna de praktijk....
Opzet vs schuld:
- RB Limburg vs RB Alkmaar
- waar zit het verschil?

Dus: net als de 4 voorwaarden om tot een strafbaar feit te komen, zijn opzet of schuld ook een voorwaarde voor strafbaarheid.... hoe zit dat?

- 4 voorwaarden is het geheel (denk bijvoorbeeld als je een geweldig diner gaat koken, dan zijn de 4 voorwaarden het gehele recept....)
- opzet en schuld zijn onderdelen van de delictsomschrijving (2e voorwaarde) (Opzet en schuld zijn ingrediënten die je voor het geweldige diner nodig hebt)
4 voorwaarden:
1: menselijke gedraging;
wat is er gebeurd, wat heeft hij feitelijk gedaan?);
2: delictsomschrijving;
voldoet de feitelijke gedraging aan een delictsomschrijving?
onderdeel van die delictsomschrijving is vrijwel altijd de opzet of schuld! Je zult moeten beoordelen of uit die feitelijke gedraging opzet op het strafbare feit of schuld aan het strafbare feit is op te maken.......
3: wederrechtelijk
is de gedraging wederrechtelijk?
4: schuld
Is het verwijtbaar/toerekenbaar? Let op! als er schuld in de delictsomschrijving staat, dan hebben we het over dezelfde schuld als de "tegenhanger" van opzet. Het kan dus zijn dat je al bij de 2e voorwaarde hebt beoordeeld of er sprake is van schuld.

1: gedraging:
- omdraaien op de autostoel, richt een doorgeladen pistool op Marvin terwijl ze praten, trekker wordt overgehaald nadat de auto over een hobbel rijdt

2: delictsomschrijving
- art 287 SR (doodslag) Hij die opzettelijk een ander van het leven berooft, wordt, als schuldig aan doodslag, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vijftien jaren of geldboete van de vijfde categorie.

OF
- art 307 lid 1 SR
Hij aan wiens schuld de dood van een ander te wijten is, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste twee jaren of geldboete van de vierde categorie.

3: wederrechtelijk
4: schuld


Opzet? of schuld?
Toetsing schuld:
een onvoorzichtigheid;
Ja het was onvoorzichtig
- die onvoorzichtigheid moet aanmerkelijk zijn geweest;
Ja, de voorzichtigheid is behoorlijk, ook belangrijk genoeg om toe te rekenen.
- die aanmerkelijke onvoorzichtigheid moet verwijtbaar zijn. Verwijtbaar in strafrechtelijke zin betekent dat iemand anders kon handelen, maar dat niet heeft gedaan. Dat kon hij natuurlijk wel.



h
Opzet of schuld?
1: gedraging:
- door rood rijden, niet afremmen (en daardoor een botsing veroorzaken).

2: delictsomschrijving
- art 6 Wegenverkeerswet
Het is een ieder die aan het verkeer deelneemt verboden zich zodanig te gedragen dat een aan zijn schuld te wijten verkeersongeval plaatsvindt waardoor een ander wordt gedood of waardoor een ander zwaar lichamelijk letsel wordt toegebracht of zodanig lichamelijk letsel dat daaruit tijdelijke ziekte of verhindering in de uitoefening van de normale bezigheden ontstaat.
- onvoorzichtig, jazeker! overtreding = onvoorzichtig
- aanmerkelijk: ja! erg genoeg om toe te rekenen
- verwijtbaar: ja, kon voorkomen worden
rest van de bestanddelen?

3: wederrechtelijk: ja, geen toestemming/uitsluitingsgronden
4: schuld Ja, zie hiervoor!

Of in een concreet geval moet worden aangenomen dat sprake is van bewuste schuld dan wel van voorwaardelijk opzet zal, indien de verklaringen van de verdachte en/of bijvoorbeeld eventuele getuigenverklaringen geen inzicht geven omtrent hetgeen ten tijde van de gedraging in de verdachte is omgegaan, afhangen van de feitelijke omstandigheden van het geval. Daarbij zijn de aard van de gedraging en de omstandigheden waaronder deze is verricht, van belang. Bepaalde gedragingen kunnen naar hun uiterlijke verschijningsvorm worden aangemerkt als zo zeer gericht op een bepaald gevolg dat het - behoudens contra-indicaties - niet anders kan zijn dan dat de verdachte de aanmerkelijke kans op het desbetreffende gevolg heeft aanvaard. (Vgl. HR 25 maart 2003, ECLI:NL:HR:2003:AE9049, NJ 2003/552.)

Met andere woorden: je moet alle feiten en omstandigheden (proberen) te weten en dan interpreteren.

zaak die er op lijkt?

De rechtbank Den Haag heeft een 21-jarige man uit Leiden veroordeeld tot 2 jaar gevangenisstraf omdat hij schuld heeft aan de dood van de 24-jarige slachtoffer. Het slachtoffer werd dodelijk getroffen door een schot uit een pistool dat de verdachte op dat moment in zijn hand had.

Volgens de rechtbank was er geen sprake was van moord of doodslag, maar van een ongeluk. De verdachte heeft daaraan schuld omdat hij een levensgevaarlijke situatie heeft laten ontstaan. Hij heeft een dodelijk wapen met scherpe munitie aangeschaft en dat ter hand genomen zonder dit te controleren. Hij mocht er niet van uit gaan dat het wapen ongeladen was, omdat hij zelf heeft verklaard dat hij vermoedde dat het slachtoffer in de dagen daarvoor met dat wapen bezig was geweest.
(Rb Den Haag, 4 februari 2016, ECLI:NL:RBDHA:2016:996.)

Let op! bij de zaak in Den Haag was niet duidelijk wat er precies gebeurd was en daardoor kon geen opzet vastgesteld worden. Maakt dat nog wat uit?

Full transcript