Loading presentation...
Prezi is an interactive zooming presentation

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Legenda żeglarska

No description
by

Agnieszka Szymanska

on 26 September 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Legenda żeglarska

Image by Tom Mooring
Legenda żeglarska
Temat: Alegoria Ojczyzny jako okrętu
w „Legendzie żeglarskiej” Henryka Sienkiewicza.
• Elementy paraboli zastosowane w utworze Sienkiewicza pozwoliły mu na wyrażenie haseł patriotycznych, których bezpośrednią artykulację uniemożliwiała cenzura zaborcy.

• „Legenda” czyni skrótowy wgląd w historię dziejów Polski. • Nie ulega bowiem wątpliwości, że utwór przedstawia w istocie okrojone losy państwa polskiego. Pod nazwą „Purpura” skrywa się Rzeczpospolita.

• Autor sięgnął tutaj po znany już w czasach antycznych topos okrętu-ojczyzny. Od działań żeglarzy – obywateli zależy kierunek, jaki obierze okręt – kraj, ich decyzje stanowią o tym, w jaki sposób poradzi on sobie z napotykanymi trudnościami i przeszkodami.


• Zarysowane tu dzieje świetności okrętu, na którym życie było ustawicznym świętem a szczęśliwie przebyte burze i pokruszone skały zwiększyły jeszcze zaufanie do Purpury, to nic innego, jak losy XIV – XVI wiecznej Polski, będącej potęgą ówczesnej Europy.
• Purpura płynęła co prawda bez trudności i z żaglami pełnymi wiatru, ale jakby bez pomysłu na siebie, bez troski o przyszłość. Przekonana o swej sile i samowystarczalności, zobojętniała na ostrzeżenia i głosy rozsądnie upominające o zachowanie rozwagi. Rzeczpospolita udzieliła szlachcie rozległych swobód obywatelskich nie bacząc, że wkrótce klasa w swej pysze przekroczy wszelkie granice, że nieposkromiony jej apetyt doprowadzi do rozprzężenia państwowości.

• Polska budziła zazdrość obywateli państw ościennych rozlicznymi wolnościami udzielanymi swym obywatelom, ale również ogromem i powabem swych ziem.

• Niejednokrotnie ratowała inne statki, jak np. wtedy, gdy Jan III Sobieski w 1683 roku ruszył pod Wiedeń ze swą słynną odsieczą. W czasie XVII – wiecznych krwawych wojen religijnych Polska przygarniała rozbitków, udzielając schronienia uciskanym w pozostałych częściach Europy innowiercom – nie bez przyczyny bowiem nazywano RP „krajem bez stosów”.


• Dobrobyt materialny szlachty sprawił, że przestała ona dbać o bezpieczeństwo kraju. Sienkiewicz piętnuje nieuwagę i gnuśność szlachty, które doprowadziły do upadku, z którego tak naprawdę Polska nigdy się nie podniosła: Żeglarze zleniwieli w szczęściu i zapomnieli sztuki żeglarskiej. - "Purpura" sama popłynie - mówili. - Po co pracować, po co baczyć na statek, pilnować steru, masztów, żagli, lin? po co żyć w trudzie i pocie czoła, gdy statek, jak bóstwo - nieśmiertelny?
• Bez reform kraj – statek począł pomału niszczeć. Wiara w jego nieśmiertelność sprawiła, że znajdujący się u steru nie zważali na ostrzeżenia swoich rodaków. A gdy rozszalała się niespodziewana burza, odwykła od trudów pracy załoga nie była w stanie uchronić okrętu.

• Poczyniła jednak ostatni zryw w celu ocalenia ojczyzny – lecz i to na próżno, gdyż na nic, według Sienkiewicza, bicie z dział do burzy, gdy pomóc może jedynie systematyczna praca u podstaw, stopniowe dążenie poprzez rozważnie i niespiesznie przeprowadzone reformy do całkowitej odbudowy walących się fundamentów państwa.
• W zakończeniu narratorowi udało się przemycić pierwsze słowa polskiego Hymnu Narodowego – oczywiście w wersji zmienionej. Dzięki zastosowaniu przez Sienkiewicza mowy ezopowej cenzura nie zorientowała się, że właśnie tę zakazaną pieśń przywołać miały w zamierzeniu autora słowa Purpura jeszcze nie zginęła. Właśnie ich brzmienie dało owoc w postaci opamiętania się żeglarzy – uwierzyli w końcu w manifestowaną konieczność podjęcia pracy u podstaw i ruszyli ku realizacji tego postulatu.

• Sienkiewicz wzywa do pracy u podstaw, lecz wezwanie swoje pozostawia otwarte. W żaden sposób nie puentuje paraboli, pozostawia czytelnika sam na sam z tekstem. Wszystko bowiem, o co apeluje, zależy od nastawienia tych, którzy podejmą się realizacji postulowanych dążeń. Czy będą w stanie udźwignąć ciężar, jaki sami zrzucili na swoje barki i – co więcej – czy będą w stanie go utrzymać, by powtórnie nie obrócił się wniwecz?

• Legenda żeglarska poprzez korzystanie z poetyki paraboli oraz języka ezopowego, umożliwiła odwrócenie uwagi słabo wprowadzonego w naszą narodową tradycję cenzora od faktycznie podejmowanych w niej zagadnień. Dla polskiego czytelnika, na którego współpracę liczył autor, odszyfrowanie właściwego znaczenia tekstu nie stanowiło większego problemu.

Full transcript