Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

gözleme dayalı teknikler by alper mesut güney

No description
by

Mesut Güney

on 25 December 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of gözleme dayalı teknikler by alper mesut güney

BİREYİ TANIMA TEKNİKLERİ
BİREYİ TANIMA TEKNİKLERİ
Öğrencinin Bilinmesi Gereken Yönleri
BİREYİ TANIMA TEKNİKLERİ
PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK ALANINDA KULLANILAN BAŞLICA TESTLER
TEST DIŞI TEKNİKLER
Rehberlik hizmetlerinin nihai amacına ulaşabilmesi için belki de ilk basamak öncelikle bireyi tanımak ve bireyin kendisini tanımasına yardımcı olmaktır.

Rehberlik hizmetinde kendini tanımanın ortak ve temel bir amaç olduğu görülmektedir.

Her birey özeldir ve her bireyi diğerinden ayıran kendilerine özgü özellikler bulunmaktadır.


1. Bireyin kendisini tanımasına yardımcı olmak.
Tanıma hizmetleri;
2. Tüm öğrencilere yönelik olmalı ve tüm öğrencileri kapsamlıdır.
3. Mutlaka takım halinde çalışılmalıdır.
4. Süreklidir.
5. Bireyler hakkında toplanan bilgiler geçerli ve güvenilir olmalıdır.
6. Kullanılan psikolojik ölçme araçlarından elde edilen sonuçların çok dikkatli
kullanılması.
7. Çeşitli teknik ve araçlardan toplanan bilgiler bir bütünlük içerisinde sınıflandırılmalı,
özetlenmeli ve dosyalanmalıdır.
8. Özel ve gizli olmayan genel bilgilerden öğrencilerin (kendileri) yanı sıra öğretmenler,
yöneticiler ve veliler yararlanabilmeli.
9. Mesleki etik kurallara mutlaka uyulmalı.
10. Bireyin bütün yönleri ile tanınması bir ilke olarak benimsenmeli.

1. Kimlik İle İlgili Tanıtıcı Bilgiler:

Adı, soyadı, doğum tarihi, telefonu vb
2. Bedensel Gelişimi ve Sağlığı:
Boyu, ağırlığı, hastalıkları, geçirdiği
kazalar vb
3. Duygusal ve Sosyal Gelişimi:
Öğrencinin kendisi ve çevresiyle sağlıklı
ilişkiler kurup, sürdürebilmesine yardımcı
olmak.
4. Aile ve Çevre Durumu:
Öğrencinin nasıl aile ile yaşadığı, ailenin
yapısı, ebeveyn tutumlarıvb
5. Zihinsel Gelişim ve Akademik Özgeçmişi:

Öğrencinin zihinsel gelişimi yanı sıra
zihinsel özellikleri hakkında da bilgi sahibi
olmak. Öğrencinin akademik geçmişindeki
başarı ve başarısızlıkların tespit edilmesi.
6. İlgi ve Yetenekleri:
Öğrencinin mesleğini seçmesinde
yardımcı olmak için, onun genel ve özel
yeteneklerini ve ilgi duyduğu alanları
bilmek daha sağlıklı yönlendirmeler
yapılması açısından önem taşımaktadır.


“Öğrencinin bir işi severek yapabilmesi için o iş için gereken yeteneğe sahip olması kadar, o işe ilgi duyması da gerekmektedir.”


7. Geleceğe Dönük Beklenti ve Planlar:

Öğrencinin başarı, ilgi, yetenek ve olanakları
ölçüsünde ulaşılabilir gelecek planları
yapmaya yardımcı olmak.
8. Benlik Yapısı:
Bireyin kendisini nasıl gördüğüdür.
9. Kişilik Özellikleri:

Öğrencinin özellik (liderlik, yaratıcılık,
girişken vb) yönünden ne durumda olduğunu
bilmektir.

ÖNEMLİ! Farklı kişiliklerin birbirinden üstün ya da aşağı olduğu yanılgısına düşmemek gerekir.


Bireyi Tanıma Tekniklerinin Sınıflandırılması

İlkeler:
• Kişiyi tanımada çok sayıda araç kullanılmalı.
• Sonuçlarından kişiyi tanımada yaralanılamayacak araç ve teknikler kullanılmamalı.

Kullanılacak Testlerin Belirlenmesi/Seçilmesi
Test seçiminde birinci öncelik kullanılacak testin amaca uygun olup olmadığını belirlemek.

İyi bir testte bulunması gereken 3 özellik:

1. Test geçerli olmalı:
Ölçme aracının kullanılma amacına uygun olmalı ve ona
hizmet edebilmelidir. Ölçme aracı ölçmek istediği özelliği eksik ya da hatalı
ölçerse geçerliliği düşük ya da yok demektir.

2. Test güvenilir olmalı:
Ölçme aracının kararlı ve tutarlı olmalı.

3. Test kullanışlı olmalı:
Kullanışlı test özellikleri;

• Hazırlama ve uygulama süresi
• Testin maliyeti düşük olmalı
• Hem uygulayıcı hem de cevaplayıcıların kolayca anlayabileceği nitelikte olmalı
• Sonuçların puanlanması ve yorumlanması kolay olmalı


1. PDR hizmetlerine başlamak için mutlaka test uygulamak gerekmez.

2. Test bireyi tanımada ve bireyin kendini tanımasında kullanılan tekniklerden sadece
biridir.
3. Danışman kendi ehlilik sınırını aşan testleri seçme, uygulama,puanlama ve
yorumlamadan kaçınmalıdır.
4. Danışmanlar test uygulamak istediklerinde amaçlarını açık ve net belirlemelidir.

5. Seçilen test yeterli düzeyde geçerli, güvenilir ve kullanışlı olmalıdır.

6. Testler, hazırlanırken belirlenmiş ortam ve koşullarda uygulanmalıdır.

7. Testlerin amaçları ve uygulamalar hakkında bireye veya kamuya bilgi verirken, bu
bilgilerin doğru ve yanlış anlamaya neden olmamasına özen göstermeli.

8. Testlerin sonuçlarının kimlerle paylaşılacağı testi alan birey ile kararlaştırılmalıdır.

9. Testin yazarı ya da yayın hakkına sahip olan kuruluştan. Yazılım izin alınmalı.

10. Testin gizliliği ve güvenilirliği korunmalıdır.


Test Uygulamasında Dikkat Edilecek Bazı Etik Kurallar
1. Yetenek Testleri

2. Başarı Testleri

3. İlgi Envanterleri

4. Kişilik Testleri

5. Tutum Ölçüleri


Yetenek testleri bireyin zihinsel, akademik ve özel yetenekleri hakkında bilgi edinmek amacıyla geliştirilmiş ölçüm araçlarıdır. Bu testler bireyin ne yaptığını değil, en iyi neleri yapabileceğini gösterir.



Genel Yetenek Testleri:
Zeka testi de denilir.
Bu testler ile; Zihinsel sürecin çeşitli boyutları,
Sözlü ya da yazılı anlatımı kolayca kavrama,
Sayısal işlemleri hızlı ve doğru yapabilme,
Nesneler arasındaki ilişkiyi görebilme,
Genel akıl yürütme,
Mantıksal düşünme gibi bireyin çeşitli yönlerini
ölçmektedir.


Özel Yetenek Testleri:
Bireyin müzik, tiyatro, resim vb özel alanlardaki başarısı için gerekli güçler olarak nitelendirilmektedir.
Okullarda bireyler hakkında bilgi toplamaya yönelik test programlarında, özel yetenek testleri gerekli görülen öğrencilere verilmelidir.


1. Yetenek Testleri

Eğitim süreci içerisinde, öğrencilerin belirli bilgi, ünite ya da ders alanlarında öğrenme düzeylerini ölçmek amacıyla hazırlanmış testlerdir. Dolayısıyla bu testler daha ziyade “bireyin geçmiş akademik yaşantılarını belirlemek amacıyla” kullanılır.


Standart Başarı Testleri:
Belli bir konu, ünite ya da konu alanını esas alarak hazırlanır.
Örneğin; YGS, KPSS, ALES vb


Öğretmen Yapısı Başarı Testleri:
Bu testler öğretmenlerin, öğrettikleri konuların öğrenilme derecesini ölçmek amacıyla hazırladıkları testlerdir.
Örneğin; Quiz, vize, final vb

Standart başarı testleri ile öğretmen yapısı başarı testleri öğrencilerin akademik başarılarını ölçme açısından farklılık göstermemektedir.

2. Başarı Testleri


Bireyin kendini, çevresini, olayları algılama şekli ve bunlara verdiği tepkiler kişilik özelliklerini oluşturur.

Burada temel amaç; kişilerin olaylar karşısındaki tepkilerinin oluşturduğu sorunlarla başa çıkmalarında onlara yardımcı olmaktır.

Kişilik test ve envanterleri, kendini anlatma tekniğinden yararlanılarak bireylerin kişilik özelliklerini, psikolojik ihtiyaç ve değerlerini belirlemek amacıyla hazırlanmış ölçüm aracıdır.

4. Kişilik Testleri ve Envanterleri
Bireyin “neyi na kadar yaptığı” onun başarısını,
“neyi ne kadar yapabileceği” onun yeteneğini gösterir,
“neyi ne kadar yapmak istediği” onun ilgisini göstermektedir.

Tutum ölçekleri, bir kimsenin ya da bir grubun nelere ne derece değer verdiğini, o duruma ilişkin ne düşündüğünü ve ne hissettiğini saptamaya yarayan araçlardır.

Sıklıkla Uygulanan Tutum Ölçekleri


Thurstone Aralıklı Ölçeği
; bireylerin ölçek üzerindeki yerlerini belirleyen ölçektir.

Thurstone Ayırma Ölçeği
; cevapların sıralanması, puanlanması ve puanlara göre
cevaplayıcıların birbirinden ayrılması.

Likert Ölçeği
; bireylerin bir konudaki davranış puanlarını belirlemeyi sağlayan bir
ölçektir.

Osgood Ölçeği
; cevaplayıcının bir konudaki davranışının derecesini ve içeriğini
ortaya koymaya yarayan bir ölçektir.

Q tipi Ölçek
; bir konu hakkında bireylerin yargılarını almak için puanlama yapılır
ve böylece bireylerin benzerlikleri araştırılır.


• Gözleme dayalı teknikler

• Kendini anlatmaya dayalı teknikler

• Sosyometrik teknikler

• Diğer teknikler

1. Gözleme Dayalı Teknikler
• Gelişigüzel (denetimsiz) gözlem;
önceden saptanmış bir amaç ve belirlenmiş bir plan yoktur. Elde edilen bilgilerin geçerlik ve güvenilirliği pek yüksek değildir.

• Sistematik (denetimli) gözlem;
Neyin, ne zaman, kim tarafından, nerede, nasıl gözleneceğinin önceden planlanması sonucu gerçekleştirilen gözlemdir.

Katılımlı gözlem
, gözlem sırasında gözlem yapan kişinin, gözlenen birey veya grup ile aynı ortam içinde bulunmasıdır.

Katılımsız gözlem
, gözlemcinin gözlemlediği olay, kişi ya da grubun dışında kalarak yapmış olduğu gözlemdir.

Gözlemin Aşamaları
Gözleme dayalı teknikler ya da gözlemsel teknikler; bireyin çeşitli teknikler yoluyla dışarıdan gözlenmesi sonucunda birey hakkında bilgi toplanmasını sağlayan tekniklerdir.

Anekdot, “herhangi bir öğrencinin belli bir ortamda özgül bir davranışının ayrıntılı olarak betimlenmesi” dir.

Anekdot kayıtlarında, kaydedilecek olay ya da davranışın seçimi oldukça önem taşımaktadır.

Anekdot

Kendini anlatmaya dayalı tekniklerin en önemli özelliği, bilgiyi doğrudan bireyin kendisinden almasıdır.



Kendini anlatmaya dayalı teknikler şunlardır:

2. Kendini Anlatmaya Dayalı Teknikleri

Kişinin kendi hakkında görüşlerine değil başkaları hakkındaki kanı ve görüşlerine dayanıyor.


3. Sosyometrik Teknikleri
TEŞEKKÜRLER ...

Bireyi tanıma amacıyla kullanılan teknikler tek sınıflama modeline sahip değildir. Sınıflamalarda görülen farklılıklar seçilen ölçüte göre değişmekte.
Testler sınıflandırılırken boyut yada ölçütlere göre şu şekilde sıralanır:

1. Standar testler – Öğretmen yapımı testler

2. Bireysel testler – Grup testleri

3. Hız testleri – Güç testleri

4. Performans Testleri – Kağıt, Kalem Testleri

5. Objektif Testler – Subjektif Testler

6. Maksimum Performans Testleri – Tipik Performans Testleri

Testlerin Sınıflandırılması

1. Öğrenci ya da bireylerin genel, özel ve farklı zihinsel yetenekleri hakkında bilgi
toplamak
2. Sosyal, mesleki, eğitsel konular hakkında bilgi toplayarak öğrencilerin kendilerine en
uygun eğitsel ve mesleki program ve okullara yönelmelerine yardımcı olmak
3. Kişilik özelliklerine dönük bilgi edinmek
4. Öğrencilerin okul başarıları ve akademik özgeçmişleri hakkında bilgi toplamak
5. Bireylerin kişisel uyumları, başarıları, gelişimleri ve ilişkilerine etki eden çeşitli
problemleri hakkında bilgi toplamak
6. Bireylerin kendilerini algılama ve değerlendirme biçimlerine yani benlik değerlerine
ilişkin bilgi toplamak
7. Bireylerin psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerine duydukları ihtiyaçları
belirlemek
8. Psikolojik danışma yardımı alan bireylerin gelişimlerini takip ederek, uyumlarını
izleme ve verilen hizmetin yararlılığı hakkında bilgi sağlamak
9. Öğrencilerin yetenek ve başarılarını karşılaştırarak, yetenekleri oranında başarılı
olup olmadıklarını belirlemek
10. Özel ve üstün yetenekli öğrenciler ile özel ihtiyaçları ve problemleri olan öğrencileri
ortaya çıkarmak
11. Okulun ve kurumun psikolojik danışma ve rehberlik programını değerlendirmek


Testlerin PDR alanında kullanılma amaçları:

Testin seçilmesi ve uygulanmasında daha da önemlisi test sonuçlarının doğru olarak yorumlanmasıdır.

Hangi durumlarda hangi istatistiksel tekniklerin kullanılması gerektiği, amaçlara ve duruma göre uzmanlar tarafından belirlenmeli ve gerektiğinde yetkili uzmanlardan yardım alınmalı.

Test Sonuçlarının Yorumlanması

Öğrenciler ilgi duydukları konuları öğrenmeye daha istekli olup, daha kolay öğrenebilirler ve bu şekilde öğrenilen bilgilerin kalıcılığı da daha fazla olmaktadır. Bunu sağlamak amacıyla ilgi envanterleri bireyin hoşlandıkları ve hoşlanmadıkları yönlerini daha iyi tanıyarak, ileride doyum sağlayacağı alanları seçmelerine yardımcı olan ölçme aracıdır.

İlgi envanterleri “eğitsel rehberlik” kapsamında, öğrencinin ilgi duyduğu alana, programa, derse ya da kursa yönelmesinde yardımcı olmaktadır. Benzer şekilde “mesleki rehberlik” kapsamında öğrencinin ilgi duyduğu alanlara dönük meslek ve iş seçmelerine yardımcı olmak amacıyla da kullanılır.


• Kuder İlgi Alanları Tercihi Envanteri:
bireyin meslek ilgilerini belirlemek ve ilgi alanına göre
bir mesleğe yöneltmek amacıyla kullanılmaktadır.

• Kendini Değerlendirme Envanteri:
Öğrencinin yetenekleri, ilgileri, meslek değerleri ile ilgili
sağlıklı kararlar verebilmelerine yardımcı olmak amacı ile uygulanır.

• Thurstone İlgi Envanteri:
iş ve mesleklerle ilgili çeşitli ilgi alanlarına ilişkin bilgi vermektedir.
Bu alanlar; aritmetik, biyoloji, dil, fizik, hesap işleri, müzik, ticaret vb

• Mesleki Yönelim Envanteri:
Çeşitli iş ve mesleklere olan ilgi ve istekeri ortaya koyar.

3. İlgi Envanterleri
Ülkemizde Sıklıkla Kullanılan Kişilik Testleri
Projektif Kişilik Testleri:
Kişiliğin iç yapısını yansıtan ve kişiliği ortaya çıkarmaya çalışan tekniklerdir. “Projektif” kelimesi “yansıtma” anlamına gelir. Projektif testlerde uyarı olarak resimlerden, mürekkep lekelerinden, tamamlanmamış cümlelerden yararlanılmaktadır.
Bireylerin normal ve anormal olarak ayırt edilmesinde mürekkep lekesi testinden elde edilen algısal özelliklerin önemli olduğu gözlenmiştir.
Rorschach Mürekkep Lekesi Testi
Resimler uyarıcı olarak kişide, düşünmeyi canlandırabileceği ve kişiler arası ilişkileri kendine özgü biçimde alabileceği içerikte hazırlanır. Resimler somut ve ayrıntıyı gösterecek şekilde değil, hayal gücünü harekete geçirebilecek şekilde silik, kapalı ve sembolik olarak hazırlanır.
Tematik Algı Testi
Kompleksin ve hastalığın saptanması amacı ile daha çok çocuklarda kullanılır. Denekler tarafından tamamlanacak 10 küçük hikaye bulunur. Bu hikayeler; kuş, evlilik yıldönümü, kuzu, cenaze töreni vb başlıklalardadır.



KUŞ MASALI:
(Çocuğun ebeveynden birine olan bağlılığını ya da bağımsızlığını göstermek için)
Bir baba,bir anne kuş ve birde yavru kuş,daldaki yuvalarında uyuyorlarmış. Tam bu sırada birden fırtına çıkmış. Ağaç sarsılmış ve yuva yere düşmüş. Üç kuş birden uyanıvermişler. Baba hemen bir çam ağacına,anne de başka bir çam ağacına uçmuş. Şimdi yavru ne yapacak ? Biraz uçmasını biliyor.


CENAZE TÖRENİ:
(Saldırganlık,ölüm arzusu,suçluluk duygusunu ortaya çıkarmak için )
Köyün yolundan bir cenaze geçiyor. Herkes soruyor ‘Kim ölmüş’ yanıt veriyorlar ‘şu evde oturan aileden biri ’ Kimdir?

Luisa Duss Psikanalitik Hikayeler Testi
Beier testi bireyin tavır ve duygularını yansıtır. Bireyin yakın çevresinde ilgili olduğu işi ve diğer konulara karşı duygusal tutumunu inceleme amacı ile kullanılmaktadır.
Bir yada birkaç kelimesi yazılmış gerisi boş bırakılmış cümlelerden oluşur.


Beier Cümle Tamamlama Testi
Objektif kişilik envanteri; bireylerin psikolojik ihtiyaç ve değerlerini ortaya çıkarmaya yarayan ve bireylerin gerek kişisel gerekse toplumsal uyumlarının objektif olarak değerlendirmeyi amaçlayan envanterlerdir.
Objektif Kişilik Envanteri
Minnesota çok yönlü kişilik envanteri, ruh sağlığı açısından normal ve normal olmayan bireyleri ve bireylerin kişisel - sosyal uyum düzeylerini belirleme amacıyla geliştirilmiş geliştirilmiş bir envanter olup, daha çok klinik psikoloji alanına kullanılmaktadır. “Doğru”, “yanlış” ve “bilmiyorum” şeklinde cevaplandırılan 550 maddeden oluşmaktadır.
Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri
Çeşitli mesleklerde çalışan bireylerin en belirgin psikolojik ihtiyaçlarını belirleme amacıyla kullanılmaktadır. Envanterdeki maddeler sosyal kabul niteliği birbirine yakın ya da aynı maddelerin bir araya getirilmesiyle oluşturulmuştur.
Edwards Kişisel Tercih Envanteri (EPPS)
Hacettepe Kişilik Envanteri
“Kişisel Uyum” ve “Sosyal Uyum” olmak üzere iki temel bölümden oluşan envanter; bireyin kişisel sosyal uyum düzeylerini ölçmek, klinik ve normal vak’aları teşhis etmek ve ruh sağlığı taramaları yapmak amacıyla kullanılır.
İnsan niteliklerini betimleyici 171 sıfat ile oluşturulan liste üzerinde yapılan çalışmalar neticesinde 16 kişilik faktörü belirlenmiştir. Bu envanter, normal kişilik özelliklerinin geniş ve güvenilir bir ölçümünü sağlamaktadır.
16 Kişilik Faktörü Envanteri
5. Tutum Envanterleri
Gözlem
a)
b)
c)


Genellikle bir kişinin kişilik özelliklerinin ya da belirli bir alandaki durumunun bir ölçüye göre değerlendirilmesi amacıyla kullanılmaktadır.
Düzenleniş biçimleri ve nitelikleri açısından çeşitli sınıflara ayrılır:

Derecelendirme Ölçekleri

Bu tür derecelendirme ölçeklerinde, gözlenen bireyin söz konusu niteliğine ne derecede sahip olduğu, derece sıralaması dikkate alınarak, sayısal olarak işaretlendirilmektedir.

Sayısal Derecelendirme Ölçekleri

Bu derecelendirme ölçeğinde sözü geçen nitelik, geniş bir derecelendirme halinde verilir.

Grafiksel Derecelendirme Ölçekleri (Yatay / Dikey)

Belirli derecelerin ifade ettiği nitelik ya da davranışların sözel açıklamalarla betimsel olarak belirtildiği ölçeklerdir.

Betimsel – Grafiksel Derecelendirme Ölçekleri

Bu teknik bireylerin çeşitli alanlardaki problemlerini ortaya koymak amacıyla kullanılır.


Bireyin kişiliği ilgi, ihtiyaç ve istekleri, duygu ve düşünceleri hakkında kendisinden bilgi almak ya da eğitsel ve mesleki planlarını paylaşmak amacıyla görüşme yapılmasıdır. Ancak kurulan iletişim ve ilişki psikolojik yahut terapötik nitelikte değildir.

Görüşmeyi yapan kişinin baskı ve yargılamadan uzak kalması görüşülen kişinin duygu, düşünce ve isteklerini çekinmeden rahatlıkla ifade edebilmesi son derece önemlidir.

Görüşme

Yaygın olarak kullanılan bilgi toplama araçlarıdır. Genellikle soru listesi genel bilgiler edinmek amacıyla düzenlenir. Anket ise belirli bir konuda birçok kimsenin kişisel olarak görüşlerini, tutum ve duygularını saptamak amacıyla hazırlanır.


Anket / Soru listesi

Birey öznel olarak kendisini tasvir eder. Otobiyografi kişinin kendisini ve geçmişini nasıl algıladığı ve yorumladığı konusunda önemli ipuçları veren bir tekniktir.


Serbest otobiyografi
, birey otobiyografisini yazarken hiçbir sınırlama getirilmez.

Planlı otobiyografi,
bireye özellikle anlatılması istenilen konu başlıkları verilerek sınırlandırma yapılmaktadır.

Otobiyografi / Özyaşam Öyküsü

Bireyin, doyurulmamış arzularını, açığa vuramadığı ya da vuramadığı duygularını, düşüncelerini, güdülerini, beklentilerini vb konulardaki görüşlerini öğrenmek ya da bunlara dönük önemli ipuçları alabilmek amacıyla düzenlenmiş sorulardan oluşur.

Arzu – İstek Listesi / Yarım Cümle Tamamlama
Problem Tarama Listesi

Bireyin istekleri, sevinç ve üzüntüleri önem atfettikleri olayları anlamada kişiler hakkında bilgi sahibi olmada yararlıdır. İçerisinde yer alan bilgiler birey için son derece önemli, özel ve gizli bilgilerdir. Bu nedenle anı defteri, öğrencinin güveni kazanıldıktan sonra ancak onun izniyle kullanılabilecek bir bilgi toplama aracıdır.

Anı Defteri (Günlük)

Bireyi tanıma hizmetlerinde okullarda öğrencilerin zamanlarını nasıl değerlendirdiklerini, hangi aktiviteye ne kadar zaman ayırdıklarını ve buna ilişkin duygu ve düşünceleri anlamak amacıyla hazırlanmış çoğu zaman çizelge şeklinde kullanılan araçtır.

Zaman Cetveli
Bir grup içersinde yer alan bireylerin birbirleriyle olan ilişkilerini, sosyal mesafelerini ve grup içindeki yerlerini belirlemeyi sağlayan ve grubun sosyal dokusunu yansıtır.
Örneğin;
sınıf içerisindeki öğrenciler arasında sağlıklı ve olumlu ilişkilerin olması, gerek öğrencilerin eğitim ve öğrenim faaliyetlerini, gerekse sosyal uyumlarını olumlu yönde etkileyecektir. Sağlıklı etkileşim içinde olan öğrencilerden oluşan uyumlu bir sınıf, öğretmenlere de işlerini daha fazla zevk alarak yapma ve öğrencileri geliştirici yönde yardımcı olma olanağı sağlanacaktır.



Sosyometri
Sosyogram:
uygulamanın son aşamasında ağırlıklı puanları içeren çizelgeye göre, grup üyelerinin birbirine olan sosyal mesafelerini gösteren haritadır.
Grup içinde bulunan bireylerin diğer bireyler hakkındaki kanı ve görüşlerini anlamak, grup içindeki ilişki biçimleri hakkında bilgi edinmek amacıyla kullanılır.
Kimdir Bu Tekniği

• Toplu dosyalar
“Öğrenciyi tanıma ve izleme dosyası” olarak da adlandırılan dosyalardır. Öğrenciye ait değerli ve önemli nitelikte bilgilerin, özetlenerek belirli bir sistem içinde kaydedildiği mevcut bilgiye ulaşma kolaylığı sağlayan kayıt dosyalarıdır.

• Ev ziyaretleri
Öğrencinin içinde yaşadığı çevrenin özellikleri, onun kişilik yapısında ve davranışlarında belirleyici rol oynamaktadır. Bu nedenle bireyi bir bütün olarak tanıma amacıyla ev ziyaretleri yapılarak, öğrencinin yakın çevresi hakkında bilgi edinilmeye çalışılır. Bu teknik ilk elden bilgi toplamaya olanak vermesi açısından etkili bir tekniktir.

• Vaka incelemesi
“Vaka İncelemesi” bir kimsenin probleminin mahiyetini ve sebebini bulmak ve gerekli çözüm planları yapmak amacıyla, birey ve problem hakkında mevcut bilgilerin problemle ilgili yanlarını bir araya getiren bir tablo ortaya koyarak, problemin niteliğini teşhis etme ve tedavi yollarını saptama tekniğidir.

4. Diğer Teknikler
Hazırlayan: MESUT GÜNEY
BETÜL ÇETİN/ŞİRİN YILDIZ
FATMA DURAN/EDA İBİŞOĞLU
SİBEL GÜR/AZİME MORBONCUK
EMEL SOYSAL

Psikolojik Danışma İlke ve Teknikleri
Rehberlik Hizmeti
Bireyi Tanımada Temel İlke ve Anlayışlar
Gözlemde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
*Yapılan gözlem öğrenciye fark ettirilmemelidir
*Sistemli, düzenli bir gözlem yapılacaksa incelenecek davranışın tüm özelliklerinin bir listesi gözlem sırasında gözlemi yapan kişinin elinde olmalıdır
*Gözlemci taraf tutmamaya, duygularını, kişisel eğilim ya da
düşüncelerini gözleme katmamaya özen göstermelidir.
*Gözlemden elde edilen sonuçlar, zaman geçirilmeden
ve yorumlanmadan not edilmelidir.
*Gözlemci, her şeyi gözlemek yerine, sadece anlamlı
ve belirleyici davranışları gözlemelidir.
Gözlem Sonuçlarının Değerlendirilmesi
*Gözlem sonuçlarının değerlendirilmesi iki şekilde yapılmaktadır. Bunlardan
biri, gözlemi yapan kişinin gözlem sonuçlarını betimlemesi, yani yorumlamasıdır.
*İkincisi ise; “evet”, “hayır”, “bazen”, “var”, “yok” biçimlerinde kısa yoldan cevaplandırılabilecek sorularla oluşturulan gözlem sonuçlarının derecelendirme ölçeği
üzerinde gösterilmesidir
GÖZLEM LİSTESİ
Okul : Tarih :
Sınıf : Testi Uygulayan :
Evet Bazen Hayır
1- Arkadaşlarıyla oynadığı görülüyor mu? ( ) ( ) ( )
2- Genel olarak arkadaş gruplarıyla mı oynar? ( ) ( ) ( )
3- Arkadaşları kendisiyle oynamayı sever mi? ( ) ( ) ( )
4- Bir grubun başı olduğu görülür mü? ( ) ( ) ( )
5- Tenefüslerde ve diğer dinlenme zamanlarında sınıfta veya
bir köşeye kapanarak kendi kendine kaldığı oluyor mu? ( ) ( ) ( )
6- Arkadaşlarıyla konuşurken bağırır veya çok çekimser
davranır mı? ( ) ( ) ( )
7- Arkadaşları ile şakalaşır mı? ( ) ( ) ( )
8- Arkadaşları şakalarına cevap verirler ve şakalarını kabul
ederler mi? ( ) ( ) ( )
9- Şakaların sonu kavgaya veya tatsız bir duruma kadar
gider mi? ( ) ( ) ( )
10- Başkalarının yaptıklarını sık sık taklit eder mi? ( ) ( ) ( )
11- Arkadaşlarının hareketlerini taklit ederek onlarla
alay eder mi? ( ) ( ) ( )
12- Sınıf içinde her hangi bir akran grubunun veya çetenin
üyesi mi? ( ) ( ) ( )
13-Elebaşılık yaptığı görülür mü? ( ) ( ) ( )
14- Başkalarını körü körüne takip ettiği görülür mü? ( ) ( ) ( )
15- Başkalarına yardım etmeyi sever mi? ( ) ( ) ( )
16- Gerektiğinde başkalarından yardım almayı kabul eder mi? ( ) ( ) ( )
17- Kendinin olan bir araç veya gereci başkalarıyla paylaşmayı
sever mi? ( ) ( ) ( )
18- Kendinde olmayan bir şeyi arkadaşları kendine karşı
vermeye gönüllü davranırlar mı? ( ) ( ) ( )
19- Arkadaşları kendisiyle alay ettiğinde şikayetçi olur mu? ( ) ( ) ( )
20- Bir oyunda sıranın kendisine gelmesini sabırla bekler mi? ( ) ( ) ( )
21- Sınıfta bir şey dağıtılırken önce almak için hemen yerinden
fırlar mı? ( ) ( ) ( )
22- Arkadaşlarının hatalarını hemen şikayet eder mi? Veya
onların hemen yüzüne vurur mu? ( ) ( ) ( )
23- Başkalarının samimi tenkitlerinden rahatsız olur veya25
kabullenmekte zorluk çeker mi? ( ) ( ) ( )
24- Başkalarının yaptıklarını küçük görür mü? ( ) ( ) ( )
25- Başkalarının oyuncaklarını ellerinden çekip alır mı? ( ) ( ) ( )
26- Başkalarının yaptıklarını kınar veya bozar mı? ( ) ( ) ( )
27- Oyunda veya grup çalışmalarında mızıkçılık yapar mı? ( ) ( ) ( )
28- Bir grup içinde çalışması istendiğinde bu grupta
çalışamayacağını söylediği oluyor mu? ( ) ( ) ( )
29- Töre dışı hareketleri oluyor mu? ( ) ( ) ( )
30- Sınıfın düzenine ve disiplinine uymadı zamanlar oluyor mu? ( ) ( ) ( )
d)
Özellik Kayıt Çizelgesi
*Öğrencileirn değişik alanlardaki özelliklerinin liderlik, yaratıcılık vb) izlenerek yazılmasıdır.Gözlenilmek isteden özellikle ilgili maddeler geliştirilir ve bunlar kayıt çizelgesine konulur.Bu gözlenen davranışların hangilerinin öğrencide olduğu belirlenir.
Kaynaklar
http://www.tavsiyeediyorum.com/makale_6020.htm
http://www.pdr.gen.tr/pdr-yazilari/bireyi-tanima-teknikleri/bireyi-tanima-teknikleri/
Geri Bildirim
UYGULAMA
566516565hgjhgfjghfjöygf
Full transcript