Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

การรวบรวมข้อมูล

No description
by

titaree chantanakhet

on 26 January 2017

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of การรวบรวมข้อมูล

การรวบรวมข้อมูล
เป็นการดำเนินการที่ให้ได้มาซึ่งข้อมูลที่จำเป็น เป็นประโยชน์ หรือข้อมูลที่สนใจ และมีการบันทึกข้อมูล เพื่อนำข้อมูลมาใช้ในการวางแผนในการแก้ไขปัญหาและตอบสนองความต้องการของชุมชน โดยข้อมูลที่เก็บรวบรวมมาได้ต้องเป็นข้อมูลที่ถูกต้อง สมบูรณ์ และชัดเจน
ความหมายการรวบรวมข้อมูล
1.ตามแหล่งที่มาของข้อมูล
1.1 ข้อมูลปฐมภูมิ: ได้จากการรวบรวมจากเจ้าของข้อมูลโดยตรง จากการสัมภาษณ์ การสังเกต เช่น แบบสอบถาม
1.2 ข้อมูลทุติยภูมิ: ได้จากแหล่งข้อมูลที่ได้รวบรวมไว้แล้ว เช่น ข้อมูลจากบันทึกรายงานต่างๆ

2. ตามลักษณะข้อมูล
2.1 ข้อมูลเชิงคุณภาพ: บอกถึงคุณสมบัติ คุณลักษณะ เช่น คุณภาพชีวิต
2.2 ข้อมูลเชิงปริมาณ: ข้อมูลเป็นตัวเลข บอกถึงความถี่ เช่น จำนวนสมาชิกในครัวเรือน น้ำหนัก ส่วนสูง อายุ รายได้


ประเภทของข้อมูล
1.ข้อมูลพื้นฐานของชุมชน ได้แก่
1.1 ที่ตั้งของชุมชน คือ
- ขอบเขตชุมชน (ขนาดพื้นที่, อาณาเขตติดต่อกับพื้นที่อื่น)
- สภาพที่ตั้งชุมชน เช่น ที่ราบ แม่น้ำ ถนน การกระจายของบ้านเรือน
1.2 สภาพอากาศ เช่น ฤดูกาล น้ำท่วม แห้งแล้ง
1.3 สิ่งแวดล้อม เช่น เขตอุตสาหกรรม เกษตรกรรม

ข้อมูลในการประเมินชุมชน
2.ประชากรในชุมชน ได้แก่
2.1 โครงสร้างประชากร เช่น เพศ อายุ อาชีพ รายได้
2.2 ความหนาแน่นของประชากร
2.3 วัฒนธรรม ความเชื่อ ค่านิยมของชุมชน
2.4 ปัจจัยเสี่ยงการเกิดโรค เช่น กรรมพันธุ์ การติดเชื้อ การประกอบอาชีพ
2.5 อัตราการเกิด การตาย การเจ็บป่วย
2.6 พฤติกรรมการบริโภคอาหาร สารเสพติด และยา

ข้อมูลในการประเมินชุมชน
ข้อมูลในการประเมินชุมชน
3.ระบบสังคมชุมชน
3.1 ระบบการศึกษา เช่น จำนวนโรงเรียน ระดับการศึกษา
3.2 ระบบเศรษฐกิจ เช่น รายได้ กองทุนต่างๆ
3.3 ระบบสวัสดิการ เช่น การจัดบริการพื้นฐาน สถานเลี้ยงเด็ก
3.4 ระบบสาธารณสุข เช่น บริการทางสุขภาพ
3.5 ระบบการเมืองและการปกครอง เช่น ผู้นำ การมีส่วนรวม
3.6 ระบบสื่อสาร เช่น การกระจายข่าว
3.7 ระบบวัฒนธรรมและแบบแผนการดำเนินชีวิต

ทุนทางสังคม
ความหมาย: ทุนประเภทต่างๆ ของชุมชน ทั้งที่เป็นเงิน กองทุน วิธีคิดของคนในชุมชนที่ผ่านการปฏิบัติ และสืบทอดต่อๆกันมา เป็นส่วนสำคัญในการพัฒนาชุมชน ดังนั้น จึงควรกระตุ้นให้คนในชุมชนเห็นความสำคัญของทุนทางสังคม และใช้ประโยชน์จากแหล่งทรัพยากรที่มีอยู่ในชุมชนให้เกิดประโยชน์สูงสุด

องค์ประกอบของทุนทางสังคม
มี 4 ประเภท
1.คน เป็นผู้ที่พัฒนาชุมชน จึงต้องมีความพร้อมทางร่างกาย จิตใจ สังคม และจิตวิญญาณ และมีการพัฒนาศักยภาพให้มีความรู้ ความสามารถในการดูแลกันในชุมชุน
2.สถาบัน มีบทบาทในการสนับสนุนให้เกิดพลังของคนในชุมชน ได้แก่ สถานบันครอบครัว สถาบันศาสนา สถาบันการเมืองการปกครอง สถาบันการศึกษา
ว3.ัฒนธรรม ในรูปแบบของความเชื่อ ความศรัทธา ประเพณี ค่านิยมที่สืบทอดและเป็นที่ยอมรับในชุมชน นับเป็นรากฐานของชุมชน
4.องค์ความรู้ เป็นความรู้ของคนในชุมชน ทั้งภูมิปัญญาท้องถิ่น และความรู้ที่เกิดใหม่

วิธีการหาและใช้ทุนทางสังคม
1.การเข้าไปเรียนรู้จากผู้ที่เป็นแหล่งข้อมูลในชุมชน เช่น ผู้สูงอายุในชุมชน
2.การสัมภาษณ์รายบุคคล การจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้
3.การจัดทำแผนแม่บทชุมชน
4.การศึกษาข้อมูลจากแหล่งข้อมูลที่มีอยู่ในชุมชน เช่น ข้อมูลจากการสำรวจ จปฐ. แฟ้มครอบครัว แผ่นแม่บทชุมชน

เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล
1.แผนที่เดินดิน(Foot map) >>> เป็นเครื่องมืออย่างง่ายที่ได้จากการเดินสำรวจและจดบันทึก ลักษณะทางกายภาพ สิ่งแวดล้อมของชุมชน สิ่งต่างๆที่พบเห็น ลงในกระดาษที่เตรียมไว้

เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล
2.ผังเครือญาติ(Family tree)>>>เป็นเครื่องมือที่ทำให้เข้าใจความสัมพันธ์เชิงเครือญาติของครอบครัวในชุมชน
>>>ทำให้ทราบเครือข่ายทางสังคมของแต่ละครอบครัว
>>>เกิดทักษะในการสรางความสัมพันธ์ที่ดีกับชุมชน เกิดความคุ้นเคยกับชุมชน

3.โครงสร้างองค์กรชุมชน(community organization structure)>>>เป็นเครื่องมือที่ช่วยให้เข้าใจชุมชนอย่างรอบด้าน ทั้งองค์กรที่เป็นทางการ และไม่เป็นทางการ ความสัมพันธ์ทั้งในเชิงโครงสร้างด้านเศรษฐกิจ สังคม การเมือง เป็นกระบวนการที่ต้องทำต่อเนื่องอย่างเป็นระบบ ทำให้เข้าใจบทบาท อำนาจหน้าที่และความสัมพันธ์เชิงอำนาจขององค์กรชุมชน

เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล
เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล
>>> ขั้นตอนการทำผังโครงสร้างชุมชน
1.เริ่มจากผู้นำที่มีบทบาทสำคัญในชุมชน(ที่เป็นทางการหรือไม่เป็นทางการ) เขียนเส้นแสดงความสัมพันธ์ระหว่างผู้นำกับคนที่เกี่ยวข้อง หรือมีความสัมพันธ์กับผู้นำ
2.เขียนเส้นแสดงความสัมพันธ์ของทุกคนในแวดวงใกล้ชิด
3.เขียนเส้นแสดงความสัมพันธ์ของกลุ่มต่างๆ

เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล
4.ระบบสุขภาพชุมชน(community health care system) >>>เป็นเครื่องมือเพื่อให้เห็นมุมมองด้านการแพทย์ที่หลากหลาย และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ แบ่งเป็น3 ระบบ
4.1การแพทย์ภาพประชาชน
4.2การแพทย์สมัยใหม่
4.3การแพทย์พื้นบ้าน

เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล5.ปฏิทินชุมชน(community calendar) >>>เป็นเครื่องมือเรียนรู้วิถีชีวิตของชุมชนว่าในแต่ละรอบปี รอบเดือน หรือแต่ละวันชาวบ้านทำอะไร เพื่อนำมาวางแผนการดำเนินโครงการให้สอดคล้องกับวิธีชีวิตของคนในชุมชน
>>>การศึกษาปฏิทินชุมชนมี 2 ลักษณะ
1.ปฏิทินเศรษฐกิจ
2.ปฏิทินทางวัฒนธรรม

เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล
เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล
6.ประวัติศาสตร์ชุมชน(community history) >>> เป็นเครื่องมือที่สร้างความเข้าใจเรื่องราวของคนในชุมชน ทั้งทางด้านเศรษฐกิจ สังคมวัฒนธรรม การเมืองและสาธารณสุข ใช้เป็นเครื่องมือในการศึกษาประวัติสาสตร์ชุมชน เป็นการเข้าถึง เข้าใจชุมชน ลดอคติในการตัดสินเรื่องราวต่างๆของชุมชน และลดช่องว่างในการติดต่อสัมพันธ์กับชุมชน ทำให้มองเห็นภาพรวมชุมชนได้มากขึ้น
หมายเหตุ : แนวคำถามทางประวัติศาสตร์ชุมชนสามารถดูได้ในหนังสือคู่มือการฝึกปฏิบัติหน้า 24

เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล
ขั้นตอนการเก็บรวบรวมข้อมูล
1.กำหนดวัตถุประสงค์
2.สร้างเครื่องมือ ก่อนนำเครื่องมือไปใช้ควรมีการตรวจสอบความถูกต้องของเนื้อหา เพื่อให้เครื่องมือมีความเที่ยงตรงและเชื่อถือได้
3.การเตรียมผู้เก็บข้อมูล ผู้สัมภาษณ์จะต้องมีความเข้าใจเครื่องมือและเข้าใจวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูล เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้องครบถ้วน
4.การเตรียมชุมชน มีขั้นตอนดังนี้
4.1 แนะนำตนเอง เพื่อเป็นการสร้างสัมพันธภาพที่ดี
4.2ชี้แจงวัตถุประสงค์
4.3การนัดหมายเวลา

7.ประวัติชีวิต(Life history) เป็นเครื่องมือที่ทำให้เห็นรายละเอียดเรื่องราวของชีวิต โดยมีกลุ่มเป้าหมายคือ คนจน คนป่วย คนชรา กลุ่มผู้นำทั้งที่เป็นทางการและไม่เป็นทางการ โดยไม่ได้มุ่งเน้นโรคและการรักษาเป็นหลัก เป็นการถามเพื่อให้เข้าใจชาวบ้านมากกว่าค้นหาปัญหาหรือสาเหตุโดยควรใช้คำถามปลายเปิดในการถามเช่น ถามถึงประวัติความเป็นมา ชีวิตครอบครัว อาชีพ สุขภาพ ความคิดความเชื่อ เป็นต้น


ขั้นตอนการเก็บรวบรวมข้อมูล
5.กำหนดจำนวนประชากร ใช้วิธีการกำหนดจำนวนประชากร ดังนี้
5.1การใช้ตัวอย่างในกรณีที่มีประชากรจำนวนมาก ควรเลือกกำหนดตัวอย่างเพื่อเป็นตัวแทนประชากร เรียกว่า “กลุ่มตัวอย่าง”
5.2ในกรณีที่ชุมชนมีประชากรไม่มากนัก สามารถเก็บรวบรวมข้อมูลได้ทุกหลังคาเรือน วิธีนี้จะทำให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้อง ครบถ้วนตามความเป็นจริง
6.การนำเครื่องมือไปใช้เก็บรวบรวมข้อมูลต้องพิจารณาความเหมาะสมของเครื่องมือและผู้ให้ข้อมูล
7.การบันทึกข้อมูล ควรบันทึกทันทีขณะที่เก็บข้อมูลเพื่อให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้องและครบถ้วน

เครื่องมือและเทคนิคในการเก็บรวบรวมข้อมูลชุมชน
เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูลมี 5แบบ ดังนี้
1.แบบสอบถาม
1.1แบบสอบถามให้ผู้ตอบตอบเอง ซึ่งเหมาะสำหรับประชากรที่มีการศึกษาปานกลางขึ้นไป กรณีอ่าน เขียนไม่ได้ ผู้เก็บรวบรวมข้อมูลต้องอ่านให้ฟังและช่วยเขียนคำตอบ
1.2แบบสอบถามส่งและรับทางไปรษณีย์
2.แบบสังเกต เป็นเครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูลด้านพฤติกรรม
3.แบบทดสอบ เป็นเครื่องมือเพื่อประเมินความรู้ของประชาชน
4.แบบสัมภาษณ์

เครื่องมือและเทคนิคในการเก็บรวบรวมข้อมูลชุมชน
เทคนิคในการสัมภาษณ์

1.การเตรียมตัวก่อนสัมภาษณ์ ผู้สัมภาษณ์ควรมีการเตรียมตัว ดังนี้
1.1ทำความเข้าใจแบบสัมภาษณ์ให้ชัดเจน
1.2ศึกษาและรวบรวมความรู้เรื่องที่สัมภาษณ์ล่วงหน้า
1.3วางแผนการสัมภาษณ์ล่วงหน้า

2.ดำเนินการสัมภาษณ์ มีข้อควรปฏิบัติ ดังนี้
2.1สร้างสัมพันธภาพที่ดี ควรมีการแนะนำตัว แจ้งวัตถุประสงค์
2.2สร้างบรรยากาศที่เป็นกันเอง
2.3การใช้คำถามควรชัดเจน เข้าใจง่าย
2.4การสัมภาษณ์ไม่ควรถามเรื่องส่วนตัวมากเกินไป
2.5ควรเป็นผู้ฟังที่ดี

5.การสนทนากลุ่ม (Focus group) เป็นการรวบรวมข้อมูลจากการนั่งสนทนากับผู้ให้ข้อมูลเป็นกลุ่ม ประมาณ6-12คน มีผู้ดำเนินการสนทนาคอยซักถาม ขั้นตอนในการสนทนากลุ่ม ดังนี้
5.1คัดเลือกบุคคลเข้าร่วมการสนทนา
5.2วางแผนการสนทนา
5.3ผู้ดำเนินการสนทนาศึกษาประเด็นคำถามเพื่อเตรียมความพร้อม
5.4ดำเนินการสนทนากลุ่ม
5.5ผู้ดำเนินการสนทนากลุ่มวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้ เพื่อสรุปเนื้อหาประเด็นที่สำคัญ

เครื่องมือและเทคนิคในการเก็บรวบรวมข้อมูลชุมชน
Full transcript