Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Meta Analiz

No description
by

meltem yurtçu

on 1 December 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Meta Analiz

Meta Analiz
Meltem YURTÇU
Meta Analiz Uygulama Basamakları
Meta Analiz
Belirli bir konuda yapılmış birbirinden bağımsız birden çok çaışmanın sonuçlarını birleştirme ve elde edilen araştırma bulgularının istatistiksel analizini yapma yöntemidir.

Meta analiz birçok farklı çalışmanın bulgularını ortak bir ölçü birimine dönüştürerek istatistiksel işlemlerle etki büyüklüklerinin hesaplanmasını sağlar.
Başka bir ifadeyle meta analiz diğer analizlerin analizidir.

Bir hipotez testi değildir.

Başka çalışmalardan hesaplanan etki büyüklükleriyle ve bunların yönüyle ilgilenir.
Meta Analizin Amaçları
Küçük örneklemlerde yapılmış çalışmaları birleştirerek toplam örneklem genişliğini büyütmek, böylece parametre kestiriminin kesinliğini ve gücünü arttırmak
Literatürde benzer çalışmalarda ortaya çıkan tutarsızlıkları değerlendirmek ve kaynaklarını araştırmak
Yapılan çalışmalarda düşünülmeyen ancak etkisi olduğu varsayılan değişkenleri incelemek
İleride yapılacak araştırmalara ve alınacak kararlara yardımcı olmak
Elde edilen bulgularla ileride incelenmesi gereken yeni araştırma konuları ortaya çıkarmak
1.Araştırma sorusunu açık ve kesin bir şekilde ortaya koymak
2.Literatür taraması yapmak
3.Çalışmayı kodlamak
4. Etki büyüklüğünü hesaplamak
5. İstatistiksel analizleri yapmak
6. Sonuçları yorumlamak ve raporlaştırmak
Araştırma sorusunu açık ve kesin bir şekilde ortaya koyma;
Araştırma sorusu belirlerken şunlara dikkat edilmelidir;
Araştırma sorusu ayrıntıı bir şekilde tespt edilmeli
Bağımlı ve bağımsız değişkenler tanımlanmalı,
Çok fazla veri ile uğraşmayı engellemek için çok genel seçilmemeli,
Meta analiz yapmak için gerekli sayıda veriye ulaşmada sıkıntı çıkmasından dolayı da çok sınılı olmamalıdır.
Araştırma sorusu ile ilgili olarak literatür taraması yapmak;
Literatür taraması meta analiz sorunun tespitinden sonraki en önemli basamaktır. Belirlenen konu ile ilgili tüm çalışmalara ulaşmak imkansız olabileceği için önceden belirlenen ölçütlere göre bir tarama yapılmalıdır.

Farklı ülklerdeki çalışmalar araştırmanın güvenirliğini arttırır. Ancak bir çalışmanın meta analize alınması için göz önüne alınması gereken en önemli ölçütler, ilgilenilern konuyu ölçmeye yönelik yapılmış olması ve istatistiksel bir kestiriminin olmasıdır.
Elde edilen çalışmaları kodlamak;
Her çalışmanın tanımlayıcı bilgileri ve sayısal sonuçları kodlamalıdır. Bu kodlamalar çalışmanın karakteristik özelliklerini göstermektedir.
Her bir çalışma için etki büyüklüğünü hesaplamak;
Meta analizde farklı çalışmalardan elde edilen sonuçlar kullanıldığından her çalışma için etki büyüklüğü hesaplanarak standart değerler elde edilebilir. Böylece daha doğru bulgular elde edilerek daha etkili yorumlamalar yapılabilir.

Etki büyüklüğü, incelenen bir olayın ne kadar etkin olduğunu belirlemek için kullanılan bir indeks değeridir ve analize dahil edilen her çalışma için etki büyüklüğünün hesaplanması gerekmektedir. Analizin karakterine göre farklı etki büyüklüğü indeksleri kullanılabilir (sayısal sonuçlar için: ortalama;
nominal sonuçlar için: oran;
sonuçlar bağlantıyı gösteriyorsa: korelasyona dayanır ... vb. )

İki sürekli değişken arasında hesaplanan korelasyon (r) aynı zamanda bir etki büyüklüğü indeksidir. r katsayısının dışında Cohen d ve Hedges g etki büyüklükleri de kullanılmaktadır. Ayrıca binominal olasılıklı veriler için risk oranları ya da risk farkları ile etki büyüklükleri hesaplanmaktadır.
Meta analizin yapılabilmesi için elde edilmiş sonuçların ortak bir birimle ifade edilmesi gerektiği için farklı analiz yöntemleri kullanılan çalışmalardan elde edilen etki büyüklükleri birbirine dönüştürülmelidir.
iki terimli veri
sürekli veri
korelasyon verisi
logaritmik odds oranları
sandardize edilmiş ortalama farkları (Cohen d)
Fisher in z
Düzeltilmiş standardize edilmiş ortalama farkları (Hedges in g)
İstatistiksel analizleri yapmak;
Veriler kodlanıp etki büyüklüğü için gerekli dönüşümler yapılarak istatistiksel değerler hesaplandıktan sonra verilere uygun olarak önce model seçimi, ardından uygun istatistiksel yöntem seçilerek meta analiz yapılır.
Analize dahil edilecek çalışmalar belirlendikten sonra çalışmaların sonuçlarına göre model belirlenir;
Bu istatistiksel modeller;
Sabit etki modeli
Tesadüfi etki modeli
Analize dahil edilen çalışmaları hepsinin aynı etkiyi tahmin etmesi varsayımına dayanır. Etki büyüklükleri arasındaki farklılıkların örnekleme hatasından kaynaklandığını varsayar.

Bu varsayımın test edilmesi homojenlik testi ile analiz edilir. Homojenlik sağlanmadığı durumda veriler alt gruplara ayrılarak analiz edilebilir ya da çalışma ve çalışmalar arası varyansı dikkate alan tesadüfi etki modeli tercih edilebilir.
Sabit etki modeli varsayımları sağlanmadığında kullanılır.

Bu model bütün etki büyüklükleri arasındaki farklılığın örnekleme hatasının yanında evrendeki çeşitlilikten kaynaklandığını varsayar.
Sabit Etki Modeli;

Daha dar güven aralıkları elde edebilir.

Çalışmalar arası varyans bileşeni hesaba katılmadığı için çalışmaların homojenliği konusunda açık bilgi elde edilemez.

Küçük çalışmalarda büyük çalışmalar kadar duyarlı olmayabilir.
Tesadüfi Etki Modeli;

Çalışmalar arası varyansta dikkate alındığı için adha geniş bir güven aralığı elde edilir.

Çalışmaların homojenliği konusunda fikir edinilebilir.

Bu model küçük çalışmalarda daha duyarlıdır.
Meta Analiz Yöntemleri
Nitel Meta Analiz
Literatür taramasından sonra veriler nicel olarak birleşirilmeden önce nitel verilerin yapılması gerekmektedir.

Örneğin; çalışmalardan kaçının manidar, kaçının manidar olmadığı bu aşamada incelenir.
Nicel Meta Analiz
Araştırmanın amacına yönelik olarak seçilen meta analiz yöntemi , istatistiksel analizin nasıl yapılacağını ve sonuçların nasıl yorumlanacağını etkilemektedir. Nicel veri analizi kritik değerlerin birleştirilmesini ve bu değerlerin birleştirilmesi için kullanılan istatistiksel yöntemleri kullanmaktadır.
Meta Analizde Güvenirlik
Ayrıca analizin güvenilir olaması için etki büyüklüklerininde doğru hesaplanması gerekmektedir.
Kodlama güvenilir olması için iki kişi tarafından kodlama yapılmalıdır. Bunun için Cohen in Kappa istatistiğinden faydalınabilir.



Meta Analizde Geçerlik
Analize dahil edilen araştırmaların geçerliği, meta analiz çalışmalarının geçerliğini etkiler. Uygun olmayan değişkenlerin, uygun olmayan yöntemlerle analiz edilmiş verilere dayalı çalışmaların meta analizde yer alması meta analizin geçerliğini düşürür.
Heterojenlik Analizi
Meta analizde, çalışmalarda elde edilen etki büyüklükleri birbirinden farklı olabilmektedir. Bu etki büyüklüklerindeki farklılık normal dağılımdan yararlanılarak incelenir ve bu amaçla heterojenlik testi kullanılır.

Meta analizde istatistiksel heterojenliği açıklamak için hipotez testi kullanılır.Bu hipotezlerin testi için ki-kare testine bağlı Q istatistiğinden yararlanılır. Hetejorenlik testi sonucunda p değerinin kabul edilen manidarlık düzeyinden küçük olması çalışma sonuçlarının heterojen olduğunu gösterir.
Çalışmaların heterojen çıkmasını engellemek için uç değerler analizden çıkarılarak analiz tekrarlanır.


Ayrıca heterojenliğe neden olan alt gruplar ayrı ayrı analiz edilebilir
Duyarlılık Analizleri
Duyarlılık analizlerinin amacı seçilen testlerin sonuçlara etkisini göstermektir. Seçilen teste göre aynı veriler farklı tartışmalar doğurabilirler. Eğer verileri farklı analizler ile benzer sonuçlara gittiği gösterilebiliyorsa duyarlılığın yüksek olduğu söylenebilir.
Yanlılık Analizleri
Meta analizde ilgilenilen konuyla ilgili tüm çalışmalara ulaşılamayabilir. Seçilen çalışmaların ise örnekleminde bir yanlılık olabilir. Eğer böyle bir yanlılık varsa meta analiz ile hesaplanan etki büyüklüğünede bu yanlılık yansımış olacaktır.

Önemli olan araştırma dışında kalan çalışmalar ile araştırmadaki çalışmaların sistematik olarak bir farklılık göstermemesidir.
Meta Analizin Avantajları
Sonuçların genellenmesini sağlar.
Kapsamlı ve sistematik bir yaklaşımdır.
Etki büyüklükleri arasındaki farklılaşmanın kaynaklarını açıklamaya çalışır.
Küçük ölçekli, unutulmuş gösterişsiz raporları kullanışlı ve işe yarar hale getirir
Meta Analizin Dezavantajları;
Neden-Sonuç ilişkisi gösteren yorumlara izin vermez.
Nitel çalışmalar ve vaka çalışmalar kapsam dışında kalır.
Bir araya getirilecek olan çalışmaların yöntemsel kalitesine güvenilmek zorundadır.
Meta analizzin sonucu orjinal çalışmaların kalitesine bağlıdır.

Sonuçları Yorumlamak ve Raporlaştırmak;
Meta analiz sonucu, araştırılan konuyu ve konu hakkında araştırmanın başında belirlenen soruların cevaplarını yansıtacak biçimde raporlaştırılması ve yorumların konu üzerinde çalışacak olan araştırmacılara yol göteren nitelikte olması gerekmektedir.
SPSS, Meta-win,Excel ve CMA gibi yazılımlar meta analiz yapmak için kullanılmaktadır.

SPSS, sadece bireysel çalışmanın etki büyüklüğünü ve gücünü; Meta-win, tek tip veri setlerinin birleştirilmesini sağladığı için pek tercih edilmez.

CMA ise birçok türde veri setini birleştirip, homojeniteyi kolaylıkla hesapladığı için ve sabit-rasgele etkilere göre genel etkiyi verdiği için kullanışlıdır.
Full transcript