Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Хөдөлмөрийн эрх зүйн зохицуулалт

No description
by

Boloroo Batsaikhan

on 30 May 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Хөдөлмөрийн эрх зүйн зохицуулалт

Хөдөлмөрийн эрх зүйн зохицуулалт
Хөдөлмөрийн харилцаа гэдэг нь ажилтан, ажил олгогч, үйлдвэрчний эвлэлийн байгууллага буюу ажилтны төлөөлөгчид, хөдөлмөрийн бирж нарын хооронд үүсч буй харилцаа юм.
Хамтын гэрээ, хэлэлцээр
Хөдөлмөрийн гэрээ
Цалин хөлс, олговор
Ажил амралтын цаг
Хөдөлмөрийн сахилга, эд хөрөнгийн хариуцлага

Хөдөлмөрийн тухай хууль
Байгууллагын дотоод журам
Хамтын
хэлэлцээр
Иргэний хөдөлмөрлөх эрх, түүнтэй холбогдсон хууль ёсны ашиг сонирхлыг хамтран хамгаалах зорилгоор улсын хэмжээнд болон тодорхой бүс нутаг, засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, салбар, мэргэжлийн хүрээнд ажил олгогч, ажилтны төлөөлөгчид, төрийн захиргааны байгууллагын хооронд байгуулсан тохиролцоог хэлнэ.
Хамтын гэрээ
Тухайн аж ахуй нэгж, байгууллагын нийт ажилтны хөдөлмөрлөх эрх, түүнтэй холбогдсон хууль ёсны ашиг сонирхлыг хуулиар тогтоосон баталгаанаас илүү нөхцөлөөр хангах болон энэ хуулиар шууд зохицуулагүй асуудлаар ажил олгогч, ажилтны төлөөлөгчдийн хооронд байгуулсан тохиролцоог хэлнэ.
Хөдөлмөрийн харилцаанд оролцож байгаа хүмүүс тодорхой зохион байгуулалтад орж, байнгын тогтмол шинжтэй ажил үүрэг гүйцэтгэдгээрээ онцлогтой.
Хөдөлмөрийн гэрээ
Нэг талаас ажил олгогчоос хуульд нийцүүлэн тогтоосон хөдөлмөрийн дотоод журмын дагуу тодорхой ажил гүйцэтгэх, нөгөө талаас ажил олгогч нь ажилтанд хөдөлмөрийн үр дүнд тохирсон цалин хөлс олгох, хууль тогтоомж болон хамтын гэрээ, хэлэлцээрт заасан хөдөлмөрийн нөхцөлөөр хангах тухай харилцан үүрэг хүлээсэн тохиролцоог хэлнэ.
Ажил олгогч, ажилтны хооронд хөдөлмөрийн гэрээний дагуу үүссэн хөдөлмөрийн харилцаа, түүнтэй холбоотойгоор үүсэх бусад харилцааг зохицуулж байгаа эрх зүйн хэм хэмжээний нийлбэр цогцыг Хөдөлмөрийн эрх зүй гэнэ.
Онцлог тал:
Аливаа нийгмийн оршин тогтнох үндэс болсон үйлдвэрлэл нь нийгмийн хөдөлмөрөөр дамжин явагддаг. Иймд хөдөлмөрийн харилцаа бол нийгмийн үйлвэрлэл юм.
Хөдөлмөрийн харилцаа нь хариу төлбөр бүхий харилцаа мөн. Өөрөөр хэлбэл ажилтан хөдөлмөрийн гэрээний дагуу гүйцэтгэсэн ажилдаа тохирох хөдөлмөрийн хөлсийг авдаг.
Хөдөлмөрийн харилцаанд оролцогч ажилтан нь өөрийн мэргэжил албан тушаалтай холбоотой нэг бүрчилсэн үүргийг гүйцэтгэдэг.
Хөдөлмөрийн
харилцаа
Үйлдвэрчний эвлэлийн байгууллагууд хөдөлмөрийн харилцаанд ороцохтой хобоотой харилцаа.
Хөдөлмөрийн маргааныг хянан шийдвэрлэхтэй асуудлаар үүсэх харилцаа.
Ажилтнуудаас ажил олгогч этгээдэд учруулсан эд хөрөнгийн хохирлыг арилгахтай хобоотой харилцаа.
Ажил олгогчоос ажилтанд учруулсан эд хөрөнгийн хохирлыг арилгахтай холбоотой харилцаа хамаарна.
(1995.5.14-ний өдөр батлагдсан, нийт 15 бүлэг 142 зүйлтэй)
Энэ хуулийн зорилт нь хөдөлмөрийн гэрээний үндсэн дээр хөдөлмөрийн харилцаанд оролцогч ажилтан, ажил олгогчийн нийтлэг эрх, үүрэг, хамтын гэрээ, хэлэлцээр, хөдөлмөрийн ганцаарчилсан ба хамтын маргаан, хөдөлмөрийн нөхцөл, удирдлага, хяналт болон хууль тогтоомж зөрчигчид хүлээлгэх хариуцлагыг тодорхойлж талуудын харилцан эрх тэгш байдлыг хангахад оршино.
Хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээний тухай хууль
(2010.4.16-ны өдөр батлагдсан, нийт 3 бүлэг 9 зүйлтэй)
Энэ хуулийн зорилт нь хөдөлмөрийн гэрээ болон хөлсөөр ажиллах гэрээ, тэдгээртэй адилтгах бусад гэрээнд баримтлах цагийн үндсэн цалин /хөлс/-гийн доод хэмжээг тогтоохтой холбогдсон харилцааг зохицуулахад оршино.
Хөдөлмөрийн гэрээ нь:
Хөдөлмөрийн дотоод журам, сахилга, эд хөрөнгийн хариуцлага
Цалин хөлс
Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал
Ажил амралтын цаг
Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал
Хөдөлмөрийн эрх зүйн харьцуулалт
Хөдөлмөрийн гэрээний үндсэн дээр хөдөлмөрийн харилцаанд оролцогч талуудын нийтлэг эрх, үүрэг, хамтын гэрээ, хэлэлцээр, хөдөлмөрийн ганцаарчилсан ба хамтын маргаан, хөдөлмөрийн нөхцөл, удирдлага, хяналт болон хууль тогтоомж зөрчигчид хүлээлгэх хариуцлагыг тодорхойлж талуудын харилцан эрх тэгш байдлыг хангахад чиглэгддэг.
Хувийн хэвшилд ажиллагчдын ажил эрхлэлтийн нөхцөл, стандартуудыг тодорхойлсон. Энэ нь цалин хөлс, ажлын цаг, өвчтэй байх үеийн чөлөө, жилийн чөлөө, амаржих, ажлаас халагдсаны тэтгэмж гэх мэт асуудлаар ажилтанг хамгаалдаг.
Монгол улс /1999 он/
Малайз улс /1955 он/
Хөдөлмөрийн гэрээ
 Ажлын байрны буюу албан тушаалын нэр
 Ажлын байрны тодорхойлолтод заасан ажил, үүрэг
 Үндсэн цалин буюу албан тушаалын цалингийн хэмжээ
 Хөдөлмөрийн нөхцөл
 Албан тушаал
 Цалин хөлс, бусад мөнгөн төлбөрийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээлэл
 Ердийн ажлын цаг, нэмэлт ажлын цаг
 Амралт болон ажлаас халагдах нөхцөл
 Дадалагажих хугацаа
 Ажлын гэрээ дуусгавар болох нөхцөл
 Тэтгэвэрт гарах нас
 Нууцлалыг хадгалах шаардлага
 Дагаж мөрдөх бусад шаардлага
 Компаний дүрэм, журмыг дагаж мөрдөх шаардлага
Хөдөлмөрийн гэрээний үргэлжлэх хугацаа
 Байнгын ажлын байранд хөдөлмөрийн гэрээг хугацаагүй
 Ажил, албан тушаал нь хууль болон бусад шийдвэрийн үндсэн дээр хэвээр хадгалагдаж байгаа ажилтны оронд ажиллах ажилтантай эзгүй байгаа ажилтныг ажилдаа эргэж орох хүртэл
 Улирлын болон түр ажилд тухайн ажлын үргэлжлэх хугацаагаар
 Шинээр орж байгаа ажилтан болон дагалдан суралцагчтай ажил олгогчоос хөдөлмөрийн дотоод журмаараа тогтоосон туршилтын болон сургалтын хугацаагаар.
 Тогтмол хугацаатай гэрээ- Тодорхой заагдсан хугацаатай байдаг ба гэрээний хугацаа дуусан эсвэл гүйцэтгэсэн ажил дууссан үед гэрээ дуусгавар болно.
 Тодорхойгүй хугацаатэй гэрээ - Энэ нь хэзээ дуусах нь тодорхойгүй байдаг.
Цалин хөлс
 Хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг хуулиар тогтоож, түүнээс багагүй хэмжээгээр талууд гэрээгээр тохиролцоно.
 Нэмэгдэл хөлсийг ажлын үр дүнгээр, хавсран буюу орлон ажилласан, ажлын байрны тодорхойлолтонд заагдаагүй ажил гүйцэтгэсэн, шөнийн буюу иү цагаар ажилласан, нийтээр амрах өдөр ажилласан тохиолдолд үндсэн цалингаас нь хуульд заасан хэмжээгээр тооцоэ олгоно.
Хөдөлмөрийн
хөлсний доод хэмжээ байхгүй журмаар зохицуулдаг
 Ажлын гүйцэтгэл, цаг бусад үр дүнтэй уялдуулж тооцно.

Ажиллах цаг
 2-оос бага жил ажилласан: жилийн турш 8 өдөр
 2-оос 5 жил ажилласан бол жил бүр 12 өдөр
 5-аас дээш ажилласан бол жил бүр 16 өдөр
Долоо хоногт 40 цаг, өдөрт 8 цаг хүртэл, ажлын дараалсан 2 өдрийн хоорондох тасралтгүй амралт нь 12, түүнээс дээш байна. Ажлын богиносгосон цагийг хууль буюу хамтын гэрээгээр тогтооно.
Дүгнэлт
Ашигласан материал
МУ-ын Хөдөлмөрийн тухай хууль, 1999 он
Law of Malaysia, Employment Act 1955
www.lexadin.com
www.legalinfo.com
www.legalinstitude.mn
www.rmz.mn
"Бизнесийн эрх зүй" сурах бичиг, 2012 он
S13-1-2: Бира, Болормаа, Болортунгалаг, Булганчимэг
Анхаарал тавьсан та бүхэнд баярлалаа.
Full transcript