Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Antwerpen in de Middeleeuwen

No description
by

Robbert-Jan van Schie

on 26 March 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Antwerpen in de Middeleeuwen

stadsvorming
handelscentrum
ontstaan
stedelijk bestuur
Antwerpen in de Middeleeuwen

836 - 1585

De legende van Antwerpen
Ontstaan en groei van Antwerpen
Stedelijk landschap
Gilden
1306 - Hertog van Brabant
bevestigt Antwerpse Privilegies
Jaarmarkten, handelscontacten en producten
stadsbestuur
Gebouwen, archeologische vondsten en materieel leven
drie (etymologische) verklaringen:
- komt van 'Handwerpen', legende verteld vanaf 15e eeuw
- komt van 'aan de werf'
- komt van 'anda werpa'
stadsrecht en relatie met de hertog
1221 Hertog Hendrik I bevestigt stadsrechten
4
1

‘Ende dat die Schepenen van Antwerpen alle poente die onsserstadt van Antwerpen orborleeck zijn, maken moghen en ordineeren, met onsen Schoutete van Antwerpen, ende die selen wi doen houden ende voortgaen, gelyck datsise ordineren selen: Ende geloven dat wi ne ghenen ambachte bynnen onser poert van Antwerpen, ne ghene vriheyt geven en selen, maer wi willen, dat si alle ordinansschen ende koren, die si onder hen houden, selen houden na der ordenansschen ende na guet dunckene ons Schouteten, ende onsser Schepenen van Antwerpen.’
1. Schutterijen
2. Ambachtsgilden
3. Ongepriviligieerde gilden
Schutterijen
Oude Voetboog (13de eeuw), Sint-Jorisgilde
Oude Handboog (1348), Sint-Sebastiaansgilde.
Jonge voetboog (1385), Sint-Jorisgilde.
Jonge Handboog (1485) Sint-Sebastiaansgilde
Schermers en Hellebaardiersgilde (1487), Sint-Michielsgilde
Kolveniers (1489), Sint-Christoffelgilde

Ambachtsgilden
Schippers
Meerseniers
Lakenbereiders
Ongepriviligieerde gilden:
Sint-Lucasgilde
Redezicht Antwerpen 1515
Handel met... en producten
Venetië, Genua, Florence
Lombarden
Portugal
Brabants achterlijkland
Frankrijk
Engeland
Zuid- en Rijn-Duitsland
Noordelijke Nederlanden
Hanze
vis
lederhandel en ledernijverheid,
zout
wijn,
wol, laken
aluin
granen
bier
kunst en luxe goederen,
financiële diensten
Paarden
Specerijen

Week- en jaarmarkten
Weekmarkten
Aanvankelijk op Grote Markt, al gauw gesplitst
Paarden
Vis
Zout
(Rijn)wijn
Jaarmarkten
Tweemaal per jaar: Sinksenmarkt en Bamismarkt
cyclus marktvrede
Grote Markt en Suikerrui
Groothandel
16e eeuw: permanente markt met luxeproducten
Vertaalde tekst
“De hertog getuigt dat met ons goedvinden en dat van onze beminde zoon, onze beminde burgenses van Antwerpen als volgt hen hebben overlegd: wanneer iemand hunner een allodium (erfbezit) gekocht heeft voor rechter en schepenen van Antwerpen en voor de vroede (wijze) mannen van de villa waarin het allodium ligt, en dat hij het jaar en dag in ongestoord bezit heeft gehad.
Of wanneer een Antwerpse burger, bezitter van enig allodium, zijn rechtmatig bezit voor den judex en de vroede mannen van de villa waarin hij het allodium heeft, aan de schepenen van Antwerpen heeft meegedeeld, en dat hij het jaar en dag in ongestoord bezit heeft gehad en dat nu iemand hem daarover lastig viel, dan hij zijn recht verkrijgen door het getuigenis der schepenen van Antwerpen.
Wanneer nu de mannen dezer villa het hierover later met de schepenen niet eens waren, en , dit ons meegedeeld zijnde, binnen de XV dagen niet veranderde, zoo zal dit onrecht drie opvolgende zondagen in de kerk (te Antwerpen) worden aangeklaagd, en van dan af zal niemand der Antwerpse burgers in iets gemeenschap hebben met de rechtsovertreders, er noch van kopen, noch aan verkopen, noch gastvrijheid verlenen.
Moest een der Antwerpse burgers iets van het gezegde doen, dan zal hij de bezitter van het allodium die daardoor geschaad is vergoeden.

Ten tweede, wanneer iemand van de burgers van Antwerpen een erfgoed in enig hof (curia) had en het aan de schepenen van Antwerpen deed weten dat hij het goed voor rechter en schepenen van het hof in rechte bezat, en het daarna gedurende jaar en dag in ongestoord bezit hield, zo zal hij het voortaan bij getuigenis der schepenen van Antwerpen in vrede behouden.
Wanneer nu dit hof niet moest instemmen omtrent het gezegde met schepenen van Antwerpen, zo zal hetzelve hof dezelfde straf inlopen als in voorgaand geval.

Ten derde, wanneer der burgers van Antwerpen een leen (feodum) in enig hof (curia) had, en het den Antwerpse schepenen had doen weten dat hij het voor de mannen van het leenhof in rechte bezat. En dat hij het nadien jaar en dag in rechtmatig bezit hield, zo zal het er mee gaan als met de voorgaande gevallen.
Hetzelfde ook voor een pand (de vadimonio).

Ten vierde, indien iemand geld schuldig was aan een Antwerpse burger en na verloop van den vervaldag het niet betaald had, zo zal niemand binnen de stad Antwerpen de schuldenaar in gastvrijheid ontvangen, noch aan hem noch aan zijn bode iets verkopen, nocht iets kopen van hem. Moest een der burgers dit overtreden, dan zal hij de schuldeiser de schade vergoeden.
Maar opdat niemand bij stoutmoedigheid deze tegenwoordige akte wage te overtreden, hebben wij ze bevestigd door het aanhangen onzer zegels. Gedaan voor onze mannen Reinier van Oxem, Godfried van Breda, Arnold van Walhein, Gocelinus van Gotsnove. Walter Clotinc, Bastinus van Grobbendonck, den zondag voor vasten 1221, den graaf van Holland met zijn vrouw, onze dochter, hier ook aanwezig zijnde.”

Bestuursfuncties
Villicus / amman
: vertegenwoordiger van de hertog. Rechter, verdediger van de openbare orde. Behartigde de financiële belangen van de heer
Schout
: Al in 1162 een schout. Is een afzetbare ambtenaar en staat boven de villicus. Behartigde bestuurlijke belangen van de hertog. Had ook politie taken en velde de vonnissen.
De schepenen:
-Er zijn vanaf het begin 12 schepenen, vanaf 1490 zijn er 16, vanaf 1556 zelfs 18.
-Aangesteld door de hertog, vanaf 1477 door hertog vanaf lijst opgesteld door stadsbestuur.
-Tot 1354 zijn de schepenen voor het leven benoemd, de leden komen uit een aantal families, en deze families zijn vaak onderling ook verwant. Vanaf 1356 worden de colleges jaarlijks vernieuwd voor de helft vernieuw en moet de helft van de raad vervangen worden. Ook mogen de leden pas na 2 jaar terugkeren in de raad.
-
De Maandagse raad (1435
), een consultatief orgaan waarin de ambachten plaatsnemen. Toezicht op rentmeesters. De ambachten hebben dus maar één stem in het stadsbestuur
-
De brede raad
, die als verre voorloper gezien kan worden van de gemeenteraad.
-
Burgemeesters
: Ambt vanaf 1411. 2 stuks, één is de buiten burgemeester. Was geen schepen. Vertegenwoordigde de stad bij de staten, afgezant bij de vorst. Had ook een militaire taak. Binnen burgemeester voorzitter van de schepenen. Beide verkozen door schepenen.
-
Ambtenaren
: In 1403 al 8 klerken, er komen secretarissen, vanaf 1489 ook pensionarissen, dit waren juristen. Vanaf 1480 griffiers in dienst.

De ‘quaye werelt’

Devotie
Spaanse Furie 1576 - 1585
Full transcript