Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

İçme Suyunda İstenmeyen Özellikler & Suda Sertlik

No description
by

belgin dizbay

on 3 May 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of İçme Suyunda İstenmeyen Özellikler & Suda Sertlik

Şehir sularının arıtımında uygulanan başlıca işlemler aşağıda listelenmiştir.
Dinlendirme ve havalandırma
Sertlik (kireç) giderme
Ön klorlama / ozonlama
Koagülasyon – dinlendirme
Süzme son klorlama (dezenfeksiyon)
Depolama dağıtım
BULANIKLIK
Bulanıklık suda asılı (süspanse) halde bulunan maddelerin miktarını belirtir. Kil, organik maddeler, mikroskobik organizmalar, çökebilir haldeki kalsiyum karbonat, alüminyum hidroksit, demir hidroksit gibi pek çok madde suda asılı durabilir. Bu maddeler suyun içinden geçen ışığı engeller ve su bulanık görünür. Renk, koku ve bulanıklığa neden olan maddeler, içme suyunun tadını da olumsuz etkiler.
SÜZME
Pıhtılaştırma-dinlendirme evresinde hâlâ ayrılmayıp suda dağılmış hâlde kalan katı tanecikler süzülerek sudan uzaklaştırılmalıdır. Ayrıca suyun, renk ve koku oluşturan organik maddelerden de olabildiğince arınması gerekir.
Süzme amaçlı sistemde üst üste yerleştirilmiş tabakalar hâlinde süzme ortamları yer alır. Süzme sistemindeki çakıl-kaba kum ortamı, hem alttaki katmanları korur, hem de sudaki kaba boyutlu katıları süzer. Bir alttaki katman çok ince kum ortamıdır ve asıl süzme görevini üstlenir. 3. katman gözenekli kö­mür taneleri (aktif karbon) ile doludur. Bu katmanda, suda eser miktarda bulu­nan renkli ve kokulu maddeler kömür yüzeyinde tutulup bertaraf edilir.
Modern süzme sistemlerinde, suyun mineral içeriğini ayarlamak için de ön­lem alınır. Süzülen içme suyu bu katmandan geçerken kayadaki pek çok elementi çok az da olsa çözer ve kaynak suyu bileşimine yakın bir mineral içeriği suya karışır.
SERTLİK GİDERME
Sudaki aşırı sertlik, bazı kimyasal maddeler eklenerek kabul edilebilir sınırla­ra çekilir. Sertlik giderimi evresinde, sudaki kalsiyum (Ca2+), magnezyum (Mg2+) ve bikarbonat (HCO3–) iyonlarının aşırısını çöktürüp sudan ayırmak gerekir.
Ham sudaki kalsiyum ve magnezyum katyonları başlıca bikarbonatlar hâ­linde bulunur. Bikarbonatlardan ileri gelen sertliğe geçici sertlik denir. Geçici sertliği, kaynatma gibi basit bir işlemle gidermek mümkündür.

DİNLENDİRME VE HAVALANDIRMA
Arıtım sistemine gelen sular havuzlarda dinlendirilir. Bu süreçte bulanıklık oluşturan kaba katı tanecikleri yer çekimi etkisiyle dibe çöker. Bu işlem hafta­larca sürebilir. Bulanıklığı kısmen giderilen ham su havalandırılır. Havalandırma işlemi, ya alttan hava üflenerek ya da akış hâlindeki su hava ile temas ettirilerek yapılır. Böylece, oksijen fakirliğinden kaynaklanan içim ka­litesi sorunları giderilir.
İÇME SUYUNDA İSTENMEYEN ÖZELLİKLER
bulanıklık
renk ve koku
iletkenlik
pH değeri
mikroorganizmalar
RENK VE KOKU
İçtiğimiz su renksiz olmalıdır. Eğer suda renklenme varsa, suda çözünmüş halde bazı metal iyonları (demir, mangan, krom, nikel gibi) var demektir. İçme suları aynı zamanda kokusuz olmalıdır. Sular bazen yağ gibi kokarken bazen kimyasal hatta bozuk yumurta gibi kötü kokabilir. Benzin, yağımsı madde, endüstriyel atıklar, organik kimyasal maddeler, bakteriler, mantarlar, kükürt içeren bileşikler gibi pek çok farklı şey suya bulaşarak kokuya neden olabilir.
İLETKENLİK
Suyun iletkenliği, içindeki çözünmüş halde bulunan iyonlara bağlıdır. İçme suyunun iletkenliğinin artması suyun kirlendiğinin bir işaretidir, bu nedenle iletkenliğin belirlenmiş standartların üstünde olmaması gerekir.
MİKROBİYOLOJİK PARAMETRELER
İçme suyunda mikroskobik canlılar olması ciddi sağlık problemlerine yol açabilir. Bu nedenle mikrobiyolojik parametreler içtiğimiz sularda en çok dikkat etmemiz gereken parametreler arasında yer alır. Suda pek çok virüs ve bakteri vardır. Bütün bu canlıların özel olarak tespit edilmesi hem pahalı hem de zor olduğu için toplam koliform bakteri miktarı ile ilgili testler yapılır. Bunun yanı sıra Escherichia coli ve Enterokok olup olmadığının tespit edilmesi için de test yapılır.
pH DEĞERİ
pH asitlik bazlık durumunu gösterir ve genellikle 0-14 arasında bir değere sahiptir. pH’si 7’nin altında olan sular asidik, 7’nin üstünde olanlar ise bazik özellik gösterir. Düşük pH’li yani asidik sular, aşındırıcı oldukları için borulardaki birtakım zehirli metalleri çözebilirler. Bu nedenle içme sularının az da olsa bazik özellik göstermesi gerekir. Eğer su çok bazik olursa hem tadı kötü olur, hem de sabun gibi bir kayganlık hissi verir. pH’nin düşük ya da yüksek olması endüstriyel kirlenmeye bağlı olabileceğinden bazik sularda pH’nin yükselmesine yol açan kimyasal maddelerin zararlı olup olmadığı kesinlikle belirlenmelidir.
Escherichia Coli (Koli Basili)
Memeli hayvanların kalın bağırsağında yaşayan bakteri türlerinden biridir.
Enterokok
İshal, mide bulantısı ve kusmaya neden olan bir bakteri türü.
İçme Suyunda İstenmeyen Özellikler &
Suda Sertlik

Kaynatıp sertlik giderme, ancak küçük ölçekte uygulanabilir. Sudaki bikar­bonat tuzlarından gelen katyonlar, Ca(OH)2 (sönmüş kireç) eklenerek çöktürülebilir.
Suda, Ca2+ ve Mg2+ iyonlarının klorür ve sülfatlar tuzları da bulunabilir, bun­ları çöktürmek için Na2CO3 (soda) kullanılır.
Sertlik giderim işleminde sudaki iyonların gerektirdiği kadar soda ve kireç kullanılırsa, suyun sertliği tamamen giderilebilir. Ancak bu her zaman mümkün olmaz ve musluktan akan sular az da olsa serttir.
Karabük İçmesuyu Sertlik Giderme Tesisi
ÖN KLORLAMA - OZONLAMA
Ham suya karışmış mikroorganizmalar, dinlendirme esnasında çoğalır ve bu mikroorganizmaların bazıları insan sağlığı için tehlike teşkil eder. Klorlama adı verilen işlem, sudaki zararlı mikroorganizmaların büyük bir çoğunluğunu berta­raf eder. Bu işlem için suya sınırlı miktarda klor gazı (Cl2) veya suda Cl2 oluşturan bir hipoklorit tuzu (NaClO gibi) ilave edilir.


Böyle bir ortamda var olan Cl2 ve HClO (hipokloröz asit) türlerinin her ikisi de tepkimeye çok yatkın olup mikroorganizmaları öldürür. İnsan vücudundaki dokulara da zarar verebildiği için su arıtımında kullanılan klorun sınırlı miktar­da (0,2 – 0,5 mg/L arasında) tutulması esastır. Suya katılan klor gazı, su dağıtım borularından suya karışacak kirliliklerdeki mikroorganizmalara karşı da koruma sağlar. Ancak, suda kalıcı olan klor kokusu nedeniyle aşırı klor kullanımından kaçınılmalıdır.


Klor gazı yerine, onun gibi mikroorganizma öldürücü özellikte olan ozon gazı da (O3) kullanılabilir. Ozonun mikrop öldürme özelliği klora göre daha yük­sektir. Ozon, zamanla oksijene dönüştüğü için su ortamında koku da bırakmaz.
PIHTILAŞTIRMA (KOAGÜLASYON)
Suda koloidal halde dağılan kili pıhtılaştırmak için ortama şap, demir-III-sülfat dodekahidrat gibi tuzlar katılır. Bu tuz­lardan gelen Al3+ ve Fe3+ iyonları su ortamında büyük hacimli Al(OH)3 ve Fe(OH)3 bileşikleri oluşturur.

Oluşan Al(OH)3 ve Fe(OH)3 çökelekleri koloidal boyutlu kil taneciklerini de beraberinde çöktürür. Bu işleme pıhtılaştırma (koagülasyon) denir. Pıhtılaşan katılar dinlendirilirken, sertlik gideriminde oluşan CaCO3 ve Mg(OH)2 katıları da büyük ölçüde dibe çöker.
SON KLORLAMA (DEZENFEKSİYON)
Su arıtımının son evresinde, nihaî bir klorlama işlemi yapılır. Bu işlemde amaç, depolama ve evlere dağıtım yapılmadan önce, ön klorlama sonrası oluşa­bilecek muhtemel mikroorganizmaları bertaraf etmektir. Su ortamında klorun insan sağlığına zarar vermeyecek ölçekte fazlası bırakılır ve böylece su tesisatın­dan gelebilecek mikrobik kirlenmelere karşı önlem alınır.
DEPOLAMA DAĞITIM
Arıtım aşamalarından geçen su bu bölümde depolanır ve değıtım için hazır hale getirilir.
Belgin DİZBAY
Full transcript