Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Bogowie słowiańscy, bóstwa, duchy i demony

No description
by

Kaja Kaja

on 30 August 2018

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Bogowie słowiańscy, bóstwa, duchy i demony

Perun
(od słowa bić, uderzać)
Perun - jedno z naczelnych bóstw słowiańskich. Uosobienie gromowładcy, boga grzmotów i piorunów.

Jako święte drzewo gromowładcy czczony był dąb. Świadectwem roli dębu w kulcie Peruna jest nazwa przeginia (peregynia, beregynia), oznaczająca las dębowy
Świętowit
(połabskie: Svątevit; prawdop. od „święty” – dawniej tyle co „potężny” i „wit” – „pan”)
(w źródłach staroruskich: Velesъ, Volosъ bogъ) – bóg słowiański.
Podziemny bóg magii, przysiąg, sztuki, rzemiosła, kupców, a przede wszystkim bogactwa. W tym ostatnim wymiarze przypisuje się Welesowi opiekę nad bydłem, gdyż jego posiadanie było ówcześnie miernikiem dobrobytu
Weles=Wołos
słowiańskie bóstwo nieba, słońca, ognia i kowalstwa.

Aleksander Brückner wywodził imię bóstwa od słowa swar. Wskazuje się także na liczne indoeuropejskie podobieństwa językowe (sanskryckie svár - niebo/raj, perskie χvar - słońce) oraz rekonstruowane prasłowiańskie *sъvariti – kuć, wykuwać, skuwać coś na gorąco.

Echem kultu słońca wśród Słowian był utrzymujący się jeszcze długo po chrystianizacji zwyczaj pokłonu i modlitwy do wschodzącego słońca, a także święta przysięga na słońce.
Bogowie słowiańscy, bóstwa, duchy i demony

Dokoła dębu zwanego „zapisem” od umieszczonego
na nim znaku, drzewa otoczonego tabu chroniącym je od ścięcia i znieważenia, odbywały się najznaczniejsze uroczystości wsi. Oprócz tego dębu głównego bywały inne, też znaczone, które rosły na skrajach wspólnoty wiejskiej, czczone i nawiedzane kolejno w osobnym obchodzie granic późną wiosną i latem.
Aleksander Gieysztor, Mitologia Słowian


Źródła pisane ("Powieść doroczna") podają, że podczas zawierania traktatów przysięgała na niego "cała Ruś" (oprócz wojowników, którzy w tym czasie klęli się na Peruna).
Jaryło jest bogiem płodności, zwiastującym wiosnę. Przedstawianym był jako bosy młodzieniec (lub rzadziej dziewczyna), w białej szacie, na białym koniu, z wiankiem na głowie.
Kupała – słowiańskie bóstwo płodności; łączy kult z obchodzeniem Nocy Kupały. Mianem kupały określano słomianą kukłę wykorzystywaną podczas święta, możliwe zatem że wraz ze stopniowym zanikiem dawnych wierzeń wykreowano z niej bóstwo, któremu ludowa wyobraźnia przypisała opiekę nad zalotami i miłosnymi igraszkami.
Noc Kupały obchodziło się w najkrótszą noc w roku (21/22 czerwca).
Trygław sprawował pieczę nad trzema światami: niebem, ziemią i podziemiem.
Utopiec – zły i podstępny demon wodny , często utożsamiany z wodnikiem.
Utopce rodziły się z dusz topielców. Podobnie jak wodniki zamieszkiwały wszelkie zbiorniki wodne i topiły kąpiących się oraz przechodzące przez rzekę zwierzęta. Gdzieniegdzie odpowiadały także za wylewy rzek oraz zatapianie pól i łąk. W czasie nowiu utopce wychodziły na brzeg. Często zwabiały wówczas do siebie ludzi, bawiąc się z nimi w zagadki.
Utopce przybierały postać
wysokich, bardzo chudych
ludzi o oślizgłej, zielonej skórze,
z dużą głową i ciemnymi włosami.
Płanetnik – demoniczna lub półdemoniczna istota uosabiająca zjawiska atmosferyczne. Wierzono, że płanetnicy kierują chmurami, zsyłają burzę i grad.

Wyobrażano ich sobie jako wysokich starców w szerokich kapeluszach bądź jako małe stworki.

W zależności od okoliczności, płanetnicy mogli być przychylni lub wrodzy ludziom. Przychylność płanetników można było zdobyć, rzucając mąkę na wiatr lub do ognia. Przychylni płanetnicy zstępowali na ziemię i ostrzegali ludzi przed burzą oraz chronili przed suszą[
Jare święto to oczywiście Wielka Noc – miało ono charakter dziękczynny za odrodzenie i zazielenienie się świata. Stary Jaryło był w nim przepędzany przez młodego, wybierano najładniejsze dziewczęta i wesoło ucztowano.
Swaróg – bóg słońca. Jego wschód Słowianie czcili odkrytą głową, porę południową zaś ukłonem. Nie wolno było pokazywać na słońce palcem czy też wpatrywać się w nie zbyt mocno.
W czasie Szczodrych Godów (22 grudnia - najkrótszy dzień roku) Słowianie świętowali narodziny Swarożyca bądź Daźboga, skrywającego się pod postacią narodzonego na nowo Słońca, które od dnia zimowego przesilenia poczynało pomalutku przezwyciężać ciemność.
Marzannę powszechne zwykło traktować się jako słowiańską boginię śmierci, zimy i niszczycielskiej mocy natury, którą należało w spektakularny sposób pożegnać przy okazji wspomnianych już wczesnowiosennych rytuałów.
Nyja lub Nija - lechicki bóg podziemi, bogactwa, czarów, wodnych głębin i świata zmarłych.
W Polsce czczony jeszcze na początku XV wieku.
Swaróg
Full transcript