Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

İşletmelerde Yeniliği Belirleyen Faktörler ve Uygulamalar

No description
by

Özgür Engeloğlu

on 1 April 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of İşletmelerde Yeniliği Belirleyen Faktörler ve Uygulamalar

İşletmelerde Yeniliği Belirleyen Faktörler ve Uygulamalar
İşletmelerin yenilikçi yapıları üzerinde örgütsel ve çevresel olmak üzere birçok faktörün etkili olduğu görülmektedir. Yenilik ve değişim, işletmeyi hem içeride daha verimli kılacak hem de dışarıyla iletişimini ve uyumunu sağlayacak bir süreç olarak görüldüğünde, gerek iç gerekse dış çevre faktörlerinin bu süreçte etkili olması kaçınılmazdır.
Örgütsel Yapı ve Örgütsel Unsurlar
İŞLETMELERDE YENİLİĞİ BELİRLEYEN ÖRGÜTSEL FAKTÖRLER
Örgütsel yenilik, birbiriyle ilişkili ve etkileşim halinde olan farklı süreçlerin bileşimi sonucu ortaya çıkar. Bu süreçlerin bir işletme için sağlıklı işleyebilmesi ve işletme performansına katkı yapacak şekilde sonuçlanması önemli ölçüde, işletmenin örgütsel yapısı ve bu yapının unsurlarıyla yakından ilgilidir.
İşletmenin yenilikçiliğini etkileyen faktörleri, yönetim anlayışından kültüre, çevresel faktörlerden işletme stratejilerine kadar geniş bir yelpazede incelemek mümkündür. Bu bağlamda konuyla ilgili yapılan çalışmalarda incelenen bu faktörleri gruplandırmak gerekirse aşağıdaki gibi dört farklı sınıfta incelemek mümkündür (Uzkurt, 2008, s.118):
• Örgütsel yapı ve örgütsel unsurlar

• Çevresel faktörler

• Yenilik stratejileri

• Örgütsel kültür
Örgütsel yapı açısından örgütler, mekanik ve organik örgütler olmak üzere iki grupta incelenmişlerdir (Burns ve Stalker, 1961).
Mekanik ve organik örgütlerin sahip olduğu özellikler tabloda gösterilmiştir.
MEKANİK ÖRGÜTLER
ORGANİK ÖRGÜTLER
Fonksiyonlara dayalı departmanlardan oluşan hiyerarşik örgüt yapısı
Dikey iletişim
Üst yönetim tarafından belirlenmiş katı görev tanımları
Kıdem esasına dayalı güç ve otorite
Özel projelere dayalı çalışma gruplarından oluşan düz örgüt yapısı
Yatay iletişim
Çalışanların etkileşimi sonucunda bireyler tarafından belirlenmiş esnek görev tanımları
Bireylerin beceri ve yeteneklerine dayalı olarak, değişen durumlarda güç ve otoritenin de değişimi
Bir işletmede yenilik çalışmalarını, yeni fikirlerin üretilmesini, benimsenmesi ve uygulanmasını etkileyen örgütsel faktörleri şu şekilde sıralamak mümkündür (Damanpour, 1991):
ÖRGÜTSEL FAKTÖRLER
İLİŞKİNİN YÖNÜ
İLİŞKİNİN NEDENLERİ
Uzmanlaşma
Fonksiyonel Farklılaşma
Profesyonellik
Biçimsellik
Merkezilik
Değişime Karşı Yönetimin
Tutumu
Yönetimin Görev Süresi
Teknik Bilgi Kaynakları
İdari İsteklilik ve Heyecan
Kaynaklar
Dışsal İletişim
İçsel İletişim
Dikey Farklılaşma
Pozitif
Pozitif
Pozitif
Pozitif
Pozitif
Pozitif
Pozitif
Pozitif
Pozitif
Pozitif
Negatif
Negatif
Negatif
Çeşitli alanlardaki uzmanlıkların sayısı daha geniş bilgi temeli oluşturur ve fikirlerin karşılıklı verimliliğini artırır.
Farklı departmanlardaki profesyonellerin işbirliği, birimlerin teknik sistemlerinin değerlendirilmesini ve tanınmasını sağlar ve birimlerin yönetim sistemlerindeki değişimlerine katkı yapar.
Profesyonellik, örgütün dışarıyla ilişkisini sağlayan üyelerin hareketliliğini, kendine güvenini, değişime olan bağlılığını artırır.
İş kurallarındaki esneklik yeniliği kolaylaştırır, Biçimselleşmenin katı olamaması yeni fikir ve davranışları cesaretlendiren açıklığa izin verir.
Karar alma yetkisinin belirli bir elde toplanması yenilikçi çözümleri engeller. Oysa katılımcı çalışma çevresi üyelerin farkındalığını ve katılımını artırarak yeniliği kolaylaştırır.
Özellikle yeniliklerin uygulama aşmasında bireyler arasındaki çatışmanın engellenmesi ve koordinasyonun gerekli olduğu durumlarda yönetimin desteği gereklidir.
Yöneticilerin iş kıdemleri daha mantıklı davranmalarını sağlar ve görevlerin başarılmasında avantaj kazandırır.
Teknik bilgi kaynakları ne kadar geniş olursa yeni teknik fikirlerin anlaşılması, uygulanması ve geliştirilmesi daha kolay olur.
Yeniliklerin benimsenmesindeki başarı önemli ölçüde liderliğe, yeniliği destekleyen yönetici desteğine ve yöneticilerin koordinasyon kabiliyetine bağlıdır.
Yeniliğe ayrılabilecek serbest kaynakların olması yeniliklerin satın alınmasında,hataların telafi edilmesinde,yenilikleri araş.ve uyg. için gerekli maliyetlerin temin edilmesinde kolaylık sağlar.
Dışsal etkileşim yeni fikirlerin elde edilmesine ve örgütün sahip olduğu bilgilerin yeniliğe dönüşmesine yardımcı olur.
İçsel etkileşim fikirlerin örgüt içerisinde yayılmasını, paylaşımını ve yorumlanmasını sağlayarak fikirlerin olgunlaşmasına katkı sağlar. Ayrıca yeni fikirlerin hayatta kalmasına zemin oluşturur.
Birimler arası hiyerarşinin katı olması bu birimler arasında yeni fikirlerin akışını zorlaştırır veya engeller.
Kaynak: Damanpour, 1991
Kaynak: Burns ve Stalker, 1961
Çevresel Faktörler
Örgütün yenilikçi yapısını etkileyen çevresel faktörleri; teknolojik çevre, sosyo-kültürel çevre, ekonomik çevre ve pazar çevresi olarak dört grupta incelemek mümkündür.
- Teknolojik gelişmelerin çok hızlı ve yoğun olduğu bir çevrede faaliyet gösteren işletmeler, bu gelişmelere ayak uydurabilmek ve rakipleri karşısında dezavantajlı duruma düşmemek için kullandıkları teknolojiyi yenilemek durumunda kalacaklardır
- Sosyo-kültürel çevredeki değişimler, tüketicilerin satın alma tutum ve davranışlarında değişikliğe yol açabilecektir. Dolayısıyla işletmelerin tüketicilerdeki bu değişimleri sürekli izleyen ve bu değişiklikler doğrultusunda ortaya çıkan yeni ihtiyaç alanlarına yönelik ürün ve hizmet üretmeleri konusunda teşvik edici bir role sahip olacaktır.
- Ekonomik göstergeler, günümüz ekonomilerinin karakteristik özelliklerinden birisinin kırılganlık ve hızlı değişim olduğunu ifade etmektedir. Bu kırılganlık ve değişimler, işletmeleri sürekli tetikte durmaya itmektedir. İşletmeler, ayakta kalabilmek için bu kırılganlık ve değişimlere ya da ortaya çıkabilecek krizlere karşı hazırlıklı olmalıdırlar.
- Çevresel şartlardaki değişimlerin yoğun yaşandığı bir ortamda işletmelerin, bu değişimleri anlayabilmek, bunlardan haberdar olabilmek, yorumlayabilmek ve doğru çözüm önerileri üretebilmek için yenilik ve dış odaklı bir bilgi sistemi kurmaları ve aktif hale getirmeleri gerekmektedir.
Yenilik Stratejileri
İşletmeler genel olarak lider, taklitçi, savunmacı ve geleneksel olmak üzere dört farklı yenilik stratejisinden birisini uygularlar. Bu stratejiler de onların, nasıl bir yenilikçi çaba yürüteceğini ve işletme yapısıyla örgüt kültürünü hangi doğrultuda oluşturacaklarını tayin eder.
Bu stratejilerden liderlik stratejisi, işletmenin yenilikçi yapısı üzerinde olumlu etkiye sahip olan ve yenilik çabalarını teşvik eden bir strateji olarak değerlendirilmektedir. Çünkü pazarda yeniliklerle var olan ve yeni ürün ve hizmetleri pazara ilk sunan işletme stratejisine sahip olmak, yoğun bir yenilik çabasını gerektirecektir.
Bu stratejilerden taklitçi strateji ise genelde dışarıda başkaları tarafından geliştirilen yeni ürün ve hizmetlerin taklidine odaklanan ve lider firmaları bu konuda takip eden, onlar pazara girdikten bir süre sonra giren ve daha alt pazar bölümlerine hitap eden bir özelliğe sahiptir.
Örgütsel Kültür
Yenilikçi bir işletme yapısı, çalışanları yenilik konusunda cesaretlendirmek ve motive etmek için hiç şüphesiz yenilikçi bir örgüt kültürüne ihtiyaç duyacaktır (Oden, 1997, s.1-2). Çünkü, örgütün yenilikçi bir kültüre sahip olması, yenilik için gerekli fikirlerin üretilmesinde, yeniliklerin benimsenip hazmedilmesinde, üyeler tarafından başarıyla uygulanmasında ve bu sürecin sürdürülebilir hale getirilmesinde önemli bir zemin oluşturacaktır.
Örgütsel kültür işletmenin yenilikçiliğini farklı yollarla etkileyebilir. Örneğin, örgütsel kültür, örgütün bireylerinin sosyalleşmesini sağlayarak yenilikçi fikir ve bilgilerin paylaşılmasını sağlar. Bu da çalışanların yaratıcı ve yenilikçi bireyler olması üzerinde olumlu etki yaratır. (Martins ve Terblanche,
2003).
YENİLİĞİ DESTEKLEYEN VE KOLAYLAŞTIRAN UYGULAMALAR
1- Pazar Odaklılık
Pazar odaklılık, modern pazarlamanın temelini oluşturan bir kavram olarak karşımızı çıkmaktadır. Bu yönüyle pazar odaklılık, üstün müşteri değeri yaratarak rekabet üstünlüğü kazanmak için rakip ve müşteri odaklı bir anlayışı ifade etmeketdir. Pazar odaklılığın merkezinde ise uzun dönemli karlılık yatmaktadır (Narver ve Slater, 1990).
ARAŞTIRMALAR /PERSPEKTİFLER
BİLEŞENLER
Narver ve Slater (1990) / Kültürel ve davranışsal
perspektif
Kohli ve Jaworski (1990) / Yönetimsel perspektif
Shaphiro (1988) / Stratejik perspektif
Müşteri odaklılık
Rakip odaklılık
Fonksiyonlar arası koordinasyon
Pazar bilgisinin üretilmesi
Pazar bilgisinin paylaşımı ve yorumlanması
Bu bilgiler doğrultusunda pazara tepki oluşturma
Fonksiyonlar arası bilgi üretimi
Stratejik ve taktik kararlar alma
Bu kararları uygulama
Kaynak: Burns ve Stalker, 1961
2- Örgütsel Öğrenme
Yenilikçi örgütlerde, yenilik için gerekli olan yeni fikirlerin üretilmesi, örgüt çalışanlarının katılımıyla paylaşılması ve bunların yeniliğe dönüştürülmesi oldukça önemlidir. Ancak, bunlar kadar önemli olan başka bir süreçte, her yenilik süreci sonunda örgütlerin yenilik yapma konusundaki tecrübe ve beceri kazanabilmeleri ve bir sonraki süreçte daha başarılı yenilikler yapabilmek için kazandıkları deneyim ve beceriyi gelecekteki çalışmalara aktarabilmeleridir.
Yenilikçi örgütlerde etkili bir öğrenme sisteminin geliştirilmesi ve bunu örgütün günlük işleyiş sürecinde fonksiyonel hale getirilmesi için bazı faaliyetlerin yapılması gerekir.Bu faaliyetleri aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür (Tidd vd., 2005, s.561):
• Deneyimlerin paylaşılması;
• Yeni kavramlara açık olma;
• Deneyim;
• Yeniliğin nasıl yönetilmesi gerektiği
Başkalarının başarı ve hatalarından ders çıkarma.
Araç ve tekniklerle ilgili yeni fikirleri benimseme.
Yenilik yönetiminin temel problemlerinin çözümünde farklı yaklaşımları deneme.
Sürekli gözden geçirme ve analizleri yapma.
3- Bilgi Yönetimi
Bilgi bir örgütün etkinliği ve verimliliği üzerindeki en önemli unsurlardan birisi ve teknolojik gelişme ve üretim süreçleri için temel yapı taşı olarak kabul edilmektedir (Sawhney, 2001, s.263).
Bilgi yönetimi ise bilginin elde edilmesi, organize edilmesi, sınıflandırılması ve örgüt içerisinde paylaşımının ve yorumlanmasının sağlandığı bir süreçtir (Malhotra, 2001, s.9).
Örgütsel bilgiyi aşağıdaki gibi beş farklı kategoride incelemek mümkündür (Amin ve Cohendet, 2004, s.3).
• Zeki bilgi;
çalışanların becerilerinden oluşan ve öğrenme potansiyelini ifade eden bilgi,
• Somut bilgi;
pratik düşünmeyi ve yaparak/deneyerek öğrenmeyi ifade eden bilgi,
• Kültürel bilgi;
sosyalleşme süreçlerinde, paylaşımlarda, kullanılan dilde
ve örgüt içerisinde anlatılan hikayelerde var olan bilgi
• Özümsenmiş bilgi;
günlük rutin işlemlerde ve teknolojilerde kullanılan bilgi,
• Kodlanmış bilgi;
sembol ve işaretlerde gizli olan ve örgütün kullandığı kitap ve yol gösterici basılı araçlarda kullanılan bilgidir.
Full transcript