Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

De tijd van pruiken en revoluties

No description
by

Teun van Schaaijk

on 2 December 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of De tijd van pruiken en revoluties

De tijd van pruiken en revoluties
Kenmerkende aspecten:
Slavenarbeid op plantages; opkomst van abolitiotisme
Streven naar grondrechten en politieke invloed van burgerij in Franse en Bataafse revolutie ( 2.3, 2.4 & 2.5)
Denken over staat en maatschappij in verlichting ( 2.2 )




(het streven van vorsten naar absolute macht) ( 1.5)

1700-1800
Vorsten in Europa (1.5)
Absoluut vorsten in Europa
Republiek was een uitzondering in Europa.
Veel landen waren een monarchie



Monarchie:
een vorm van besturen met een koning of vorst aan het hoofd. De koning of vorst wordt opgevolgd door zijn zoon of dochter
Ter vergelijking:
De republiek had per gewest een bestuur: de Gewestelijke Staten en een landelijk bestuur, de Staten-Generaal. Maar er was geen koning of vorst aan het hoofd.

Wel 2 belangrijke figuren: Raadspensionaris & Stadhouder
Spanje, Engeland, Oostenrijk, Denemarken, Rusland, Pruisen, Zweden & Frankrijk
waren allemaal monarchieën.
De koningen wilde meer macht.
Maar, de edelen hadden ook
nogveel macht. Dit was een
probleem voor de koningen.
Frankrijk
Lodewijk XIV 'de Zonnekoning'
Koning Lodewijk XIV krijgt absolute macht, de wil van de koning is wet! Hij hoeft niks meer te overleggen.

Constante oorlogen & hofleven kosten enorm veel geld:
Belastingen van 3e stand (burgerij)
Handel Lodewijk XIV stimuleerde Franse handel door export te stimuleren en import laag te houden door het heffen van hoge invoerrechten. Dit noemt men Mercantilisme
Hierdoor voor de Republiek niet aantrekkelijk meer om te handelen met Frankrijk!!
Door economische vooruitgang kon Lodewijk XIV nog meer belastingen heffen. (burgerij werd nog armer)




Rusland
Tsaar Peter de Grote
Absoluut vorst:
vergrootte zijn macht niet door belastingen te en en adel buitenspel te zetten
Liet een enorme vloot bouwen & opzetten van enorm leger
Peter de Grote St. Petersburg
Paleis van Versailles
1.5 in het kort:




Republiek uitzondering in Europa, rest van de landen zijn monarchieën.
Vorsten streven naar absolute macht en krijgen die uiteindelijk ook. ( Lodewijk XIV, Tsaar Peter de Grote)
Lodewijk XIV verhoogde de belastingen om zijn oorlogen en hofleven te kunnen betalen.

Alleen de 3e stand (burgerij) moest deze belasting betalen. De Adel en de Geestelijkheid dus niet

Ook voerde Lodewijk XIV mercantilistische maatregelen in.


Beschermen en stimuleren van eigen handel door de export
aan te moedigen en belasting te heffen op import producten.
Daardoor is het voor de Republiek niet meer aantrekkelijk om
met Frankrijk te handelen omdat ze geen winst meer maken.
Lodewijk kon door economische groei meer belasting heffen, de burgerij werd nog meer uitgebuit!!
De adellijke legers werden afgeschaft en er kwam een groot leger.
Absolute vorsten regelden rechtspraak in hun land. Er waren wel rechters om de rechtspraak uit te voeren.
Introductie & 2.1: Frankrijk voor de Franse Revolutie
Place de La Concorde
Plein van de revolutie
1763, vernoemd naar Lodewijk XV (15e)
Lodewijk XVI (16e) onthoofd in 1793
in 2,5 jaar tijd 1119 mensen onthoofd onder de Guillotine
Nu staat er een obelisk uit 1250 v. Chr.
8 standbeelden die grote steden aangeven
2 fonteinen

De Franse standensamenleving
In Frankrijk was een Standensamenleving
Hoorde je vanaf je geboorte bij
Kon niet veranderen van stand in je leven

1e Stand - Geestelijkheid

De hoge geestelijken waren de kardinalen en bisschoppen, de lage geestelijken waren de monniken, priesters en nonnen.
ongeveer 0,5 % van de bevolking (120.000 geestelijken)
Bezaten veel grond en geld
Bezig met bidden & de bijbel
2e stand - Adel
Iets grotere groep van de bevolking, 1 % (240.000 personen) .
De hoge adel stond in rang net onder de koning.
Zij werden gevolgd door de lage adel, Zij trokken ten strijde en maakten buit.
Bezaten ongeveer een kwart van de grond in Frankrijk.
Waren verantwoordelijk voor strijd en bescherming van iedereen
3e stand - Burgerij
Toplaag = Bourgeoisie: Rijke burgerij, waaronder kooplieden, handelaren & bankiers ( 13,5% van de bevolking = 3.240.000 personen
ongeveer 85 % ( 20.400.000 personen) waren arme burgers, loonarbeiders, winkeliers maar met name boeren.
Privileges

1e & 2e stand had privileges.
3e stand, het grootste deel van de bevolking dus niet...

Privileges
Geestelijkheid
:
mochten onder meer belastingen heffen.
hoefden ze geen belastingen te betalen.
geen krijgsdienst te verrichten.


Plichten:
Eigenlijk maar een plicht: bidden voor veiligheid van iedereen
Adel
:
De adel hoefde ook geen belastingen te betalen.
Hoefde geen arbeid te verrichten


Plichten:
Bescherming en veiligheid bieden & oorlog voeren
Burgerij
:
Geen privileges

Plichten:
Zij moesten werken voor de adel en de clerus, betaalden belastingen en moesten krijgsdienst verrichten.
Geestelijkheid & kinderen krijgen?
Geestelijken mochten officieel geen kinderen krijgen, maar hoe kon de 1e stand dan blijven bestaan?:

Geestelijken mochten niet trouwen en konden dus officieel ook geen kinderen krijgen. Eenvoudige dorps priesters (pastoor) waren meestal boerenzonen die zich hadden opgewerkt. Bisschoppen waren meestal zonen van edelen.
2.2 De verlichting
terug naar de 1e klas:


476 na Chr. eind van het ?

Eind van het Romeinse Rijk door invallen van de Germanen
476: Odoaker zet laatste Romeinse keizer af en dat luidt het begin van de Middeleeuwen in.

Middeleeuwen: van circa 476-1500
tot het jaar 1000 een agrarische samenleving

1000-1500 agrarisch-stedelijke samenleving

nauwelijks/ geen interesse in Klassieke oudheid
(tijd van Grieken en Romeinen)


Maar dan, Italië rond het jaar 1400:
Renaissance / letterlijk: wedergeboorte

wedergeboorte van de cultuur van de klassieke oudheid op gebied van:
wetenschap
filosofie
schrijvers
architectuur
beeldhouwkunst
ontstaat in de 15e eeuw in Italië en verspreid zich naar noord-west Europa

veroorzaakt een bloeiperiode in de kunst en nieuwe ontdekkingen in de wetenschap.

Mens- en wereldbeeld verandert.

Belangrijke figuren uit die tijd: Leonardo Da Vinci, Desiderius Erasmus, Copernicus

Renaissance is de basis voor de .....?
Men bouwt voort op de ideeën uit de Renaissance en gaat wetenschappelijke experimenten doen:
Wetenschappelijke revolutie

Ligt weer aan de basis van
De verlichting
De verlichting
Wetenschappelijke revolutie gaf mensen groot vertrouwen in het menselijke verstand.
Er was nog veel onbekend, maar door proeven te doen en logisch na te denken kon die 'duisternis' verlicht worden.
Vandaar: Verlichting

Een van de speerpunten: Natuurrechten
Natuurrechten
Iedereen heeft bij geboorte dezelfde rechten:
gezondheid
vrijheid
bezit
Niemand mag aan die rechten komen, ook de (absoluut) vorst niet!

Daarom waren veel verlicht denkers van mening dat het absolutisme niet goed is. Het leidt tot machtsmisbruik.

Wat vonden de koningen?
Die waren bang om de macht te verliezen, evenals de kerk.

verbood alle boeken die kritiek hadden op de macht van de vorst en de macht van de kerk.
Maar toch werden de verlichte ideeën
verspreid, hoe?

De verlichting in het kort!


Verlichting: licht brengen in duisternis (het onbekende)

breidt voort op de renaissance en wetenschappelijke revolutie.
De verlichte ideeën bestreken veel terreinen: godsdienst, politiek, opvoeding en maatschappelijke verhoudingen. (standenmaatschappij)

Natuurrechten(!):
iedereen bij geboorte gelijk en bepaalde rechten
gezondheid
vrijheid
bezit

Verlichte denkers waren tegen absolutisme --> kon leiden tot machtsmisbruik
Verlichte denkers ook tegen de kerk --> God was de schepper van het heelal en de aarde, bemoeit zich er niet meer mee --> wetten van de natuur regelden het verder.
School was belangrijk, leidt tot verbetering van de samenleving.
Ideeën van de verlichte denkers vooral populair bij de bourgeoisie.



belangrijkste personen: (die je moet kennen)

Voltaire (godsdienstvrijheid)
Locke (natuurrechten & volksvertegenwordiging)
Montesquieu (Trias politica)
Rousseau (volkssoevereiniteit)
Smith (economische vrijheid)

2.5 De Bataafse Revolutie
Opstand in de Nederlanden
Het jaar 1787
Hoofdpersonen
Stadhouder prins Willem V
Frederica Sophia Wilhelmina van Pruisen
x
Frederik Willem II van Pruisen
Koning van Pruisen
Broer & zus
en dan hebben we de:
Patriotten
Patriotten, wie zijn dat?
Burgers in de Republiek der zeven verenigde Nederlanden die het oneens waren met het bestuur van de stadhouder Willem V en de regenten, waarom?
Gouden eeuw was voorbij, de VOC was nagenoeg failliet en er waren veel schulden.
Regenten en stadhouder hadden veel macht en deden niks om de economie te verbeteren
in 1785: Rellen in Den Haag tussen patriotten en aanhangers van de stadhouder.
Toch wordt de stadhouder gedwongen om naar Nijmegen te verhuizen, rust keert weder.
2 jaar later, in 1787 wil Wilhelmina terug naar Den Haag, maar wordt aangehouden bij Goejanverwellesluis, teruggestuurd naar Nijmegen

Ze roept haar broer erbij om de opstand van de patriotten neer te slaan.

Patriotten naar Frankrijk, waarom?
1795, de opstand slaagt
met behulp van het Franse leger lukt het in 1795 wel om de stadhouder te verdrijven (Engeland)

Dit is het
begin
van de Bataafse revolutie.
De patriotten willen zo snel mogelijk een constitutie.

Wat moest er in die constitutie komen?
Verdeling van de macht ( afgeleid van de trias politica van Montesquieu)


Rechten van de mens (Natuurrechten)


Afschaffing van de voorrechten voor adel en geestelijkheid (1e en 2e stand)


Iedereen gelijk voor de wet, iedereen had gelije kansen voor functies in bestuur


Belastingen werden herzien


Invoering dienstplicht


Meer mannen kregen het recht om bestuur te kiezen
1799 Napoleon keizer van Frankrijk
Zet zijn broer Lodewijk Napoleon op de troon in Nederland!
de eerste koning van Nederland was dus een Fransman!
Maar in 1810 wordt hij van de troon gehaald en wordt Nederland ingelijfd bij Frankrijk.
Op dat moment bestaat 'Nederland' niet meer
Relatie & handel met Engeland
Het is onderdeel van het Franse keizerrijk
Met als gevolg:
Geen handel met Engeland (financiële ramp voor Nederlandse ondernemers en handelaren)
Code Napoléon ook ingevoerd in Nederland (
Burgerlijke stand
)
Achternamen, adressen werden opgeslagen in een register
Franse les verplicht op school
betalen voor oorlogen en soldaten leveren onvrede bij burgers
Einde van Napoleon
http://www.schooltv.nl/video/moskou-in-brand-napoleon-bonapartes-veldtocht-tegen-de-russen/
Napoleon verbannen naar Elba
ontsnapt en keert terug na 10 maanden
Wordt onthaald als held door leger en
Franse volk.
Komt opnieuw aan de macht

Alleen niet voor lang
2 jaar later, in 1815 definitief verslagen bij Waterloo en verbannen naar St. Helena (zuid-Afrika) waar hij overlijdt.

http://www.schooltv.nl/video/waar-komen-achternamen-vandaan-bedankt-napoleon/
Full transcript