Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

10 TED 2. HAFTA Türk Edebiyatının Dönemlere Ayrılmasındaki Ölçütler

No description
by

rumeysa usta

on 1 June 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of 10 TED 2. HAFTA Türk Edebiyatının Dönemlere Ayrılmasındaki Ölçütler

Türk Edebiyatının Dönemlere
Ayrılmasındaki Ölçütler

Türk Edebiyatının Dönemlere Ayrılma Sebebi...
Toplumun yasadıgı cografi çevre, toplum hayatında meydana gelen siyasal ve toplumsal gelismeler edebiyatı dogrudan ilgilendirir.
Savaslar, göçler, din ve medeniyet degisiklikleri edebiyata farklı biçimlerde yansır. Bazen bunlar mevcut edebiyatın içerigini ve özellgiini degistirebilir. Bunun sonucunda edebiyat tarihinde dönemler meydana gelir.
Türk edebiyatı, baslangıçtan günümüze kadar üç farklı medeniyetin etkisinde gelismistir: Islamiyet öncesi
Islamiyet etkisinde
Batı etkisinde
Uygarlık Tarihi ve Edebiyat Tarihi
Uygarlık Tarihi:
Bütün ulusların meydana getirdikleriuygarlık eserlerini kültür ve medeniyet ürünlerini inceleyen bilim dalıdır.
Edebiyat Tarihi:
Bütün edebi hareketleri ve dönemleri, yazarları, sairleri, dil ve üslup özelliklerini açıklayan bilim dalı veya kitap, yazın tarihidir.

Din değgisşikligği,
Lehçe ve sşive farklılıkları,
Kültürel degğisşim,
Cogğrafi değgişsim
Türk Edebiyatının Dönemlere Ayrılmasında Kullanılan Ölçütler:
Din Degisikligi:
Edebiyatımızda asıl köklü degğisşiklik 10. yüzyıldan itibaren Iİslamiyet’in kabul edilmesiyle kendini göstermişstir. Başsta Karahanlı Devleti olmak üzere Gazneliler, Harzemşahlar ve Selçuklular bünyesinde yeni ve güçlü bir edebiyatın başsladıgğı görülür. Bu değgisşiklik sadece edebiyatla sınırlı kalmamışs; resim, minyatür, agğaç işslemeciligği ve mimaride de kendini göstermisştir. Hatta hat sanatı gibi yeni bir sanatın da başslangıcı olmuşstur.
XI. ve XII. yüzyıllarda Müslüman Araplar ve İIranlılarla iyi ilisşkiler kuran Müslüman Türkler, artık İIslam medeniyeti dairesinde yer alacaklardır. Edebi, kültürel ve siyasi alanlarda karşsılıklı etkileşsime ve İIslam’ı inanca bagğlı olarak yeni dünya görüsşünün ifadesi olan bir edebiyat başslamışstır. Bu edebiyat gelişserek Tanzimat dönemine kadar devam etmişstir.
Asya’nın ve Avrupa’nın çesşitli bölgelerinde basşlayıp gelisşen Türk edebiyatlarını birbirinden ayıran yalnızca sşekil degğildir, önemli bir faktör daha vardır ki, bu da edebi eserin asıl malzemesi olan dilde ortaya çıkmaktadır. Bu farklılıklara lehçe veya şsive farklılıgğı denir.
Lehçe ve Sive Farklılıkları
Bir dilin bilinemeyen bir dönemde ayrılan kollarına lehçe denir.
Bir dilin takip edilebilen tarihi seyri içinde ayrılan kollarına ise sşive denir.
Çagğdasş Türk edebiyatlarını; Azerbaycan Türk edebiyatı, Kırgızistan Türk edebiyatı, Kazak Türkleri edebiyatı, Özbekistan Türk edebiyatı sşeklinde birbirinden ayırırken kullanılan kıstas, bu edebiyatların farklı cogğrafyalarda olusşan değgişsik şsivelere ait olmalarıdır.
Kültür, bir milletin dil, din, duygu, düsşünce ve yasşayısş tarzındaki bütünlüktür. Bunlarda basşlayan degiğsişme, kültürel farklılasşmayı ortaya çıkarır. Türkler, İIslamiyet öncesinde atlı-göçebe hayat tarzını sürdürmekteydiler. Bu hayat tarzı, yerlesşik hayata geçisşle birlikte terk edilirken, ‘bozkır kültürü’ olarak adlandırdıgğımız bu kültür de yavasş yavasş terk edilmiştir. İIslamiyet’i kabul eden Türkler, bu dini inancın kabullerine ters düsşmeyen bazı geleneklerini de sürdürmüsşlerdir.
Uzun bir dönemde değgişsime ugğramayan Türk – Iİslam kültürü, etkisini edebi alanda da göstermişstir, İIslamiyet’in kabulünden Tanzimat dönemine kadarki Türk edebiyatında dini içerik her zaman agğırlıklı olmusştur. Tanzimat döneminde ise, edebi eserlerin sşeklinde ve içeriginde büyük degğisşmeler olmusştur.
Kültürel Degisim
10. yüzyıldan itibaren Acem ve Arap edebiyatlarının etkisiyle ve İIslami düşsünceye dayalı olarak basşlayıp daha sonra milli bir kimlik kazanan yazılı Türk edebiyatı, bu kez Batı medeniyetinin ve Fransız edebiyatının etkisiyle 1860 ′lı yıllardan sonra yavasş yavasş yeni bir çehreye bürünmüsş ve yeni bir kimlik arayısşına girmisştir.

Bütün bu degğisşmeler dikkate alınarak 1860 yılını esas kabul edip, bu tarihten sonra gelişsen edebiyatımız Batı Etkisinde Gelisşen Türk Edebiyatı olarak adlandırılmışstır.
9. ve 10. yüzyıllarda bazı Türk boylarının ayrı devletler kurup kendi yazı dillerini oluşsturmuşslardır. Farklı coğgrafyalarda ve değgisik kollar halinde gelisşen dilimizin bugün Azeri Türkçesi, Kırgız Türkçesi, Özbek Türkçesi, Türkiye Türkçesi ve Balkan Türkçesi gibi birçok sşivesi vardır.
Cografi Degisim
Edebi Dönemler ve Zihniyet..
Zihniyet:

Bir dönemdeki sosyal, siyasî, idarî, adlî, askerî, dinî güçlerin, sivil toplum örgütlerinin, ticarî hayatın, egğitim etkinliklerinin birlikte oluşsturdukları ortam ve bunların hiçbirine indirgenemeyen duygu, anlayısş ve zevk bütünüdür. Bir basşka deyisle zihniyet, bir toplumun ya da kültürün bireylerinin duyusş ve düsşünüsşteki birlikteligğidir.

Edebî metinler, hangi dönemde, nasıl bir ortamda yazılmışslarsa o dönemin ve ortamın etkilerini, dönemin zihniyetini yansıtırlar. Bir metinde, metnin yazıldığgı dönemin özellikleri metne sindirilmisş bir sşekilde yer alır. Bu özellikler metinle bütünlesşir. Bir metni incelerken metinden dönemin zihniyetine ait ipuçları tespit edilir. Bir toplumun bireyleri, o toplumun kültürüyle, gelenek ve görenekleriyle, degğer yargılarıyla yetisşir. Bu yetisşme sonucunda da bireyler, ortak bir zihniyete ulasşırlar. Böylece o toplumun bireyleri, olaylar ve durumlar karşısında benzer tepkiler ortaya koyarlar, benzer davranışlar sergilerler. Yazar ve şairlerin edebî metinlerinde, doğgal olarak bu zihniyetin yansıması da görülür.
Rümeysa USTA
KAYNAKÇA
http://www.edebiyatogretmeni.org/
http://www.turkceciler.com/
Full transcript