Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Elementet kimike ne trupin e njeriut

No description
by

Aldjon Makishti

on 17 May 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Elementet kimike ne trupin e njeriut

Balanca elektronike ne trupin e njeriut.• Elementet e grupit te IA jane shume te rendesishem ne dieten e njeriut, sepse ato formojne perberje, te cilat jane te pranishme ne organizem ne formen e tretesirave jonike. Te gjitha jonet mbajne ngarkesa elektrike keshtu ato jane tretesira elektrolitike mjaft te mira. Dy nga jonet me te rendesishme te cilat gjenden ne trupin e njeriut jane jonet K+ dhe jonet Na+.Te dy keto jone lehtesojne ndjeshem trasmetimin e impulsive nervore dhe kontrollojne sasine e ujit te mbajtur nga qelizat. Jonet Na gjenden kryesisht ne fluidet jashte qelizes ndersa jonet K gjendet ne fluidet Brenda qelizes. Gjithashtu anionet klorur jane te pranishme ne keto fluide per te balancuar ngarkesat elektrike te kationeve te Na dhe K. Perqendrimet jonormale elektrolitike ne serumet e gjakut mund te ndikojne ne shfaqjen e semundjeve te ndryshme. Jonet perqendrimet e te cilave mund te preken si rezultat I ndonje semundje te ndryshme jane: Na+, K+, Cl- dhe HCO3-.

19 elementet me te rendesishem ne organizmin e njeriut
Nga keta elemente, me te rendesishmit per organizmin e njeriut jane: kaliumi, nitrogjeni (azoti), fosfori, kalciumi, magneziumi, hekuri dhe sulfuri, nga te cilet ekzistenca e tre elementeve kalium, nitrogjen dhe fosfor jane mese te domosdoshme. Per t’u habitur eshte fakti se te gjithe keta elemente ne masa te percaktuara ndodhen ne trup dhe crregullimi i sasise se secilit prej tyre do te sillte moskoordinim midis pjeseve te trupit te njeriut, te cilat mund edhe te demtoheshin.

KIMIA NE JETEN E PERDITSHME
Rendesia biologjike e dia elementeve te grupit te pare dhe disa perdorime te rendesishme te tyre. Jonet Na+ dhe K+ bejne pjese ne perberjen e organizmit dhe te gjallesave dhe luajne nje rol shume te rendeishem ne to. Jonet Na nderhyjne ne rregullimin e trysnise osmotike ne bredesi te organizmit te njeriut dhe te kafsheve, me nje mekanizem qe rregullon perqendrim te pandryshueshem te joneve Na ne to. Nese perqendrimi i joneve Na rritet me shume, ne organizem shfaqet simptoma e etjes, gje qe sjell patjeter nevojen e futje se sasive te reja te ujit ne te per te ulur perqendrimin e joneve Na. Nese ne te kundert, perqendrimi i joneve Na eshte i ulet, uji i tepert eleminohet nga organizmi.
ROLI I ELEMENTEVE KIMIK NE ORGANIZMIN E NJERIUT
KALIUMI (K)
Ky element ze 0.4% te peshes se trupit. Eshte elementi me i bollshem ne qelize. Trupi permban rreth 250 miligrame kalium. Qeliza luan nje rol te rendesishem ne reagimet energjike, sintezen e proteinave, si dhe ne ruajtjen e ekuilibrit te acideve ne trup, ne punen e membranes, shtytjeve nervore, tkurrjen muskulore, ndihmon ne terheqjen e O2 dhe menjanon helmimet nga indet. Megjithese eshte e nevojshme ekzistenca e kaliumit ne regjimin ushqimor, informacioni lidhur me nevojen e sasise minimale te tij eshte i pakte. Por studimet shkencore tregojne se ushqimet bimore jane te pasura me kete element. Joni I Kaliumit eshte gjetur ne citoplazmen e qelizave.

KLORI (Cl)
Ze 0.2% te peshes se trupit. Acidi klorhidrik ne qeliza thithet nga uji. Ai eshte anion I rendesishem ne lengjet e trupit. Klori eshte pjese e ac. Klorhidrik I cili ndihmon ne tretjen e ushqimeve. Ai perfshihen ne punen e duhur te menbranes.

ALUMINI (AL)
Elementi perberes I argjilave. Emri alumin vjen nga fakti se ne kohet e vjetra, shpatet e aluminit perdoreshin si substabca per te ngulitur ngjyrat. Dikur mendohej se ishte metal I shtrenjte por sot ai eshte nje nga metalet me te perhapura ne natyre.

HEKURI (FE)
Eshte metali (element) me i bollshem i trupit dhe perben rreth 0.004 per qind te peshes trupore. Ne menyre te natyrshme, sasia e tij varion nga 3 ne 5 gr. Por edhe kjo eshte e ndryshueshme, sepse varet nga mosha, gjinia, madhesia, shendeti dhe sasia e rezervuar e tij ne trup. Ne te vertete, hekuri eshte nje lende me ngjyre gjaku qe transporton oksigjen te mjaftueshem per frymemarrje dhe gaz karbonik (dioksid karboni) nga qelizat ne mushkeri. Në trupin e njeriut ai merr pjesë me 0,008 % të masës, dhe gjendet kryesisht në gjak. Adoleshenteve u duhet shume hekur per te ndihmuar qelizat e reja muskulare te zhvilluara te thithin oksigjenin per energjine. Nje deficik I hekurit do te shkaktoje anemone, e cila con ne lodhje, konfuzion mendor dhe dobesi.

NATRIUMI (NA)
Ne trupin e njeriut pesha arrin deri ne 0,2%. Na eshte I rendesishem ne punen e nervave dhe te muskujve. . Eshte elementi me i bollshem ne likuidin (lengun) e jashtem te qelizave. Permbajtja e Na ne mishrat e fresket ka ndryshime ndermjet pjeses se siperme dhe te poshtme. Ne pergjithesi pjeset e fundit kane sasi me te madhe Na.

HYRJE
DISA ELEMENTE
PJESA 2 E ELEMENTEVE
Elementet kimike ne trupin e njeriut
AZOTI I LENGSHEM
Azoti i lëngshëm është azot
në gjendje të lëngshme në
një temperaturë shumë të ulët. Prodhohet në industri nëpërmjet distilimit të ajrit të lëngshëm. Azoti i lëngshëm është një lëng i qartë dhe pa ngjyrë, me dendësi prej 0,807 g/ml në pikën e tij të vlimit

POLONIUMI
Poloniumi është element' radioaktiv, bërthama e të cilit zbërthehet duke emetuar grimca -α.
Pasi rrezatimi –α është i dëmshëm për organizmin e njeriut, poloniumi është shumë i rrezikshëm. Poloniumi në natyrë paraqitet në minerale të uranit, por në sasi të vogla

Fluori dhe prishja e dhembeve
Ne qofte se jonet e fluorit jane
te pranishme ne peshtyme, fomohet nje sasi e re, fluorapatiti.• 5Ca2+ + 3PO43- + F- = Ca5(PO4)3F. Fluori eshte nje microelement qe gjendet ne shume inde te organizmit por kryesisht ne kocka dhe dhembe. Bashke me Ca, P dhe vitaminat Fluori luan nje rol te rendesishem ne formimin e zmalti dhe dhembeve dhe I reziston infeksioneve.

AZOTI (N)
Organizmi yne
permban sasi te medha azoti, i cili luan nje rol kryesor ne strukturen e proteinave. Kap peshen prej 3,2% ne trup. Azoti eshte perberes I proteinave, acideve berthamore etj. Azoti ne gjendje gazi gjendet ne mushkeri, nga qe ky element merret nga frymemarrja.

ZINKU (ZN)
Zinku eshte sume I rendesishem
per rritjen dhe pjekurine sexual gjate pubertetit. Ai ndihmon ne forcimin e kockes dhe frenon demtimin e saj. Marrja e kufizuar e zinkut nepermjet ushqimeve mund te ndikoje negativisht ne rritjen fizike dhe ne karakteristikat sexual dytesore. Nga sasia e Zn qe gjendet ne gjak me I perqendruar eshte ne rruazat e bardha. Eshte nje element shume I domosdoshem per rritjen normale dhe ka rol ne veprimin e tij si koenzime.

FOSFORI (P)
Perben 1% te peshes se trupit.
Luan nje rol kryesor ne organizmin e njeriut, kryesisht ne procesin e marrjes apo te clirimit te energjive te organizmit. Fosfor ka ne berthamat e seciles qelize. Ai eshte pjese e acideve berthamore, perberes energjetik dhe zbutes. I bashkohet kockave, duke u lidhur me elemente te tjere si hekuri, potasi, natruimi, magnezi dhe kalciumi. Ai eshte I rendesishem per riprodhim, rritjen e muskujve dhe furnizon nervat me lende ushqimore. Shumicen e P njeriu e merr ne kombinime organike. E permbajne ne rradhe te pare: mishi, peshku, vezet, arrat dhe ne disa perime si dhe mielli, brumerat dhe buka.

KALCIUMI (CA)
Eshte nje element mineral qe
perben 1.5 deri ne 2 per qind te peshes se trupit te personat e rritur. Nga kjo sasi, 99 per qind e kalciumit gjendet ne kocka dhe te dhembet. Marrja e mjaftueshme e Kalciumit eshte e domosdoshme per rritjen e kockave. Marrja jo e mjaftueshme e tij gjate adoleshences dhe rinise e ve individin ne rrezik per zhvillimin e osteporozes ne jeten e mevonshme. Thithja e kriperave te Ca nga zorret ndikohet nga shume faktore, e sidomos nga kimizimi I stomakut. Sa me e shkrishme te jete nje kripe Ca aq me lehte thithet. Gruas gjate barres, sidomos muajit te 3-te, duhet ti shtohen ushqimet me Ca.

MAGNEZI MG
Ne momentet e lindjes,
ne trupin e njeriut ndodhet 0.5 gr, ndersa ne moshe te rritur ne trup ai ka nje sasi 21-28 gr, ku 50-60% ndodhet ne kocka dhe roli kryesor i tij eshte ne qelizat nervore per te lehtesuar funksionimin e tyre. Magnezi gjendet me shumice ne ujerat e Detit te Vdekur, si dhe ne ujera oqeanesh. ``Pa magnez nuk ka klorofil dhe pa klorofil nuk ka jete``

SQUFURI (S)
Perben 0.25% te peshes trupore te
njeriut dhe ndodhet ne cdo qelize te trupit te njeriut. Me teper ndodhet ne floke, lekure dhe thonj. Sulfuri vepron si nje element antihelmues, duke u perzier me perberesit helmues dhe i shnderron ata ne te pademshem apo i eliminon plotesisht. Eshte perberes I shume aminoacdeve dhe proteinave.

BAKRI (CU)
Njihet si pjesa me e rendesishme e
shume enzimave. Luan nje rol mjaft te rendesishem ne pengimin e pakesimit te sasise se gjakut ne trup. Femijet kane nevoje jetike per kete perberes, i cili ndodhet ne sasi te konsiderueshme te produkti i qumeshtit.

KARBONI (C)
Ne trupin e njeriut karboni peshon 18,6%
. Karbon ka secila molekule e trupit. Karboni gelltite me ushqimin dhe del nga frymemarrja si perberes I ajrit. Gjendet ne mushkeri si mbeturine e frymemarrjes, dioksid karboni.

HELIUMI
Gazi helium shërben në shumë fusha si spitalet apo fabrikat me shkrirje. Ky lloj gazi nuk është i dukshëm por analizat klinike me rezonancë manjetike nuk mund të bëhen pa të. Ky element kimik nuk ka erë apo shije, ndërsa ushtria e përdor për ndërtimin e raketave. Ai nuk kërkohet në vendet ku gjendet gazi natyror. Por si për ironi, nëse në Tokë heliumi është shumë i rrallë, në Univers është elementi i dytë kimik më i përhapur pas hidrogjenit. 41 % e Diellit është e përbërë nga heliumi.

PUNUAN :GRASJELA QYLI
:ORNELA MADANI
:ELIS TAKAJ
:ALDJON MAKISHTI
PROJEKT
LENDA :KIMI
TEMA : ELEMENTET KIMIKE NE TRUPIN E NJERIUT
GJIMNAZI:ISMAIL QEMALI
DT.19.05.2016
KURIOZITETE
NAPOLEON BONAPARTI
Napoleon BonapartiVdekja: 1821Dëshira e fundit: Që flokët e tij të priteshin dhe t’u ndaheshin miqveNë një rastësi të çuditshme, analizat e fundit të disa prej fijeve të flokut që janë ruajtur nga miqtë e tij, u zbulua se përmbanin sasi të madhe arseniku. Simptomat e tij para vdekjes ngjajnë me helmimin nga arseniku. Ekzistojnë spekulime se muret e dhomës së Bonapartit përmbanin arsenitk (jo e pazakonshme në atë kohë) dhe se ishte pikërisht ambienti që e vrau, por të tjerë thonë se ai u helmua pak nga pak nga anglezët.
Vladimir Lenin

Themeluesi i komunizmit rus, Vladimir Lenin ka vdekur pasi u helmua nga pasuesi i tij politik, Josef Stalin. Kjo thuhet në një teori të historianit, Lev Lurie. Sipas këtij historiani kur Lenini po vuante nga disa sëmundje, Stalini ia shkurtojë rrugën për në botën tjetër. Por ende nuk eshte zbuluar helmi. “Gjëja më e bukur është se truri i Leninit ende ruhet në Moskë, kështu që mund ta investigojmë këtë çështje”, shprehet historiani. Lenini në vitin 1921, harrojë shumicën e fjalëve dhe iu desh të mësonte shqiptimin dhe shkrimin e tyre me dorën e majtë . Më vonë ai mbeti i paralizuar në një krah dhe nuk ishte në gjendje të fliste. Nga autopsia u zbulua enët e gjakut në tru i kishte shumë të ngurtësuara. Te gjitha keto mbeten nje mister per shkencetaret te cilet i jane ven epunes te zbulojne elementin.Por mendohet se si cdo burre te madh shteti edhe ate e kane helmuar me nje substansce teper te me veprim progresiv dhe vdekjeprures si arseniku ose antimoni
CFAR NDODH NE MUNGESE TE KETYRE ELEMENTEVE
HIDROGJENI
Hidrogjeni perben nje rrezik per njerzit,si nje shperthyes i fuqishem dhe krijimit te zjarrit(ai eshte i padukshem) kur bashkohet me ajrin,e deri ne asfiksimi ne formen e tij pa oksigjen.
AZOTI
Clirimi i menjehershem i azotit shkakton zhvendosjen e oksigjenit,duke shkaktuar asfiksim.Kur azoti thithet ne trysni te larte,me shume se rreth 4 bar ,vepron si anestetik duke shkaktuar narkoze azotike.Kjo ndodh zakonisht te zhytesit ne thellesi prej rreth 30 m.
Perberjet organike te fosforit formojne nje klase te gjere materialesh te dobishme per jeten, por disa prej tyre jane teper toksike. Fluorofosfatet jane nder neurotoksinat me te forte te njohur. Nje game e gjere perberjesh organike me permbajtje fosfori perdoren si persticide, gje qe shkaktojne deme ne te mbjella nese perdoren ne sasi te medha.
Fosfori i bardhe perben nje rrezikshmeri te veçante, sepse ai ndizet nen veprimin e ajrit. Gjithashtu helmimi kronik i fosforit te bardhe çon ne probleme kronike te nofulles, si fryrje te mishrave dhe dhimbje te dhembeve.
KALCIUMI
KALCIUMI
Kalciumi eshte nje element shume i rendesishem ne organizmin dhe mungesa e tij shkakton semundje tek ne.Osteroporoza eshte nje nder to ,ajo eshte semundje metabolike e kockave qe shoqerohet m humbjen progresive te mases kockore,çregullime mitroarkitektures kockore,rritjen e fragjilitietit dhe mundesine e frakturave spontane.Kjo semundje zakonishte eshte me e dendur tek mosha e trete.
HEKURI
Mungesa e hekurit ne organizmin tone shkaktone semundje te cilat lidhen kryesishte me gjaku duke qene se Fe eshte e pranishme ne hemoglobinen.Pakesimi i hemoglobines shkakton semundjen e anemis.Kjo lloj anemie është më e shprehur te femrat të cilat pinë duhan, hanë ushqim të paktë me hekur dhe kanë periudha të ashpra menstruale. Po ashtu kjo është një sëmundje që shfaqet shpesh edhe te vegjetarianët,Gjithashtu mungesa e hekurit mund të shkaktojë:ndjenjë djegieje në gjuhë,thatësi në gojë dhe fyt,dhimbje në këndet e gojës,ndjenjë e ndryshuar e prekjes,thonj të brishtë, në formë të lugës me vija vertikale dhe uri e pangopur për ushqime të caktuar a,flokë të brishta,përtypje e vështirësuar.
JODI
Megjithese % e Jodit ne trupin
tone eshte shume ee vogel rendesia e tij nuk eshte e tille.Mungesa e tij shkakton semundje nje nder to eshte gusha sic njihet nga populli.Gjendra tiroite eshte shume e vogel ajo ndodhet ne pjesen perpara qafes.Mungesa e jodit e ben ate te mos punoj normalishte ndaj ajo ne keto kushte vazhdon te rritet per te kerkuar Jod.Nje tjeter semumdje qe shkaktohet nga mungesa e Jodit eshte kretinizmi nje nga format me serioze te demtimeve te trurit ose ne gjuhen e perditshme e quajme prapambetje mendore.

Ne trupin e njeriut, perveç ujit, ndodhen edhe shume lende te tjera. Nje njeri me trup normal permban aq yndyre sa per te prodhuar shtate kallepe sapuni, sheqer aq sa per te mbushur nje kavanoz, kripe sa per te mbushur gjashte kripore, karbon sa per te prodhuar 9000 lapsa plumbi,fosfor sa per te prodhuar 2200 fije shkrepese, hekur sa per te bere nje gozhde 25 mm, nje luge squfur dhe 30 gram metale te tjera.
Full transcript