Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

2 A H4 Pruiken en revoluties

2 A Hoofdstuk 4
by

Rients Anne de Vries

on 25 January 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of 2 A H4 Pruiken en revoluties

1
2
3
4
5
Hoofdstuk 4
De pruikentijd
A De standenmaatschappij
Nederland in verval
Economische bloei in Frankrijk
De Franse standenmaatschappij
17e Eeuw : Nederland is het rijkste land van Europa
18e Eeuw : NL. raakt in verval
- geen overheersende positie in de handel
- verval in de nijverheid
- werkloosheid en armoe in de Hollandse steden.
Nog steeds rijkdom bij bankiers en regentenfamilies.
18e Eeuw : de pruikentijd.
De pruik als statussymbool voor de rijken.
Groot-Brittannie vanaf 1700.
Engeland en Schotland werden machtig op zee en in de economie.
Frankrijk in de 18e eeuw.
- Fr. was een landbouwstedelijke samenleving.
- Bloei in handel en nijverheid rond Parijs :
. bedrijven in textiel en wapens;
. luxe artikelen zols behangpapier en tapijten;
. schepen uit Amerika met koffie, tabak, suiker en katoen.

Frankrijk in de 18e eeuw.
Armoe op het platteland bij de boeren.
85% van de Fransen woonde op het land.
Lokale edelen onderdrukten de boeren met hun herendiensten.
Frankrijk had in de 18e eeuw een standenmaatschappij
1e stand:
De geestelijkheid
2e stand :
de adel
3e stand :
boeren en burgers
Grote verschillen in de 3e stand.
- Op het platteland : arme boeren en arbeiders
- In de steden: fabrikanten, kooplieden, winkeliers,
ambachtslieden.
Zij hadden meer geleerd en meer geld.
De drie standen 3 min
Voorrechten van de 1e en 2e stand
- hoge rangen in leger en ambtenarij
alleen voor de adel.
- Heerlijke rechten op het platte land.
- Eigen rechtspraak.
- Geen belastingen.
De koning
- absolute macht.
- Hij besliste over oorlog en vrede.
- Hij ontving belasting van de 3e stand
tot 70% van hun inkomen.
4.1B
B De verlichting
Gebruik je verstand
Immael Kant
filosoof
'Durf te leven !
Heb moed uw verstand te gebruiken !
Geloof niet zomaar wat de kerk, de vorst of de edelen zeggen. '
Verlichte politieke
denkbeelden
Boeken en genootschappen
Verlichting
: met het verstand (rede of ratio) kan de mens alles begrijpen
en verklaren.
Door het verstand te gebruiken zou het leven beter worden.
het gebruik van het verstand zorgde voor een bloei van wetenschappelijke ontdekkingen en uitvindingen.
Revolutie in Amerika
A Kolonies in opstand
Onvrede in de
Britse kolonien
Democratische revolutie
4.2 A
B De Verenigde Staten van Amerika
De onafhankelijkheidsverklaring
Eerste democratische grondwet
4.2 B
Revolutie in Frankrijk
A Een onhoudbare toestand
een lege schatkist
Frankrijk wordt een
constitutionele monarchie
4.3 A
B Van koninkrijk tot republiek
4.3 B
4.4A
Revolutie in Nederland
A Het volk komt in opstand
Aan het volk van Nederland
De patriottenopstand
4.4B
B De Bataafse Republiek
De Bataafse Revolutie
Nederland wordt een eenheidsstaat
Nog meer veranderingen
4.5 A
A Europa onder Napoleon
De Franse vechtmachine
Napoleon brengt vrede
Dictator en keizer
De Russische veldtocht
1813 : De slag bij Leipzig
4.5 B
NAPOLEON
PRUIKEN EN REVOLUTIES
<iframe src="http://www.schooltv.nl/beeldbank/embedded.jsp?clip=20080906_eiseeisinga01" width="350" height="198" marginheight="0" marginwidth="0" frameborder="0" scrolling="no"></iframe>
Het planetarium van
Eise Eisinga 4 min.
Godsdienst : geen fanatisme maar tolerantie .

Deisme : God heeft de wereld geschapen, maar zich er niet meer mee bemoeid.
De geschapen wereld liep vanzelf, zoals een klok .

Rampen zijn logisch te verklaren. Er is geen sprak van een goddelijke straf.

Atheisme : God bestaat niet.
Voltaire :
God als klokkenmaker
De logische wetten van de natuur
werken als de raderen van een klok.
Absolute vorsten beweerden dat God hen de macht gaf.
Verlichte denkers, zoals John Locke, zeiden :
- het volk heeft de macht.
- Om te kunnen regeren gaf het volk de koning tijdelijk de macht.
- Een slechte koning mocht door het volk worden afgezet.
John Locke
Montesquieu
Volgens Montequieu bestaat de macht
van de staat uit 3 onderdelen
- de wetgevende macht : het parlement
die wetten maakt
- de uitvoerende macht : de regering
die wetten uitvoert
- de rechterlijke macht : onafhankelijke rechters
die de controleren op naleving van de wetten
Rousseau
Een volksvertegenwoordiging
moet zorgen voor de wil van het volk.
Iedereen, ook de koning, houdt zich aan de wet .
Alle burgers zijn gelijk voor de wet.
<iframe src="http://www.schooltv.nl/beeldbank/embedded.jsp?clip=20101104_rechtsstaat01" width="350" height="198" marginheight="0" marginwidth="0" frameborder="0" scrolling="no"></iframe>
1.11 min.
Mensenrechten : - gelijke rechten voor iedereen
- vrijheid van godsdienst
- vrijheid van meningsuiting.
Encyclopedie : het verzamelen van alle kennis om
onwetendheid en de ellende in de wereld
te bestrijden.
Genootschappen :
bijeenkomsten om kennis op te doen via wetenschappers en filosofen.
De wil van de burgers :
- afschaffen van de standenmaatschappij
- vrijheid van meningsuiting
- vrijheid van godsdienst
- een regering gekozen door het volk (democratie)
Rousseau :

grondlegger van het onderwijs
Onderzoek de dingen d.m.v.
studie en gezond verstand.
18e Eeuw : snelle groei bevolking van de Britse kolonies:
1700 : 250.000 inwoners 1775 : 2.5 miljoen
Ze woonden vooral aan de oostkust.
Ze waren emigranten uit West Europa en slaven uit Afrika.
De inwoners voelden zich als Amerikanen, maar ze waren Britse onderdanen.
1763 : kolonisten woedend.
Einde van een lange oorlog tussen Engeland en Frankrijk.
De oorlog kostte veel geld. De Britse regering wil extra belasting,
ook van de kolonisten in Amerika.
Die werden woedend en eisten stemrecht
1773 : de Boston Thea Party
Blanke mannen, verkleed als indianen, smeten de hele lading thee overboord van schepen die naar Engeland zouden varen.
Ze protesteerden tegen de wet dat er belasting op thee kwam.
Continentaal Congres
Alle 13 kolonies besloten samen te werken
tegen Groot-Brittannie, die met harde strafmaatregelen kwam.
4 juli, 1776 : de 13 kolonies tekenden de onafhankelijkheidsverklaring.
Daarmee braken ze volledig met Groot-Brittannie.
De verklaring stond vol met politieke idealen van de Verlichting ;
vrijheid
: alle mensen hebben dezelfde rechten :
vrijheid en het nastreven van geluk
gelijkheid
: alle mensen zijn gelijk voor de wet
broederschap
: een regering die zich niet aan deze rechten houdt
mag door het volk afgezet worden.
1783 De Verenigde Staten is onafhankelijk
Groot-Brittannie erkende de onafhankelijkheid van de nieuwe staat van 13 voormalige kolonies.
Deze werden gedekoloniseerd.
1775 : Amerikaanse revolutie
Dit werd de eerste democratische revolutie in de geschiedenis.
Amerikaanse vrijwilligers vochten tegen het Britse leger.
<iframe src="http://www.schooltv.nl/beeldbank/embedded.jsp?clip=20101104_democratie01" width="350" height="198" marginheight="0" marginwidth="0" frameborder="0" scrolling="no"></iframe>
Scheiding van 3 machten 3.15 min.
De founding fathers : oprichters van de V.S.
De founding fathers bepaalden hoe de staat eruit moest zien.
- De 13 kolonies kregen een centrale regering, die beslist
over oorlog en vrede en over de buitenlandse politiek.
- De 13 staten afzonderlijk beslisten over andere zaken, zoals
het strafrecht en de doodstraf.
- In de grondwet werd de staatsvorm vastgelegd, evenals de
driemachten leer.
Driemachtenleer (trias politica) :
1. het parlement (congres) maakt wetten
2. de ministers (president) voert wetten uit
3. de rechters controleren de naleving van de wetten
Congres in Amerika
President in Amerika
Rechters in Amerika
De bevolking kiest het congres en de president.
De grondrechten van de burgers (Bill of rights : vrijheid van mening, pers en godsdienst)
werden vastgelegd in de grondwet.
GRONDWET : daarin werd de staatsvorm vastgelegd :
de trias politica en de grondrechten.
Het Franse volk haat koningin Marie Antoinette
om haar enorme uitgaven aan feesten, kleren en kapsels.
De slaapkamer van Marie Antoinette
3e stand
1e stand
2e stand
1788 Staten-Generaal bijeen
De staatskas is leeg door te veel uitgaven.
In de Staten-Generaal zitten de 3 standen.
Daar wil de koning meer belasting eisen.
De 1e en 2e stand moeten ook belasting betalen.
Zijn absolute macht raakt hij kwijt, omdat hij de
Staten-Generaal nodig heeft.
Door de invloed van de Verlichting was het volk zich bewust geworden van de onredelijkheid van de standenmaatschappij:
- te hoge belastingen voor de boeren
- te veel verplichtingen aan de adel
- te hoge voedselprijzen door de indirecte belastingen
- hongersnood bij veel mensen.
Ontevredenheid bij het volk
De Staten-Generaal
1789 : De Staten-Generaal komt bijeen en moet
stemmen over de verhoging van de belastingen.
De 1e en 2e stand hebben elk 300 stemmen.
Zij willen
per stand
stemmen (2 tegen 1).
De 3e stand heeft 600 stemmen.
Zij willen stemmen
per stem
( 600 tegen 2x300)
1e stand
Koning
Juni 1789
: Er komt geen oplossing in de Staten-
Generaal.
Daarom vergadert de 3e stand apart in een ander gebouw : de kaatsbaan. Ze noemen het de
Nationale Vergadering
. De 3e stand eist een
nieuwe grondwet
en
minder macht van de koning
.
Juni 1789 : Nationale vergadering in de kaatsbaan
Koning Lodewijk XVI liet zijn leger oprukken.
Een woedende menigte bestormde de Bastille,
een oude staatsgevangenis. De Franse revolutie begon.
In heel Frankrijk kwamen de boeren in opstand.
- opheffen van de adellijke voorrechten
- kloosters en kastelen werden in brand gestoken
- edelen en geestelijken werden vermoord.
De Nationale Vergadering schreef een
"Verklaring van de rechten van de mens "
uit :
- alle mensen zijn vrij en hebben gelijke rechten
- het volk kiest een eigen regering (democratie)
- het parlement (vertegenwoordigers van het volk)
maakt namens het volk de wetten
- de regering voert de wetten uit.
14 Juli 1789 : Franse Revolutie
juni 1789 Eed op de kaatsbaan
Lodewijk XVI
1791 : in Frankrijk een constitutionele monarchie
- De koning werd opgepakt
- de grondwet was klaar
- de wetgevende macht in handen van de
volksvertegenwoordiging
- volksvertegenwoordiging gekozen door het
volk
- de koning voert de wetten uit.
De drie standen 3 min
Koning
3e stand
2e stand
koningin Marie-Antoinette
De executie van de koning
1792 : Frankrijk in oorlog tegen Oostenrijk en
Pruisen.
Deze landen wilden de Franse revolutie stoppen.
Het volk werd woedend door de Pruisische inval.
1792 : Het parlement eist nieuwe regels :
- algemeen kiesrecht voor mannen
- afschaffing van de monarchie
Frankrijk wordt een republiek.
1793 : Lodewijk XVI stierf onder de guillotine
wegens landverraad.
het lijk
het hoofd
Lodewijk XVI vermoord
Later werd ook zijn vrouw
Marie Antoinette
vermoord onder de valbijl
Terreur
1793 : Frankrijk raakte ook in oorlog met Engeland, Nederland en Spanje.
De radicale revolutionairen grepen de macht.
Hun leider, Robespierre. begon een terreur :
- alle vijanden van de revolutie kwamen onder de guillotine.
- Marie Antoinette werd op een strontkar naar de guillotine vervoerd.
1794 : Einde van de terreur. Het volk is het geweld moe.
De terreur van Robespierre heeft 40.000 mensen
onder de guillotine vermoord. Ook Robespierre eindigde
zijn leven onder de guillotine.
Napoleon
1799 : Napoleon maakte met een staatsgreep
een einde aan de Franse Revolutie.
Het volk was blij, want het snakte naar vrede.
Filmpje over het verloop
van de Franse Revolutie
1.30 min.
Joan Derk
van der
Capellen
beeld in het
centrum van
Zwolle
1781 : verspreiding van het pamflet
'Aan het volk van Nederland'
"Burgers . . . wapent u en kom in opstand tegen prins Willem V.
Hij is heerszuchtig en houdt het volk onder de duim."
De Batavieren in opstand tegen de Romeinen
Van der Capellen schreef :
"Jullie, burgers zijn de ware eigenaren van het land.
Kies zelf een regering. Kom in opstand en neem als voorbeeld de Batavieren"
18e eeuw : Koffiehuis waar gelezen werd
De patriottenbeweging
Het pamflet werd veel gelezen en erkend door het volk.
Het werd het startsein voor een politieke verandering :
de patriottenbeweging (patriot = liefde voor het vaderland.
Eind 18e eeuw : het volk was ontevreden :
- de economie was in verval
- De Nederlandse vloot verloor al 3 x een oorlog
tegen Engeland. Dat werd beleefd als de
achteruitgang van het vaderland.
regenten
stadhouder Willem V
Die achteruitgang van het land was volgens het volk de schuld van Willem V en zijn regenten.
Die vormden een gesloten kliek; een oligarchie.
Zij verdeelden onderling de bestuurs baantjes en zij verrijkten zich.
Vrijkorpsen
De patriotten organiseerden zich in societeiten en vrijkorpsen.
Daar wilden ze de ideeen van de Amerikaanse en Franse revolutie overnemen .
In veel steden kwamen ze zelf in het bestuur, zoals in Den Haag,
(de residentie van stadhouder Willem V.)

vrijkorpsen zijn kleine
legers van burgers
in een stad.
Duizenden vluchtten naar Frankrijk .
Daar vormden ze een Bataafse legioen
om Nederland te bevrijden van de
stadhouder en zijn regentenkliek.
1785 : Willem V vertrekt uit Den Haag.
De stadhouder gaat in Nijmegen wonen
om daar het land te regeren.
1787 : Een Pruisisch leger helpt hem om het land
te zuiveren van de patriotten.
kasteel Valkenhof in Nijmegen
waar Willem V gaat wonen.

1795 : de Bataafse revolutie
Franse troepen en het Bataafse legioen trokken over de bevroren rivieren naar Gelderland en Holland.
Nederland werd de Bataafse republiek genoemd.
1795 : De Bataafse republiek
- revolutionairen namen in de steden de macht over van de regenten
- stadhouder Willem V vluchtte naar Engeland
- de verklaring van de rechten van de mens werd afgekondigd
- scheiding van kerk en staat
-afschaffing van de voorrechten van de gereformeerde kerk
- een Nationale Vergadering i.p.v. de Staten-Generaal, gekozen
met algemeen kiesrecht.
Willem V vlucht naar Engeland
Den HAAG
regeringsstad
1798 : de eerste grondwet
De gekozen volksvertegenwoordiging (parlement)
stelde een grondwet vast :
- Nederland kreeg een centrale regering
- de regering bestond uit ministers en ambtenaren
- er kwamen rijksbelastingen
- er kwam een rijkswaterstaat
- er kam een nationale postdienst
- er kwamen openbare scholen.
1795 - 1813 : de Franse tijd
Nieuwe politieke maatregelen kwamen in de
Franse tijd en bleven daarna bestaan.
Bataafse Republiek in 1798
1795 - 1813 : Franse troepen bleven in Nederland.
Daardoor nam Frankrijk (Napoleon) veel besluiten in Nederland.
Lodewijk Napoleon
Napoleon
koning Willem I
Napoleon hief de Bataafse Republiek op.

1806 - 1810 : NL. werd een koninkrijk

met zijn broer, Lodewijk Napoleon, als koning.
1810 - 1812 Napoleon maakte NL. tot een deel van Frankrijk :
- nationale wetboeken werden ingevoerd
(burgerwetboek + wetboek van strafrecht)
- gezinshoofden moesten een familienaam registreren
- het decimale stelsel werd ingevoerd.
1812 : Napoleon werd gevangen genomen.
1813 : De zoon van stadhouder Willem V
werd de nieuwe
koning Willem I
1810 - 1812
Nederland een deel
van Frankrijk.
<iframe src="http://www.schooltv.nl/beeldbank/embedded.jsp?clip=20050127_fransetijd01" width="350" height="198" marginheight="0" marginwidth="0" frameborder="0" scrolling="no"></iframe>
1795 - 1813 De Franse tijd
2.04 min.
Stadhouder Willem V
belastinggeld
appeltjes van oranje
De patriotten vonden hem een slappe regeerder, die
in weelde leefde en droomde over zwangere vrouwen.
1793 : Napoleon viel Belgie, NL. en delen van Duitsland aan.
1796 : Napoleon verovert noord Italie en vestigde er
republieken, net als de Bataafse republiek.
1798 : Napoleon verovert Egypte met als doel om de
handel van Engeland te treffen.
1799 : Napoleon keer terug naar Frankrijk, omdat het land
werd aangevallen. Bovendien wil hij zelf gaan regeren.
Frankrijk had een sterk leger door generaal Napoleon en door de invoering van de dienstplicht. De Fransen wilden sterven voor hun vaderland en voor hun idealen.
1799 : Napoleon gaat regeren
Een coalitie van Rusland, Oostenrijk en Groot-Brittannie valt Frankrijk aan.
Napoleon verslaat het coalitie leger
en hij zette de regering van Frankrijk af.
1804 : Napoleon kroont zichzelf tot keizer
Napoleon was een dictator maar deed alsof hij via een referendum (volkstelling) gekozen was door het volk.
Met een geheime dienst drukte hij alle verzet de kop in.
De pers gebruikte hij als propaganda.
1804 : Napoleon kroont zichzelf tot keizer.
Zijn verlichte hervormingen waren :
- de Code Civil (alle wetten in 1 burgerlijk wetboek)
- 1 wetboek van strafrecht
- hervorming van het onderwijs.
Zo werden alle mensen gelijk voor de wet en
zo kon iedere Fransman zich ontwikkelen.
1805 : Napoleon versloeg Oostenrijk en Pruisen.
1810 : Bijna heel Europa was veroverd.
Overal werd de standenstaat afgeschaft.
Er kwam gelijkheid voor de wet en godsdienstvrijheid.
Heerser over Europa
<iframe src="http://www.schooltv.nl/beeldbank/embedded.jsp?clip=20070918_napoleon01" width="350" height="198" marginheight="0" marginwidth="0" frameborder="0" scrolling="no"></iframe>
Napoleon : generaal in het Franse leger
2 min.
1747 : een rumoerig jaar
2.07 min.
<iframe src="http://www.schooltv.nl/beeldbank/embedded.jsp?clip=20050614_pruikentijd01" width="350" height="198" marginheight="0" marginwidth="0" frameborder="0" scrolling="no"></iframe>
B Ondergang van Napoleon
1812 : Napoleon trok naar Rusland met een half miljoen soldaten.
Rusland paste de tactiek van de verschroeide aarde toe.
Toen Napoleon de afgebrande stad Moskou bereikte begon de
strenge winter.
Napoleon moest terug . Honderdduizenden soldaten stierven door honger, uitputting en bevriezing.
De rest werd vernietigd door het Russische leger, die steeds van achter aanviel.
1813 : Napoleon kwam in Parijs en verzamelde een nieuw leger.
Bij Leipzig vocht hij tegen een coalitie leger van zijn vijanden en verloor.
1814 : Parijs werd bezet door het coalitie leger (de geallieerden).
napoleon werd verbannen naar het eiland Elba, maar ontsnapte.
1815 : Napoleon definitief verslagen bij Waterloo.
Hij werd verbannen naar Sint Helena.
1821 : Napoleon stierf op het eiland Sint Helena.
Napoleon
<iframe src="http://www.schooltv.nl/beeldbank/embedded.jsp?clip=20031127_napoleon01" width="350" height="198" marginheight="0" marginwidth="0" frameborder="0" scrolling="no"></iframe>
Wie is Napoleon ?
2.21 min.
Afschaffing van de slavernij
A De handel in slaven
mensen als bezit
Voorstanders
Tegenstanders (abolitionisten)
Slavenhandel van de 16e tot de 19e eeuw
Europese handelaren brachten miljoenen slaven van
Afrika naar Amerika.
Ze moesten werken op suiker-, tabak- en katoenplantages.
Nederlanders brachten de slaven naar Suriname.
De slaven werden op de markt als vee gekeurd.
De kopers behandelden de slaven als dieren.
Slavernij bestond in alle tijden en in alle delen van de wereld.
18e eeuw : de slavernij kwam in West-Europa ter discussie
door de Verlichting.
Voorstanders beriepen zich op de bijbel :
discipline breng je niet bij met woorden,
maar met daden, zoals tucht en stokslagen.
Andere voorstanders vonden
- dat zwarten een minderwaardig volk was; de blanken waren een superieur ras.
- Zwarte slavernij bestond al heel lang in Afrika, dus dat was normaal.
- Goede slavenarbeid was onmisbaar voor de plantages.
Argumenten tegen de slavernij :
- slavernij is strijdig met naastenliefde,
zoals in de bijbel staat
- De abolitionisten beriepen zich op het
ideaal van de Verlichting :
het grondrecht van ieder mens is, dat
ieder mens van nature gelijk is.
Slaven op onze plantages
2.40 min.
Handel in slaven 1.40 min
<iframe src="http://www.schooltv.nl/beeldbank/embedded.jsp?clip=20051221_slavernij01" width="350" height="198" marginheight="0" marginwidth="0" frameborder="0" scrolling="no"></iframe>
<iframe src="http://www.schooltv.nl/beeldbank/embedded.jsp?clip=20051221_slavernij02" width="350" height="198" marginheight="0" marginwidth="0" frameborder="0" scrolling="no"></iframe>
Slavernij monument: Oosterpark in Amsterdam
B Afschaffing in stappen
Groot-Brittannie koploper
<iframe src="http://www.schooltv.nl/beeldbank/embedded.jsp?clip=20050127_handelinslaven03" width="350" height="198" marginheight="0" marginwidth="0" frameborder="0" scrolling="no"></iframe>
Afschaffing Slavenhandel
1.40 min.
1833 : Groot-Brittannie verbood de slavernij in het hele Britse rijk.
De V.S.: de noordelijke staten waren veel fabrieken en steden.
Daar waren geen slaven; daar wilde men de slavernij afschaffen.
Vooral na het verschijnen van
'De negerhut van oom Tom
' in 1852.
In het zuiden van Amerika waren veel plantages met negerslaven. De blanken wilden daar geen afschaffing van de slavernij.
1861 - 1865 : Burgeroorlog tussen het noorden en het zuiden van Amerika
om de slavernij kwestie. De noordelijke staten wonnen en de
slavernij werd afgeschaft.
NL. in 1863 : voor de Nederlandse wet werd de slavernij verboden, ondanks de
tegenstand van de planters in Suriname.
6
4.6 A
4.6 B
4.1 A
Full transcript