Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

ЗАХ ЗЭЭЛИЙН СУДАЛГАА

No description
by

Enkhbayr Bavuudorj

on 9 December 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of ЗАХ ЗЭЭЛИЙН СУДАЛГАА

ЦАЙРЫН
ЗАХ ЗЭЭЛИЙН СУДАЛГАА
Б.Энхбаяр
Б.Чанцалдулам
А.Номинчимэг
Ангилал
2608- Цайрын хүдэр болон баяжмал
260800- Цайрын хүдэр болон баяжмал
2617- Хүдэр болон баяжмалууд
262011- Үнс , хатуу техникийн цайрын үлдэгдэл агуулсан
262019- Ихэнхидээ Үнс , хатуу техникийн цайрын үлдэгдэл агуулсан
2817 - Цайрын оксид, цайрын пероксид
281700- Цайрын оксид, цайрын пероксид
282736- Цайрын хлорид
283020- Цайрын сульфид
2833260- Цайрын сульфат
284120 - Цайрын хромат эсвэл тугалга

Цайр гэж юу вэ?
Цайрын үүсэл
Цайраар хамгийн анх Ромчууд гуулин эдлэл хийсэн гэж үздэг.
1374 онд , цайр нь Энэтхэгт шинэ металл болон нээгдсэн ба, тухайн үедээ нээгдээд буй 8 дахь метал байжээ.
Цайр металл нь гуулин эдлэл хийх мөн, цайрын оксид нь эмчилгээний зорилгоор ашиглагддаг.

Цайр-Байгалийн орд
Цайр нь дэлхийн гадаргуугын натурал бүрэлдхүүн хэсэг бөгөөд , бидний амьдралын ч бас нэг хэсэг юм. Цайр нь зөвхөн чулуу , хөрс шороо, ус болон биосферт байдаггүй . Ургамал, амьтан болон хүнд ч мөн адил цайр байдаг.

Цайрын ордууд
Цайрын ордууд дэлхий даяр өргөн хүрээнд тархсан байдаг ба, 50 гаруй оронд байдаг. Хятад, Австрали, Перу, Европ болон Канад нь цайр олборлогч томоохон улсуудын нэг юм.
Цайрын ордны 4 гол төрөл:
• Галт уулын гаралтай их хэмжээний сульфид - VMS нь цайр болон нүүрсний хамгийн гол эх үүсвэр ба ховор төрлийн мөнгө, алт, кади болон висмутын эх үүсвэр болдог.
• Карбоны гаралтай (Миссисипи,болон Иреланд төрөл)
• Тунадасын гаралтай- дэлхийн цайрын болон мөнгөний гол ордын төрөл
• Intrusion related
Хамгийн түгээмэл цайрын эрдэс нь sphalerite (ZnS) буюу цинкийн андуурга нь ихэнхи цайр олборлолтын ордуудад байдаг.
Цайр олборлолтын үйл ажиллагаа
Цайрын олборлолтын 80% нь газар доор байх ба, 8% нь ил төрлийн уурхайд байдаг бөгөөд үлдсэн нь аль алинийг нь хослуулсан байдаг
Ховор уурхайнуудаас цайрын хүдэр нь шууд хайлуулах үйлдвэрлэлүү явдаг. Үүний тулд баяжуулсан байх шаардлагатай. Цайрын хүдэр нь 5-15% цайр агуулсан байдаг.

Цайрын хэрэглээ
Дэлхий даяар ойролцоогор нийт
12 сая тонн цайр
үйлдвэрлэгддэг. Эдгээрийн хагас нь гангаар хийсэн зүйлсийг зэвэрхээс хамгаалах зорилгоор цайр гүйлгэхээр ашиглагддаг. Ойролцоогоор
17%
нь даралтаар цутгадаг үйлдвэрүүдийн цайраар баяжуулсан хайлшид явдаг бол
, 17%
нь ган болон хүрэл үйлдвэрлэлд явдаг байна. Ихээхэн хэмжээ нь хагас үйлдвэрлэлүүд болох дээвэрийн материал, хоолой, дамжуулах хоолойн үйлдвэрлэлд хэрэглэгддэг.
Үлдсэн нь, жишээ нь цайрын оксид, цайрын сульфат зэрэг нь химийн бодисоор хэрэглэгдэж байна.
Гол хэрэглээ нь дараах болно: барилга, тээвэр, өргөн хэрэглээний бараа, цахилгаан хэрэгсэл, ерөнхий инженеринг
Үлдсэн нь, жишээ нь цайрын оксид, цайрын сульфат зэрэг химийн бодисын хэрэглэж байна

15% 64% 21%
2013 оны байдлаарх улсуудын импортын хэмжээ болон эрэмбэ (импорт-мян.долл)
1. Дэлхийн зах зээл
Импортын мэдээлэл

Дэлхий- 7,718,871$
Хятад- 1,358,320$ (18%)
БНСУ- 1,246,112$ (16%)
Бельги - 936,828$ (12%)

Эх үүсвэр: Intracen,Trade map
Эх үүсвэр: www.zinc.org
Эх үүсвэр: www.zinc.org
Топ импортлогч улсуудын 2009-2013 оны импортын нийт өсөлт (хувиар)
Эх үүсвэр: Intracen,Trade map
Хятад: -11%
БНСУ: 14%
ОХУ: 281%

Эх үүсвэр: Intracen,Trade map
2.Экспортын мэдээлэл
2013 оны байдлаарх улсуудын экспортын хэмжээ(мян.долл) болон Дэлхийн экспортод эзлэх хувь хэмжээ(хувиар)

Эх үүсвэр: Intracen,Trade map
Дэлхийн хэмжээнд 2013 оны экспортын хэмжээ- 7,488,347$
Австрали: 1,363,147$ (18%)
Перу: 1,038,301$ (14%)
АНУ: 963,149$ (13%)
Монгол: 119.085$ (2%)

2009-2013 оны экспортын нийт өсөлт (хувиар)
Эх үүсвэр: Intracen,Trade map
Австрали: 14%
Перу: -5%
Монгол: -
Энэтхэг: -70%
Нидерланд: 262%
Герман: 265%
Португал: 381%


Азийн орнуудын 2013 оны импортын хэмжээ (мян.долл)
Ази-705,378$
Турк- 202,320$
Казахстан- 130,518$
Монгол- 119,085$

Эх үүсвэр: Intracen,Trade map
Дэлхийн цайрын байгууллагууд
International zinc association
International lead and zinc study group
USGS minerals

Цайрын зах зээлийн ирээдүйн таамаглал
Нийлүүлэлт
MMG-с мэдээлснээр Австралийн жилд 500,000 тонн цайр боловсруулдаг Century mine-н үйл ажиллагаа 2015-хагасд биш харин 2016 он гэхэд зогсоно гэжээ. Century бол дэлхийн цайр олборлолтын гол уурхай бөгөөд энэ нь нийлүүлэлтэнд ноцтой нөлөө үзүүлэх юм.







Эрэлт
Дэлхийн эрэлт энэ жил өсөх хандлагатай байна- ILZSG-с мэдээлснээр эрэлт 4.5%-р өсөж. 13.58 сая тоннд хүрнэ гэжээ.
БНХАУ-ын өсөлтийн хурд удааширч мөн зээлийн байдал хязгаарлагдмал байгаа нь, ерөнхийдөө цайр болон металлын эрэлт хэрэгцээг илүү төвөгтэй болгож болох юм.Гэвч Бээжин эдийн засгаа дэмжихийн тулд дэд бүтцийн салбарт гргаж буй зардал нь цайрын эрэлтэнд сайн нөлөө үзүүлэх магадлалтай юм. Дэд бүтцийн төслүүд нь цайрын гол эрэлт машин үйлдвэрлэлийн цайрдсан ганд зориулагдсан байдаг.

Эх үүсвэр: Fast Market, Base metals ,Zinc analysis forecast
2.Компанийн зах зээл
Гадаад зах зээл


Цайр экспортлогч компаниуд
Цайрын хүдэр (худалдааны)
Цайрын хүдэр болон эрдэс

2014 оны зах зээлийн үнээр жагсаасан топ 10 олборлолтын компаниуд(мянган ам.доллар)
http://www.statista.com/statistics/272706/top-10-mining-companies-worldwide-based-on-market-value/
Intracen-с гаргасан Цайрын хүдэр экспортлогч компаниуд

(ажилчдын тоогоор эрэмбэлсэн)
Century mine, Австрали
MMG эзэмшлийн Century уурхай нь Австралийн Нортвэт Күйнайландад байдаг томоохон ил уурхайнуудын нэг юм.
2014 онд цайрын баяжмал хэлбэрээр 480,000 490,000 тонн цайр үйлдвэрлэх төлөвтэй байна. Уурхай мөн хар тугалга үйлдвэрлэдэг. Одоогийн байдлаар Century шилжилтийн үедээ байгаа ба 2016 онд ил уурхай дуусгавар болох ба, MMG үйл ажиллагаагаа өргөжүүлэх , уул уурхайн нөхөн сэргээлт болон шинэ үйл ажиллагаа эхлэх хувилбаруудыг хайж байгаа аж.


Red Dog mine, Аляска
Аляскийн Котзэбд байрладаг ба 1982 онд нээгдсэн, Канадын уул уурхайн Teck resources-н АНУ дахь охин компани юм. Уурхай 500 гаруй бүтэн цагын ажлын байрийг бий болгодог.
1989 оноос хойш Red dog дэлхийн цайрын баяжмалын томоохон үйлдвэрлэгчдийн нэг болсон бөгөөд, дэлхийн цайр олборолтын зах зээлийн 5%, АНУ2н 79%-г хангадаг байна.
Гол уурхай нь 77 сая тонн чулуулаг байх ба 17%-н цайрын агууламжтай.

Дотоодын зах зээл
Монгол улсын экспортын хэмжээ

1.Хятад улсруу
2013 оны нийт экспорт - 119,085 $
2013 оны Худалдааны тэнцэл- 119,085 $
Монголын экспортод эзлэх хувь- 100%
2013 оны экспортын тоо хэмжээ- 130,850 тонн
Импорт түнш орнуудын дунд эзлэх байр- 1
Импорт түнш орнуудын дунд эзлэх хувь- 17.6%
Түнш орнуудын хооронд 2009-2013 нийт импортын өсөлт- -11%
Тариффын түвшин- 0%

2.Австрали
Импорт түнш орнуудын дунд эзлэх байр- 11
Импорт түнш орнуудын дунд эзлэх хувь- 2.2%
Түнш орнуудын хооронд 2009-2013 нийт импортын өсөлт- 26%
Тариффын түвшин- 0%
Монгол улсын эдийн засгийн ач холбогдол бүхий цайрын ордууд

Эх үүсвэр: Intracen,Trade map
Эх үүсвэр: Intracen,Trade map
Монгол улсын эдийн засгийн ач холбогдол бүхий цайрын ордууд
Баян-Өлгий аймаг, Толбо сум, Хөх адар
Хэнтий аймаг, Өмнөдэлгэр сум, Мөнгөн өндөр
Дорнод аймаг, Чойбалсан сум, Цав
Дундговь аймаг, Говь-Угтаал сум, Хараат уул
Дорнод аймаг, Дашбалбар сум, Улаан
Сүхбаатар аймаг, Түвшин ширээ сум, Эрдэнэ-Өндөр
Дундговь аймаг, Говь-Угтаал сум, Зүүг Төмөртэйн
Сүхбаатар аймаг, Сүхбаатар сум, Төмөртэйн овоо

Цайрт минерал

Монгол Хятадын хамтарсан “Цайрт Минерал” ХХК нь анх 1998 онд байгуулагдаж, 2005 оны 8 сараас эхлэн Сүхбаатар аймгийн Сүхбаатар сумын нутагт орших Төмөртийн-Овооны цайрын баяжуулах үйлдвэрийг ашиглалтанд оруулсан Монголын томоохон
Цайрт Минерал” ХХК-н Төмөртийн-Овооны уул уурхайн компаниудын нэг юм цайрын уулын баяжуулах үйлдвэр нь аймгийн төв Баруун-Урт хотоос 13 км-т оршдог, ил уурхайн аргаар жилдээ 350-400 мянган тонн хүдэр олборлож, 50 хувийн агуулга бүхий 70000 орчим тонн цайрын баяжмал үйлдвэрлэн экспортод гаргадаг. Нийт 11 хэлтэс, 1 салбар төлөөлөгчийн газар (Улаанбаатар дахь төлөөлөгчийн газар) гэсэн бүтэцтэйгээр үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа ба тнийтдээ 370-аад хүн ажилладаг

3.Зорилтот зах зээл


ОХУ-н 2013 оны импортын хэмжээ
Эх үүсвэр: Intracen,Trade map
Эх үүсвэр: Intracen,Trade map
Борлуулалтын процесс.

Санал тавьсан улсаас ирүүлсэн худалдааны санал, гэрээний нөхцөл, бүтээгдэхүүний чанарт тавигдах шаардлагыг судалж үзэх, гэрээ байгуулах
Худалдааны гэрээ байгуулсаны дараа бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрийн ачих талбайгаас автомашинд ачиж тээвэрлэн төмөр замын тээврээр худалдан авагчийн заасан газарт хүргүүлнэ.

Төлбөр тооцоо.

Борлуулалтыг ижил төрлийн бүтээгдэхүүнийг худалдах ба худалдан авах олон улсын худалдааны жишгийн дагуу "Инкотермс-2000" гэрээний нөхцөлөөр явуулдаг. Цайрын баяжмалын үнийг Лондонгийн Металлын Биржийн зарласан үнийг үндэслэн олон улсын худалдаанд мөрдөгдөж буй аргачлалаар тооцон борлуулна

Хяналт шалгалт.

Цайрын баяжмалыг экспортод гаргах бүх шат дамжлага, худалдааны гэрээ, үнэ, бүтээгдэхүүний чанар зэрэг нь эрх бүхий зохих байгууллагуудын бүрэн хяналтын доор явагддаг.

Үүнд: 1. Үйлдвэрийн савлах дамжлага, ачиж буулгах талбай "Гаалийн Хяналтын Талбай" /ГХТ/-аар зарлагдаж гаалийн ажилтны байнгын хяналтын доор бүтээгдэхүүн савлах, ачих үйл ажиллагаа явагдаж байна. Үйлдвэр дээрх Гаалийн хяналтын талбай

2. Бүтээгдэхүүнийг зохих хяналтын доор "Гаалийн Хяналтын Зам"-аар "Гаалийн гэрээт тээвэрлэгч" шаардлагыг хангасан автотээврийн компани тээвэрлэж байна.

3. УБТЗ-ын Сайншанд өртөөний ГХТ-д хүргэсний дараа гаалийн байгууллага экспортод ачигдахаар бэлэн болсон бүтээгдэхүүнээс дээж авч гаалийн төв лаборатори, геологийн төв лабораторийн шинжилгээнд хамруулан цайрын баяжмал дахь агуулгыг дахин нарийвчлан тогтоосны дараа гаалийн бүрдүүлэлт хийж экспортод гаргах зөвшөөрөл олгодог.

4. Худалдааны Гэрээг зохих шаардлагын дагуу Сангийн Яам, Гааль, Татвар, МХАҮТ зэрэг газруудад хүргүүлэн, хяналтаар оруулж биелэлт, гүйцэтгэлийг тухай бүрт нь тайлганадаг.

Анхаарал хандуулсанд баярлалаа
Full transcript