Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Tamna strana svemira

Tamna energija i tamna materija
by

Dusko Latas

on 9 May 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Tamna strana svemira

Kako tamna materija i tamna energija
određuju sudbinu kosmosa Tamna strana
svemira Kao naučna disciplina nastala je 1917. godine.
Pokušava da razume početak, evoluciju, strukturu i mogući kraj svemira kao celine.
Opšta teorija relativnosti:
Teorija gravitacije.
Gravitacija povezana sa zakrivljenošću prostor-vremena.
GRAVITACIJA = GEOMETRIJA Kosmologija Kosmološka konstanta Omogućila je Ajnštajnu da dobije Njutnov svemir:
statičan;
nepromenljiv.
Veštački uveden parametar koji je Ajnštajn posle nazvao svojom najvećom greškom.
Gustina kao 1 H atom u metru kubnom. Tamna
materija Tamna
energija Prvi primer "tamne materije" je otkriće Neptuna 1846. Otkriće Neptuna Fritz Zwicky Otkriće tamne materije Zwiky je 1933. posmatrao osam galaksija iz Koma galaktičkog jata
Brzine pojedinčanih galaksija su mnogo veće nego što bi trebalo da budu:
na galaksije deluje znatno jača gravitacija od one za koju pretpostavljamo da postoji na osnovu broja i veličine zvezda.
mase galаksija su veće od očekivanih.
Koma jato sadrži otprilike 200 puta više mase nego što može da se vidi! Vera Rubin Rotaciona
kriva galaksija Vera Rubin je 1974. razvila nekoliko spektroskopskih metoda koje su joj omogućile da vrlo precizno odredi brzinu zvezda unutar spiralnih galaksija. Gravitaciona sočiva Pojava skretanja svetlosti s udaljenih izvora oko masivnih objekata koji se nalaze između izvora i posmatrača. Bullet Cluster U avgustu 2006. uočena su dva galaktička jata koja su se sudarila.
Merenjem efekata gravitacionog sočiva koje ova jata stvaraju došlo se do najdirektnijeg dokaza da postoji tamna materija. Skretanje svetlosti je veće od očekivanog
Galaktičko jato CL0024+1654 ima 50 puta veću masu nego vidljive zvezde koje ga čine Mordehai Milgrom MOND
(Modifikovana Njutvnova dinamika) Njutnova teorija gravitacije je proverena samo za velike vrednosti ubrzanja:
za mala ubrzanja gravitaciona sila nije srazmerna sa ubrzanjem.
Modifikacija Njutnovog zakona kretanja može se izvršiti tako:
da dobijemo plato kod rotacine krive galaksije;
da skretanje kod gravitacionih sočiva postane baš onakvo kako se meri. Tamna materija može biti bilo koja vrsta nerelativističkih čestica, bez jakih međusobnih interakcija i bez elektromagnetskih interakcija:
Neutralne: ne sjaje pa su optički nevidljive;
Teške: doprinose gravitacionom polju;
Slabo međusobno dejstvo: ne odbijaju se, pa mogu da se zgusnu u galaktičke periferije. Šta čini
tamnu materiju? Weakly interacting massive particles WIMP Elementarne čestice:
supersimetrični partneri elemetarnih čestica:
imaju mase od 100 GeV -- 1 TeV. Massive astrophysical compact halo object MACHO Astronomska tela koja su sastavljena od obične, barionske materije, koji ispušta malo ili ni malo zračenja i kreće se kroz međuzvezdani prostor:
crne rupe,
neutronske zvezde,
beli patuljci. Laboratorijska potraga Ako su čestice tamne materije WIMP-ovi onda su one prisutne i u našoj okolini, samo ih je jako teško videti.
proračuni pokazuju da kroz vaše telo u svakoj sekundi prođe milion takvih čestica.
Postoje pokušaji da se laboratorijski detektuju. Nepoznata forma energije koja nas okružuje.
Nevidljiva, egzotična.
Ima snažno odbojno samodejstvo.
Presudno utiče na sudbinu kosmosa. Tamna energija Interakcija koja dominira na velikim rastojanjima, opisana Opštom teorijom relativnosti:
U OTR gravitacija se opisuje masom ali i sastavom objekta koji je okarakterisan pritiskom.
Pritisak materije je pozitivan i gravitaciona sila koja potiče od materije je privlačna.
Moguće je da pritisak bude negativan i on dovodi do odbojne gravitacione sile! Gravitacija Kosmološka konstanta.
Kvintesencija.
puno, puno egzotičnih ideja... Šta ima
negativan pritisak? Kako znamo da se svemir ubrzano širi? To je eksperimetalna činjenica (1998).
Saul Perlmutter
Brian P. Schmidt
Adam G. Riess
Posmatrali su udaljene supernove tipa Ia. Kako znamo da se svemir ubrzano širi? Analizirajući intenzitet i luminoznost svetlosti sa udaljenih supernove tipa Ia utvrđeno je da se svemir ubrzano širi.
Za to je neophodno postojanje tamne energije! Kakva je
Vasiona? Svet je pun očiglednih stvari koje niko ne primećuje. Sherlock Holmes tamna
materija tamna
energija materija Supernova Ia Eksplozija belog patuljka.
Beli patuljak je minijaturna zvazda koja je istrošila svoje nuklearno gorivo.
Ima masu kao Sunce a veličina kao Zemlja.
Luninoznost potiče od velike eksplozije u kojoj se oslobađa ogromna količina termalne energije.
Jedna zvezda postaje sveltija od galaksije u kojoj se nalazi.
Full transcript