Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Massamedia, vermaak en verzet

Massacultuur; oa hollywoodmusicals,soaps, pop art en britse popmuziek.
by

Ton Hordijk

on 17 May 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Massamedia, vermaak en verzet

Tweede helft 20e eeuw; kunst richt zich niet meer alleen op elite maar op een breed publiek. Massamedia concentreren zich vooral op vermaak. Geleidelijk wordt het verschil tussen avant garde en populaire kunst steeds kleiner.
Amerikaanse cultuur wordt dominant, ook in Europa.
Uit VS komt bv de musical,
die sterk op vermaak is gericht.
- grote spectaculaire decors
- opvallende, kleurrijke kleding
- overdreven manier van acteren (overacting)
- begeleid door groot (jazz-)orkest
- nadruk op zang en dans (clichématig verhaal)
'Good Morning' uit: Singin' in the rain (1952).
Vanaf 50 er jaren televisie!
Populair genre is Soap. Ontstaan in VS en geprogrammeerd rondom commercials om hiervoor veel kijkers/luisteraars te trekken.
- veel verhaallijnen
- herkenbaren emoties (liefde, jaloezie, etc)
- cliffhangers
Ook vanuit VS populair geworden: melodrama, over vrouwen die verlangen naar liefde maar allerlei emotionele problemen moeten overwinnen.
Decors en kleding worden gebruikt om het maximale dramatische effect te bereiken.
Filmregisseur Alfred Hitchcock ('Master of suspense'), vernieuwend vanwege:
- onverwachte plotwendingen
- cameravoering met veel beweging
- gebruik van technische trucage-effecten ( The birds)
- tegenspraak tussen sfeer van de beelden en de muziek.
Openingsscène Rebecca (1952), Alfred Hitchcock.
Als reactie op abstract expressionisme van Jackson Pollock ontstaat halverwege de jaren 50 de pop art.
Volgens kunstenaars van pop art moest beeldende kunst, net als de popmuziek, voor de grote massa zijn. Dus herkenbare onderwerpen uit onze maatschappij: afbeeldingen uit de massamedia (tijdschriften/reclame), luxe artikelen, pop- en filmsterren enz enz.
Soms schilderden ze zelf: soepblikken, bierblikjes in brons. Soms maakten ze een collage van plaatjes. Soms bewerkten ze foto’s mbv zeefdruktechniek.
Kenmerken van Popart zijn:
- onpersoonlijke stijl (collages, striptekeningen met rasters en ballonnetjes)
- herkenbare onderwerpen uit massamedia
- het gebruik maken van technieken als verdubbeling vergroting enz
- een sterke voorliefde voor de zeefdruk om in serie te kunnen produceren.
Voorbeeld van abstract expressionisme:
White light (1954) van Jackson Pollock.
Enkele voorbeelden van Popart.
'Marylin' , zeefdruk van Andy Warhol
Vaak is er sprake van een kritisch commentaar op onze onpersoonlijke materialistische maatschappij. Aan de andere kant maakten ze enthousiast gebruik van de media en de populariteit van de onderwerpen van hun kunst.
Collage van Richard Hamilton: 'Just what it is what makes today's homes so different, so appealing' (1956)
Jaren 50 geboorte van popmuziek.
Vanuit 'zwarte' rythm &blues ontstaat
Rock & Roll.
Aanstekelijke dansbare muziek met steeds herhalend akkoordenschema (bluesschema).
Bezetting: zang, gitaar, drums en bas.
Jailhouse rock (1957), Elvis Presley
Rock 'n roll heeft veel invloed op britse bands als The Beatles, The Rolling Stones and The Who.
Muziek van deze bands is stevig, energiek maar het stricte bluesschema van de rock 'n roll wordt geleidelijk losgelaten.
Opvallend bij The Beatles is de aandacht voor de melodieuze meerstemmige zangpartijen.
Overigens is het niet alleen de muziek maar het gehele image (kleding, haardracht enz) dat een grote rol gaat spelen in een jongerencultuur die zich in de 60er jaren sterk afzet tegen de oudere generatie.
Eerste optreden van The Beatles in VS tijdens The Ed Sullivan-show.
'I saw her standing there', een cover in Rock 'n roll stijl
The Beatles: She loves you (1963) uit de film A Hard day's night (1964)
Satisfaction (1966), The Rolling Stones
My Generation (1966), The Who
Laatste jaren van hun carrière treden The Beatles niet meer op maar maken studio-werk.
Verandering van dansbare muziek naar luistermuziek met een experimenteel karakter.
(bv Sgt. Pepper's lonely hearts club band, lp uit 1967)

The Beatles: Honey Pie (1967)
Jaren 60 zijn jaren van verzet vooral van jongeren tegen de oudere generatie.
Verzet werd sterk gevoed door oorlog tussen VS en Vietnam, die een gevolg was van de koude oorlog tussen de communistische Sovjet-Unie en het kapitalistische Amerika.
Opkomst van de hippiebeweging, die protesteerde tegen oa oorlog, wapenindustrie, commercie, racisme, jkleinburgerlijkheid.
Oa vrije sex en drugsgebruik (LSD) werden door hippies juist gepropageerd.
Hoogtepunt van hippiebeweging is Woodstock (1969), het popconcert waar artiesten en publiek (half miljoen mensen) hun protest kenbaar maken tegen 'Vietnam'.
Eén van de optredende artiesten is Jimi Hendrix, beroemd van zijn psychedelische rock (rock waarin de vervorming van zijn elektriche gitaar een hoofdrol speelt).
Historisch is zijn - op Woodstock gespeelde - versie van het Amerikaanse volkslied.
Jimi Hendrix (Woodstock 1969 live): The Star Spangled Banner
Een andere, in het hippietijdperk populaire stijl (en ook veelvuldig te horen tijdens Woodstock) was de zgn country-rock, een samengaan van rock en country-and-western. Belangrijke vertolkers van dit genre waren Crosby, Stills, Nash and Young.
Crosby, Stills Nash and Young: 'Down by the
river' (1969 live)
Hair (1967) is bijzonder omdat het onderwerp van deze musical een subcultuur (nl die van de hippies) is. Bovendien is de muziek van Hair popmuziek.
'Aquarius' uit: Hair (verfilming uit 1969 van de musical door Milos Forman)
'Let the sunshine in' uit: Hair (1969, Milos Forman)
Ook in Nederland roep om maatschappelijke veranderingen. Provo ontstaat in A'dam, houdt happenings en protesteert op speelse en geweldloze manier.
In 1969 vindt 'Actie Tomaat' plaats tijdens toneeluitvoering in A'damse Stadsschouwburg.
Kritiek van tomaten gooiende jongeren was dat de toneelwereld ondemocratisch was, er was te weinig ruimte voor inbreng van acteurs zelf en het repertoire toont geen maatschappelijke betrokkenheid.
'Het Werktheater' deelt genoemde kritiek en laat zich in haar voorstellingen leiden door maatschappelijke ontwikkelingen en hun stukken gaan over thema's als bejaardenzorg, democratie enz.
Dit gezelschap kent alleen gelijkwaardige acteurs die allen meebeslissen over de inhoud en de regie.
Ten behoeve van Het Werktheater en vergelijkbare toneelgezelschappen worden er vernieuwende theatergebouwen ontworpen.
Architect Piet Blom ontwerpt bijvoorbeeld ''t Speelhuis'.
De theaterzaal is onderdeel van het totale gebouw waarin ook muzieklessen en allerlei cursussen gegeven worden.
Het gebouw heeft geen hoofdingang en is van alle kanten toegankelijk.
Het interieur van de theaterzaal wekt de illusie van een circustent, waarin het publiek (in arena-achtige opstelling) niet alleen het toneel maar ook elkaar en het gebouw blijft zien.
Hiermee neemt Blom duidelijk afstand van het traditionele lijsttoneel.
Piet Blom en Har Sanders: interieur van 't Speelhuis, helmond (1975-1977)
Intussen ontwikkelt de popmuziek zich verder. Vanuit de late, experimentele periode van The Beatles ontstaat begin jaren 70 de symfonische rock.
Kenmerkend voor deze stijl zijn oa:
- uitgebreid instrumentarium (ook 'klassieke instrumenten)
- instrumentale voor- en tussenspelen
- ingewikkelde vorm (geen simpel couplet-refrein schema)
- meerstemmige (koor-)zang.
Queen: Somebody to love (1976)
Alan Parson's Project: Old and Wise (1982)
Gelijktijdig met wat in Europa gebeurt, vindt er in de VS een ontwikkeling plaats van een aantal pure dansstijlen.
Na de rock'n roll zorgt de soul vanaf het begin van de jaren 60 voor een positieve en aanstekelijke sound, die vooral gebaseerd is op de traditionele gospel.
Kenmerken:
- swingend
- emotionele zang
- achtergrondkoortjes
- belangrijke rol voor blazers als saxofoon en trompet
Aretha Franklin: Think (1968)
Het platenlabel Motown introduceerde een variant van de soul die meer op de blanke consument gericht was. The Supremes kleedden zich in brave mantelpakjes, ontkroesden hun haar en dansten zeer ingetogen.
Kenmerkend voor deze commerciële motown-soul oa:
- dansbaar met over het algemeen ritmes die te tel benadrukken
- fraaie geschoolde stemmen die goed in het gehoor liggende (meerstemmige) zangpartijen verzorgen
- belangrijke rol voor blazers
- nogal clichématige teksten over liefde
The Supremes: Baby love (1964)
James Brown verzette zich tegen deze aanpassing aan de blanke smaak en wilde in zijn muziek zijn zwarte identiteit benadrukken.
Deze variant van de soul werd funk genoemd.
Kenmerkend voor deze stijl zijn de rauwe manier van zingen, korte fragmentarische zangmelodieën, opvallende en (ritmisch) gecompliceerde partijen van de basgitaar en korte felle accenten van de blazers.
Zijn teksten gaan vaak over sex en de trots op zijn zwarte afkomst.
James Brown: Say it loud, I'm black and I'm proud (Soul Train TV show 1973)
In het begin van de 70er jaren werd de discotheek populair en ontstond een stijl die hierop inspeelde: disco.
Kenmerken:
- dominante basedrum (vaak ritmebox) op iedere tel van de maat
- eenvoudige melodieën die vrij vlak worden gezongen.
- bij mannen veel gebruik van de kopstem (Beegees)
- gebruik van synthesizer
- zeer oppervalakkige teksten over uitgaan, dansen en kleding.
Bee Gees: Saturday Night Fever (film uit 1977)
In de tweede helft van de jaren 70 kwam in Groot Brittannie de punkbeweging op.
Opvallend gekleed en altijd de confrontatie zoekend met de politie gaven zij uiting aan hun woede tegen de maatschappij en met name haar gezagsdragers (koningshuis, politici, politieagenten etc).
Hun muzikale stijl verzet zich tegen de ingewikkeldheid van de symfonische rock en tevens tegen de gelikte sound en oppervlakkige teksten van de discostijl.
Sex Pistols: Anarchy in the UK (1977)
Reggae, de muziek van Jamaica en behorend bij het rastageloof, is een uiting van de (vreedzame) strijd van de zwarten voor gelijke rechten en hun geloof in de uiteindelijke terugkeer naar het beloofde land: Ethiopië.
Kenmerken van de stijl:
- langzaam tempo
- bezetting van drums, basgitaar, solo- en slaggitaar, aangevuld met uitgebreide groep percussie-instrumenten
- gebruik van achtergrondkoor
- benadrukken van tweede en vierde tel door bass-drum
-spelen van doorgaand ritme tussen de tellen (meestal door slaggitaar)
Bob Marley and the Wailers: No woman no cry (1979 live)
Heavy metal ontstaat eind jaren 70 als tegenhanger van de zwarte dansmuziek als soul en disco.
Kenmerkend zijn het hoge tempo, de keiharde gitarensound en de gewelddadige teksten.
Slayer: Piece by piece (1986)
Full transcript