Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Breaking the Silence - systemisch geweld leren bespreekbaar maken en aanpakken

Door PreziAll
by

PreziAll

on 13 May 2018

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Breaking the Silence - systemisch geweld leren bespreekbaar maken en aanpakken

Als de moed je in de schoenen zakt, zit het precies daar waar het zijn moetd,
om de eerste stap te zetten

BREAKING THE SILENCE
en iedereen doet mee…..
een systeemgerichte, holistische
en spirituele aanpak voor huiselijk geweld en complexe scheidingen.
Ben je een Professional, Hulpverlener, Medewerker Wijkteam, coach die met kinderen en gezinnen werkt en op een systemische en onorthodoxe wijze effecten van huiselijk geweld en complexe scheiding wilt leren bespreekbaar maken…Dan heb ik goed nieuws voor jou (of voor je manager): het kan anders, héél anders zelfs! In deze presentatie ga ik u laten zien HOE

Deskundigheid, lef, humor maar vooral Passie!

“Breaking the Silence .... en iedereen doet mee”


Is een systeemgerichte, holistische en spirituele aanpak.
Een taal erbij, op een onorthodoxe, een plezierige, een laagdrempelige, spelenderwijs werken met cliënten.
Een andere aanpak, wat past bij jou. Je eigen blauwdruk creëren. Wat jou Uniek, Transparant en in Alignment maakt.
En ik ben eerlijk over mijn bronnen zodat jij als professional verder kunt door ontwikkelen.
Mijn missie:

Onafgemaakte zaken kunnen geheeld worden…..Leren kijken tot voorbij de buitenkant…Naar mijn inzicht is het de hoogste tijd om de spirituele aspecten te belichten. Want wie deze inzichten met een open hart toelaat, zal anders tegen huiselijk geweld aan kijken en er anders mee omgaan. Een open oog en een ontvankelijk hart krijgen voor de verborgen dynamieken van huiselijke Geweld.
Vraag en achtergrond:

Als maatschappelijk werker in een wijkteam te Rotterdam weet ik wat van weerstand en motivatie af als het gaat om bij cliënten de effecten van huiselijk geweld en complexe scheidingen (vechtscheidingen) bespreekbaar te maken.

Wat ouders soms zeggen:

“Mijn kind heeft er niets van gemerkt, de ruzies waren altijd ’s avonds”

Of:

“Mijn kind merkt niets want ik ga bij spanningen altijd naar mijn moeder”

Herken je het?
o Voel je je onzeker en/of vind je het spannend om de boodschap over te brengen?
o Of in gesprek te gaan met cliënten die te maken hebben met huiselijk geweld en/of complexe scheidingen?
o Laten je cliënten vaak weerstand, schaamte, gebrek aan zelfvertrouwen of vermijding zien?
o Wil je uitbreiding van tools, handvatten, inzichten…..welke je kunt inzetten in je cliënten contacten?

Maar eerst..........

De gevolgen van zien en horen van huiselijk geweld zijn net zo erg als van zelf geslagen worden. Kinderen die huiselijk geweld hebben meegemaakt lopen een grotere kans later zelf dader of slachtoffer te worden.



Definitie huiselijk geweld: is geweld dat wordt gepleegd door iemand uit de huiselijke kring van het slachtoffer. Dat kunnen zijn: partners, ex-partners, gezinsleden, familieleden en huisvrienden. De term 'huiselijk geweld' verwijst naar de relatie tussen pleger en slachtoffer. Er is meestal sprake van een machtsverschil. Het slachtoffer is afhankelijk van de dader. Het gaat bij huiselijk geweld om lichamelijke, seksuele en psychische vormen van geweld.

Vormen van huiselijk geweld
Kindermishandeling
Ouderenmishandeling
Eergerelateerd geweld zoals eerwraak, vrouwelijke genitale verminking (vrouwenbesnijdenis) of huwelijksdwang
Oudermishandeling
Partnergeweld en ex-partnergeweld in alle verschijningsvormen, ook psychische mishandeling en stalking.



Effecten op kinderen
Langdurige stressperiode
Ouders hebben minder aandacht voor de kinderen
Ouders worden strenger of juist niet
Kind leert dat ruzies niet worden opgelost
Neiging tot zelfbeschuldiging van het kind
(Veilige) gehechtheid onder druk (jonge kinderen)
Nauwelijks kans om scheiding te verwerken


(Bron: Inspectie Jeugdzorg/ Training Werken aan Duurzaam Ouderschap, Peter van Vliet & Els Mourits)
Ik ben Monique Mae Vriens, trainer, vmaatschappelijk werker en KDC - Coach (kunstzinnig & dynamisch).
Maar ook dochter, zus, vrouw, moeder, oma, vriendin van...
Ben ik Roodkapje, Pippi, Jeanne ‘d Arc, verhalenvertelster?
Een katalysator, een stemvork, een brug?
Ik ben goed in verbeelden, verbinden en transformeren.
Jouw rol als professional t.a.v. het kind

Help het kind bij
“in zijn kracht staan”

Kind heeft invloed op de ouder!
Kind als volwaardige actor zien ‘Ik tel mee!’
Van speelbal in conflict naar versterken van de stem van het kind
Gedrag van kind beïnvloedt mee gedrag van ouder: ze co-creëren elkaar
Kinderen in loyaliteitsconflicten kunnen in hun effecten emotioneel erg dwingend zijn
Kind uitnodigen tot actie: rechtstreeks met ouder spreken (niet overnemen)

(Bron: Lieve Cottijn)


De wereld van het kind is de speelwereld. Daar ontwikkelt het vertrouwen in de wereld en vertrouwen in zichzelf. Met een kind dat niet speelt, is iets niet in orde. In de veilige wereld van Soulgardens kan het kind zijn emoties uiten, door spelen met zand (expressie; ex=uit; presse= gooien) gaat de angst niet vast zitten en wordt de angst gedeeld met de buitenwereld. Het beeld dat ontstaat tijdens een zandspel maakt het mogelijk voor een volwassene om inzicht te krijgen in het gevoelsleven van het kind. Ook emoties die buiten de speelwereld moeilijk zijn om te tonen, zoals boosheid, angst, schuldgevoel, kunnen tijdens een zandspel beleefd en naar buiten gebracht worden.

Ode aan de professional ....

Bruce Perry zegt:

Realiseer je hoe waardevol het is om in jouw werk met kinderen, de kennis over de neurobiologische gevolgen van traumatische ervaringen te betrekken.

Als professional kun jij met een ouder, pleegouder of leerkracht delen wat jij weet over de gevolgen van traumatische ervaringen voor de ontwikkeling van het brein van een kind.



Mishandeling op jonge leeftijd heeft effect op de ontwikkeling van het brein.
Onderzoek wijst uit dat er veranderingen merkbaar zijn op drie ontwikkelingsgebieden: de hersenen, de neurale netwerken en het neurohormonale systeem. Om het brein te kunnen laten veranderen en dit te laten bezinken als een automatisch proces, is herhaling in de behandeling van mishandelde kinderen van zeer groot belang. Bij een langdurig mishandeld kind leidt ze tot verstoringen in de regulatie van gevoelens, van relaties en van het zelf. Sommige auteurs spreken bij vroege mishandeling door een van de ouders wel van hechtingstrauma: de ouder is dan niet alleen een bron van troost en zorg maar ook een bron van angst. Het kind wordt daardoor niet gespiegeld in een veilige en wederkerige relatie en dat heeft effect op alle andere relaties die het weet te leggen. (Bron: Bruce Perry; conferentie over kindermishandeling Leuven 2005)

Vormen van kindermishandeling

Lichamelijke mishandeling:
Emotionele of geestelijke mishandeling: een volwassen persoon scheldt het kind regelmatig uit, doet afwijzend en vijandig tegen het kind of maakt het kind opzettelijk bang.
Lichamelijke verwaarlozing: het kind krijgt niet de zorg en verzorging die het nodig heeft.
Emotionele of geestelijke verwaarlozing: doorlopend tekort aan positieve aandacht voor het kind. Negeren van de behoefte van het kind aan liefde, warmte, geborgenheid. Hieronder valt ook de situatie waarbij een kind getuige is van geweld tussen ouders of verzorgers.
Seksueel misbruik


Lichamelijke gevolgen
Psychische gevolgen
Neurobiologische gevolgen
Veranderde werking van de genen
Intergenerationele overdracht
Verslavingen en ander schadelijk gedrag
Gezondheidsproblemen

(Bron: Augeo magazine)

Ook een vechtscheiding wordt gezien als een vorm van kindermishandeling.
Anders dan vaak wordt gedacht komt verwaarlozing, zowel emotioneel als fysiek, het vaakst voor. Toch wordt verwaarlozing vaak nog onvoldoende herkend, terwijl de negatieve gevolgen ervan zeer ernstig kunnen zijn. In wijken waar veel gezinnen kampen met financiële zorgen, is het risico op kindermishandeling groter.

Alle feiten op een rijtje:

Kinderen hebben een veilige opvoedingsomgeving nodig om gezond op te groeien. Niet voor alle kinderen is dit vanzelfsprekend. Jaarlijks worden in Nederland ongeveer 119.000 kinderen verwaarloosd, mishandeld of misbruikt. (Bron: NJI)

Een miljoen mensen in Nederland wordt jaarlijks slachtoffer van huiselijk geweld. Tussen de 200.000 en 230.000 personen hebben zelfs te maken met ernstig of herhaald huiselijk geweld. Geweld in de privésfeer – of geweld in afhankelijkheidsrelaties – kent allerlei variaties. Denk aan: partnergeweld, kindermishandeling, kinderen die getuige zijn van geweld tussen hun ouders, kinderen die hun ouders mishandelen, mantelzorgers wiens zorg ontspoort, jongeren die te maken hebben met beperkte vrijheden om de familie-eer te waarborgen, verkeringsgeweld en grensoverschrijdingen via internet.

Echtscheidingen: 80.000 mensen per jaar, treden in het huwelijk, 33.000 stellen per jaar, gaan uit elkaar. Bij 20% van de stellen verloopt deze scheiding problematisch. 55.000 minderjarige kinderen hebben te maken met een echtscheiding. 16.000 kinderen hebben te maken met een complexe scheiding (vechtscheiding). (Bron: Lieve Cotijn/Els Mourits en Peter van Vliet, Werken aan duurzaam ouderschap)

Ongeveer 40 procent van de kinderen die getuige zijn van (partner)geweld ondervindt daarvan ernstige schade. De schade is vergelijkbaar met de gevolgen voor kinderen die zelf direct slachtoffer zijn van mishandeling.

Deze kinderen hebben sterk verhoogde kansen om (opnieuw) slachtoffer te worden van kindermishandeling of om, later als volwassene, zelf pleger of slachtoffer te worden van huiselijk geweld. Het doorbreken van deze cirkel van geweld is dus van groot belang. (Bron: www.trimbos.nl)

Huiselijk geweld is een complex vraagstuk, voor zowel de betrokkenen zelf als de betrokken professional. De aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling zorgt door de decentralisaties, voortschrijdende inzichten en andere manieren van werken bovendien voor heftige debatten en veel dynamiek in de sector. Ook de transitie van de jeugdzorg naar gemeenten schudt de aanpak van geweld in huiselijke kring flink op. Het aantal meldingen neemt ieder jaar toe en het tragische is dat er daarbij sprake is van een hoog percentage hermeldingen: zo'n 40% van het totaal. Hoewel huiselijk geweld de laatste jaren flink in de aandacht is, is er geen sprake van verbetering.

Als huiselijk geweld, kindermishandeling en ontspoorde mantelzorg zo vroeg mogelijk gesignaleerd worden, kan er laagdrempelige hulp geboden worden. Dit hulpaanbod moet vindbaar, toegankelijk en passend zijn. Onderzoek en ervaring wijzen uit dat deze vormen van geweld veel voorkomen in combinatie met andere problemen. Hulp kan het beste worden geboden in samenhang met andere problematiek. (Bron: Notitie Huiselijk geweld en de wijkteams, JSO Expertisecentrum voor jeugd, samenleving en ontwikkeling)


Soulgardens zijn zandbeelden en geven inzichten in je eigen doen en laten, slaan een brug tussen denken en voelen, geven verdieping aan je gevoelsleven, meer contact met je gevoelens en met wat je doet vastlopen, bevorderen het evenwicht tussen denken, voelen en handelen, doorbreken oude patronen op een leuke, positieve en veilige manier, krijgen helder wat je bezighoudt, krijgen verlangens en wensen scherp in beeld, lossen psychische en emotionele blokkades op, verminderen van klachten en/of problemen, geven je meer energie, je energie gaat stromen, leren je weer spelen en te luisteren naar je hart.
De binnenkant van de zandlade is lichtblauw gekleurd. Door het zand opzij te verplaatsen, kan de blauwe kleur worden gebruikt om watergebieden in een zandig landschap aan te geven. Door water toe te voegen wordt het zand flexibeler waarmee gevormd en gebeeldhouwd kan worden.

Een soulgarden is een zandbeeld, een driedimensionale tekening in een zandlade (ong. 70 x 50 cm.) past precies in het blikveld. Er is één lade met droog zand, de andere lade bevat vochtig zand. Je kan hier eventueel water aan toe voegen. Daarnaast heb je de beschikking over een grote collectie van miniaturen: mensen uit verschillende tijden en culturen, sprookjesfiguren, mythische figuren, allerlei dieren, bomen, struiken, bloemen, schelpen, mineralen, huizen, bruggen, vervoersmiddelen, gebruiks- en religieuze voorwerpen etc. Een zandbeeld ontstaat wanneer miniaturen worden uitgekozen en in het zand geplaatst worden.

De handen doen het werk, geven vorm en laten zien waar het in het leven op dit moment werkelijk over gaat. Zandspel is een manier om een nieuwe balans te vinden. In het zandspel kun je je angst uitdrukken, of agressie die je (gedurende de dag) hebt meegemaakt (opgebouwd). Door agressie of angst buiten jezelf te plaatsen, maak je in zekere zin voor jezelf een nieuwe balans.
Voldoende slaap.
Gemiddeld hebben mensen acht uur slaap per nacht nodig, tussen zeven en negen uur per nacht is normaal. Langdurig minder slapen dan 6 ½ uur per nacht betekent dat je roofbouw op je lichaam en bijnieren pleegt.

Zoek licht op
.
In de winter is het donker en zien we weinig licht. Probeer wanneer de zon schijnt naar buiten te gaan om je te omringen met licht. Licht blijkt ons vrolijker te maken. Vermijd vooral het blauwe licht dat uitgezonden wordt door beeldschermen, smartphones en tablets.

Er is geen psychiater ter wereld zo goed als een puppy die je gezicht likt. (Ben Williams)

Meer knuffelen.
Nee, dit is geen grapje. Bij het knuffelen wordt het hormoon oxytocine aangemaakt. Oxytocine is hét hormoon dat cortisol reguleert. Méér oxytocine is dus geweldig goed tegen teveel stress. Minstens acht keer per dag moeten knuffelen.

(Bron: Barbara Havenith, Vrouwenarts)

Maak een landkaart van je innerlijke leven, en dat van anderen is de boodschap van psychiater Daniel Siegel. Begrijp je brein, besef wat zich afspeelt in je geest, en zie die processen ook in anderen. Dat noemt hij mindsight.

Mindsight is niet hetzelfde als mindfulness. Mindfulness gaat over aanwezig zijn in het heden. Mindsight is groter, want dat omvat ook het verleden en de toekomst: je weet hoe je was, wat er met je gebeurd is en hebt er een samenhangend verhaal over. En dat weet je ook van de ander. De een heeft meer mindsight dan de ander. Mindsight ontwikkel je als kind in het dagelijks leven, met name door de communicatie met ouders en verzorgers. Als je ouders een goed beeld hebben van wat er in jou omgaat, spiegelen ze dat naar jou terug en leer jij jezelf ook begrijpen.

Als ouders niet op je emoties ingaan, afstandelijk zijn of verwarrend reageren, zul je minder goed in staat zijn om mindsight te ontwikkelen. Maar het goede nieuws is dat het nooit te laat is. “De enige verklaring ervoor is neuroplasticiteit."
Samen en ernaast - professional en cliënt.

Naast psycho-educatie kun je diverse middelen inzetten om mindsight te ontwikkelen.

Yucelmethode.
In kaart brengen “waar krijg je stress van?”. De Yucelmethode is een mooie manier om draagkracht en draaglast, de huidige en gewenste situatie “in – zicht” te brengen.

3 cirkels
.
Hoe groot is de cirkel van het gevaar-, jaag- en zorgsysteem?

Het mannetje van koek.
Wat verwacht de cliënt van de hulpverlener? Waar mag het wel en niet overgaan? In beeld brengen van randvoorwaarden.

De appel valt niet ver van de bomen.
Een genogram brengt de familie van een cliënt visueel in kaart in de vorm van een stamboom met meerdere persoonlijke gegevens (minimaal 3 generaties in beeld brengen). Het geeft informatie over familierelaties en -rollen, familiegeschiedenis, de gedeelde verwachtingen, maar ook belangrijke familiegebeurtenissen, sterfgevallen, verhuizingen en verbroken contacten die men heeft.

Behind every front door is a story of peoples lives.
De levenslijn-oefening helpt cliënten thema’s te ontdekken in hun leven. En kunnen we helder krijgen hoe reacties op belangrijke gebeurtenissen ons karakter en leven hebben gevormd.

Sociogram/netwerkcirkel.
In één oogopslag de omvang, de kwaliteit, de hulpbronnen, positionering van het sociale netwerk van de cliënt in beeld krijgen (familieleden, maar ook om vrienden en kennissen en om contacten met vrijwilligers en professionele zorg- en dienstverleners).

Escalatieladder van Glasl.
De professional in een wijkteam kan bij complexe scheidingen (vechtscheidingen) beoordelen of er sprake is van samen oplossen of onoplosbaar?

Veiligheidsplan.
Het plannen rondom veiligheid vraagt om concrete afspraken en duidelijke rollen van de diverse betrokkenen (netwerkoverleg/familieberaad).



De stem van het kind.

Ik leef zo klein op school
zo binnen muren
in het harnas van mijn vel
ik hou me stil op school
alles voor me
ik ben meer niet dan wel
ik doe alsof op school
alsof aanwezig
alsof ik strak en snel
ze zien me niet op school
niet hoe ik echt
omdat ik dubbelspel (Hans Andreus)

De meest bekende is de drie-huizen methode. Het kind maakt een tekening van:

o het huis met fijne dingen, waar het leuk en prettig is, de goede momenten;
o het huis met nare dingen, de zorgen en de momenten waarbij het niet fijn was;
o het huis waarin nare dingen zijn opgelost en de fijne dingen blijven

om de beleving van het kind t.a.v. zijn woonsituatie en de relatie met zijn ouders/gezinsleden in kaart te brengen.

Bron: Andrew Turnell, Signs of Safety

Ideaal plaatje.

Het doel is de spiraal van geweld te doorbreken en herhaling van geweld te voorkomen. Om te beginnen bepalen wat de inzet is van de (relatie)gesprekken is: beslissen over stoppen of doorgaan met de relatie, relatieherstel of het zo harmonieus mogelijk beëindigen van de relatie. Als de partners hun relatie willen voortzetten, wordt ernaar gestreefd het mishandelen om te buigen naar relationeel handelen.
(Bron: Martine Groen en Justine van Lawick, Intieme oorlog)

Begrip door Inzicht (psycho-educatie) om herhaling van het geweld te voorkomen…..Wat, hoe, waarom van een Time-out? Het doel is om agressie en onmachtsgevoelens te leren beheersen en adequaat te handelen als deze gevoelens de kop opsteken (b.v. veiligheidsplan, signaleringsplan, 3 M's)

Patronen doorbreken (genogram). De gevolgen van het geweld voor de kinderen wordt besproken met beide ouders (psycho-educatie). Afhankelijk van de situatie en van hun leeftijd vindt vervolgens een gesprek met de kinderen plaats (b.v. 3 huizen, poppetjes etc.). Kinderen kunnen vertellen over hun ervaringen met het geweld en wat zij anders zouden willen. Kinderen uitleggen dat zij niet zelf verantwoordelijk zijn voor het geweld en ook niet voor hun ouders. Hiermee kan de destructieve parentificatie doorbroken worden. Kinderen leren tevens hoe ze zichzelf kunnen beschermen als het desondanks weer uit de hand loopt (Bron: Lieve Cottijn).

Netwerk, familieleden erbij betrekken. Zij kunnen ingezet worden om praktische of emotionele steun te bieden en vormen, soms samen met buren, een soort veiligheidsnetwerk om het gezin heen (sociogram, netwerk- of familieberaad).
Mijn overtuiging is

A sort of freedom comes from recognizing what is necessarily so. After that is recognized, comes a knowledge of how to act. (Gregory Bateson)

Maar als je als hulpverlener de juiste toon weet te zetten, hun snaar weet aan te raken, dan kun je met de cliënt terug kijken. Dit is nodig om patronen te kunnen zien, te doorbreken.


Ik geloof in ....

Ieder mens is uniek en leeft zijn of haar leven op aarde op zijn/haar eigen wijze in zijn/haar eigen ritme.
In het groter geheel zijn we allemaal met elkaar verbonden…en ik geloof dan ook dat er meer is tussen hemel en aarde.

mijn overtuiging is ....

Veel psychologen zijn te veel gefocust op gedragstherapie en psychiaters op de inzet van medicatie. Ik ben van mening dat inzet van medicatie juist bijdraagt aan het behouden van een dissociatieve state.

Bij kwetsende en traumatische ervaringen ontstaan overlevingsmechanisme om de kwetsbaarheid te beschermen (dissociatie en afschermen). Alles wat de geest niet aan kan, wat teveel is, wat je niet kunt plaatsen, wordt afgesloten van het bewustzijn.

De tijd heelt vaak de wonden maar soms niet. Dan is het goed om heling en integratie te doen en zet ik Soulgardens hiervoor in (terughalen van zielendelen of afgesplitste delen).

Ik geloof in .... en weet dat het niet gemakkelijk is ....

Jezelf zien is net zo moeilijk als achterom kijken zonder je om te draaien. (Thoreau)

Franz Ruppert is de grondlegger van de zogenaamde traumaopstellingen, een methode die het opstellingenwerk, de ontwikkelingspsychologie, hechtingstheorieën en recente neuropsychologische ontwikkelingen met elkaar verbindt. Kern van zijn methode is het werken vanuit de concepten binding en symbiose. Volgens Ruppert ontstaan veel psychische stoornissen omdat de binding tussen een moeder en het kind niet of niet gezond tot stand is gekomen. Hij zoekt de oorzaak hiervan in een trauma van de ouders. Vaak is dit in eerste instantie de moeder omdat biologisch gezien met haar de eerste binding plaatsvindt. Wanneer een moeder is getraumatiseerd, kan zij niet volledig aanwezig zijn voor haar kind. Het lukt een kind dan niet een stabiel en veilig emotioneel contact tot stand te brengen. Telkens wanneer het kind toenadering zoekt tot de moeder wordt zij geconfronteerd met haar trauma en zal ze het kind (onbewust) afwijzen. Ruppert spreekt dan van een symbiosetrauma. Het gevolg is dat het kind als overlevingsmechanisme de psyche splitst.

Ik geloof in .... in infusen in systemen, in patronen, in parallelprocessen op micro, meso en macro niveau ....

Wat in jou zingt en peinst, ligt nog verankerd aan dat allereerste moment dat de sterren in de ruimte zaaide. (Khalil Gibran)

Beschermjassen is een aanvullend en veelbelovend perspectief op transculturele ontwikkeling en cultuursensitieve zorg- en dienstverlening. Het gaat over diverse thema’s, zoals diversiteit en in- en uitsluitingsmechanismen, familiewijsheid, kenmerken van transities en gaat ook over interculturele communicatie en instrumenten voor het zorgvuldig begeleiden van diversiteit. Er wordt beroep gedaan op je cultuursensitieve competenties.

o Kennis van je eigen historische- en culturele bagage/ Je eigen verhaal
o Kennis van de historische en culturele bagage van de ‘vreemde ander’
o Kennis en bewustzijn van je eigen heilige huisjes/dominante opvattingen/waarheden
o Kunnen wisselen van perspectief wisselen
o Verborgen dimensies, bewust zijn van en alert zijn op de aanwezigheid van blinde vlekken

(Bronnen: Kitlyn Tjin A Djie (Beschermjassen), Fariba Rhmaty (Traumaverwerking met vluchtelingen), CTT (Collectief Transcultureel Therapeuten Amsterdam).

Wanneer je de effecten zijn van huiselijk geweld en functie van Time-out bespreekbaar wilt maken dan is goed dat je uitleg geeft over de functie en werking van het brein.

Denk eens aan een pak melk van 1,5 liter. Dit is het gewicht van ons brein. Dat wil zeggen als je een man bent… als je een vrouw bent, is-ie iets lichter: zo’n 1,3 kilo. En nee, dat betekent helaas niet dat mannen intelligenter zijn, maar dat vrouwen efficiënter zijn…

Het bizarre is dat het brein gemiddeld een kleine 2% van ons lichaamsgewicht weegt en zo’n 20% van onze energie verbruikt.

Je kunt een neuron, een bouwsteentje van ons brein, vergelijken met een boom. Bovenaan (het bladerdak) dendrieten, de ontvangers van informatie. Het dikke deel (de stam) is het cellichaam met daaronder de stam en de uitlopers onderaan – de wortels als het ware – zijn de axonen die de informatie weer doorgeven aan andere neuronen. En dat doen ze middels neurotransmitters, zoals: dopamine, serotonine en acetylcholine. Om de stam zitten gliacellen en dat worden ook wel de miskende helden van het brein genoemd, omdat ze de neuronen voeden, isoleren, dode cellen opruimen en het brein beschermen tegen infectie.

Het aantal neuronen in een volwassen brein is een kleine 100 miljard. Dat is een 1 met 11 nullen. Per neuron kunnen er grofweg 10.000 verbindingen worden gemaakt. Dat zijn 4 nullen. Je kunt je voorstellen hoeveel verbindingen er dus ongeveer in een brein kunnen ontstaan: een 1 met 15 nullen…dat is ongeveer evenveel als het aantal sterren in ons melkwegstelsel…

Je brein is een onderdeel van het zenuwstelstel. Je brein kan het niet alleen, er zijn bijvoorbeeld zintuigen nodig om informatie door te geven aan je brein. Die informatie is nodig om adequaat op dingen te kunnen reageren. Je zou het kunnen vergelijken met een soort van telefoonnet.

Een zoogdier heeft datzelfde brein plus een ‘upgrade’
: het limbisch systeem, bestaande uit: de amygdala (angst registreren), de hippocampus (geheugen), de hypofyse (hormoonhuishouding), de thalamus (een schakelstation voor zintuiglijke informatie, dus van buiten het lichaam), de hypothalamus (informatie van binnen in het lichaam). Net als het reptielenbrein behoort het zoogdierenbrein tot het oude, onbewuste deel van je brein. Het limbisch systeem is de zetel van emoties, instincten en primaire behoeften, van hechting aan belangrijke anderen en het alarmsysteem dat tot snelle acties aanstuurt bij dreigende situaties. Het zoogdierenbrein wil – naast veiligheid en geborgenheid – ook de 3 S’en: Spelen, Stoeien en Sociaal leren: de kunst afkijken bij papa, mama, broer of zus. Monkey see, monkey do! Door pure imitatie en door te spelen en stoeien leren zoogdieren voedsel vinden, zichzelf verdedigen en hun omgeving kennen. Denk maar eens aan jonge poesjes of puppies.

Tenslotte hebben we ook een
‘mensenbrein’
, ook wel de
neo-cortex
of hersenschors genoemd. In het achterste deel huist het geheugen en het visueel-ruimtelijke inzicht. Het voorste deel (prefrontale cortex) regelt complexe functies zoals abstract denken, plannen van bewuste handelingen, overzien van gevolgen, wisselen van perspectief, vermogen tot empathie en reflectie op eigen denken en handelen. De hersenschors of neo-cortex is pas min of meer voltooid rond het 25ste levensjaar.

De neo-cortex stelt ons in staat om te communiceren middels taal, te plannen, ons dingen voor te stellen, problemen op te lossen, onszelf (enigszins) te beheersen, ons bewust te zijn van onszelf, etc. Dit zijn de executieve functies van ons brein. Nu is de neo-cortex – de naam zegt het al – nog maar vrij jong, evolutionair gezien: zo’n anderhalf miljoen jaar. Zet dit eens af tegen het 500 miljoen jaar oude reptielenbrein. Je zou de neo-cortex dan ook ‘het kleine broertje’ van het oude, primitievere brein kunnen noemen.

Sommige neurowetenschappers stellen zelfs dat de neo-cortex achteraf redenen bedenkt voor wat het primitieve brein al lang heeft besloten. Nu is dat voor de overleving van de soort prima, maar het zorgt helaas ook voor diverse problemen en veel menselijk lijden, zoals overgewicht, verslaving, vreemdgaan, onnodige agressie, etc.

Een aardig hulpmiddel om de drie lagen en hun integratie uit te beelden is het ‘handmodel’ van een hersenhelft (Dr. Daniel Siegel). Als we de duim in de handpalm leggen en daar de andere vingers overheen vouwen, staat de pols voor de hersenstam, de duim en de muis van de duim voor het limbisch gebied en de rest van de vingers voor de hersenschors of cortex. Hoe beter de verticale integratie tussen de lagen, hoe beter iemands geestelijke gezondheid en functioneren.

tenzij…
je er bewust van wordt. Het is net als met duisternis. Als je er een licht op schijnt, dan verdwijnt het.

Zodra er sprake is van een stressvolle situatie zorgen onze hersenen ervoor dat er twee systemen in werking worden gesteld. Allereerst wordt het lichaam in een staat van paraatheid gebracht door het sympatische zenuwstelsel. De hormonen adrenaline en noradrenaline komen vrij en het lichaam is klaar voor de 'vecht- of vluchtreactie', hierdoor:

gaat de bloeddruk omhoog
stijgt de hartslag
stroomt er zuurstofrijk bloed naar de spieren, het hart en de hersenen (en minder naar de andere organen)
spannen de spieren zich aan
verwijden de longblaasjes zich en wordt de ademhaling sneller
trekt het bloed weg uit het gezicht
gaat de spijsvertering op een laag pitje (vlinders in de buik)
breekt het zweet je uit

Kortom het lichaam is klaar voor actie.

Probeer eens een paard dat op hol slaat, voor je te zien. Welke emotie denk je dat hier bij hoort? Angst, paarden zijn vluchtdieren. Als ze bang zijn, rennen ze heel hard weg. Zo snel mogelijk weg van het gevaar. Hier denken ze niet over na, ze vergaderen er ook niet over, ze volgen gewoon hun instinct. De emotie angst roept bij paarden nog meer instincten op. Als ze niet kunnen
vluchten
dan kiezen ze voor vechten of bevriezen.
Vechten
betekent bij een paard dat het zal steigeren, bijten of trappen (of allemaal tegelijk).
Bevriezen
is eigenlijk precies wat je denkt dat het is: het paard beweegt helemaal niet meer, het kan niet meer bewegen en is verlamd van angst. Bij mensen is het precies hetzelfde.

Ook wij mensen hebben de instinctieve reactie om te vechten, vluchten of bevriezen wanneer we angst voelen. In sommige situaties is dat heel duidelijk. In situaties waarin mensen extreem angstig zijn zullen ze letterlijk wegrennen of om zich heen slaan. Bijvoorbeeld wanneer ze fysiek aangevallen worden. Vechten, vluchten of bevriezen is een reactie van je lichaam en een belangrijk overlevingsmechanisme.
Gepreoccupeerde hechting.
Zij ervaren al vroeg in een relatie een sterke behoefte aan een partner en voelen zich alleen maar een half mens. Ze zoeken veel bevestiging en kunnen snel argwanend of jaloers zijn of claimend gedrag vertonen (jengelen en klampen). Ze zijn onzeker en verlatingsangst speelt een grote rol. Hebben vaak onvoorspelbare ouders (de ene keer wel, de andere keer niet) en er is alleen reactie als ouders daar zin in hebben. Het kind raakt hier onzeker van (ben ik wel de moeite waard?). Deze stijl zie je veel bij vrouwen.

Afwijzend vermijdend.
Je bent afwijzend-vermijdend gehecht als je door afstandelijke ouders leerde je gevoelens niet te uiten omdat daar toch afwijzend op werd gereageerd. Afstand bewaren in een relatie en het gevoel hebben dat de ander wat van je verwacht, vind je onprettig. (Vrij en onafhankelijk.) De kans bestaat dat je daardoor extra wantrouwend tegenover anderen werd en al heel vroeg moest leren op eigen benen te staan. De kans bestaat ook dat je nu weinig verwacht van de liefde, heel onafhankelijk bent en jezelf misschien wel hebt wijsgemaakt dat je helemaal geen liefde nodig hebt. (Vermijden van liefde en intimiteit.) Wanneer afwijzend-vermijdend gehechten een relatie hebben gaat dit vaak niet heel soepel, vooral niet voor de partner: die krijgt niet echt een gevoelsmatige band met zijn geliefde. Mensen met deze hechtingsstijl worden vooral door ratio gestuurd en proberen vaak te bedenken in plaats van te voelen of de ander de moeite waard is. Ze trekken zich vaak terug als ze voelen dat ze onder druk komen te staan. Zo’n 20 % heeft een soortgelijk hechtingspatroon. Deze stijl zie je veel bij mannen.

Gevaarsysteem
. Dit systeem wordt geactiveerd door bedreiging en gevaar. Het is gericht op zelfbescherming en overleven. Dit systeem vindt zijn oorsprong in ons reptielenbrein. Vanuit dit systeem volgt de primaire impulsreactie vechten, vluchten of bevriezen. Bijbehorende kenmerken zijn; aanmaken van adrenaline, versnelde hartslag, bloed dat sneller stroomt, de ademhaling die korter wordt en de speekseltoevoer die stopt. Dit zijn allemaal signalen dat het lichaam zich klaarmaakt om te vechten of te vluchten. De ratio is niet in werking.

Jaagsysteem.
Dit systeem wordt geactiveerd door begeerte (eten, succes, willen winnen, macht). Het is gericht op directe bevrediging. Het lichaam is gefocust. Fysieke kenmerken hangen af van de begeerte die bevredigd moet worden en kunnen zijn; versnelde hartslag, verhoogde spierspanning of een overvloed aan energie. Het Jaagsysteem is gericht op eigen bevrediging en niet primair gericht op anderen. Het zorgt voor constant zoeken naar nieuwe uitdagingen en kost veel energie.

Onze stemmingen worden bepaald door "stofjes" in de hersenen. Deze stofjes worden ook wel hormonen en neurotransmitters genoemd.

Ze worden aangemaakt in diverse organen in je lichaam (schildklier, alvleesklier, bijnieren etc.) en hebben invloed op de werking van je lichaam en geest. Als je bijvoorbeeld schrikt dan komt er adrenaline en cortisol vrij. Die zorgt er voor dat je sneller gaat ademen, dat je spieren zich aanspannen en dat je hart harder gaat pompen, zodat je je kan verweren (vechten) of hard weg kan lopen bij gevaar (vluchten). En als je iemand knuffelt dan komt het hormoon Oxytocine vrij. Dit hormoon zorgt er in je hersenen voor dat je je verbonden voelt met die persoon, dat je liefde, warmte en geborgenheid ervaart en zorgt ook voor borstvoeding bij een moeder die een baby'tje heeft gekregen.

Allerlei stofjes dus die je lichaam maar ook je psyche aansturen. Die zorgen dat je je goed voelt, of alert voelt. Echter als je een (tijdelijk) tekort van die stofjes hebt, door welke reden dan ook, dan ben je uit balans. Dan voel je je niet goed, kan je niet meer goed functioneren.

Tekorten van stofjes komen in 95% van de gevallen door stress, ongezonde leefwijzen, nare gebeurtenissen uit het verleden of in het heden, niet functioneel denken, voelen en gedrag. Je kan er pillen voor gaan slikken, zoals je paracetamol slikt als je koorts ervaart, echter dat neemt de oorzaak niet weg. De pillen onderdrukken de symptomen van het tekort of vullen tekorten aan stofjes aan maar het lost niet het onderliggende probleem op.
Ons brein is dus niet een statische klomp hersencellen die, naarmate je ouder wordt, afsterft. Hersendelen die we intens gebruiken, kunnen groeien. Delen die we niet gebruiken, sterven af of worden overgenomen door andere delen die deze capaciteit op dat moment goed kunnen gebruiken. Er kunnen nieuwe cellen worden aangemaakt, er worden talloze nieuwe verbindingen gelegd, versterkt, afgezwakt of afgebroken. De hersenen zijn dus plastisch en doen aan zelfvernieuwing.

Je hebt dus invloed op de ontwikkeling van je eigen hersenen, die dus maakbaar zijn. Als je je hersenen kunt veranderen, dan verandert je gedrag en dat kan leiden tot een verandering als persoon. (Bron: Margriet Sitskoorn, Het maakbare brein)

Wat je aandacht geeft groeit.

Neuroplasticiteit blijkt trouwens twee kanten op te werken volgens het principe ‘wat je aandacht geeft, groeit’. Wie veel tijd besteedt aan mopperen en zeuren wordt steeds beter in mopperen en zeuren. Wie aan de andere kant regelmatig b.v. een dankbaarheidsdagboek bijhoudt, krijgt langzaam maar zeker een ‘dankbaar brein’.
Jij mag/kunt kiezen wat voor brein je liever wilt…

On
derzoekers als Dan Siegel en Rick Hanson stellen dat zelfs de mentaal-emotionele toestand waarin wij ons herhaaldelijk bevinden ons brein langzaam maar zeker vormt. Hanson vat dit samen met de stelling: From state to trait (van toestand naar karaktertrek) en stelt dat het verstandig is om actief stemmingen als: tevredenheid, dankbaarheid, verbondenheid, geborgenheid, rust en innerlijke vrede te cultiveren. (Bron: Sergio van der Pluijm, Breinvriendelijk Trainen)

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand, je brein spiegelt ook..

Spiegelneuronen zijn hersencellen die nadoen wat je een ander ziet doen. Bijvoorbeeld een ander geeuwt en jij ziet het. In je hoofd worden dan de hersencellen actief die de hersencellen van de gaper nadoen. Spiegelneuronen stellen ons in staat om te spiegelen aan anderen. En dat geldt voor een beweging die we zien, maar bijvoorbeeld ook voor een aanraking en zelfs voor een emotie die we bij iemand zien. In feite ‘resoneren wij mee’ met wat we bij de ander zien gebeuren. Ze zijn belangrijk om anderen te begrijpen, voor imitatiegedrag, moreel gedrag, bij het leren, taalverwerving, verslaving. Spiegelneuronen zijn dus sterk verbonden met ons vermogen tot empathie. Iedere ouder met kleine kinderen heeft dit van dichtbij gezien, bijvoorbeeld als je je tong uitsteekt en je baby doet je automatisch na. Andersom werk het natuurlijk ook: als je kind zijn teen stoot ervaar je als ouder ook pijn. Je hebt vast weleens ‘au’ gezegd als iemand anders zich pijn deed…Het frappante is dat je de ervaring van de ander wel moet kennen, dus een voetbal in het kruis van een speler roept bij mannen een andere reactie op dan bij vrouwen. Bij een danser die naar een dansvoorstelling kijkt, zijn er meer spiegelneuronen actief dan bij iemand die kijkt maar zelf niet danst. Bij een pianospeler is er meer activiteit als hij iemand anders hoort spelen dan bij iemand die zelf niet speelt. Spiegelneuronen zijn een bijzonder deel van je hersenen en stellen je in staat om de gevoelens, bedoelingen en doelen van anderen te begrijpen.

Soulgardens en huiselijk geweld ......

Ik zie, ik zie wat jij niet ziet en het is………

Soulgardens kan zeker iets betekenen voor kinderen die getuige zijn geweest van (huiselijk) geweld. Zij hebben te maken met een wirwar aan emoties zoals boosheid, angst, verdriet, loyaliteit. Vaak vinden ze het moeilijk om anderen te vertellen over wat er thuis is gebeurd.

Soulgardens helpt bij het verwerken van geweld, kunnen ze spelen, krijgen hun emoties de ruimte om te releasen en worden zij gezien.

Soulgardens werkt met het hele brein.
Het linker brein bevat het lineair denken, de logica, het analytisch vermogen en de verstandelijke functies. Het rechter brein is verantwoordelijk voor gevoelens, emoties en is de plek waar trauma wordt opgeslagen.

Wanneer de hartslag hoger wordt, krijgt het brein de boodschap “er is iets (slechts) gaande”. De hogere laag van het brein (de neo-cortex) wat veel zuurstof nodig heeft, gaat off-line (flips-out) zodat de zuurstof naar lagere lagen van het brein gaat (reptielen- en zoogdierenbrein) wat verantwoordelijk is om te overleven.

Deze kat woont op de manege.

Dat ieder beschikt over een eigen, rijke binnenwereld met gevoelens, ervaringen, gedachten en verlangens. Met soulgardens zul je versteld staan over de hoeveelheid informatie die je onbewuste op een symbolische manier laat zien. De psyche is een schatkamer vol intuïtieve mechanismen die het gedrag sturen. Alle bewust ervaren problemen/klachten hebben een dieper gelegen, onbewuste oorzaak. Soulgardens is een model, een taal erbij, is spelen, is integratie….op een veilige manier uiten (reguleren) van de emoties, een plek voor psychische en emotionele congruentie, een tuin vol compassie, is mindfulness en mindsight……is neuroscience.

Ik geloof in ....... een kommetje wat vol? Ohhh Compassievol

Ieder mens is in staat zichzelf te genezen; door een beroep te doen op het zelfgenezend vermogen neem je als het ware het heft (weer) in eigen handen. Er is er maar één die jouw richting in het leven kan bepalen en dat ben jijzelf. In dit geval de cliënt…..maar ook jezelf;-).

Een Engel op je pad…je komt niet zomaar iemand tegen. Cliënten kunnen van jou leren en jij iets van cliënten.


We zitten allemaal in hetzelfde schuitje…

Met een brein, lichaam, emoties en een sociaal gevormd zelf, waar we niet voor gekozen hebben.
In een leven vol tragedies: bedreiging, verlies, ziekte, verval, dood.
Veel van wat in ons omgaat is niet ons ontwerp en dus NIET ONZE FOUT.
Compassie is…
1. sensitiviteit voor het lijden van zelf en anderen
2. moed en bereidheid om er wat aan te doen

Geef me de moed om te veranderen wat ik kan veranderen; geef me de sereniteit om te accepteren wat ik niet kan veranderen en geef me de wijsheid om het verschil tussen beide te zien. (Franciscus van Assisi)

Wie ben ik…..
Mijn grootste drijfveer

Als de bloem niet bloeit,
als de vogel niet zingt en het kind niet speelt,
dan vragen we niet wat bloeien,
zingen of spelen is,
maar gaan we zoeken waarom ’t uitblijft dat wat er van nature moet zijn. (Kleine Tiki)
Sommige ouders zien er tegenop en willen het verleden het liefst zo snel mogelijk vergeten. Een systemische benadering en beeldend werken (creatief 'in beeld' brengen) is voor mij de sleutel om familielot onder ogen te zien en de uitwerking daarvan op kinderen en hun ouders zichtbaar te maken.

De appel valt niet ver van de bomen... En hoe staat het met hun eigen innerlijk kind. Wat heeft de ouder meegemaakt vanaf zijn/haar geboorte? Een kind komt neutraal ter wereld zonder mening, geloofsovertuigingen of ideeën van hoe het hoort. Een kind is gewoon wie het is en heeft een gezonde spiegeling nodig van zijn opvoeders om zichzelf te leren kennen. Wanneer die spiegeling ongezond is, dan ontstaat er een verstoord zelfbeeld wat niet klopt met de werkelijkheid. Door je opvoeders (ouders, leerkrachten, collega’s etc.) ben je gevormd, gekneed tot wie je bent en in die vorming ben je voor een deel vergeten, kwijtgeraakt wie je oorspronkelijk bent, waardoor je je nu beperkt en een soort van gevangen in jezelf voelt.


Al Pesso gaat uit van vijf basisbehoeften. Deze worden, normaal gesproken, bevredigd in de tijd dat de foetus in de baarmoeder groeit. Als na de geboorte aan de basale noden van het kind in voldoende mate tegemoet wordt gekomen dan kan het uitgroeien tot een volwassen mens die zich thuis voelt in de wereld (plek) en voor zichzelf en anderen zorg kan dragen (voeding), een eigen identiteit heeft ontwikkelt (bescherming ), innerlijk stevig is (steun), en zichzelf kan begrenzen, de eigen kracht kent en een realistisch beeld heeft van eigen talenten (begrenzing).

Alice Miller heeft veel geschreven over oorzaken van geweld in de samenleving. Zij maakt velen duidelijk wat maar een enkeling erkent: de enorme pijn en het psychologisch leed dat kinderen aangedaan wordt onder het mom van conventionele opvoeding. Het grote probleem van kindermishandeling is, volgens haar, dat de gevolgen vaak niet zichtbaar zijn, omdat kinderen de woede op hun ouders/verzorgers onderdrukken. Pas als ze volwassen zijn uit de onderdrukking zich in depressies, verslaving en geweld. En daarmee is kindermishandeling niet alleen een probleem voor het gezin, maar voor de hele maatschappij.

(Bronnen: Al Pesso, Alice Miller, Ingrid Dijkstra )
Ik geloof in

Alleen met het hart kun je goed zien. Het wezenlijke is voor de ogen onzichtbaar. (Antoine de Saint-Exupéry)
Schuld, schaamte en angst spelen vaak een grote rol bij gezinnen waar sprake is van geweld, misbruik en kindermishandeling. Openheid ontbreekt vaak, waardoor het ware verhaal, de familiegeheimen, vaak niet boven tafel komen. Een genogram kan een effectief hulpmiddel zijn om de herhaling van patronen binnen deze gezinnen inzichtelijk te krijgen en de gemiste kansen in de hulpverlening op het spoor te komen. Samen met de cliënt en het netwerk wordt er gewerkt aan de ‘stamboom’ van de familie met al haar familiegeheimen en ingesleten patronen. En hoe je dit hulpmiddel kunt inzetten om het zwijgen en de intergenerationele overdracht te doorbreken.

Monique Mae Vriens
Eindopdracht
Post - HBO Systeemgerichte aanpak huiselijk geweld

1 maart 2017
(Trainers mw. drs. Seaske Verbeek
& dhr. drs. Cor Vernooij, Moetd)
In Nederland - ieder jaar meer dan 100.000 kinderen getuige van huiselijk geweld.
Ingrijpend en heeft grote gevolgen. Ook voor hele jonge kinderen en zelfs voor baby’s. Kinderen merken meer dan je denkt.
Er niet over praten. Kinderen vinden dat hun ouders al genoeg problemen hebben. Of denken dat zij de schuld zijn van het geruzie.

Definitie van een vechtscheiding (complexe scheiding): een scheiding die gepaard gaat met hevige spanningen en conflicten tussen ouders, waardoor ouders niet meer in staat zijn om het belang van hun kinderen voorop te stellen.

Kindermishandeling laat soms levenslang sporen na - 7 gevolgen:
Walnoten in een notendop

Heb je wel eens goed naar de vorm van een walnoot gekeken? Ze lijken een beetje op hersenen en dat is bijna geen toeval te noemen.
Walnoten zijn erg gezond voor je. Ze bevatten veel vitaminen, mineralen, gezonde omega 3 vetten, antioxidanten en de stof Melatonine. Walnoten zijn goed voor je hersenen, ze kunnen preventief tegen hart- en vaatziekten zijn. Voor het dagelijks ritme van slapen en waken heeft het lichaam melatonine nodig. En walnoten kunnen een rol spelen bij het voorkomen van overgewicht.
Eet minstens 4 keer per week een handje walnoten. Dit verlaagt de kans op hart- en vaatziekten. En verlicht je stemming. Walnoten helpen bij hyperactiviteit, prikkelbaarheid en woedeaanvallen en verminderen van depressie en stress.

Het Gelaagde Brein.

Wist je al dat we eigenlijk 3 breinen hebben voor de prijs van één? Al hoewel er bestaat ook nog zo iets als een 4e brein…..(de wijze geest). In feite hebben we hetzelfde brein als een reptiel. Plus die van een zoogdier. En dan ook nog die van een mens!

Het reptielenbrein
bestaat grofweg uit de hersenstam (waarin basale levensfuncties huizen zoals het ademhalingscentrum en de temperatuurregulatie van het lichaam) en het cerebellum (kleine hersenen) en laat je – simpel gezegd – die dingen doen die een reptiel ook kan: ademhalen, bewegen en de 5 V’s: Vechten, Vluchten, Voedsel Vangen en zich Voortplanten. Het reptielenbrein wil vooral overleven. Je kunt je voorstellen dat bij angst het reptielenbrein ‘aan gaat’, dat er niet zo veel geleerd wordt. Mensen staan dan als het ware in standje ‘overleven’..
Een stressvolle situatie ....

Als je oog in oog staat met een troep wolven, dan is je eerste reactie: vluchten! En dat is maar goed ook. Onderhandelen helpt niet. Vluchten is de enige optie. Weerstand bieden is dodelijk. Ik had al uitgelegd ins en outs van het gelaagde brein. Het reptielenbrein weet niets van logica en intelligente gedachten. Het weet niets van respect, beleefdheid, normen en waarden. En het interesseert hem ook niet. Zijn taak is om te overleven, veilig te blijven, pijn te ontwijken, plezier te zoeken, te slapen, te eten, en sex te hebben om zich voort te planten. Het heeft een veto op alles wat de neo - cortex bedenkt. Elk plan wat pijn of gevaar veroorzaakt wordt geblokkeerd. Het reptielenbrein heeft het voor het zeggen,
Vechten, vluchten of bevriezen ....

Als je ertegen vecht, vecht het terug. Als je ervoor vlucht, komt het je achterna. En als je het laat zijn, kan het ook weer gaan. (Oosters gezegde)
Hechtingstijlen, huiselijk geweld gaat altijd over onveilige hechting.

Veilige hechting.
Mensen met een veilige hechtingsstijl zijn opgegroeid met ouders die voldoende liefde en aandacht gaven. Liefde geven en ontvangen. Zij voelen zich later over het algemeen zelfverzekerd in de liefde. Zij zijn niet bang voor intimiteit of afhankelijkheid, maar ook niet voor alleen zijn of bezorgd om verlaten worden. Uit onderzoek blijkt veilig gehechten stressbestendiger en gelukkiger zijn, minder psychische en lichamelijke klachten hebben, minder vaak overspel plegen, minder vaak depressief zijn, betere relaties en vriendschappen hebben en het ook nog eens beter doen op het werk. Zo’n 60 a 70 % van de kinderen is veilig gehecht.

Mensen met een onveilige hechtingsstijl zijn simpel gezegd onder te verdelen in mensen met een gepreoccupeerde hechtingstijl, afwijzend vermijdend of angstig vermijdend.
Angstig vermijdend
.
Je kunt door afstandelijke ouders ook angstig-vermijdend gehecht raken en daardoor niet alleen je vertrouwen in anderen kwijtraken, maar ook het vertrouwen in jezelf. Zo’n 15 % van de mensen heeft daar last van. Angstig-vermijdenden kunnen intens verlangen en zoeken naar liefde, maar geloven niet dat ze het waard zijn. Deze mensen raken snel verzeild in een relatiepatroon van aantrekken en afstoten. Het zijn vaak mensen die in knipperlichtrelaties terechtkomen.

Uit onderzoek is gebleken dat je hechtingsstijl veranderbaar is. Door bijvoorbeeld langdurig in een relatie te zitten met iemand met een veilige hechtingsstijl, kan de invloed van je ervaringen in je jeugd afnemen. Daarnaast kun je ook zelf zorgen dat de onveilige hechting een minder negatieve invloed heeft op je relaties. Om iets te doen aan de invloed van onveilige hechting, is het in de eerste plaats van belang bewust te zijn van wanneer deze onveilige hechtingsstijl een rol speelt. Heb je gepreoccupeerde stijl dan kan je onzekerheid misschien vooral in het begin van de relatie tot claimend gedrag leiden, maar het kan zich ook verder in de relatie uiten in overdreven jaloezie of verlatingsangst. Dit is bij iedereen anders en het is handig als je jouw patronen kent.

Bowlby (bekendste onderzoeker - hechtingstheorie) ontdekte dat hoe we als kind een band scheppen met onze ouders, sterk overeenkomt met hoe we als volwassenen een band met onze partner opbouwen. Als mensen zich dus niet goed hebben kunnen hechten aan hun ouders zie je dat terug in latere relaties. Ook merken we dat onveilige hechting het aangaan van een nieuwe relatie veelal hindert.
Emotieregulatiesystemen ook wel kalmering-systemen genoemd.

We hebben 3 systemen in ons brein waar emoties gereguleerd worden. Het gevaar, jaag en zorgsysteem. Er kan maar 1 van deze 3 systemen tegelijk aan het werk zijn.
Beiden (gevaar- en jaagsysteem) zijn nodig om te overleven en iets te kunnen realiseren. Te lang in ‘gevaar’ als ‘jaag’ systeem geven je spanning; je lichaam wordt paraat gemaakt om tot actie over te gaan, hartslag en adem hoger, spieren op spanning, produceren cortisol en is ziekmakend.

Zorgsysteem
is een kalmeringssysteem en treedt in werking als je niets hoeft (is speels, vrij, rust) en het lichaam produceert oxytocine (het gelukshormoon). Dit systeem wordt geactiveerd als andere systemen niet geactiveerd hoeven worden. Als het lichaam niet alert hoeft te zijn voor bedreiging en ook geen begeerte hoeft te vervullen kan het zorgsysteem aangesproken worden. Dit systeem vindt zijn oorsprong in ons nieuwe zoogdierenbrein en is gericht op veiligheid, verbondenheid en welzijn. In dit systeem zijn o.a. de mogelijkheid tot reflectie en ontwikkeling gehuisvest. Een fysiek kenmerk hierbij is een gelijkmatige ademhaling. Binnen het zorgsysteem is er ruimte voor de ander en de behoefte van de ander en onze ratio is in werking. Het gaat over compassievol naar jezelf en naar anderen toe. Het zorgsysteem en is belangrijk voor je gezondheid.
Stress ....

Zonder stress geen leven, geen vooruitgang. Zonder spanning geen schepping, geen evolutie.
(een sjamaan, Uxmal-regio van Yucatan)

Wanneer een kind in een stressvolle omgeving opgroeit, leert het lichaam het stresshormoon cortisol aan te maken, waardoor het kind eerder vanuit boosheid, vermijding of angst zal reageren.
Belangrijk is dat je aan de oorzaak iets gaat veranderen, er iets aan gaat doen. Immers als je een rotte kies hebt dan ga je ook niet alleen maar paracetamol slikken maar laat je de kies behandelen of verwijderen. Als je autoband klapt blijf je ook niet op je reservewiel rondrijden.. dan zou onverstandig zijn want op enig moment werkt de tijdelijke oplossing niet meer en ben je nog verder van huis.

Pak de oorzaak van je problemen aan, verwerk oud zeer, breng je leven in balans zodat je weer voldoende stofjes aanmaakt en hebt om er goed tegen te kunnen. Haal de stressbronnen weg, leer er beter mee om gaan, richt je leven anders in, eet gezonder, beweeg meer ... en zing wellicht eens wat vaker maar eerst inzicht

Maar hoe je gehecht bent (hechtingstijlen) en hoe je omgaat met emoties (emotieregulatie systemen) zijn mede bepalend voor hoe je omgaat met stress. Maar er is hoop….
NEUROPLASTICITEIT
3 x M
Mindful
Mindfulness
Mindsight
Neuroplasticiteit ....

Neuroplasticiteit wil zeggen dat je brein langzaam maar zeker verandert op basis van de ervaringen die je herhaaldelijk opdoet. Herhaling is daarbij het sleutelwoord: door herhaling van bepaalde handelingen of ervaringen worden nieuwe paden in het brein aangelegd die langzaam maar zeker steeds sterker worden. Een bekende metafoor voor dit fenomeen is
‘van geitenpaadjes tot snelwegen’
.
Mindful .... stress verminderend en cortisol verlagend
Voedsel moet medicijn zijn, medicijnen mogen geen voedsel worden. (Hippocrates van Kos)
Goede voeding.
Eten volgens de 5 elementenleer. In het westen krijgt het lichaam vooral aandacht wanneer er iets `mis´mee is. We bezoeken een dokter en verwachten dat de klachten verholpen worden. De visie van de vijf elementen, afkomstig uit China, heeft een geheel andere invalshoek. Hierin worden het lichaam en de emoties van de persoon gezien als onlosmakelijk geheel. Emoties zijn verbonden met specifieke organen en elementen. Bij een verstoring van de gezondheid wordt gekeken naar de beïnvloeding van de elementen en de organen die daarbij betrokken zijn. Zo is b.v. het houtelement verbonden met de emotie boosheid en de bijbehorende organen zijn de lever en de galblaas. Het onvoldoende uiten van boosheid geeft een verstoring van het houtelement en zal, op den duur, leiden tot klachten die verbonden zijn met de werking van de lever en of de galblaas. Koken volgens de principes van deze voedingsleer draagt bij tot een gezonder en gelukkiger bestaan. Een gebalanceerde maaltijd volgens de vijf elementen draagt bij aan innerlijke rust, een gezonde energie flow en je zal je fysiek, emotioneel en psychisch beter voelen. (www.juttakoehler.eu)

Bewegen in de buitenlucht.

Of je nu gaat wandelen, fietsen, hardlopen of fitnessen, alle vormen van beweging maken ons vrolijker. Onderzoek toont aan dat bewegen een krachtig medicijn is tegen neerslachtige gevoelens. Mindfulness, Tai Chi, QiGong (https://www.lebenspflege.de), Yoga, ademhalingstechnieken, meditatie, aardingsoefeningen/chakraoefeningen, visualisaties: ze zijn allemaal goed om stressreacties te verminderen.

Mijn overtuiging is ....
De meeste therapeuten werken met cliënten in de veronderstelling dat ze de hogere delen van het brein aanspreken. Ze leren cliënten allerlei vaardigheden (coping- , sociale vaardigheden, ademhaling etc.) en nog steeds gaat het brein off-line of flips-out. De cliënt maar ook de therapeut kan hier niets aan doen. Het brein werkt niet volledig. Aan de hand van het ‘hand-model’ kun je kinderen en volwassenen uitleggen wat er gebeurd.

Kinderen, tot ongeveer de leeftijd van 11 jaar, leven voornamelijk in het rechter brein en zul je de lagere delen van het brein moeten aanspreken. Zandspel is hierbij een uitstekend middel.

Zandspel geeft de volwassenen toegang tot hun gevoelens, emoties en vroegere herinneringen.
Door de handen vanuit het zand komen beelden en emoties naar boven (het onbewuste) en worden in het bewustzijn gebracht. Ook al kunnen kinderen hieraan geen woorden geven, een bijzonder helend en diepgaand proces gebeurd gewoon. Volwassenen hebben veelal het ‘aha’ moment en ook al hebben ze dit niet dan nog worden eerdere opgedane verwondingen geheeld. Zandspel is een toegang tot... en (ver) beelden is de brandstof van gevoelens, trauma, wonden. Daarom is het zinvol om daar te werken. En dat maakt dat Soulgardens zo krachtig is.


Ik geloof ....

in de balans van lichaam, ziel en geest, dat iedereen alle wijsheid en inzichten binnen handbereik heeft. Het is de uitdaging om in het leven toegang te krijgen tot deze onuitputtelijke en veranderlijke informatiebron. En dit vraagt van de professional, hulpverlener, coach creativiteit en van ons allen MOED!
Adem in als het balletje naar boven gaat en adem uit als het balletje weer naar beneden gaat. Deze visuele ademhalingsoefening leert je om 6 keer per minuut adem te halen. Door iedere dag 3 keer gedurende 5 minuten te oefenen ga je je na enkele weken rustiger voelen, beter slapen en krijg je meer energie. (Bron: Landelijk Centrum Stressmanagement)

http://
www.soulgardens.nl

spiritueel
ontluikend
speels
inspirerend
sleutel tot…
onorthodox
niet langs het gebaande pad
Full transcript