Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Nederland als industriele samenleving

No description
by

F. van Kruistum

on 26 October 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Nederland als industriele samenleving

Module 2:
Nederland als
industriële
samenleving
Rond 1800 waren verschillende Europese landen
bezig met industrialisatie.
industrialisatie:
de ontwikkeling dat goederen steeds meer in fabrieken worden geproduceerd
Ondernemers
investeren geld
(kapitaal) om zoveel
mogelijk winst
te maken!
KAPITALISME!
Toename van
het aantal fabrieken
met stoommachines.
Nederland liep
ver achter!
Landbouw en (huis)nijverheid waren nog steeds de belangrijkste middelen van bestaan.
(= agrarisch-stedelijke
samenleving)
In Nederland begon
de industrialisatie
pas in de 2e helft van
de 19e eeuw!
Verbeteringen
van de infrastructuur:
- v/a 1839 aanleg
spoorwegen
- waterwegen
uitgebreid
- mechanisatie
- nieuwe uitvindingen:
bv. verbrandingsmotor
- gebruik elektriciteit,
telegraaf en telefoon
Alexander Graham Bell (1876)
Het imperialisme en het hebben van
koloniale gebieden
waren gunstig voor
de Nederlandse
industrie!
GRONDSTOFFEN!
Ruhrgebied
Door de groei van
de Duitse Industrie
was er meer werk
in de scheepsbouw.
Rotterdam
Rotterdam
Nederland
werd een industriële
samenleving.
Industrie
werd een
belangrijk
middel van
bestaan!
Voor de opkomst van de
industrie kreeg je jarenlang
een vakopleiding en werd je
vervolgens ambachtsman.Door
de komst van fabrieken
begonnen de oude ambachten
steeds meer te verdwijnen.
Voorbeelden van oude ambachten:
IJzersmid
Kruiwagens maken
Mandenvlechter
Houtsnijder
Bezembinder
Zoals:
- touwslager
- mandenvlechter
- klompenmaker
- ganzenvanger
- bezembinder
Arbeidsomstandigheden veranderden ingrijpend!
- vaste werktijden
- hoog werktempo
- arbeidsdeling
Zoveel mogelijk winst
door lage productiekosten!
MASSAPRODUCTIE!
Door de agrarische revolutie
waren er minder mensen nodig
op het platteland. Dus vertrokken
er veel mensen naar de steden op
zoek naar werk in de fabrieken.
VERSTEDELIJKING
De man verdiende
echter niet genoeg
om een gezin te onderhouden.
kinderarbeid!
In de fabrieken was
het werk ongezond en
gevaarlijk. Dit leidde
vaak tot ongelukken!
De arbeiders
hadden geen
rechten, dus
konden ze altijd
direct worden
ontslagen!
Er waren geen
sociale voorzieningen!
Als mensen buiten hun
schuld om geen inkomsten
hadden, dan kregen zij
evengoed geen uitkering!
armenzorg!
Onderlinge verzekeringen:

Door arbeiders onder elkaar opgezette verzekeringen, die bijvoorbeeld uitkeerden
bij ziekte of overlijden.
Kinderwet van
Van Houten in 1874
De arbeiders probeerden ook zelfs iets aan hun
arbeidsomstandigheden
te doen. Er werden vakbonden opgericht.
Het belangrijkste middel
om iets te bereiken was:
STAKEN!
Maar:
Omdat niet alle
arbeiders van hetzelfde
geloof waren en dezelfde
politieke ideeën hadden,
kwamen er verzuilde
vakbonden!
ANWV (1871) en NVV (1906)
De verschillende zuilen kregen
behalve eigen vakbonden ook
allemaal eigen politieke partijen.
MAAR:
Niet iedereen had
politieke inspraak!
Er was nog geen
algemeen kiesrecht.
Mannen kregen
dit in 1917. Vrouwen in 1919.
Sommige mensen
wilden radicale
veranderingen->
communisten
REVOLUTIE!
Andere mensen
wilden op een
democratische
manier het leven
verbeteren.
S.D.A.P.
In 1917 kwamen in Rusland
de communisten aan de macht.
Angst in West-Europa!
De overheid zorgde
voor sociale wetten,
om de arbeiders
tegemoet te komen.
Arbeidswet van
minister Aalberse
(1919)
WOI zorgde ervoor dat
de industrialisatie van Nederland werd afgeremd!
Nederland is afhankelijk
van de internationale handel,
maar o.a. de Engelse blokkade
zorgde voor handelsbelemmeringen.
Maar ook de duikbootoorlog
zorgde voor grote problemen!
Nederlands koopvaardijschip getorpedeerd
In de jaren '20
gaat het langzaam
weer wat beter met
de wereldeconomie,
TOTDAT:
Beurskrach
New York 1929
(Zwarte Donderdag)

De Nederlandse economie
werd zwaar getroffen.
crisisjaren '30
Daarna volgde ook nog
eens de Tweede Wereldoorlog!
Na WOII was een groot deel
van de industrie en de
infrastructuur van
Nederland verwoest. Er
was geen geld om
het land weer op te bouwen.
1948
Marshallplan

Willem Drees (1886-1988)
Maar er moest meer gebeuren:
De Nederlandse regering kwam
met de industrialisatienota
(=plan om de economische groei te bevorderen).
Geleide loonpolitiek:
De lonen werden gekoppeld
aan de prijzen. Lonen stegen
alleen als de prijzen ook
omhoog gingen.
Lage loonkosten zorgden
voor goedkopere producten.
Meer export! =
Meer inkomsten voor de
Nederlandse schatkist!
In ruil voor de lage lonen
kreeg de bevolking
betere sociale wetten!
harmoniemodel: goede samenwerking tussen
werknemers, werkgevers en de overheid
Daarnaast waren er nog vele
fusies, zodat er schaalvergroting
optrad. Grotere bedrijven konden
beter concurreren met het buitenland.
Veel kapitaal nodig,
dus ook bankenfusies!
MULTINATIONALS
bv. Unilever, Philips
Heineken en Shell

Deze bedrijven hebben vestigingen over de hele wereld, maar het hoofdkantoor zit
in Nederland.
In de jaren '60 was
de economische
wederopbouw van
Nederland geslaagd!

De schaalvergroting vond
ook plaats in de landbouw.
(mechanisering)
verstedelijking
De geleide loonpolitiek
werd in 1963 losgelaten.
vrije markteconomie
(vraag en aanbod)

De lonen stegen snel:
welvaartsgroei

massaconsumptie
In de 19e eeuw was Nederland
nog een nachtwakersstaat.
De overheid bemoeit zich weinig met de burgers, maar zorgt wel voor de veiligheid (politie,leger).
Na WOII werd begonnen met de
opbouw van de verzorgingsstaat.
Samenleving waarin de
overheid iedere burger een
minimumbestaan garandeert.
sociale wetten
en voorzieningen

mechanisatie,
automatisering
schaalvergroting

geschoolde
arbeiders

Goede scholing
is nodig voor
de welvaart!

MAAR:
De sociale laag bepaalde naar welke opleiding/school je ging.
Ook sekse speelde een rol!
Er kwamen vele nieuwe banen bij.
Meer mensen in de middenlaag.
In de jaren '80 en '90 groeide
de middenlaag verder door
de opkomst van de computer
en de automatisering.
opkomst computer
Internet
Nederland werd een
informatiesamenleving.

In 1815 ontstond:

Het Koninkrijk der Nederlanden
(Nederland, België en Luxemburg)
Koning Willem I (koning koopman)
James Watt
In 1830 begon de Belgische Opstand.
In 1839 viel het Koninkrijk der Nederlanden alweer uit elkaar!
In de 19e eeuw zaten er vooral
Liberalen
in de
regering
en het
parlement
!
Liberalen waren voor allerlei
vrijheden
, zoals op economisch gebied.
Socialisten:
alleen belangen van de arbeiders
Confessionelen:
godsdienst op de 1e plaats
http://www.schooltv.nl/beeldbank/clip/20121204_geschiedenisbromfiets01
http://www.entoen.nu/veelkleurignederland/beeld-en-geluid/geoclips-multiculturele-samenleving#beeld
De oliecrisis jaren '70
Lagelonenlanden

http://www.schooltv.nl/video/koning-willem-i-onze-eerste-oranje-koning/#q=Willem%201
http://www.schooltv.nl/video/op-stoom-de-stoommachine-en-de-stoomtrein/#q=stoommachine
http://www.schooltv.nl/video/infrastructuur-de-geschiedenis-van-de-infrastructuur-in-nederland/#q=trekschuit
http://www.schooltv.nl/video/de-amsterdamse-haven-van-zeil-en-stoomschepen-tot-dieselmotoren/#q=scheepvaart
http://www.schooltv.nl/video/de-geschiedenis-van-de-telefoon-uitgevonden-door-graham-bell/#q=Bell
Steenkool
IJzererts
http://www.schooltv.nl/video/de-haven-in-rotterdam-wat-gebeurt-er-in-de-haven/#q=haven%20van%20Rotterdam
http://www.schooltv.nl/video/fabrieksarbeiders-dikke-wolkenstof-en-onveilige-machines/#q=arbeiders
http://www.schooltv.nl/video/uitvindingen-uit-de-negentiende-eeuw-dankzij-de-stoommachine/#q=industrialisering
Aardolie
De uitvinding van de verbrandingsmotor en de elektromotor zorgde ervoor dat aan het einde van de 19e eeuw de stoommachine alweer werd vervangen!
de uitvinding van de auto
http://www.schooltv.nl/video/zorgpremie-de-basisziektekostenverzekering-is-verplicht-in-nederland/#q=verzekeringen
hoge kindersterfte!
http://www.schooltv.nl/video/de-geschiedenis-van-de-vakbond-werknemers-gingen-zich-organiseren/#q=vakbond
http://www.entoen.nu/kinderarbeid/beeld-en-geluid/kaaskoppen--waterlanders#beeld
http://www.entoen.nu/kinderarbeid/beeld-en-geluid/schooltv-beeldbankclip-kinderarbeid-in-nederland#beeld
In 1901 werd de
leerplichtwet
ingevoerd.
In 1919 kwam er een nieuwe arbeidswet!
-werkweek 6 dagen
-maximaal 45 uur per week
-maximaal 8 uur per dag

De feministen streden voor betere onderwijskansen, maar vooral vrouwenkiesrecht.
http://www.schooltv.nl/video/zwarte-donderdag-het-begin-van-de-crisis-in-de-jaren-dertig/#q=crisis
http://www.schooltv.nl/video/crisis-in-nederland-enorme-werkloosheid-en-armoede/#q=crisis
http://www.schooltv.nl/video/willem-drees-de-beste-minister-president-van-de-afgelopen-100-jaar/#q=kaaskoppen%20drees
http://www.schooltv.nl/video/na-de-bevrijding-in-de-klas-wederopbouw/#q=wederopbouw
Voor WOII was Nederland nog een gesloten samenleving. Er waren nauwelijks mensen uit andere landen en culturen.

Na WOII kwamen er grote groepen nieuwkomers!
In 1949 verloor Nederland de kolonie Nederlands-Indië.
300.000 personen kwamen richting Nederland
Vanaf eind jaren '50 kwamen de gastarbeiders.
In 1975 werd Suriname onafhankelijk!
Daarnaast komen met name van 1980 steeds meer vluchtelingen uit oorlogsgebieden naar Nederland.
De samenstelling van de Nederlandse bevolking is sinds WOII drastisch veranderd!
multiculturele samenleving
De multiculturele samenleving brengt de nodige spanningen mee tussen autochtonen en allochtonen:
- veel nieuwkomers komen uit een andere cultuur
- veel nieuwkomers spreken slecht Nederlands
- veel nieuwkomers hebben een ander geloof
- veel aanpassingsproblemen
De integratie verloopt moeizaam!
http://www.schooltv.nl/video/geoclips-multiculturele-samenleving/#q=multiculturele%20samenleving
http://www.schooltv.nl/video/nieuwkomers-naast-autochtonen-vroeger-en-nu/#q=gastarbeiders
Full transcript