Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Scans op werk van J.D. De Heem

Een samenvatting van de MA-XRF en MA-XRD scans die werden uitgevoerd op een zeventiende eeuws bloemsstilleven van J.D. De Heem uit de collectie van het KMSKA. Deze presentatie werd gemaakt in het kader van De Dag van de Wetenschap 2015.
by

Geert Van der Snickt

on 5 December 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Scans op werk van J.D. De Heem

Technisch onderzoek naar
de materialen en technieken
Bloemen en insecten
(ca. 1645)

Een 17de eeuws stilleven
van Jan Davidsz De Heem
collectie KMKSA
een samenwerking van:
niet-destructief onderzoek met drie innovatieve analytische beeldtechnieken
X-stralen Diffractie
scanning
Infrarood scanning
2
3
1
X-stralen Fluorescentie
scanning (MA-XRF)
toont de verdeling van chemische
elementen
in de verflagen
identificeert
kristalstructuren
in de schildermaterialen
chemische analyses brengen de verdeling van de gebruikte
schildermaterialen in beeld
toont
moleculaire
verbindingen in de verf
Samen geven de drie methoden een quasi volledig beeld van de gebruikte schildermaterialen en -technieken
Een paar resultaten...
de verdeling van chemische elementen toont
een koperhoudend pigment voor de groene kleuren
kwikhoudend vermiljoen voor de rode bloemen en kersen
kalium in rode lakken en ultramarijn
loodtingeel in de insecten en blaadjes
...en drie gele pigmenten
loodwit in de witte verfstreken,
o.a. voor de centrale witte roos
ijzerhoudende aardepigmenten voor de (donker)bruine tinten, o.a. in de achtergrond
Napels geel voor de gele rozen
en het erg toxische orpiment voor dezelfde gele rozen en de goudsbloemen
Inzicht in de laagopbouw
de scans tonen dat De Heem de compositie begon met het aanbrengen van grote gekleurde vlakken
...waarbij de randen van de te grote bollen met de zwartbruine verf van de achtergrond werden bijgewerkt
een groene boog om de vorm van het festoen aan te geven...
...en rode bollen als onderschildering voor de rode bloemen
de eerste opzet van het bloemstilleven zag er ongeveer uit als dit schema
de kleurende pigmenten
aardepigment
vermiljoen
kopergroen
Degraderende materialen
De felgekleurde bloemen op dit vierhonderd jaar oude schilderij zien er verrassend fris uit
met uitzondering van de gele bloemen die er vlak uitzien...
de metingen onthullen dat het felgele arseensulfide in de gele en oranje bloemen chemisch heeft gereageerd met het aanwezige loodwit
het felgele orpiment is daardoor gedeeltelijk omgezet naar kleurloos loodarsenaat
Distributie van arseen (MA-XRF)
Distributie van AsHO4Pb (MA-XRD)
Wijzigingen in de compositie
deze kleine bloemen zijn duidelijk zichtbaar in het ijzerbeeld...
...maar werden in een later stadium weggeschilderd
(MA-XRF)
ook deze
groene blaadjes...
...werden overschilderd en zijn niet langer zichtbaar
vanaf volgende zaterdag in het Rockoxhuis
meer weten over de chemie van schilderijen?
bezoek
www.uantwerpen.be/axes

vervolgens werkte hij de bloemen in detail uit...
Full transcript