The Internet belongs to everyone. Let’s keep it that way.

Protect Net Neutrality
Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

literatuurgeschiedenis middeleeuwen g4

No description
by

Josje Nelissen

on 6 December 2017

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of literatuurgeschiedenis middeleeuwen g4

'middel' eeuwen
Germanen
Feodale stelsel
veranderingen
splitsing oost- west > verschillen worden groter

Franken in het zuiden van Nederland > feodale
stelsel




middeleeuwen
literatuurgeschiedenis
renaissance
middeleeuwen
500 - 1500
literatuur
schilderkunst
architectuur
toneel
Frankische Rijk

Karel de Grote
800 na Chr. tot keizer gekroond


leenheer
leenman
leenman
leenman
leenman
leenman
leenman
trouw
Christendom
monniken, priesters

kerk - literaire werken bewaard


konden lezen en schrijven


bepaalden wereldbeeld
ridderlijk
karakter

theocentrisme


God
middeleeuwen
500-1000
vroege middeleeuwen
1000-1250
hoge middeleeuwen
1250-1500
late middeleeuwen
Twee belangrijke standen:
1. geestelijkheid
2. adel

alles was gericht op geestelijken en adel

geen literaire werken gevonden of bewaard gebleven
500-1000
vroege middeleeuwen
Hebban olla vogala
hebban olla vogala
nestus hagunnan
hinase hic anda thu
wat unbidan we nu?
Literatuur
alleen kladjes of flarden

- weinigen konden lezen en/of schrijven > orale traditie
- perkament duur > werd niet bewaard
- geen historisch besef



eerste fragment gevonden



start Nederlandse literatuurgeschiedenis
1000-1250
hoge middeleeuwen
boekdrukkunst
15e eeuw


makkelijkere verspreiding
meer mensen konden nu over boeken beschikken

burgerij werd machtiger

burgerlijk
karakter

Drie standen:

1. geestelijkheid
2. adel
3. burgerij

meer ontwikkeling
meer welvaart
meer ruimte voor kunst
dus meer literatuur!
1250-1500
late middeleeuwen
klassieke oudheid
geestelijke literatuur
ridderlijke literatuur
burgerlijke literatuur
Ridderroman
Ridderroman
vanaf 1100
rijm
volkstaal
begin in Frankrijk
Epiek
Karelepiek
Arturepiek
spelen zich af rond hof Karel de grote

oorlog, massagevechten
spelen zich af rond hof koning Artur

avonturen, toernooien, twee-gevechten, hoofse liefde
Karel en Artur op achtergrond

Karel: onsympathiek,
maakt leven held zuur

Artur: ridders gaan op avontuur
Arturepiek
koning Artur
historisch persoon uit 5e of 6e eeuw

politieke rivaliteit
Britten <> Fransen
Roman van Walewein
belangrijkste hoofse roman
auteur Penning ca 1200
voltooid door Pieter Vostaert ca 1215
origineel Vlaams werk
11202 versregels

5 avonturen van ridder Walewein, een van de bekendste ridders aan het hof van koning Artur

Hoofsheid
hoofs: aan het hof, heeft betrekking op omgangsvormen

eind 11e eeuw ontstaan in Frankrijk, snel verspreid door West-Europa via literatuur:
- positieve waarde hoofsheid benadrukken
- plaatsen in aantrekkelijk kader: groot hoffeest, overvloedige maaltijden, goede omgang met vrouwen

1. beheersen, ruzies voorkomen
2. dapper, trouw, kleding, gesprekken voeren, kunstzinnig, bekwaam in hofactiviteiten




hoofse liefde
geen echte liefde, maar man richt gevoelens op onbereikbare vrouw

later: liefde is wederzijds

liefde is wetenschap!
Karelepiek
Karel de Grote
historisch persoon, begin 8e/eind 9e eeuw
Frankrijk

epische verdichting


Karel ende Elegast
auteur onbekend, waarschijnlijk een Vlaming
vóór 1325

origineel Vlaams werk?


voorhoofs - hoofs


Karelepiek - Arturepiek
Frankische - Britse
positie vrouw:
speelbal van grove man - man wil vrouw winnen
middels hoofse
omgangsvormen






nuancering
onderscheid kan niet zo duidelijk gemaakt worden

(Eggeric en verhaal rode ridder)
Karelepiek
Arturepiek
kenmerken
Karelepiek
kenmerken
Arturepiek
overeenkomsten
venn-diagram
thema's
plaats
taal
positie vrouw
personages
middeleeuwen

toets proefwerkweek:

- Hoofdstuk 1
- info prezi
- fragmenten
- Mariken van Nieumeghen

geestelijke
literatuur
opkomst
geestelijken konden lezen, schrijven én Latijn

behoefte aan teksten in Diets
groeide


Heiligenlevens
geen biografieën zoals nu

eerst wordt het leven beschreven, verrichte wonderen, en verering

weinig kritiek/diepgang echte leven
Mystiek
eenwording met God
Marialegende
kern:

trouw aan Maria, ondanks begane zonde, wordt beloond
Beatrijs
auteur onbekend
ontstaan 13e eeuw
Nederlands gedicht, bewerking van verhaal

zeker 50 varianten in West-Europese talen
Handschrift 1374 in KB Den Haag

Hadewijch
Antwerpen
begijn

Diets

3 handschriften

burgerlijke
literatuur
burgerij
Steden en bovenste laag burgerij worden machtiger

meer leerzame verhalen

Rederijkers
eind 15e eeuw

vereniging van mensen die van literatuur hielden

regelmatig wedstrijden tussen steden

ongeveer elke maand een gedicht over opgegeven onderwerp (moest aan strenge regels voldoen)






toneel in de middeleeuwen
oudste toneel is geestelijk toneel, sluit aan bij verhalen die door de kerk verteld werden, bv. passiespelen

veel publiek, werd verplaatst naar pleinen op podia of wagens




Mariken van
Nieumeghen
West-Romeinse Rijk valt 476 na Chr.
Reinaert de Vos
Vragen bij Beatrijs
1. a. Geef twee signalen waaraan je ziet dat dit verhaal mondeling overgeleverd is geworden.
b. Hoe noemen we dit mondeling overgeven van verhalen?

2. a. Welke kleding geeft de jongeman aan Beatrijs (r. 275-283).
b. Welke symboliek zit hier achter?

3. a. Welke getal speelt een zeer belangrijke rol in dit verhaal.
b. Noem drie situaties waarin dit getal voorkomt in de tekst.
c. Welke symboliek zit hier achter?

4. Lees regel 340-346. Waarom is de benaming ‘boerenkinkel’ zo beledigend voor de jongeman?

5. a. Lees r. 666-765. Benoem de overeenkomst tussen Karel ende Elegast en Beatrijs.
b. Beschrijf de symboliek van de overeenkomstige situatie.

6. Leg de vergelijking van de engel met rode appel uit.

7. Welke boodschap wil men het publiek meegeven met deze tekst?

13e eeuw

Willem 'die Madocke maakte

satire'
refrein


gedicht van meerdere strofen, aan het slot van iedere strofe wordt dezelfde regel (de ‘stokregel’) herhaald;
De
stok
geeft ook de kern van het gedicht:
een 'vroed' refrein
(wijs,ernstig)
in 't amoureuze
(over de liefde)
in 't zotte
(komisch)

Laatste strofe wordt gericht aan de 'Prins'
(de voorzitter van
de rederijkerskamer)

rondeel



loopt rond en de regels vormen een cirkel:

8 regels
eerste 2 regels zijn ook de laatste 2 regels
eerste regel wordt herhaald in de vierde regel






Egidiuslied
rijmvormen

eindrijm
Sinterklaas zat te
denken
wat hij jou dit jaar zou
schenken

kettingrijm
Wat zal ik hem toch schenken dacht
piet
,
niet
een barbiepop of een raceauto

dubbelrijm

hopelijk vallen de cadeaus in
de smaak
want ruilen moet de sint de cadeaus
al te vaak

aldicht
alle woorden rijmen op de woorden
van de regel ervoor...pfff...






volgorde
versregels

acrostichon
A
ltijd is ze op tijd aanwezig,
N
ooit vergeet ze haar huiswerk
N
iet één keer is ze haar boeken vergeten
E
n haar telefoon zit in haar tas tijdens de les

Matthijs de Castelein- Const van Rhetoriken uit 1555
nodigde de lezer uit om zélf de volgorde van de regels te bepalen






Wereldlijk toneel
Abele spelen

Ontstaan uit bewerkingen van ridderverhalen
Abel = voortreffelijk, fraai > hoofsheid

Ze gaan over hoofse liefde

Sotternie
Werden vaak opgevoerd na een abel spel
een kort komisch toneelstuk


Geestelijk toneel
1. mysteriespelen

Gebeurtenissen uit de bijbel worden nagespeeld

2. mirakelspelen
Door tussenkomst van een heilige gebeurt er een wonder

3. moraliteiten
Verkondiging van een les
Full transcript