Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

2009 Gabay sa Ortograpiya ng Wikang Filipino

No description
by

Stephen Lloyd Alzate

on 27 November 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of 2009 Gabay sa Ortograpiya ng Wikang Filipino

2009 Gabay sa Ortograpiya ng Wikang Filipino
Pagbaybay na Pagsalita
/ey-ar-em-em/
Pasulat na Pagbaybay
Pantig at Palapantigan
Grapema
2009
Letra o titik
Ang alpabetong Filipino ay
binubuo ng dalawampu't walong (28)
letra at kumakatawan ang bawat isa sa isang tunog.
Hindi Letra
paiwa ( ` ) at pakupya ( ^ ) na sumisimbolo
sa impit na tunog.
tuldik na pahilis ( ´ ) na sumisimbolo
sa diin o haba.
bantas, gaya ng tuldok ( . ), pananong ( ? ),
padamdam ( ! ), kuwit ( , ) tuldok-kuwit ( ; ),
kudlit( ' ), at gitling (-).
1
2
3
Titik. Ang titik o letra ay isang sagisag sa isang
tunog sa pagsasalita.
Binubuo ito ng mga patinig(vowel) at mga
katinig(consonant).
Ang serye ng mga titik o letra ay tinatawag na
alpabeto.
Binibigkas o binabasa ang mga titik sa tunog Ingles maliban sa ' ñ. '

halimbawa
paiwa ( ` )
lahì
dakilà
balità
pakupya ( ^ )
yugtô
dugô
butikî
Hindi titik/ hindi letra
Di titik. Binubuo and di titik ng mga tuldik o mga bantas. Ang tuldik o asento ay gabay sa paraan ng pagbigkas ng mga salita. Sa lingguwistika, itinuturing ang tuldik na simbolo para sa impit na tunog o kaya sa diin o haba ng pagbikas.
pahilis ( ´ )
pátániman
taním
Pantig
Pagsulat
Pagbigkas
to
pag
kon
trans
/ti-ow/
/pi-ey-dyi/
/key-ow-en/
/ti-ar-ey-en-es/
Salita
pasulat
pagbigkas
bayan
plano
Fajardo
/bi-ey-way-ey-en/
/pi-el-ey-en-ow/
/kapital ef-ey-dyey-
ey-ar-di-ow/
Akronim
MERLACO(Manila Electric Company)
/em-i-ar-ey-el-si-ow/
ARMM(Autonomous Region of Muslim Mindanao)

Daglat
Bb.(Binibini)
G (Ginoo)
Gng. (Ginang)
Dr. (Doktor)
/kapital bi-bi/
/kapital ji/
/kapital ji-en-ji/
/kapital di-ar/
Inisyal ng Tao
MLQ (Manuel L. Quezon)

CPR (Carlos P. Romulo)

GMA (Gloria Macapagal Arroyo)
/em-el-kyu/
/si-pi-ar/
/ji-em-ey/
Inisyal ng
Samahan/Institusyon
MSU-IIT(Mindanao State University-Iligan
Institute of Technology)
/em-es-yu-ay-ay-ti/
IPAG (Integrated Peroforming Arts Guild)
/ay-pi-ey-ji/
KWF (Komisyon sa Wikang Filipino)
/key-dobolyu-ef/
Simbolong Pang-agham/
Pangmatematika
Fe (iron)
NaCl (Sodium Chloride)
lb (pound)
Kg (kilogram
/ef-i/
/en-ey-si-el/
/el-bi/
/key-ji/
1. Panatilihin ang orihinal na anyo ng mga salitang mula sa ibang katutubong wika sa pilipinas.
vakul (Ivatan)-panakip sa ulo na yari sa palmera na ginagamit bilang pananggalang sa ulan/init ng araw.
payyo/payew(Ifugaw)-pangkalahatang tawag sa palayan ng mga Ifugaw.
butanding (Bicol)-sa halip na "whale shark"
cabalen (Pampango)-kabaybayan
2. Sa pagbaybay ng mga hiram na salita mula sa mga banyagang wika, panatilihin ang orihinal nitong anyo.
3. Sa pagbaybay ng mga salitang mula sa Español, baybayin ito ayon sa ABAKADA.
Status quo

bouquet

samurai

pizza pie

sheik
wrecking ball

hamburger

television

resistor

voltage
familia

baño

cheque

maquina

pamilya

banyo

tseke

makina
Pantig
Depinisyon.
Ang pantig ay isang saltik ng dila o walang antalang bugso ng tinig sa pagbigkas ng salita. May isa (1) lamang ptinig sa bawat pantig.
Halimbawa
oras - o.ras

ulo - u.lo

ilaw - i.law

asin - a.sin
Kayarian ng Pantig.
Tinutukoy ang pantig ayon sa kayarian nito sa pamamagitan ng paggamit ng simbolo: K para sa katinig, P para sa patinig
Pagpapantig ng mga salita
Ang pagpapantig ay paraan
ng paghahati sa isang salita
alinsunod sa mga pantig na
ipinambuo dito. Nakabatay
ito sa Grapema.
1
Kapag may magkasunod na dalawa o higit pang patinig sa posisyong inisyal, midyal at pinal ng salita, ito ay hiwalay na mga pantig.
Halimbawa: /a.ak.yat/ (aakyat), /a.la.a.la/ (alaala)
2
Kapag mayagkasunod na katinig sa loob ng isang salita, katutubo man o hiram, ang una ay kasama sa patinig na sinusundan at ang pangalawa ay sa kasunod na patinig.
Halimbawa: /ak.lat/ (aklat), /es.pe.syal/ (espesyal), /is.da/ (isda)
3
Kapag may tatlo o higit pang agkakaibang katinig na magkakasunod sa loob ng isang salita, ang unsang dalawa ay kasama sa patinig na sinusundan at ang huli ay sa kasunod na patinig.
Halimbawa: /eks.per.to/ (eksperto), /trans.fer/ (transfer), /ins.pi.ras.yon/ (inspirasyon)
4
Kapag ang una sa tatlong magkakasunod na katinig ay m or n at ang kasunod na dalawa ay alinman sa bl, br, dr, pl,tr, ang unang katinig (m or n) ay sa sinusundang patinig kasama at ang huling dalawa ay sa kasunod na patinig.
Halimbawa: /a.sem.ble.ya/ (asembleya), /a.lam.bre/ (alambre), /ba.lan.dra/ (balandra).
5
Kapag may apat na magkakasunod na katinig sa loob ng isang salita, ang unang dalawang ig ay kasama sa patinig na sinusundan at ang hulin dalawa ay sa patinig na kasunod.
Halimbawa: /eks.tra/ (ekstra), /eks.klu.si.bo/ (ekslusibo), /eks.tra.disyon/ (ekstradisyon).
Ang Pag-uulit ng Pantig

4. Pag uulit ng salitang-ugat na nagtatapos sa patinig na "e" hindi ito pinapalitan ng letran "i". Kinakabitan ng pang-ugnay/linker (-ng) at ginagamitan ng gitling sa pagitan ng salitang ugat.

5. Sa pag-uulit ng salitang-ugat ng nagtatapos sa patinig na "o" hindi ito pinapalitan ng letrang "u". Ginagamitan ito ng gitling sa pagitan ng salitang-ugat.

6. Kapag hinuhulapian ang huling pantig ng salitang-ugat na nagtatapos sa "e", ito ay nagiging "i" at ang "o" ay "u".

7. Makabuluhan ang tunog na "e" at "o" kapag inihahambing ang mga hiram na salita sa mga katutubo o hiram na salita.
1. Kung ang unang tunog ng salitang-ugat o batayang salita ay patiinig, ang patinig
lamang ang inuulit.
Halimbawa
alis
/a.a.lis/

iwan
/i.i.wan/

uminom
/umi.i.nom/

mag-aral
/mag.a.a.ral/
2. Kung an unang pantig ng salitang-ugat ay nagsisimula sa KP, ang katinig at kasunod na patinig laman ang inuulit.
Halimbawa
baha
/ba.ba.ha/

pulot
/pu.pu.lot/

sulat
/su.sulat/


3. Kung ang unang pantig ng salitang-ugat ay may kambal katinig o klaster, inuulit lamang ang unang katinig at patinig.
Halimbawa
plan.tsa
/pa.plan.tsa.hin/ /mag.pa.plan.tsa/

prito
/pi.pri.tu.hin/ /mag.pi.pri.to/


kuwento
/ku.ku.wen.tu.han/ /mag.ku.ku.wen.to/
Full transcript