Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

BULANIK MANTIK

No description
by

Gökhan Özdemir

on 16 January 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of BULANIK MANTIK

-BULANIK KÜMELER-
BULANIK TARiHÇE
Bulanık mantığın ve bu mantık kurallarını kullanan bulanık küme teorisinin
Lotfi A. Zadeh tarafından geliştirilip 1965 tarihli orijinal makalesinde
yayınlanmasından sonra belirsizlik içeren sistemlerin incelenmesi yeni bir
boyut kazanmıştır. 1965 de ortaya atılmasına rağmen, bulanık küme kavramı
ancak 1970’li yılların ikinci yarısından sonra kullanılmaya başlanmıştır.
Bunda özellikle Zadeh’in 1965 deki ilk makalesinden daha fazla etkili olan
ve bulanık mantığın belirsizlik içeren sistemlere uygulanabilirliliğini açıklayan
makaleleri etkili olmuştur. 1980’li yılların ikinci yarısından sonra
Japonların ürünlerinde bulanık mantığı kullanmalarıyla da hız kazanarak,
günümüzdeki doruk noktasına gelmiştir. Artık hemen her alanda bulanık
mantık uygulamalarına rastlamak mümkündür.
BULANIK MANTIK
NEDiR?
Bulanık Mantık temel olarak,evet/hayır,doğru/yanlış,siyah/beyaz gibi klasik mantık ifadeleri ile bunlar arasındaki değerleri kullanan bir mantıktır.
yaşlı, genç, uzun, kısa, sıcak, soguk, ılık,bulutlu, parçalı bulutlu, güneşli, hızlı, yavaş, çok, az, biraz, fazla, çok
az, çok fazla
Örnek olarak;

Bulanık Mantık az ılık veya çok soguk gibi ifadeleri matematiksel olarak formülleştirerek bilgisayarlar tarafından işlenmesinde kolaylık sağlıyor.
Bu yolla bilgisayarların insan düşüncesine yakın programlanmasına imkan veriyor.
BULANIK MANTIK
Bulanık terimler
BULANIK MANTIK
(FUZZY LOGIC)
Bulanık sistemlerin en temel elemanı bulanık kümedir. Bulanık bir küme,değişik üyelik yani ait olma derecelerine sahip elemanları olan bir küme türüdür. Böyle bir küme, elemanlarının her birine 0 ile 1 arasında üyelik değeri atayabilen bir üyelik fonksiyonu ile karakterize edilebilir.
Kümeye dahil olmayan elemanların üyelik değerleri 0, kümeye tam dahil olanların üyelik değerleri de 1 olarak atanmaktadır. Kümeye dahil olup olmadıkları belirsiz olan elemanlara ise belirsizlik durumuna göre 0 ile 1 arasında değerler atanır. Oysa kesin küme teorisinde belirsiz eleman diye bir şey söz konusu değildir.

Klasik Mantık

Bulanık Mantık
A veya A Degil A ve A Degil
Kesin Kısmi
Hepsi veya Hiçbiri Belirli Derecelerde
0 veya 1 0 ve 1 Arasında Süreklilik
ikili Birimler Bulanık Birimler

Günlük hayatta olduğu gibi belirsiz, zamanla değişen, karmaşık, iyi tanımlanmamış sistemlerin denetimine basit çözümler getirir.



Sistem basit bir matematiksel modelle tanımlanabilen bir sistemse o zaman geleneksel bir denetim yeterli olacaktır. Ama karmaşık bir sisteme geleneksel bir mantık uygulamak hem çok zor hem de yüksek maliyetlidir. Buna karşılık bulanık mantık denetimi geleneksel mantığa göre sistemi daha iyi analiz edebileceği gibi aynı zamanda da ekonomiktir.




Bulanık mantıkta işaretlerin bir ön işleme tabi tutulmaları ve oldukça geniş bir alana yayılan değerlerin az sayıda üyelik fonksiyonlarına indirgenmeleri nedeni ile bulanık denetim genellikle daha küçük bir yazılımla daha hızlı bir şekilde sonuçlanır.




- Bulanık mantık denetiminin sağladığı bir diğer avantaj ise doğrudan kullanıcı girişlerine ve kullanıcının deneyimlerinden yararlanabilmesine olanak sağlamasıdır.




- Bilindiği gibi otomatik vites değişimi motorun belli hızlara ulaşması sonucunda otomatik olarak gerçekleşir. Buna karşılık manuel vitesli bir arabada ise sürücü, yol, yük ve kendi araba kullanış tarzına göre belli durumlarda vites değiştirir. Subaru tarafından üretilen justy tipi otomobilde kullanılan aktarım organının değiştirilmesi, bir kayışın konumunun bulanık mantık kullanılarak değiştirilmesi ile sağlanır. Böylece arabanın ivmesi ve performansı sürekli olarak ayarlanır hale gelir. Subaru, bu otomobilde kullandığı bulanık mantık üyelik fonksiyonlarını, otomobili test şoförlerine kullandırarak ve onlardan ivme ve performans açısından en iyi aktarım oranını öğrenerek ayarlamıştır. Bu konuda Honda ve Nissan da benzer çalışmalar yapmışlardır.

AVANTAJLAR
DEZAVANTAJLAR
Bulanık mantık denetleyicilerinin süreç hakkında daha fazla bilgiye ve algılayıcıya ihtiyaç duyması, dolayısıyla hem pahalı hem de daha az güvenilir olması.Bu her zaman dogru degildir.


Bulanık denetimde kullanılan kurallar deneyime çok baglıdır.



Üyelik fonksiyonlarının seçiminde belirli bir yöntem yoktur.En uygun fonksiyon deneme ile bulunur. Bu da oldukça uzun bir zaman alabilir.



Denetlenen sistemin bir kararlılık analizi yapılamaz ve sistemin nasıl cevap verecegi önceden kestirilemez. Yapılacak tek şey benzetim çalışmasıdır.



UYGULAMA ALANLARI
Günümüzde hemen hemen her alanda uygulama imkanı bulan bulanık mantık, özellikle sanayi alanında yaygın olarak kullanılmaktadır. Japonlar bulanık mantığı özellikle bulaşık makineleri, çamaşır makineleri, elektrik süpürgeleri, video kameralara uygulamışlardır.

Bulanık mantık uygulamaları ilk olarak çimento sektöründe kullanılmaya başlanmıştır. Bu sektörde kireç taşı ve kil 1000-1400 derece sıcaklıkta reaksiyona girmektedir. Fırın içindeki sıcaklık ve oksijen oranı çimentonun kalitesini doğrudan etkilemektedir. Sadece bu konuda uzman operatörler istenilen limitler dahilinde ürün elde edebilmektedirler. Ama vardiyalı bir sistemle çalışan bu fabrikada çok sayıda operatör vardır ve her operatörün uzmanlıklarının farklı olması nedeniyle farklı niteliklerde ve verimlilikte ürün elde edilmektedir. İstenilen kalitede ürün sadece bu işte yıllardır çalışan uzmanlar tarafından sağlanabilmektedir. Zira çimento üretimi bulanık bir yapıya sahiptir ve süreç kontrolünü bulanık kurallar sağlamaktadır. Örneğin ısıyı 10 derece yükselt veya 5 derece azalt gibi kesin kurallar değil biraz azalt , biraz yükselt gibi bulanık terimlerle ifade edilen kurallarla kontrol edilmektedir. Bir Danimarka firması bu sürecin kontrolü için uzman operatörlerin kullandığı 50-60 pratik kuraldan hareketle bir mikro kontrolör oluşturmuşlar ve sonuç olarak sabit ürün kalitesi ve yakıtta büyük tasarruf elde etmişlerdir.

Daha sonraları bulanık mantık, insansız uçakların kontrolünde, tren frenleme sistemlerinde, ABS (otomatik fren sistemi) ve ASC (otomatik vites kontrolü) kontrolünde kullanılmıştır.

KAYNAKÇA
Bulanık Mantık : Bulanıklılık Kavramı
Doç. Dr. Ismail H. ALTAŞ

Bulanık Mantık,Bülent Çobanoğlu

www.deu.edu.tr

tr.wikipedia.org
-
DİNLEDİĞİNİZ İÇİN TEŞEKKÜRLER-

GÖKHAN ÖZDEMİR
&
AHMET UÇAR
Full transcript