Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Ideał i treści wychowania homeryckiego

No description
by

Grzegorz Wójcicki

on 14 November 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Ideał i treści wychowania homeryckiego

Opisując ideał i treści wychowania homeryckiego, należy przede wszystkim skupić się na okresie od X do VII w. p.n.e. W tym czasie w starożytnej Grecji ukształtowała się arystokracja rodowa. Grupa ta rządziła poszczególnymi państwami wraz z królami. Zapewniając sobie dostęp do władzy poprzez tworzenie ideologii, która miała przekonać współczesnych o normalności i funkcjonalności panujących stosunków społecznych.
Z takiej struktury społeczno-politycznej obejmującej również niewolnictwo, ukształtowały się nowe ideały wychowawcze.

1
Poszczególne miasta-państwa (polis) zaczęły tworzyć prawa
i instytucje wkraczające w strefę edukacji.

2 K. Bartnicka, I. Szybiak, Zarys historii wychowania, Warszawa 2001, s. 31.
Epoka ta zwana jest homerycką,
ze względu na jej obraz zapisany
w
Iliadzie
i
Odysei
Homera.
Dzieła te opisują hierarchę
i obyczaje społeczne, zwyczaje militarne, wartości i pojęcia moralne tego okresu.
3
Samo istnienie Homera jest kwestią sporną. Według wielu naukowców współczesnych był poetą pochodzącym prawdopodobnie z Chios i żył w IX w. p.n.e., a obie prace stanowią swoje uzupełnienie. Wedle innych wcześniejszych teorii naukowych zajmujących
się daną tematyka, Homer nigdy nie istniał, a
Iliada
i Odyseja
jest zbiorem drobniejszych utworów, układanych przez wędrownych śpiewaków.
4
Ideał wychowania
Ideałem wychowania homeryckiego jest człowiek, dążący do doskonałości. Doskonale rozwinięty fizycznie, wysportowany, urodziwy, odważny
i waleczny, łączący wytworne obyczaje z męstwem
w walce. Określenie tego ideału wychowania
to
arete
.
Arete
Arete
znaczy tyle co dzielność i cnota.
Cnotę i dzielność przyjmowano jako cechę wrodzoną, którą można uzewnętrznić, ale nie wyuczyć. Przysługiwała pierwotnie tylko arystokracji. Była wspólnym ideałem wychowania greckiego (paideia). Zmieniała swój sens w miarę rozwoju stosunków społecznych, religijnych
i poglądów filozoficznych.
Ideał i treści wychowania homeryckiego
Grzegorz Wójcicki
1 J. Krasuski, Historia wychowania, Warszawa 1985, s. 9-10.
2
3 Ibidem, s. 30.
Homer
4 Homer, w: Mała encyklopedia kultury świata antycznego, PWN 1958.
3
Oba poematy wprowadzały wspólne państwom greckim ideały wychowawcze, pomimo występujących w nich różnych systemów edukacyjnych i politycznych.
5
Odyseja
Iliada
5 S. Litak, Historia wychowania tom I, Kraków 2005, s. 22.
6
6 Ibidem, s. 22.
7
8
7 K. Bartnicka, I. Szybiak, op.cit., s. 30
8 S. Litak, op.cit., s. 22.
W miarę upływu czasu kształcenie fizyczne,
na które dotychczas poświęcano najwięcej czasu, ograniczono na rzecz zajęć umysłowych. Zaczęto kłaść większy nacisk na rozwój wewnętrzny, w tym przede wszystkim kształcenie muzyczne wypełnione zagadnieniami literackimi i naukowymi. Te dwa zagadnienia - fizyczność i duchowość (umysł) całkowicie wystarczały na zaspokojenie ówczesnych potrzeb narodowych
i wyobrażeniom o ideale wychowania.
9
9 S.Kot, Historia wychowania tom I, Warszawa 1996, s. 32.
„Cennym obywatelem był ten, który swą tężyzną fizyczną i moralną mógł najwięcej państwu oddać usług w czasie wojny na placu boju, a w czasie pokoju, przez umocnienie i przysposobienie państwa do przyszłej wojny.”
10
10 Ibidem, s. 28
Dzieci przysposabiano do przyszłych funkcji społecznych w otoczeniu dorosłych. Musiały wykonywać te same zadania co służba,
po czym włączano je stopniowo w zajęcia rodziców.
Na wychowanie młodej arystokracji miał również wpływ wychowawca, który zazwyczaj był przyjacielem rodziny. Dzięki niemu rozwijania była po przodkach dzielność i cnota.
11
11 K. Bartnicka, I. Szybiak, op.cit., s. 30
Cele wychowania
Wychowanie fizyczne
Wychowanie fizyczne
Rozwój fizyczny młodzieży był pierwszorzędnym celem wychowania
i przydatności w walce.
Ciało otaczano szczególną troską. W wieku chłopięcym wzmacniano je i hartowano,
a następnie udoskonalano zwinność i gibkość. Poprzez gry i zabawy, którymi zajmowano dziecko ustalono program wychowania gimnastycznego młodzieży, stanowił go tzw.
pentathlon
.
12
12 S.Kot, op.cit., s. 28
Pentathlon składał się z pięciu dyscyplin:
skok w dal
Skok w dal
- wyrabiał siłę łydek.
bieganie
rzut dyskiem
rzut dzidą
zapasy
Bieganie

- rozwijało płuca. Szybkość biegania była najbardziej ceniona.
Rzut dyskiem

- kształtował muskuły ramion i barków.
Rzut dzidą

(bez ostrza) - kształtował celność i ramiona.
Zapasy

- rozwijały ogólną siłę organizmu.
13
13 Ibidem, s. 28-29.
Wychowanie moralne
Wychowanie muzyczne
Dyscypliny te cieszyły się tak wielki uznaniem, że dla ich popisów organizowano igrzyska narodowe,
a zwycięzcy uhonorowywani byli gałązką oliwna.
Za wzór atlety w kulturze greckiej uchodził opisany przez Homera piękny, silny i odważny Achilles.
14
14 Ibidem, s. 28-29.
Poza podstawowym pentathlonem uprawiano między innymi pływanie, jazdę konną, powożenie rydwanem, polowanie. Wychowanie fizyczne w dużej mierze uregulowane było przez przepisy i kierowane przez urzędników.
15
15 Ibidem, s. 32.
Wychowanie moralne
Według głoszonej przez Greków idei wychowania najlepszą drogą do ukształtowania charakteru jest nie tylko same wychowanie fizyczne, ale również szlachetność duchowa.
Od wczesnego dzieciństwa wpajano zasady moralne, krzewiono postępowanie skromne
i pełne umiaru. Starano się uzyskać odpowiednie postawy moralne poprzez unikanie frywolnych, ruchów i gestów, stanie i siedzenie w odpowiedniej pozie, chodzenie w milczeniu, zachowanie skromnego ubioru, zachowanie milczenia wobec starszych.
16
17
16 Ibidem, s. 30.
17 Ibidem, s. 31.
Szczególny nacisk kładziono na cześć dla rodziców i szacunek dla starców. Zwracano również uwagę na to, aby młodzież unikała tłumnych ulic i rynków, które mogły być miejscem rozegrania scen obrażających ich wstydliwość.
18
18 Ibidem, s. 30.
Wychowanie muzyczne
Wiązało się z publicznym obowiązkiem państwa
- kultem religijnym. Odgrywało ono ważną rolę przede wszystkim dla kształtowania charakteru
i umysłu. Dzieci brały udział w nauce religijnej poprzez słuchanie opowieści matek i nianiek
o bóstwach, z poematów narodowych, poprzez czynną obecność w domowych, jak i publicznych obrządkach i uroczystościach.
Podczas publicznych uroczystości dzieci występowały w białych szatach
z gałązką oliwną, śpiewały hymny i wygłaszały poematy. Przygotowanie do tej roli odbywało się poprzez staranne kształcenie muzyczne – śpiew, muzyka, poezja i taniec.
19
19 Ibidem, s. 30-31.
Od najmłodszych lat dzieci rozwijały się pod wpływem muzykalności ojczystego języka. Dzięki temu nabrały znaczenia wychowawczego melodia
i rytm. Wymagano, aby melodia i rytm miały charakter jednolity, poważny, prosty przepełniony surowym stylem. Wykształcony człowiek posiadał umiejętność posługiwania się instrumentem narodowym, którym była lutnia.
Muzyka i poezja w charakterze religijnym miała służyć wychowywaniu instynktu dobra i niechęci do zła. Za nauczycieli religii i obyczajów uważano poetów, zwłaszcza Homera.
20
21
20 Ibidem, s. 30-31.
21 Ibidem, s. 32.
Wychowanie wyspecjalizowanych pracowników
Omawiany system wychowania dostarczał państwu wyspecjalizowanych pracowników np. urzędników, poprzez ich ustne kształcenie wspierane przez wzorce osobowe wybitnych osobistości. Służyły do tego zgromadzenia, wiece, procesy sądowe, poselstwa zagraniczne. Poprzez udział w tych czynnościach publicznych młodzież nabierała doświadczenia potrzebnego do sprawowania urzędu.
Nie oznacza to jednak, że w czasach dawniejszy nie posługiwano się pismem w ogóle. Nauka taka odbywała się jednak prywatnie przez ojców lub nauczycieli muzyki, którzy przy okazji uczenia poematów, uczyli czytać i pisać.
22 Ibidem, s. 33.
Z czasem idee i treści wychowania czasów homeryckich głęboko zakorzeniły się w ideał kultury ciała, który nie został porzucony nawet po wielu wiekach, gdy potrzeba posiadania sprawnej armii przeszła na drugi plan. Przykładem są tutaj zachowania greckich osadników, którzy na nowych ziemiach zakładali place ćwiczeń fizycznych i gimnazja.
34
34 Ibidem, s. 29.
22
Dzieła Homera Iliada i Odyseja z pokolenia na pokolenie przekazywały obraz idealnej kultury rycerskiej, który po dziś dzień ma wpływ na poglądy wychowawcze odnośnie kształcenia młodzieży.

Ideał wychowania homeryckiego wywarła swój wpływ praktycznie, w każdej epoce, poprzez wizerunek znakomitego rycerza, a później żołnierza oddanemu służbie państwu.
35 K. Bartnicka, I. Szybiak, op.cit., s. 31.
BIBLIOGRAFIA
Bibliografia przedmiotowa:
1. Bartnicka Kalina, Szybiak Irena, Zarys historii wychowania, Warszawa 2001.
2. Kot Stanisław, Historia wychowania tom I, Warszawa 1996.
3. Krasuski Józef, Historia wychowania, Warszawa 1985.
4. Litak Stanisław, Historia wychowania tom I, Kraków 2005.
5. Mała encyklopedia kultury świata antycznego, PWN 1958.

Ilustracje:
1. www.jrch.pl
2. www.sportowefakty.pl/londyn2012/300886/dyscypliny-olimpijskie-zapasy
3. www.bodyicoach.com/krotka-historia-biegania/
4. sites.google.com/site/zimoweigrzyskaolimpijskie/home/igrzyska-starozytne-a-wspolczesne-porownanie
5 mysteryplanet.com.ar/site/homero-la-iliada-y-la-odisea/
6 ca.wikipedia.org/wiki/Odissea
7 www.statueforum.com/showthread.php?t=131802
8 commons.wikimedia.org/wiki/File:Homer_Epimedes_Pio-Clementino_Inv315.jpg


Źródło: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Homer_Epimedes
_Pio-Clementino_Inv315.jpg
Źródło: ca.wikipedia.org/wiki/Odissea
Źródło: mysteryplanet.com.ar/site/homero-la-iliada-y-la-odisea/
Źródło: sites.google.com/site/zimoweigrzyskaolimpijskie/home/igrzyska-starozytne-a-wspolczesne-porownanie
Źródło: www.bodyicoach.com/krotka-historia-biegania/
Źródło: www.jrch.pl/
Źródło: sites.google.com/site/zimoweigrzyskaolimpijskie/home/igrzyska-starozytne-a-wspolczesne-porownanie


Żródło: www.sportowefakty.pl/londyn2012/300886/dyscypliny-olimpijskie-zapasy

Źródło: www.statueforum.com/showthread.php?t=131802

4
35
Full transcript