Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

I Wojna Światowa

No description
by

Marcin Sitko

on 8 April 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of I Wojna Światowa

28 lipca 1914 - 11 listopada 1918 I Wojna Światowa I Wojna Światowa była bez wątpienia jednym z przełomowych momentów w dziejach - jeszcze nigdy w całej historii świata nie było takiego konfliktu, w którym brało by udział ponad miliard ludzi, a także takiego, w którym straty w ludziach byłyby takie ogromne. W trakcie jej trwania opracowywano nowe, przełomowe strategie wojenne. Dodatkowo pojawiły się nowe rodzaje uzbrojenia - czołgi, samoloty, okręty podwodne. Dla wielu narodów I Wojna Światowa byłą okazją, aby wyrwać się z obcego jarzma. Na taką okazję czekali m.in. Polacy, Litwini oraz narody zamieszkujące monarchię Austro-Węgierską. Przyczyny Bezpośrednią przyczyną wybuchu I wojny światowej stało się zamordowanie 28 czerwca
1914 roku w Sarajewie austriackiego następcy tronu, arcyksięcia Franciszka Ferdynanda.
Zginął on z rąk serbskich terrorystów, inspirowanych przez serbski wywiad. Rząd wiedeński postanowił wykorzystać to wydarzenie, by wyeliminować Serbię jako czynnik odgrywający ważną rolę na Bałkanach.
Po przeprowadzeniu dochodzeń Austro-Węgry, mające poparcie Niemiec, wysłały w końcu lipca ultimatum do Belgradu, w którym zażądały od Serbii przyjęcia w ciągu 48 godzin ciężkich warunków naruszających w istocie jej niezależność. Poparcie Rosji skłoniło rząd serbski do odrzucenia ultimatum, wobec czego Austro-Węgry wypowiedziały Serbii wojnę.
Mocarstwa zachodnie, a szczególnie Anglia, sądziły, że konflikt uda się ograniczyć, jednak Rosja ogłosiła powszechną mobilizację, na co Niemcy odpowiedziały wypowiedzeniem
1 sierpnia wojny zarówno Rosji, jak i sprzymierzonej z nią Francji. Jednocześnie Niemcy uderzyły na neutralną Belgię, aby przez jej terytorium okrążyć armię francuską.
W tej sytuacji Anglia wypowiedziała wojnę Niemcom (4 sierpnia) a w dwa dni później Austro-Węgry Rosji. W ciągu kilku dni Europa objęta została pożarem wojny. Generalną przyczynę wojny stanowiło jednak zniszczenie równowagi europejskiej ustanowionej na kongresie wiedeńskim w 1815 roku, a opierającej się na wzajemnym równoważeniu sił 5 mocarstw : Rosji, Austrii, Prus, Francji i Wielkiej Brytanii.
Równowaga ta załamała się w wyniku zjednoczenia Niemiec i ich dążeń do hegemonii. W połowie XIX wieku trzy wielkie mocarstwa europejskie: Rosję, Prusy i Austrię łączył trwały sojusz, którego podstawą była min. Kwestia polska. Pierwszym objawem rozluźnienia się sojuszu był sprzeciw Rosji wobec agresywnych planów Bismarcka wymierzonych przeciw Francji. W odpowiedzi na to Niemcy i Austro-Węgry zawarły w 1879 roku układ o charakterze antyrosyjskim.
W 1882 roku dołączyły do nich Włochy, które weszły w konflikt polityczny z Francją o Korsykę i Tunis.
Związek tych trzech państw nazwany został - trójprzymierzem. Zaniepokojone nim Anglia i Francja, mimo dzielących je różnic zawarły w kwietniu 1904 roku sojusz zwany serdecznym porozumieniem. Trzy lata później, w 1907 roku z inicjatywy Francji zostało ono wzbogacone podpisaniem układu angielsko-rosyjskiego. Zakończyło to proces formowania drugiego bloku militarnego - Trójporozumienia. Strony walczące Państwa walczące w pierwszej wojnie światowej:
-wielka brytania
-francja
-rosja
-serbia
-japonia
-włochy
-stany zjednoczone
-austro-węgry
-niemcy
-turcja
-bułgaria Trójprzymierze: Niemcy, Austro-Węgry i Włochy Trójporozumienie(Ententa): Anglia, Francja, Rosja Przebieg wojny Jest to plan wojny na dwa fronty (z Francją i Rosją) opracowany na początku XXw. Przez szefa sztabu armii niemieckiej Alfreda von Schliffena.Plan ten zakłada:- szybkie uderzenie większości wojsk przez Holandię, Belgię i Luksemburg na Francję (ominięcie głównych punktów francuskiej obrony), oskrzydlenie oraz rozbicie armii francuskiej- pozostawienie na froncie wschodnim znacznie mniejszych oddziałów (ponieważ Rosja będzie dłużej przeprowadzać mobilizację niż Francja) i do czasu pokonania Francji prowadzenie tylko działań obronnych. Plan Schliffena Front zachodni Głównym obszarem działań w tym konflikcie był front zachodni: armie niemieckie, realizując tzw. plan Schlieffena (A. von Schlieffen), po zaciętych walkach we Flandrii dotarły nad rzekę Marnę we Francji. Stoczona tam bitwa (6-9 września) doprowadziła do odparcia agresora na linię rzeki Aisne. W październiku 1914 sztabowcy niemieccy opracowali plan odcięcia Francji od Anglii przez zdobycie Flandrii. Bitwa flandryjska (m.in. walki pod Ypres, 1915) okazała się jednak fiaskiem. Działania militarne zaczęły przybierać charakter wojny pozycyjnej. Niepowodzeniem zakończyła się również niemiecka próba zdobycia Verdun (1916). W odpowiedzi alianci przeprowadzili w czerwcu 1916 ofensywę nad Sommą, podczas której po raz pierwszy użyto czołgów (Wielka Brytania). Front wschodni Wojna na froncie wschodnim miała charakter manewrowy. Rosyjskie uderzenie (lato-jesień 1914) w kierunku na Prusy Wschodnie (bitwy pod Tannenbergiem i nad jeziorami mazurskimi) nie przyniosło oczekiwanych rezultatów, natomiast atak w kierunku południowo-zachodnim przesunął wojska rosyjskie na Podkarpacie. W roku następnym połączona ofensywa armii niemieckiej i austro-węgierskiej, rozpoczęta przełomem gorlickim, ustanowiła linię frontu od Zatoki Ryskiej przez Pińsk po Tarnopol. W czerwcu 1916 ruszyło wielkie natarcie rosyjskie (tzw. ofensywa Brusiłowa), które po początkowych sukcesach zostało powstrzymane. Przegrupowanie armii rosyjskiej, spowodowane rewolucją lutową i rewolucją październikową, zmusiło Rosję do podpisania zawieszenia broni w Brześciu Litewskim (listopad 1917), a w konsekwencji pokoju brzeskiego (3 marca 1918). Front bałkański i włoski Po serbskiej klęsce na Kosowym Polu w 1915 Austro-Węgry opanowały Serbię i Czarnogórę. 24 czerwca 1915, po zmianie frontu, Włochy wystąpiły przeciw państwom centralnym. Główne starcia, w których Włosi ponosili systematyczne klęski, toczyły się nad rzeką Soczą (m.in. przełamanie frontu włoskiego pod Caporetto 1917). Dopiero po powstrzymaniu natarcia wojsk austro-węgierskich nad rzeką Piawą, 24 października 1918 Włosi rozpoczęli ofensywę w kierunku na Triest. Armia austro-węgierska przestała stawiać opór. Zawieszenie broni podpisano 3 listopada 1918. Skutkiem ofensywy Brusiłowa 1916 był atak rumuński (Rumunia przystąpiła do wojny po stronie Ententy w 1916) na węgierski Siedmiogród 27 sierpnia 1916. Kontratak wojsk monarchii naddunajskiej zakończył się zajęciem Bukaresztu i klęską Rumunii w maju 1918. Fronty pozaeuropejskie Rosjanie w 1914 pobili Turków i odnosili lokalne sukcesy aż do 1917. W Mezopotamii Anglicy ponosili klęski w latach 1914-1916, w 1915 połączony korpus australijsko-angielski uległ Turkom w cieśninie Dardanele. Od 1917 Turcy zaczęli ustępować w Mezopotamii i w Palestynie, kapitulując ostatecznie w 1918. Do 1918 Brytyjczycy opanowali większość kolonii niemieckich, Japończycy zajęli posiadłości niemieckie w Chinach. Kalendarium Rok 1914 28 lipca - Gawriło Princip zastrzelił w Sarajewie austriackiego następcę tronu arcyksięcia Ferdynanda i jego małżonkę
28 lipca - Austro-Węgry wypowiadają wojnę Serbii
31 lipca - ultimatum niemieckie wobec Francji
1 sierpnia - Niemcy wypowiadają wojnę Rosji. W sierpniu wojska rosyjskie wkraczają do Galicji i Prus Wschodnich
2 sierpnia - wojska niemieckie wkraczają do Luksemburga
3 sierpnia - Niemcy wypowiadają Francji wojnę
3 sierpnia - wojska niemieckie wkraczają na terytorium Belgii
4 sierpnia - niemiecka artyleria ostrzeliwuje Kalisz
4 sierpnia - Wielka Brytania wypowiada wojnę Niemcom. Rozpoczyna się morska blokada Niemiec
5 sierpnia - Stany Zjednoczone ogłaszają neutralność w wojnie
5 sierpnia - Pierwsza bitwa morska: zatonął niemiecki stawiacz min
6 sierpnia - Legiony pod dowództwem Józefa Piłsudskiego wyruszają z Krakowa do dawnego Królestwa Polskiego
8 sierpnia - marynarka brytyjska ostrzeliwuje Dar es Salaam
8 sierpnia - Czarnogóra wypowiada wojnę Niemcom
14 sierpnia - wojska francuskie wkroczyły do Lotaryngii
16 sierpnia - w Krakowie powstał Naczelny Komitet Narodowy z prezydentem miasta Juliuszem Leo jako prezesem
18 sierpnia - rozpoczyna się niemiecka ofensywa na Francję
20 sierpnia - Niemcy zdobywają Brukselę
21 sierpnia - odwrót wojsk francuskich z Lotaryngii
23 sierpnia - Japonia wypowiada wojnę Niemcom
23 sierpnia - bitwa pod Mons Rok 1914 c.d 25 sierpnia - wojska austriackie staczają bitwę z wojskami rosyjskimi
26 sierpnia - Togo kapituluje wobec wojsk francuskich i angielskich
26 sierpnia - rozpoczyna się bitwa pod Tannenbergiem
28 sierpnia - koniec bitwy pod Tannenbergiem
28 sierpnia - bitwa morska koło Helgolandu
2 września - Austriacy opuszczają Lwów
3 września - Rosjanie zajmują Lwów
3 września - rząd francuski ewakuuje się do Bordeaux
6 września - wojska niemieckie staczają z wojskami rosyjskimi bitwę nad jeziorami mazurskimi 6 września - rozpoczyna się bitwa nad Marną
9 września - koniec bitwy nad Marną
12 września - kończy się bitwa nad jeziorami mazurskimi
5 paźdzernika- miała miejsce pierwsza w historii walka powietrzna, której skutkiem było strącenie samolotu.
13 października - rząd belgijski przeniósł się do Hawru
21 października - Turcja zamyka drogę wodną przez cieśniny Bosfor i Dardanele dla żeglugi
29 października - flota turecka atakuje rosyjskie wybrzeża
2 listopada - Rosja, Wielka Brytania i Francja wypowiadają wojnę Turcji
3 listopada - Niemcy zwyciężają wojska brytyjskie pod Tanga w Niemieckiej Afryce Wschodniej 5 listopada - państwa Ententy wypowiadają wojnę Turcji
5 listopada - Wielka Brytania zajmuje Cypr
12 listopada - Turcja ogłasza Dżihad
8 grudnia - brytyjsko-niemiecka bitwa morska koło Falklandów
17 grudnia - wojska rosyjskie zostają zatrzymane przez Austriaków pod Limanową
25 grudnia - nalot zeppelinów na Londyn Rok 1915 4 lutego - Niemcy ogłaszają blokadę morską wokół Wysp Brytyjskich
18 lutego - odwołano igrzyska olimpijskie, które miały się odbyć w Berlinie w 1916 r.
22 kwietnia - walki niemiecko-francuskie pod Ypres
26 kwietnia - w Londynie zostaje podpisany tajny układ sojuszniczy między Włochami i Ententą
2-5 maja - Bitwa pod Gorlicami. Front rosyjski zostaje przełamany przez wojska państw centralnych 7 maja - niemiecki okręt podwodny (U-boot) zatapia amerykański statek Lusitania
22 maja - Austriacy odzyskują Lwów
23 maja - Włosi podejmują działania zbrojne przeciwko Austro-Węgrom
2 czerwca - flota brytyjska rozpoczyna blokadę wybrzeży Azji Mniejszej
10 czerwca - Wielka Brytania zdobywa niemiecki Kamerun
23 czerwca - papież Benedykt wydał deklarację o neutralności Watykanu w trwającej wojnie
1 lipca - Niemcy rozpoczynają ofensywę na Litwę, Kurlandię i dawne Królestwo Polskie
19 lipca - Niemcy torpedują angielski parowiec Arabic
5 sierpnia - Niemcy wkraczają do Warszawy
24 sierpnia - Niemcy tworzą w Warszawie Generalne Gubernatorstwo
18 września - Niemcy wkraczają do Wilna
22 września - Francuzi rozpoczynają ofensywę w Szampanii
6 października - Austriacy rozpoczynają ofensywę w Serbii. Do grudnia Serbia zostaje zajęta
12 grudnia - w Niemczech zbudowano pierwszy w całości metalowy samolot. Rok 1916 21 lutego - rozpoczyna się niemiecko-francuska bitwa o Verdun 9 marca - Portugalia wypowiada wojnę Niemcom
16 marca - rozpoczęcie ofensywy rosyjskiej koło Dyneburga
19 marca - wojska rosyjskie zajmują miasto Isfahan w Persji
31 maja - rozpoczęła się największa bitwa morska I wojny, tzw. bitwa jutlandzka, między flotami brytyjską i niemiecką
4 czerwca - rozpoczęcie rosyjskiej ofensywy gen. Brusiłowa na froncie wschodnim
8 czerwca - Rosja i Japonia podpisują układ sojuszniczy
4-5 lipca - Legiony Polskie stoczyły bitwę pod Kostiuchnówką 24 czerwca - rozpoczęcie ofensywy wojsk Ententy nad Sommą 13 sierpnia - miasto Verdun odznaczono Krzyżem Legii Honorowej.
27 sierpnia - Rumunia przystępuje do wojny po stronie Ententy 28 sierpnia - Włochy wypowiadają wojnę Niemcom
26 września - początek bitwy austriacko-rumuńskiej pod Hermanstadt
5 listopada - cesarze Niemiec i Austrii wydali tzw. "Akt 5 listopada", w którym zapowiedzieli utworzenie państwa polskiego pod egidą państw centralnych
21 listopada - śmierć cesarza Austro-Węgier Franciszka Józefa I 26 listopada - Grecja wypowiedziała wojnę Niemcom
6 grudnia - wojska niemieckie i austriackie zajmują Bukareszt
12 grudnia - Niemcy składają propozycje pokojowe Rok 1917 22 stycznia - propozycje pokojowe prezydenta USA Woodrow Wilsona
20 lutego - aby zaoszczędzić miedź, w Niemczech wprowadzono do obiegu aluminiowe monety
16 marca - car Rosji Mikołaj II abdykuje
2 kwietnia - Stany Zjednoczone przystępują do wojny po stronie Ententy
6 kwietnia - Stany Zjednoczone wypowiadają Niemcom wojnę
9 kwietnia - początek angielsko-niemieckiej bitwy pod Arras
27 kwietnia - Grecja przystępuje do wojny po stronie Ententy
4 czerwca - prezydent Francji wydał dekret o rozpoczęciu formowania we Francji oddziałów polskich
22 czerwca - Niemcy uwięzili w Magdeburgu Józefa Piłsudskiego i Kazimierza Sosnkowskiego
1 lipca - atak rosyjski na Zaborów i Brzeżany
15 października - rozstrzelano Matę Hari, holenderską tancerkę oskarżoną o szpiegostwo na rzecz Niemiec
24 października - przełamanie frontu włoskiego przez Austriaków pod Caporetto
26 października - Austriacy zdobywają włoskie forty Montemaggiore
7 listopada - wybuch rewolucji październikowej
10 listopada - zatrzymanie ofensywy niemiecko-austriackiej nad Piawą
9 grudnia - wojska brytyjskie zajmują Jerozolimę
22 grudnia - początek rokowań państw centralnych z Rosją w Brześciu
Rok 1918 8 stycznia - prezydent Wilson ogłosił orędzie zawierając obietnice utworzenia Państwa Polskiego
28 stycznia - Rada Komisarzy Ludowych wydała dekret o utworzeniu Armii Czerwonej
9 lutego - podpisanie układu pokojowego miedzy państwami centralnymi a Ukrainą w Brześciu
3 marca - podpisanie przez państwa centralne układu pokojowego z Rosją w Brześciu
9 marca - lądowanie wojsk brytyjskich w Murmańsku
21 marca - początek ofensywy niemieckiej na froncie zachodnim
9 kwietnia - początek niemiecko-francuskiej bitwy pod Lys
1 maja - koniec bitwy pod Lys
7 maja - podpisanie przez państwa centralne układu pokojowego z Rumunią w Bukareszcie
18 czerwca - kontrofensywa francuska nad Marną
17 lipca - bolszewicy zamordowali cara Mikołaja II i jego rodzinę
15 września - początek ofensywy wojska Ententy w Macedonii
30 września - kapitulacja Bułgarii
30 października - Włosi pokonują Austriaków pod Veneto
3 listopada - Austro-Węgry podpisują z państwami Ententy rozejm
9 listopada - abdykuje Wilhelm II cesarz Niemiec
11 listopada - abdykuje Karol I cesarz Austro-Węgier
11 listopada - zawieszenie broni w Compiegne
27 grudnia - wybuchło powstanie wielkopolskie
Taktyki i nowinki techniczne Wojna pozycyjna Wojna, podczas której obie walczące strony zajmują silnie umocnione pozycje (okopy, zasieki). Między walczącymi stronami znajduje się tzw. ziemia niczyja, nad którą żadna ze stron nie ma kontroli. Wyparcie przeciwnika - i tym samym przesunięcie linii frontu - jest bardzo utrudnione. Wojna taka charakteryzuje się małą ruchliwością frontu, długotrwałymi walkami zaczepno-obronnymi oraz małym tempem działań zmierzających do przełamania obrony nieprzyjaciela. Wojna pozycyjna była charakterystyczna podczas I wojny światowej dla frontu zachodniego. W tej wojnie obie strony wierzyły, iż przewaga liczebna pozwoli na odniesienie ostatecznego zwycięstwa, mimo zwiększonej siły obrony, wyposażonej w zmechanizowany sprzęt bojowy. Wojna ta przynosiła ogromne straty w ludziach (np. w bitwie pod Verdun). Blitzkrieg - wojna błyskawiczna Termin oznaczający błyskawiczne uderzenie wojskowymi siłami zbrojnymi (powietrznymi, morskimi i lądowymi) na dany kraj. Najważniejszym elementem wojny błyskawicznej jest wykorzystanie momentu zaskoczenia poprzez napad w skali strategicznej oraz dążenie do maksymalnego zmasowania głównych sił w kierunku pierwszego uderzenia. Nieprzyjaciel powinien zostać obustronnie oskrzydlony przez siły pancerne, a jego główne siły okrążone i zniszczone przez piechotę i artylerię w początkowym okresie wojny. Twórcą Blitzkriegu był Alfred von Schlieffen Karabin maszynowy Pierwszą nowością był karabin maszynowy. To właśnie on zapoczątkował nowy sposób prowadzenia wojny – wojnę pozycyjną. W wojnie pozycyjnej jego siła rażenia była bardzo ważna – nie zawodził, gdy trzeba było szybko zabić wroga. Używały go zarówno państwa Trójprzymierza, jak i Trójporozumienia. Miał wiele rodzajów – ciężki, lekki, uniwersalny, wielkokalibrowy, ręczny. Jego użycie utrudniło prowadzenie wojny Niemcom – plan wojny błyskawicznej uniemożliwiła wojna pozycyjna, a ona zniszczyła plany wojenne tej nacji. Broń chemiczna Jako pierwsza została zastosowana przez niemców. Wystrzelili ku Rosjanom pociski z bromkiem ksylitu, w następnym miesiącu poczęstowali wrogów chlorem (co widać na zdjęciu). Wszystkie państwa wystrzeliły łącznie ok. 66 mln pocisków, zabijając 450 tysięcy ludzi. Liczby najlepiej komentują, jaką odegrała rolę. Czołgi Trzecią innowacją były czołgi. Jako pierwsi skorzystali z nich Anglicy – jednak te maszyny nie były dopracowane i nie można było ich uznać za wartościowe w walce. Skutkiem postępu w budowie czołgów było skonstruowanie przez Francuzów w 1917 roku czołgu Renault FT-17, a także powstanie niemieckiego czołgu A7V w roku 1918. Znajdująca się w nich broń pozwalała żołnierzom walczyć bez ryzyka. Sprawy Polski Sytuacja międzynarodowa Wybuch I Wojny Światowej spowodował, że po dwóch stronach barykady stanęły Rosja i Austro-Węgry wraz z Niemcami. Polacy opowiadali się po jednej lub drugiej stronie, licząc, że dzięki temu uda im się odzyskać niepodległość, bądź przynajmniej powiększyć autonomię. Sprzyjająca sytuacja międzynarodowa spowodowała wzrost aktywności Polaków w polityce światowej i próby wpływania na polityków mocarstw mogących pomóc w odbudowie suwerennej Polski. Orientacje polityczne Polskie stronnictwa polityczne spośród ziem trzech zaborów największą rolę odgrywały w Galicji, mniejszą natomiast w zaborze rosyjskim, a w wyniku intensywnej germanizacji w Wielkopolsce były stosunkowo najsłabiej rozwinięte. Główny podział na scenie polskich stronnictw politycznych dzielił ugrupowania na lewicowe o poglądach socjalistycznych (PPS, SDKPiL) i prawicowe narodowo-demokratyczne (endecja R. Dmowskiego) Jednym z przedstawicieli działającej głównie w Galicji PPS, był Józef Piłsudski, który zdecydowanie dążył do niepodległości Polski. W PPS wytworzył się podział na zwolenników poglądów Piłsudskiego, którzy stworzyli później PPS „Frakcję Rewolucyjną” (walka o niepodległość Polski) i PPS „Lewicę” zbliżoną poglądami do SDKPiL. W przeciwieństwie do zwolenników Piłsudskiego rezygnowali oni z walki o niepodległość Polski, gdyż dążyli do ogólnoświatowej rewolucji proletariatu i likwidacji instytucji państwa. W wyniku tego podziału formacja Piłsudskiego zyskała dużą popularność w społeczeństwie przejawiającym tendencje niepodległościowe. Drugim głównym nurtem dominującym wśród Polaków w zaborze rosyjskim był program endecji, której głównym ideologiem był Roman Dmowski. Skłaniał się on do popierania Rosji w nadchodzącym konflikcie. Celem była nie całkowita niepodległość Polski, a daleko posunięta autonomia wobec Rosji. Piłsudski w przeciwieństwie do Dmowskiego skłaniał się do sojuszu z państwami centralnymi (Austrią i Niemcami), gdyż uważał, że zwyciężą Rosję. Sytuacja Polaków po wybuchu I Wojny Światowej Wybuch I Wojny Światowej dał nareszcie Polakom szansę na odzyskanie niepodległości. Józef Piłsudski, który opowiedział się po stronie państw centralnych już w 1914 roku podjął akcję mającą wzniecić antyrosyjskie powstanie w Królestwie Polskim. W tym celu wkroczył na ziemie zaboru rosyjskiego ze swą kompanią kadrową (stworzoną na podstawie „Strzelca” i ZWC). Jego akcja nie zakończyła się jednak sukcesem, gdyż nie uzyskał poparcia wśród antyniemiecko nastawionych Polaków. Piłsudski po nieudanej próbie wzniecenia powstania, rozpoczął tworzenie w Galicji polskich formacji wojskowych, Legionów, składających się z trzech brygad (pierwsza pod dowództwem Piłsudskiego). Piłsudski przystąpił także do tworzenia Polskiej Organizacji Narodowej (przekształconej później w Polską Organizację Wojskową – POW), która miała za zadanie dywersję w zaborze rosyjskim. W 1916 roku po udanej rosyjskiej ofensywie Brusiłowa, gdy front Rosyjski dotarł aż do Galicji, państwa centralne postanowiły zyskać poparcie Polaków. 5 listopada 1916 roku cesarze Niemiec i Austro-Węgier wydali akt mówiący o tym, że na ziemiach zaboru rosyjskiego zostanie po wojnie utworzone niepodległe państwo polskie, będące jednak złączone stałym sojuszem z państwami centralnymi. W tym czasie Dmowski przebywał na zachodzie Europy, gdzie wśród państw Ententy agitował na rzecz Polski. W 1917 roku Piłsudski zaczął zdawać sobie sprawę, że mimo zwycięstwa państw centralnych nad targaną rewolucją Rosją, wojna zakończy się triumfem Wielkiej Brytanii i Francji, którym z pomocą przyszło także USA. W lipcu tego roku miał miejsce tzw. „kryzys przysięgowy”, gdy Piłsudski wraz z I i III Brygadą nie złożył przysięgi wierności Państwom Centralnym. Józefa Piłsudskiego i K. Sosnkowskiego osadzono w więzieniu w Magdeburgu. Na froncie zachodnim państwa Ententy odnosiły coraz większe sukcesy i wobec coraz większych problemów wewnętrznych państw centralnych jasną stała się ich nieuchronna porażka. 8 I 1918 r. miało miejsce orędzie prezydenta USA W. Wilsona (14 punktów, dotyczących ustaleń powojennych, w tym 13-ty odnośnie Polski). Uznał on konieczność powołania niepodległej Polski w granicach etnicznych z bezpiecznym dostępem do morza. We Francji powstała polska „błękitna armia”(od kolorów mundurów) z Józefem Hallerem na czele. Zakończenie wojny Pierwszym z państw centralnych, które się poddało, była Bułgaria, która podpisała zawieszenie broni 29 września 1918. Niemcy poprosiły o wstrzymanie ognia 3 października 1918. Kiedy cesarz Wilhelm II rozkazał flocie Rzeszy wypłynąć na samobójczy rejs przeciwko marynarce brytyjskiej, marynarze niemieccy 29 października 1918 zbuntowali się w porcie w Wilhelmshaven. 30 października skapitulowała Turcja. 3 listopada Austro-Węgry poprosiły Włochy o pośrednictwo w zawarciu rozejmu i przysłanie warunków zawarcia pokoju. 4 listopada Austria zawarła rozejm, po którym cała monarchia się rozpadła. 11 listopada 1918 został podpisany rozejm Niemiec z państwami ententy w wagonie kolejowym w Compiègne. O godzinie 11 zaczęło obowiązywać zawieszenie broni i wojska obydwu stron zaczęły się wycofywać ze swoich pozycji. Formalny stan wojny pomiędzy obydwoma stronami trwał jeszcze 7 miesięcy i został oficjalnie zakończony wraz z podpisaniem traktatów pokojowych z Austrią, Węgrami, Bułgarią oraz Turcją w Saint-Germain-en-Laye, Trianon, Neuilly i Sèvres Prezentację przygotowali Marcin Sitko i Łukasz Sosna
Full transcript