Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE

No description
by

Asia Kulisk

on 26 March 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE

POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE
I
SĄDOWO- ADMINISTRACYJNE

POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE
POJĘCIE OGÓLNE POSTĘPOWANIA SĄDOWEGO
POSTĘPOWANIE EGZEKUCYJNE
GENEZA
CZYM JEST POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE
Postępowanie administracyjne
jest dziedziną prawa regulującą tryb działania organów administracji publicznej w sprawach dotyczących praw i obowiązków niepodporządkowanych im służbowo, konkretnych podmiotów.
Rozstrzyganie przez organy administracji publicznej o prawach i obowiązkach innych konkretnych podmiotów odbywa się w formie aktu administracyjego.
Akt administracyjny
to oparte na przepisach prawa administracyjnego władcze jednostronne oświadczenie woli organu administracji publicznej, określające sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata w indywidualnie oznaczonej sprawie.
W tej sytuacji można też określić postępowanie administracyjne jako dział prawa regulujący tryb wydawania aktów administracyjnych oraz uprawnienia, jakie przysługują adresatom aktów administracyjnych w trakcie ich wydawania.
ZASADY POSĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO
TERMINY
STRONA
W POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM
DORĘCZENIA
Doręczenie
jest czynnością procesową organu administracji publicznej, z którą przepisy kodeksu wiążą skutki prawne. Podstawowym skutkiem prawnym doręczenia jest rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności prawnej np. wniesienie odwołania czy zażalenia.
Zasada praworządności
Jest podstawową zasadą państwa prawnego, zapisaną w art.7 Konstytucji RP. Na podstawie zasady praworządności ukształtował się pogląd, zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie, że decyzja administracyjna może mieć podstawę wyłącznie w ustawie, z nie w aktach kierownictwa wewnętrznego, np. pismach okólnych, instrukcjach. Stanie przez organ administracji na straży praworządności wiąże się z faktem, że organ administracji kieruje całym postępowaniem i organ ten ma baczyć, aby prawo nie było naruszone.
Naruszenie zasady praworządności zabezpieczone jest sankcją nieważności decyzji administracyjnej, gdy ta została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art.156 § 1 pkt 2 KPA), co jest jedną z najczęstszych podstaw w wyrokach sądu administracyjnego wydawanych na niekorzyść organów administracji.

Zasada prawdy obiektywnej
Sprowadza się w postępowaniu administracyjnym do obowiązku nałożonego na organ podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zasadę tą należy rozumieć jako wymóg oparcia rozstrzygnięcia jedynie na okolicznościach faktycznie istniejących, a nie wyprowadzanych w drodze domniemań czy prawdach przyznanych przez stronę.
Zasada oficjalności
Wraz z przeciwstawną jej zasadą dyspozytywności stanowią dwie zasady, na jakich może być oparte każde postępowanie. Przy tym żaden model postępowania obecnie nie realizuje w pełni tylko jednej z tych zasad, lecz zawsze dominuje jedna z nich, będąc stonowaną przez elementy drugiej. Zasada oficjalności nie jest zapisana z Rozdziale ,,Zasady ogólne”. Natomiast wyraźnie przejawia się ona w całym KPA, który powierza decyzje co do zakresu postępowania, zakresu zbieranego materiału dowodowego itd. organowi administracji.
Zasada oficjalności jest tonowana elementami zasady dyspozytywności, trudno jednak mówić, że zasada ta obowiązuje w KPA. Strona nie decyduje bowiem ani o zakresie postępowania, ani o zakresie postępowania dowodowego, możliwe jest prowadzenie postępowania nawet po cofnięciu wniosku strony, w postępowaniu odwoławczym możliwe jest wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, a także nieuwzględnienie cofnięcia odwołania.

Zasada czuwania przez organ administracji nad interesem strony i innych osób biorących udział w postępowaniu
Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu
Zasada pisemności
Zasada dwuinstancyjności
Zasada sądowej kontroli legalności decyzji administracyjnych
Zasada trwałości
decyzji administracyjnej
Zasada szybkości postępowania
Zasada
nakłaniania do ugody
Zasada przekonywania
Zasada
pogłębiania zaufania obywateli
Zasada
uwzględniania interesu społecznego i słusznego intersu obywateli
PODMIOTY NA PRAWACH STRONY
Przesłankami udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym są:
1) Postępowanie dotyczy osoby trzeciej
2) Udział organizacji jest uzasadniony jej celami statutowymi
3) Udział organizacji jest uzasadniony interesem społecznym.

ORGANIZACJA SPOŁECZNA
RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH
Rzecznik Praw Obywatelskich korzysta z tych samych uprawnień co prokurator, ale realizuje inne zadania i wskazanie w skardze na to samo naruszenie prawa przedmiotowego nie będzie wystarczające, jeżeli nie służy mu wskazanie na naruszenie prawa i wolności obywatelskich.
PROKURATOR
Na tle udziału prokuratora w post. adm. można mówić o trzech sytuacjach, stosownie do etapu, na którym ten organ włączył się do postępowania.

1) Służy u
prawo zwrócenia się do organu administracji o wszczęcie postępowania
.

2) Prokurator może
włączyć się już do toczącego się już postępowania.

3) Ma też możliwość
złożenia sprzeciwu
.


INNE PODMIOTY DZIAŁAJĄCE NA PRAWACH STRONY
Inspekcji Ochrony Środowiska

Wojewódzki inspektor ochrony środowiska

Minister właściwy ds. kultury i ochrony dziedzictwa narodowego

Celem terminów w każdym postępowaniu jest zapewnienie szybkiego i sprawnego załatwienia sprawy administracyjnej. Ich zadaniem jest osiągnięcie szybkości postępowania, co jest jednym z nakazów normy zawartej w art.12 KPA. Są to więc środki zmierzająe do zakończenia postępowania administracyjnego, w jak najkrótszym czasie.
Terminy zobowiązują do wykonania w oznaczonym czasie czynności procesowych, przewidzianych w przepisach prawa, zarówno organ administracji prowadzący postępowanie, jak i stronę oraz innych uczestników postępowania administracyjnego.
RODZAJE TERMINÓW
PRZYWRÓCENIE TERMINU
W postępowaniu administracyjnym nie przywraca się terminu z urzędu. Zainteresowany podmiot musi złożyć wniosek w tej sprawie do organu właściwego. Prośbę o przywrócenie terminu należy umotywować, uprawdopodobniając, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zanteresowanego. Prośbę należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustąpienia przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby zainteresowany podmiot pownien dopełnić czynności, dla której określony był termin, któremu uchybiono. Właściwy w sprawie organ orzeka o przywróceniu terminu albo o odmowie przywrócenia terminu w formie postanowienia.
OBLICZANIE TERMINÓW
ZACHOWANIE TERMINU
Termin uważa się zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało wysłane w formie dokumentu elektronicznego za poświadczeniem przedłożenia lub nadano pismo w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, albo złożono w polskim urzędzie konsularnym.
TERMINY ZAŁATWIANIA SPRAW ADMINISTRACYJNYCH
LEGALNE WYDŁUŻENIE TERMINÓW ZAŁATWIANIA SPRAW
Do terminów załatwienia spraw w postępowaniu administracyjnym nie wlicza się:
okresów zawieszenia postępowania,
okresów opóźnień zawinionych przez stronę,
Przykład: Strona wezwana do złożenia dokumentu w ciągu 10 dni przynosi go po upływie 5 tygodni.
okresów opóźnień z przyczyn niezależnych od organu,
Przykład: Biegły sporządzający ekspertyzę nie wywiązuje się z wyznaczonego mu terminu.
terminów przewidzianych w przpisach prawa do dokonania określonych czynności.
Przykład: W art. 133 KPA przewidziany jest, niewliczany do okresu załatwienia sprawy w postępwaniu odwoławczym, 7-dniowy termin na przesłanie akt sprawy wraz z odwołaniem do organu II instancji przez organ I instancji, jeżeli ten nie skorzysta z prawa do tzw. samokontroli decyzji.
MILCZENIE ADMINISTRACJI
(BEZCZYNNOŚĆ ADMINISTRACJI)
Tzw.
milczenie administracji
oznacza sytuację, w której upływa, przewidziany przez ustawę procesową, termin załatwienia sprawy administracyjnej, a sprawa nie zostaje jednak załatwiona.
Obecne unoromowanie tej problematyki w KPA opiera się na zmodyfikowanej instytucji sygnalizacji i skardze do sądu administracyjnego
PEŁNOMOCNIK
W POSTĘPOWAMIU ADMINISTRACYJNYM
WYŁĄCZENIE PRACOWNIKA
W TOKU POSTĘPOWANIA
WYŁĄCZENIE PRACOWNIKA Z MOCY PRAWA

• sytuacja, kiedy dany pracownik jest stroną postępowania,
• kiedy sprawa dotyczy małżonka tego pracownika, albo jego krewnych i powinowatych do drugiego stopnia, czy też osoby związanej z pracownikiem z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (obowiązek wyłączenia pracownika rozciąga się także na czas po ustaniu małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli),
• kiedy pracownik w danej sprawie był świadkiem, biegłym albo przedstawicielem jednej ze stron,
• kiedy jedna ze stron postępowania jest zwierzchnikiem służbowym tego pracownika,
• kiedy wobec pracownika toczy się postępowanie służbowe, dyscyplinarne lub karne.

WŁAŚCIWOŚĆ ORGANÓW ADMINISTRACJI
WŁAŚCIWOŚĆ INSTANCYJNA
Jest to zdolność prawna organu administracji publicznej do przeprowadzenia weryfikacji decyzji w drodze postępowania administracyjnego. Z reguły przepisy materialnego prawa administracyjnego określają nie tylko, jaki pion organów jest odpowiedzialny za dany rodzaj spraw, lecz raczej dokładnie wskazuje, jaki organ jest właściwy w I instancji. Natomiast przepisy prawa materialnego z reguły nie ustalają, jaki organ jest organem właściwym w II instancji, chyba że jest to inny organ, niż by to wynikało z KPA. Kodeks nie wymienia w ogóle właściwości instancyjnej, traktując ustalenia organu właściwego ze względu na jego usytuowanie w hierarchii organów jako element właściwości rzeczowej.
Jednak w sprawach proceduralnych KPA określa właściwość instancyjną, wskazując, jakie sprawy np. załatwiają organy wyższego stopnia nad organem I instancji.
WŁAŚCIWOŚĆ MIEJSCOWA
Właściwość miejscowa
jest to właściwość organu do działania na określonym fragmencie terytorium kraju, z reguły będącym jednostką podziału administracyjnego (podstawowego lub specjalnego). Każdy organ terenowy ma swój określony terytorialny zasięg działania i może załatwić sprawy tylko
z tego obszaru. W odróżnieniu od właściwości rzeczowej,
w art. 21 KPA określone zostały zasady właściwości miejscowej.
DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ:)
Art. 28. Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Art. 29. Stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające osobowości prawnej.


Art. 30. § 1. Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

§ 2. Osoby fizyczne nieposiadające zdolności do czynności prawnych działają przez swych ustawowych przedstawicieli.

§ 3. Strony niebędące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli.

§ 4. W sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.

§ 5. W sprawach dotyczących spadków nieobjętych jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku - kurator wyznaczony przez sąd na wniosek organu administracji publicznej.
Art. 34. § 1. Organ administracji publicznej wystąpi do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony.

§ 2. W przypadku konieczności podjęcia czynności niecierpiącej zwłoki organ administracji publicznej wyznacza dla osoby nieobecnej przedstawiciela uprawnionego do działania w postępowaniu do czasu wyznaczenia dla niej przedstawiciela przez sąd.
W postępowaniu administracyjnym strona może być reprezentowana przez pełnomocnika.

Postępowanie sądowe
jest to zbiorcza nazwa postępowań odbywających się przed niezawisłymi i niezależnymi organami jakimi są sądy.


Wyróżnić można następujące rodzaje postępowań sądowych:
-
postępowanie cywilne,
- postępowanie karne,
- postępowanie sądowo administracyjne.


Postępowanie cywilne
ma na celu rozpoznanie
i rozstrzygnięcie sporów cywilnoprawnych należących
do sądów powszechnych. Procedura ta uregulowana jest przede wszystkim w kodeksie postępowania cywilnego.
Postępowanie karne –
jego głównym celem jest ustalenie czy zaistniał czyn zabroniony mający postać przestępstwa
a następnie wykrycie jego sprawcy i pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej.
Postępowanie sądowo-administracyjne
jest to postępowanie toczące się przed sądami administracyjnymi w sprawach
z zakresu kontroli administracji publicznej. Reguluje je ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrola sądowo-administracyjna obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne czy postanowienia wydane w toku postępowania administracyjnego a także w postępowaniu egzekucyjnym.
Sądownictwo powszechne:
- sądy rejonowe,
- sądy okręgowe,
- sądy apelacyjne,
- Sąd Najwyższy.


Sądownictwo administracyjne:
-
wojewódzkie sądy administracyjne,
- NSA (Naczelny Sąd Administracyjny).

Egzekucja administracyjna
uregulowana została w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Postępowanie egzekucyjne w administracji j
est to działanie organów administracji ukierunkowane na wyegzekwowanie obowiązków nałożonych w drodze wydanej decyzji na określone podmioty wówczas gdy one tych nałożonych obowiązków nie wykonują.
Innymi słowy są to czynności podejmowane przez organy egzekucyjne i inne podmioty tego postępowania w celu wykonania przez zastosowanie środków przymusu państwowego obowiązków, których zobowiązany nie chce dobrowolnie wykonać.

Celem postępowania egzekucyjnego w administracji jest
wymuszanie przez organy administracyjne wykonania określonego obowiązku nałożonego w drodze decyzji na zobowiązanego. Organ egzekucyjny musi doprowadzić do wykonania egzekwowanego obowiązku i spowodować żeby zobowiązany wypełnił jego treść. Nie ma więc na celu karania osoby nie wykonującej swych obowiązków a jedynie wymuszenie ich wykonania.
Postępowanie egzekucyjne
to ciąg czynności podejmowanych przez organy egzekucyjne i inne podmioty postępowania egzekucyjnego w celu wykonania przez zastosowanie środków przymusu państwowego obowiązków wynikających z aktów poddanych egzekucji administracyjnej.

Podstawą egzekucji jest
tytuł wykonawczy, a tytułem wykonawczym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności.
Egzekucja może zostać wszczęta:
- na wniosek –
wierzyciela, prokuratora, organizacji pozarządowej,
- z urzędu –
następuje na żądanie uprawnionego sądu pierwszej instancji który sprawę rozpoznawał, jest to egzekucja na podstawie tytułów pochodzących od sądu. Są to np. postanowienia wydane w postępowaniu nieprocesowym, lub wyroki w postepowaniu procesowym.


Organy egzekucyjne:
- sądy rejonowe.
- Komornicy działający przy sądach rejonowych,
- Inne organy egzekucyjne np. organy policji, wojska, banki.

Rodzaje egzekucji:
- z ruchomości (np. samochody, sprzęty domowe),
- z wynagrodzenia za pracę,
- z rachunków bankowych,
- z wierzytelności (np. wynagrodzenie z tytułu umowy o dzieło),
- z nieruchomości,
- z innych praw majątkowych (np. akcje, udziały w spółce).


Zobowiązany –
to osoba prawna, jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym.
Wierzyciel –
to podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.

Właściwość-
jest to zdolność prawna organu do rozpoznawania i rozstrzygania określonego rodzaju spraw w postępowaniu administracyjnym.
W przepisach regulujących właściwość różnych organów zawsze i wprost nazywane są dwa rodzaje właściwości: właściwość rzeczowa oraz miejscowa. W doktrynie prawa zwykło się również wyróżniać właściwość instancyjną nazywaną funkcjonalną.

WŁAŚCIWOŚĆ RZECZOWA
RZECZNIK PRAW DZIECKA
Zgodnie z art. 10 pkt. 5 ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka uprawnienia w zakresie postępowania instancyjnego i sądowej kontroli administracji tożsame z uprawnieniami Rzecznika Praw Obywatelskich zostały przyznane Rzecznikowi Praw Dziecka.
Zasada ta polega na tym że prowadzący sprawę organ administracji wykonuje jakby i funkcję skarżącego, i sędziego, i obrońcy- w tej samej osobie. Jest ona ściśle powiązana z niezapisaną wyraźnie w KPA zasadą oficjalności. W warunkach postępowania, które w znacznej części jest wszczęte z urzędu, gdzie organ decyduje o zakresie postępowania, musi on czuwać również nad interesem strony. Wiąże się ona również z zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
Zasadę czuwania przez organ administracji nad interesem strony formułuje art. 9 KPA wymagający należytego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz czuwania, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Przejawem realizacji tej zasady ma być udzielenie stronom niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Błędne pouczenie co do prawa odwołania, wniesienia skargi lub powództwa nie może szkodzić stronie, która się do niego zastosowała (art.112 KPA)

Zasada ta zapisana jest w art. 10 KPA. Jest ona wprowadzona jako uprawnienie strony do czynnego udziału, a nie obowiązek strony. Zasada ta przejawia się w licznych przepisach KPA, nakładających obowiązek zawiadamiania strony o wszczęciu postępowania, przyznających stronie prawo dostępu do akt sprawy, prawo zgłaszania dowodów, prawo zadawania pytań świadkom, biegłym, obowiązek zawiadamiania strony o terminie i miejscu przeprowadzania dowodów, prawo strony do wypowiedzenia się przed dokonaniem decyzji, prawo zaskarżania określonych w KPA postanowień, wreszcie prawo do zaskarżania całej decyzji. Wszystkie te przepisy zapewniające stronie możliwość aktywnego udziału w postępowaniu, zabezpieczone są poważną sankcją.
Art. 145 § 1 pkt 4 KPA przewiduje obowiązek wznowienia postępowania w wypadku, gdy strona bez własnej woli nie brała udziału w postępowaniu. Z takim przypadkiem będziemy mieli do czynienia m.in. wówczas, gdy strona nie zostanie zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub gdy zostanie jej uniemożliwiony udział w postępowaniu czy dostęp do akt strawy.

Zasadę pisemności statuuje art. 14 § 1 KPA mówiący, że: ,,sprawy należy załatwiać w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z 17.02.2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne doręczanego środkami komunikacji elektronicznej”. Jest ona jednak odzwierciedlona w wielu przepisach Kodeksu mówiących o obowiązku sporządzania protokołów, a także sposobie komunikowania się organu ze stroną. Artykuł 14 § 2 wskazuje na wyjątek od tej zasady, dopuszczający ustne załatwianie sprawy, z wymogiem jednak, aby ustne załatwienie sprawy było utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji.
Stosownie do tej zasady, stronie musi przysługiwać środek prawny przeciw decyzji wydanej w I instancji. Zasadę tę wyodrębnia najkrótszy przepis kodeksu, art. 15 KPA, mówiący: ,,postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne”. Według tej zasady, pierwsza decyzja w sprawie nie jest ostateczna i przysługuje od niej odwołanie do organu II instancji, którego decyzja jest już ostateczna. Obecnie ta zasada nie do końca została wcielona. Mianowicie, decyzje centralnych organów administracji są ostateczne i nie przysługuje od nich odwołanie. Podobnie od decyzji samorządowych kolegiów odwoławczych wydanych w I instancji nie przysługuje odwołanie. Kodeks postępowania administracyjnego przyznaje jednak stronie w tych wypadkach prawo składania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego to środka prawnego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Trudno wówczas mówić o postępowaniu dwuinstancyjnym, ponieważ w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, sprawa jest rozpatrywana przez ten sam organ, który wydał decyzję w I instancji.
Zapisana jest w art. 16 § 2 KPA, jednak jej realizacji poświęcone są odrębne przepisy ustawy. Zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego, decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach.
Stabilizacja porządku prawnego wymaga w każdym państwie zapewnienia trwałości rozstrzygnięć organów państwowych. Strony mogą dzięki temu polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy te są zabezpieczone przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. ,,Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej”.
Ze względu na rolę organu administracji w postępowaniu administracyjnym potrzebne było nałożenie na organy administracji obowiązku jak najszybszego rozstrzygania spraw administracyjnych. Organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.
Sprawy, w których uczestniczą strony o spornych interesach, mogą być załatwiane w drodze ugody sporządzonej przed organem administracji publicznej. Organ administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie w sprawie, powinien w tych przypadkach podejmować czynności skłaniające strony do zawarcia ugody, z kolei strona ma prawo do zawarcia ugody.
Zawarta jest w art. 11 KPA, który stanowi, że organy administracji powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu spraw, aby w ten sposób w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania przymusu.
Jest jedną z tej grupy zasad, które stanowią jedynie przesłankę do oceny działań organów administracji i nie są odzwierciedlone w dalszych przepisach KPA. Zasadę pogłębiania zaufania obywateli wyraża art. 8 KPA, mówiący, że organy administracji powinny prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Załatwienie sprawy przez organ administracji publicznej powinno być wyrazem pogodzenia tych interesów.
Wpływ na powstanie i kształtowanie się postępowania administracyjnego miały następujące zdarzenia:
- Rozwój prawa administracyjnego materialnego – wyodrębnienie prawa administracyjnego jako osobnej gałęzi prawa dokonało się na przełomie XVIII i XIX w. Przynajmniej już wtedy można było doszukać się jego elementów w obowiązującym prawie. Uległa również zmianie pozycja urzędnika aparatu państwowego, bo przestał on być jedynie przedstawicielem lub pełnomocnikiem panującego, a stał się osobą działającą na podstawie prawa, reprezentującą w różnym zakresie państwo. W dalszej tego konsekwencji zmienił się charakter decyzji administracyjnych, które przestały być aktami wiążącymi jednostronnie jak w okresie dawnego państwa policyjnego a zaczęły mieć charakter dwustronnie obowiązujący tj. obowiązujące organ prowadzący postępowanie i obywatela. Wykształciło się przekonanie, że od orzeczeń wydanych w I instancji potrzebny jest uregulowany prawnie środek odwoławczy, a nie jak do tej pory ewentualny rekurs hierarchiczny, który miał znaczenie doniesienia do władzy wyższej i prośby o zmianę decyzji (via gratiae). Środek odwoławczy zaczyna być postrzegany jako uprawnienie adresata jak również obowiązek organu. Powstaje przekonanie, że potrzebna jest procedura regulująca stosunki na linii adresat – urzędnik.
- Powstanie sądownictwa administracyjnego – Podstawy ukształtowania stałych form postępowania administracyjnego, które później utrwalały się w ustawodawstwie, stworzyła praktyka sądów administracyjnych badających zarówno legalność decyzji administracyjnych, jak i poprawność postępowania organów administracyjnych. Sądy zaczynają powstawać na początku XIX w. Dzieje się tak w związku z koniecznością przestrzegania trójpodziału władzy ( sądy mają kontrolować działania administracji publicznej).
Początki sądownictwa administracyjnego w Polsce przypadają na okres Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego. Już w konstytucji Księstwa Warszawskiego z 1807 r. była zapowiedź powołania „ sądownictwa sporów administracyjnych”, którą w późniejszych aktach prawnych zrealizowano ściśle według francuskiego wzoru, który z wieloma zmianami i przerwami w działaniu przetrwał w Królestwie Polskim aż do 1867 r., kiedy to w toku likwidacji odrębności ustrojowych zniesiono Radę Stanu. Pierwszym polskim sądem administracyjnym był Najwyższy Trybunał Administracyjny powstały na mocy ustawy z 3 sierpnia 1922 r. o Najwyższym Trybunale Administracyjnym zapoczątkowując okres względnie jednolitego sądownictwa administracyjnego w Polsce. Był to sąd administracyjny jednoinstancyjny orzekający ostatecznie o legalności tych indywidualnych aktów administracyjnych, które były podejmowane przez organy administracji rządowej lub samorząd terytorialny w wykonaniu swych funkcji publicznoprawnych oraz które były ujęte w formę procesową orzeczeń lub zarządzeń. Sąd orzekał wyłącznie w składach sędziów zawodowych, chociaż początkowo ustawa wymagała, ażeby połowa sędziów NTA miała kwalifikacje sędziowskie.
- Przełom, który dokonał się po I Wojnie Światowej – nastąpiło przewartościowanie, aby procedura administracyjna była dostępna dla wszystkich obywateli, oraz aby była szybka i tania.
Terminy bezwzględnie oznaczone
Przykład: Siedmiodniowy termin na złożenie prośby o przywrócenie uchybionego terminu, 14-dniowy termin na złożenie odwołania od decyzji, 30-dniowy termin na złożene skargi do sądu administracyjnego przez stronę albo 6-miesięczny termin na złożenietej skargi przez prokuratora, 10- lub 15-letni termin do uchylenia decyzji wskutek wznowienia postępowania, wuznaczenie dnia rozprawy administracyjnej na 10 grudnia roku...
Terminy względnie oznaczone
Przykład: niezwołczne załatwienie sprawy, bez zbędnej zwłoki, z możliwym pośpiechem, itp.
Terminy ustawowe
Przykład: 7-dniowy termin na złożenie zażalenia na postanowienie, 7-dniowy termin na przesłanie odwołania wraz z aktami sprawy organowi II instancji przez organ I instancji, 14-dniowy termin na złożenie odwołania od decyzji itd.
Terminy wyznaczone
Przykład: Termin na złożenie dokumentu w postępowaniu wyjaśniającym albo termin wyznaczony stronom przez urzędnika na zawarcie ugody (art. 116 paragraf 1 KPA).
Terminy zwykłe
Przykład: Termin wyznaczony stronie na złożenie dokumentu w postępowaniu dowodowym.
Terminy zawite
Przykład: Przykładem terminu zawitego w postępowaniu administracyjnym jest 7-dniowy termin na złożenie zażalenia na postanowienie, 14-dniowy termin na złożenie odwołania od decyzji czy 30-dniowy termin na złożenie skargi przez stronę do sądu administacyjnego. Uchybienie tych terminów oznacza prawną nieskuteczność złożenia zażalenia, odwołania czy skargi.
1)Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, np. doręczenie decyzji stronie, to przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec termiu.
Przykład: Jeżeli więc decyzję doręczono stronie 15 czerwca, to przy obliczaniu terminu do wniesienia odowłania upływa zatem 29 czerwca o godz.24.
2)Terminy określone w tygodniach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim tygodniu, który nazwą odpowiada początkowemu dniowi termiu.
Przykład:Jeżeli do dokonania jakiejś czynności ustanowiono termin tygodniowy w czwartek 23 marca, to termin tygodniowy kończy się w czwartek, 30 marca o godz.24.
3)Terminy określane w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było-w ostatnim dniu tego miesiąca.
Przykład: Jeżeli organ II instancji otrzymał odwołanie 30 stycznia, a sprawę powinien załatwić w postępowaniu odwoławczym w ciągu miesiąca, to termin załatwienia sprawy upływa 28 lub 29 lutego, w przypadku roku przestępnego.
4)Jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni.
Przykład: Jeżeli koniec terminu przypada na niedzielę lub święto, to za ostatni dzień terminu uważa się odpowiednio-poniedziałek albo następny po dniu świątecznym dzień powszedni.
TERMIN NIEZWŁOCZNEGO ZAŁATWIENIA SPRAWY
Strona łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego przedkłada cały materiał dowodowy wystarczający do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy.
Materiał dowodowy zostaje skoncentrowany w momencie wszczęcia postępowania, z inicjatywy organu.
TERMIN 1 MIESIĄCA
W ciągu 1 miesiąca od dnia wszczęcia postępowania należy załatwić sprawę administracyjną, wymagającą przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
W ciągu 1 miesiąca od dnia otrzymania odwołania organ II instancji powinien załatwić sprawę w postępowaniu odwoławczym.
TERMIN 2 MIESIĘCY
Termin ten został przewidziany do załatwienia spraw w postępowaniu wyjaśniającym przed organem I instancji, jeżeli te sprawy mają charakter "szczególnie skomplikowany".
Doręczenia właściwe
polegają na doręczeniu pisma tej osobie dla której było przeznaczone. Obowiązkiem strony i ich przedstawicieli jest poinformowanie organu o zmianie adresu pod rygorem wywołania skutków prawnych przez doręczenie pisma na dotychczasowy adres.
Doręczenie zastępcze
polega na oddaniu pisma za pokwitowaniem do rąk osoby dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy, jeżeli te osoby podjęły się oddania pisma adresatowi. W razie niemożności doręczenia – pismo powinno być złożone na okres 7 dni w placówce pocztowej lub urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce pocztowej adresata ( awizo).
Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma, wówczas pismo zwracane jest nadawcy z adnotacją o odmowie odbioru pisma (i dacie tego zdarzenia). Pismo wraz z adnotacją umieszcza się w aktach sprawy, a za datę doręczenia pisma uznaje się dzień odmowy przyjęcia pisma przez adresata.
Pełnomocnikiem w postępowaniu administracyjnym

może być
osoba posiadająca zdolność do czynności prawnych. Przepisy regulujące postępowanie administracyjne nie określają, iż musi to być pełna zdolność do czynności prawnych, więc przyjmuje się, że możliwa jest także ograniczona zdolność do czynności prawnych.
W postępowaniu administracyjnym
pełnomocnikiem strony może być
adwokat, radca prawny, inny skarżący lub uczestnik postępowania, rodzice strony, małżonek strony, rodzeństwo strony, zstępni strony, a także osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia.
Właściwość rzeczowa
oznacza powierzenie określonemu organowi lub organom załatwienia pewnego typu spraw administracyjnych.
Kodeks postępowania administracyjnego określa właściwość rzeczową organów administracji tylko w rozstrzyganiu niektórych kwestii proceduralnych, określających np. organy właściwe do podjęcia decyzji o wznowieniu postępowania czy stwierdzenia nieważności decyzji itd. Do ustalenia właściwości rzeczowej organów w sprawach z zakresu materialnego prawa administracyjnego stosujemy ogólny przepis odsyłający, zgodnie z którym „właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania” jest to art. 20 KPA.
WYŁĄCZENIE PRACOWNIKA NA ŻĄDANIE
ALBO Z URZĘDU

• publiczne i otwarte prezentowanie przez pracownika określonych przekonań, które mogą świadczyć o jego politycznym zaangażowaniu w ramach sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego,
• powiązania towarzyskie wyłączanego pracownika ze stroną postępowania rodzące wątpliwości co do obiektywizmu tego pracownika w tej sprawie,
• pozostawanie przez pracownika administracji w nieformalnym związku ze stroną postępowania.

SKARGA NA BEZCZYNNOŚĆ ORGANU ADMINISTRACJI
wnosi się ją za pośrednictwem organu, którego bezczynność jest przedmiotem skargi;
w terminie 30 dni od dnia wniesienia skargi organ przekazuje skargę do sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę;
organ ten może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy przed sądem administracyjnym;
sąd (na wniosek skarżącego) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny;
sąd(na żądanie skarżącego) może rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi;
sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu, zobowiązuje ten organ do wydania w określonym termnie aktu lub dokonania czynności albo stwierdzenia lub uznania uprawnienia czy obowiązku, który wynika z przepisów prawa.
Full transcript