Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Historische context: Koude Oorlog 1945-1991

No description
by

Maarten van Egmond

on 16 August 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Historische context: Koude Oorlog 1945-1991

Historische context: De Koude Oorlog 1945-1991
3.1 Blokvorming in Europa, 1945-1955
Waardoor raakte Europa na 1945 verdeeld in twee ideologische machtsblokken en waardoor groeide de spanning tussen deze twee blokken?
3.2 Confrontatie en co-existentie, 1955-1963
Waardoor liep de Koude Oorlog op kritieke momenten niet uit op een directe confrontatie tussen beide grootmachten?
3.3 Ontspanning (1963-1991)
Waardoor namen spanningen tussen Oost en West af?
1917
Communistische machtsovername in Rusland (Lenin). Gevolgen:
streven naar
klassenloze samenleving
(gelijkheid) en
wereldrevolutie
onder Stalin => opbouw totalitaire staat:
communistische partijdictatuur
en
economische staatscontrole

nauwelijks individuele vrijheid
Lijnrecht tegenover politiek-maatschappelijk systeem in VS
Systeem VS (sinds ontstaan eind 18e eeuw) gebaseerd op:
democratie
politieke rechten van het individu
kapitalisme (o.a. vrije markt, vrij ondernemerschap)
1917
Tekst
1945
Conferentie van Potsdam (juli)
Geen overeenstemming grote mogendheden (VS, G-B, SU)
andere ideeën over vredesregeling met Dld
meningsverschil over nieuwe machtsverhoudingen in Europa (wel of geen vrije verkiezingen?)
sprake van wederzijds wantrouwen VS-SU
toenemend wantrouwen
behoefte aan controle over strategisch belangrijke gebieden
behoefte aan controle over strategisch belangrijke gebieden

SU helpt communisten aan de macht
in Oost-Europese landen
(o.a. Polen, Tsjecho-Slowakije, Hongarije)
VS gaan communisme indammen met
Trumandoctrine
(landen helpen die door communisme bedreigd worden, bijv. Marshallhulp)
stimuleren van Europese eenwording

volksdemocratieën
gevormd
in feite totalitair
bevestigt en versterkt wederzijdse vijandbeelden
zodoende: sterkere greep op invloedssfeer
West-Berlijn: strategisch belangrijk voor VS
1947
1948
Blokkade van Berlijn
toegangswegen naar West-Berlijn gesloten door SU
VS droppen maanden lang voedsel en brandstof via de lucht (luchtbrug)
1949: vorming West- en Oost-Duitsland (BRD en DDR)

Europa verdeeld in ideologische machtsblokken
toenemende vijandschap door
een wapenwedloop
bezit van atoombom in beide machtsblokken
vorming van militaire bondgenootschappen (1949: NAVO en 1955: Warschaupact)
1950: redevoering Amerikaanse senator McCarthy (Republikein)
Buitenlandse zaken “geïnfiltreerd door communisten” (verzinsels)
Leidde tot heksenjacht op communisten in VS
honderden onterecht ontslagen in filmindustrie, onderwijs, overheid
1955: blokvorming voltooid
West-Duitsland (BRD) wordt lid van NAVO
Warschaupact wordt opgericht, Oost-Duitsland (DDR) direct lid
Oost-westverhoudingen gestabiliseerd, blijkt uit:
Westen grijpt niet in als troepen v.h. Warschaupact Hongaarse Opstand neerslaan
veranderd buitenlands beleid SU =>
vreedzame coësistentie
1956
1953
Stalin sterft, opgevolgd door Chroesjtsjov
SU blijft totalitaire dictatuur, wel minder onderdrukking + meer individuele vrijheid
Chroesjtsjov noemt Stalin in toespraak misdadige tiran => kritiek mogelijk
Hongaarse Opstand
studenten en arbeiders demonstreren voor meer vrijheid
communistische leider (Nagy) belooft meer democratie en vertrek SU troepen
Opstand neergeslagen met Sovjet tanks
VS riskeren geen WOIII => Chroesjtsjov ziet vreedzame coëxistentie als mogelijkheid
Begin jaren '60 toch kritiek momenten
1961
Begin bouw Berlijnse muur
West-Berlijn:
belangrijke symboolfunctie voor het Westen
vluchtweg voor DDR-burgers
1962
Cubacrisis
John F. Kennedy
Nikita Chroesjtsjov
1959: communistische machtsovername op Cuba (Fidel Castro, Ché Guevara)
1962: SU probeert raketten te plaatsen op Cuba => tegenwicht voor Amerikaanse raketten in Europa en Eurazië (Turkije)

Begin jaren '80
Cubacrisis leidt tot
periode van ontspanning
in relatie VS-SU
"Détente"
streven naar crisisbeheersing
verbeterde communicatie
wapenonderhandelingen (zie SALT I)
Wel blijven invloedssferen onveranderd, blijkt bijv. uit:
Breznjev doctrine: speerpunt van opvolger Chroesjtsjov: SU grijpt militair in waar communisme bedreigd wordt
Praagse lente (1968): poging "van bovenaf" communisme in TS te hervormen
Amerikaans SDI project ("star wars"), 1983
strategic defence initiative
verdediging tegen kernwapens m.b.v. satellieten
moest reactie uitlokken bij SU
SU kan nieuwe stap in wapenwedloop niet aan => onderhandelingen
Ontwikkelingen die leidden tot einde van de Koude Oorlog

demonstraties in het Westen tegen kernbewapening, bijv. Amsterdam, 1981
1985: Gorbatsjov nieuwe leider
SU
gaat communisme in SU hervormen
glasnost: openheid
(vrije meningsuiting)
perestroika: verbouwing
(economie anders ingericht)
Breznjev-doctrine wordt
losgelaten
Gorbatsjov laat Breznjev-doctrine los
Val van de Berlijnse muur
Oostbloklanden gaan eigen politieke koers bepalen
1989
Hongarije stelt grens met Westen open
Reagan in Berlijn, 1987
Reagan, Bush Sr., Clinton, Bush. Jr, Obama
1991
Uiteenvallen van de Sovjet-Unie => einde communisme in SU
einde van de Koude Oorlog (ideologisch conflict voorbij)
perspectieven voor Europese samenwerking; voormalig Oostbloklanden treden toe (2004, 2007)
Eerste McDonalds in Moskou, opening
http://nos.nl/video/2125269-waar-ging-het-mis-tussen-de-vs-en-cuba.html
Full transcript