Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

THEMAOCHTEND SEKSUALITEIT

No description
by

Nadine Kersbergen

on 7 September 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of THEMAOCHTEND SEKSUALITEIT

THEMAOCHTEND SEKSUALITEIT
Seksuele en relationele vorming

De seksuele ontwikkeling van kind en jeugdige maakt onderdeel uit van de sociaal-emotionele en lichamelijke ontwikkeling. Seksualiteit is onderdeel van het normale leven en kan iemands leven verrijken mits het vorm krijgt vanuit liefde, in vrijheid en met wederzijds respect. Seksualiteit ontwikkelt zich in de persoon en tussen mensen, ongeacht of deze een gelijk of verschillend geslacht hebben. 
Intermetzo is specialist voor de 3e/4e lijns zorg; zij begeleidt en behandelt kinderen/jeugdigen met hun systemen met zeer complexe problematiek. Onze cliënten kennen een forse kwetsbaarheid, wat m.b.t. de seksuele ontwikkeling om specialistische begeleiding, behandeling en continue borging van het beleid vraagt. De begeleiding/behandeling is gericht op het bevorderen van de gezonde seksuele ontwikkeling van het kind of de jeugdige, waarbij specifiek aandacht is voor ontwikkelingsvaardigen  passend bij ontwikkelingstaken passend bij seksualiteit, bijvoorbeeld sociale vaardigheden en  weerbaarheid. Hierbij is tevens ondersteuning van ouders/ het gezin.

Visie seksualiteit Intermetzo (2013)
Dat jeugdigen die binnen Intermetzo verblijven informatie krijgen over seksualiteit, intimiteit en relaties, die past bij hun leeftijd- en ontwikkelingsfase.
Dat jeugdigen begeleid worden in hun seksuele ontwikkeling.
Dat er niet alleen antwoord wordt gegeven op vragen van jeugdigen over seksualiteit, maar dat Intermetzo en de professionals die er binnen werkzaam zijn seksualiteit meenemen als onderdeel van de begeleiding, bejegening, opvoeding en behandeling van jeugdigen.
De visie van Intermetzo wordt vertaald naar:
Basistraining
Kennis van de gezonde seksuele en relationele ontwikkeling vergroten.
Kunnen signaleren van een ongezonde seksuele en relationele ontwikkeling.
Positief rolmodel kunnen zijn (beroepshouding).
Open staan voor vragen van jeugdigen en deze serieus nemen (op geplande en ongeplande momenten).
Seksuele voorlichting kunnen geven.
Training op teamniveau
Hoe en door
wie worden we
voorgelicht op
jonge leeftijd?

Bijna 80 % is in de kindertijd (< 12 jaar) voorgelicht door ouders. Voornamelijk over de ‘bloemetjes en de bijtjes’, niet zozeer over sociaal-emotionele aspecten van seksualiteit.
Zo’n 65% deed kennis op via vriendjes en vriendinnetjes.
Bijna 50% kreeg voorlichting op school, voornamelijk over bloemetjes en bijtjes.
Bijna 50 % haalde kennis uit (nette) boeken
+/- 40 % haalde kennis van televisie
+/- 5 % haalde kennis uit pornografisch materiaal, of uit het kijken naar dieren.
Kinderen onder de 12
vragen eigenlijk niet zo
veel over seksualiteit.
Waarom?
Kinderen voelen automatisch aan dat het onderwerp moeilijk bespreekbaar is voor volwassen.
Kinderen zijn niet zo geïnteresseerd in het onderwerp seks, andere vragen zijn voor hen meer van belang
Jongere kinderen zijn er waarschijnlijk emotioneel en intellectueel nog niet aan toe om seksuele informatie in zich op te nemen, zij worden hier onrustig en angstig van (Amerikaans en Canadees onderzoek)
TIP: Voorlichting die verder gaat dan de bloemetjes en de bijtjes
is waarschijnlijk aan kinderen < 10 jaar niet besteed. Het proces
van de voortplanting is al ingewikkeld genoeg en wordt vaak ook
te gedetailleerd uitgelegd. Hou het simpel!
Kenmerken van
natuurlijk en gezond
seksueel gedrag (spel)
bij jonge kinderen (12-)
vrijwillig en spontaan spel (ze zijn er niet op uit).
Spel is gelimiteerd in aard en frequentie, vindt plaats gedurende korte perioden, waarna het ineens verdwijnt.
Kinderen zijn van dezelfde leeftijd en ontwikkelingsfase, zijn ongeveer even groot en meestal bevriend met elkaar (broer en zus komt ook voor).
Seksueel spel komt voort uit nieuwsgierigheid en is in overeenstemming met spel en nieuwsgierigheid naar andere aspecten van het leven.
Bij betrapt worden stoppen kinderen er doorgaans mee, i.i.g. in het zicht van volwassenen.
Kinderen raken niet van streek door dit spel.
Seksualiteit van pubers (12+)
Onderzoek Rutgers WPF (Kenniscentrum seksualiteit):

Van de 15-jarigen heeft 27% van de meisjes en 25% van de jongens seks gehad.
12 tot 15 jarigen: 9% geslachtsgemeenschap
15 tot 18 jarigen: 43% geslachtsgemeenschap

Internationaal gezien (34 landen) “scoren” Nederlandse jongeren in de middenmoot (Groenland scoort het hoogst).

Nederlandse jongeren hebben t.o.v. Europese jongeren niet meer of eerder seks, maar wel meer veilige seks.

Nederland heeft in Europa laagste percentage tienerzwangerschappen, 11 op de 1000 (Noorwegen:26 op 1000, USA: 65 op 1000)

Nederland heeft het laagste percentage abortussen binnen Europa.
De gezonde seksuele ontwikkeling
Baby’s (0 -1 ½ jaar)

duimzuigen
huidcontact
knuffelen
exploratie eigen lichaam
genitaal spel
naakt rondlopen/ kruipen
erecties
interesse en willen aanraken van genitaliën van anderen
Peuters (1 ½ -3 jaar)

duimzuigen
op schoot zitten
stoeien
knuffelen
bewustwording van zichzelf/ eigen lichaam,
nieuwsgierig naar eigen lichaam en geslachtsorganen
gluren/ bekijken
aanraken
eigen/elkaars lichaam laten zien
eigen geslachtsdeel wordt ontdekt als lustvol; zelfbevrediging komt voor (niet met orgasme als doel, maar is er wel toe in staat)
grote interesse in naakte lichamen
naakt rondlopen
gebruik van ‘vieze woorden’
Kleuters (3 -6 jaar)

genderbesef/ sekserol
seksuele spelletjes (doktertje spelen, naakt op elkaar liggen)
vragen stellen over of willen aanraken van borsten, billen of genitaliën van vertrouwde volwassenen
grote belangstelling voortplantingsverhaal
moppen/ tekeningen over seks
kusjes geven
verliefdheid (speciale vriendschap)
zelfbevrediging komt voor
incidenteel volwassen seksueel gedrag bij kleuters komt voor
meisjes: samen ontdekken (flirten/ doktertje spelen)
jongens: aanraken/ tonen eigen geslachtsdelen
Kinderen (6-11 jaar)

latente periode (bewust van sociale normen, minder openlijk in gedrag, maar seksuele ontwikkeling gaat door)
schaamtegevoel en preutsheid
verliefdheid gaat gepaard met lichamelijk contact (eerste aanrakingen, kussen)
seksuele spelletjes met andere kinderen (meer in het geniep)
zelfbevrediging (ook wederzijds)
uitdagend en verleidelijk gedrag t.a.v. volwassenen (op schoot klimmen/ aanhalig zijn)
grote nieuwsgierigheid en verlangen naar kennis
mopjes/ tekeningen over seks
praten over seks en samen naar seksplaatjes kijken
06-lijnen bellen
veel experimenteren/ verkennen eigen lichaam
stereotiepe genderrollen
10-12 jaar: mogelijk eerste menstruatie en eerste zaadlozing.
Tieners (12-14) jaar


begin puberteit: aandacht voor eigen lichaam en dat van anderen neemt toe
homoseksuele gevoelens zijn zeer algemeen (wankele seksuele identiteit)
secundaire geslachtskenmerken
gevoelens van seksuele opwinding en aantrekking; eerste seksuele fantasieën
niet-aanstootgevende seksuele grapjes
interesse in erotica
(wederzijdse) masturbatie
ervaring met seksueel gedrag; tongzoenen, oppervlakkig vrijen en aanraken
flirten op internet
over seks chatten met leeftijdsgenoten
Jongeren (15-17 jaar)

relatievorming (meest voorkomend is seriële monogamie = opeenvolgende vaste relaties)
niet-aanstootgevende seksuele grapjes
seksuele expliciete conversaties met leeftijdsgenoten
interesse in erotica
flirten op internet
over seks chatten met leeftijdsgenoten
(wederzijdse) masturbatie
vrijen gaat verder; van (laten) aanraken onder de kleding van borsten/ geslachtsdelen naar naakt vrijen
orale seks met leeftijdsgenoten
geslachtsgemeenschap
experimenteren met verschillende vormen van seks
naarmate de seksuele ervaring toeneemt, neemt het gebruik van voorbehoedsmiddelen toe
Voorlichting
Voor elke groep en elk gezinshuis zijn er lang leve de liefde magazines, dvd's en posters. Ook voor ambulant zijn er magazines en een dvd.
Voorlichting en praten met de jongeren over de gezonde seksuele ontwikkeling is een belangrijke eerste stap in de seksuele en relationele vorming. Zeker gezien de kwetsbare doelgroep waarmee we werken.

Hoe vaak denken jullie dat er voorlichting moet plaatsvinden op de groepen en in de gezinshuizen?
Wanneer denk je het boekje en de dvd te kunnen gebruiken binnen de gezinnen als ambulant hulpverlener?
Het vlaggensysteem
Het vlaggensysteem is ontwikkeld om richtlijnen aan te geven en te kunnen beoordelen in hoeverre seksueel gedrag gezond, grensoverschrijdend of ernstig seksueel grensoverschrijdend is. Daarnaast geeft het handvatten hoe met dit gedrag om te gaan. Het vlaggensysteem heeft drie doelstellingen:

1. Hoe kan je als professional beoordelen wanneer seksueel gedrag oke of niet niet oke is?
2. Hoe kan je over seksueel gedrag en seksueel grensoverschrijdend gedrag in gesprek gaan met alle betrokkenen?
Hoe kan je een eenduidig en aangepast pedagogisch plan uitwerken dat door alle betrokkenen wordt gevolgd?

Het vlaggensysteem gaat uit van de volgende criteria:

Toestemming
(plezier, ontspannen)

Vrijwilligheid
(geen dreigende houding, geen negatieve gevolgen)

Gelijkwaardigheid
(leeftijd, lichaamsbouw, geen overwicht)

Leeftijds-/ ontwikkelingsadequaat
(doen andere kinderen het ook)

Contextadequaat
(zou iemand zich daar aan kunnen storen?)

Zelfrespect
(kan het nadelen hebben voor de persoon zelf?)

Aanvaardbaar seksueel gedrag

Wanneer er duidelijke wederzijdse toestemming is
Geen enkele vorm van druk of dwang
Beide partijen zijn gelijkwaardig
Het gedrag is bij leeftijdsgenoten geobserveerd
Het is niet aanstootgevend voor anderen
Het is niet schadelijk voor het kind of de jongere zelf

Mogelijke reactie:
Geef ruimte (bewust niet reageren)/ benoem
Bevestig of negeer
Leg uit
Licht grensoverschrijdend seksueel gedrag

Een eenmalige seksuele gebeurtenis, zonder penetratie
Weinig dwang of overredig gebruikt
De ongelijkwaardigheid tussen de betrokkenen is niet groot
Er wordt geen geheimhouding afgedwongen
Betrokkenen ervaren het als naar en vervelend, maar ervaren geen angst
De context is relatief veilig

Mogelijke reacties:
Leidt af (bij kleine kinderen)/ benoem
Begrens
Leg uit
Observeer
Ernstig grensoverschrijdend seksueel gedrag.

Eenmalige ingrijpende seksuele aanraking of contact
Herhaalde minder ingrijpende seksuele aanrakingen of contacten
Grote ongelijkwaardigheid tussen betrokkenen
Duidelijke dwang, geweld, chantage of druk
Kan zich niet aan het seksueel gedrag onttrekken
Er is angst
Er is geen steunende veilige context
Er is geen privacy

Mogelijke reactie:
Benoem
Verbied
Leg uit
Observeer goed
Zwaar (denk aan herhaaldelijk, bewust, strafbaar, pijn doen) grensoverschrijdend seksueel gedrag.


Herhaalde ingrijpende seksuele aanrakingen of contacten
Herhaald rood gedrag
Gelijkwaardigheid bestaat niet (groep of volwassene)
Zware dwang, dreiging, geweld
Het slachtoffer heeft herhaald angst ervaren, is niet opgevangen
Het gedrags past niet in de context
Grote afwijking van normatieve lijst

Benoem
Verbied/ grijp in
Leg uit
Straf en/of begeleid
Observeer extra

Casus: Welke kleur vlag?
Casus: Welke kleur vlag?
Casus: Welke kleur vlag?
Casus: Welke kleur vlag?
Oefenen met het vlaggensysteem
Toestemming
Seksueel (getint) gedrag is alleen oke als alle betrokkenen ermee akkoord gaan en zich er prettig bij voelen.

Vrijwilligheid
Er mag bij seksueel (getint) gedrag geen vorm van beloning, manipulatie, druk of dwang in het spel zijn (beloning, manipulatie, beloftes tot dreiging, chantage, geweld of pijn
Gelijkwaardigheid
Seksueel (getint) gedrag is alleen oke tussen gelijkwaardige partners. De een mag de ander niet overheersen (op gebied van leeftijd, kennis, intelligentie, aanzien, macht)
Ontwikkeling
Bij elke ontwikkelingsfase hoort
seksueel (getint) gedrag dat typisch
en dus aanvaardbaar is voor die fase
Seksueel gedrag dat niet past bij een
bepaalde leeftijd of ontwikkelingsfase
is niet oke.
Context
Regels voor seksueel gedrag
verschillen volgens de situatie.
Gezond seksueel gedrag
is aangepast aan die context:
de situatie of omstandigheden.
Zelfrespect
Soms kan seksueel (getint) gedrag fysieke, emotionele of psychische schade veroorzaken. Het kind of de jongere kan zichzelf vernederen, pijn doen, een risico lopen. Kinderen en jongeren mogen zichzelf door wat ze doen of door een situatie geen schade berokkenen.
Drie kindjes van 3 jaar zijn in de
slaapkamer een seksueel spelletje aan het
spelen. Ze zijn naakt en maken veel pret.

Toestemming? Vrijwilligheid?

Gelijkwaardigheid? Ontwikkeling?

Context? Zelfrespect?


Mogelijke reacties?

Een blote jongen van 10 zet een meisje van 10 onder druk om hem te pijpen

Toestemming? Vrijwilligheid?

Gelijkwaardigheid? Ontwikkeling?

Context? Zelfrespect?


Mogelijke reacties?
Een jongen van 12 heeft geslachts
gemeenschap met een meisje van 12

Toestemming? Vrijwilligheid?

Gelijkwaardigheid? Ontwikkeling?

Context? Zelfrespect?


Mogelijke reacties?
Twee jongens van 16 dwingen een meisje van 14 tot seksuele spelletjes

Toestemming? Vrijwilligheid?

Gelijkwaardigheid? Ontwikkeling?

Context? Zelfrespect?


Mogelijke reacties?


En wat betekent dit dan per functiegroep?

Er liggen competentieprofielen per functiegroep:
Pedagogisch medewerkers van de residentiële groepen
Ambulant werkers
Gedragswetenschappers
Daarnaast liggen er competentieschema's van het Vlaggensysteem

Je krijgt 5 minuten om de twee lijsten door te lopen en een
rondje
te zetten om de competentie waarvan jij denkt dat je die bezit en een
kruisje
bij de competentie waar jij nog iets voor nodig hebt.
Seksualiteit heeft prioriteit binnen Intermetzo
Projectgroep Voorkomen Seksueel Misbruik (VSM) naar aanleiding van Commissie Samson (rapport seksueel misbruik in de jeugdzorg)
Op basis hiervan keuze organisatie vlaggensysteem: signaleren, wegen en bespreekbaar maken (interne trainers)
Portefeuillehouders met thema seksualiteit: Hanneke Maas, Gerda Snip en Karen Israel
Aandachtsfunctionaris seksualiteit op elke locatie
Kennisnetwerk seksualiteit (Themasite & Yammer
Full transcript