Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Roper-Logan-Tierney Yaşam Aktiviteleri Kuramı

No description
by

AYŞEGÜL AKCA

on 22 April 2017

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Roper-Logan-Tierney Yaşam Aktiviteleri Kuramı

Roper-Logan-Tierney Yaşam Aktiviteleri Kuramı
Giriş
Roper-Logan-Tierney hemşirelik modeli, eğitime yeni başlayan hemşirelik öğrencileri ve onların hocaları için hazırlanmıştır. Tüm dünyada yoğun olarak kullanılan model, hemşirelik bakımı, uygulamaları, öğretim ve öğrenim için bir çerçeve sunar. Edinburg Üniversitesi’nden mezun olan Roper, Logan, Tierney, modellerinin temelini bu üniversitede atmışlardır.

(Ocakçı, Alpar, 2013)
2. Yaşam Süresi
Yaşam, bireyin doğumundan ölümüne kadar olan süreci belirtir. Yaşamın beş aşaması vardır.

Bebeklik
Çocukluk
Gençlik
Yetişkinlik
Yaşlılık


3. Bağımlılık/ Bağımsızlık Süreci
Bireyin bağımlılık/bağımsızlık durumu saptanırken, yaşam süresinin dikkate alınması gerekmektedir. Yaşamın farklı dönemlerinde bireyin bağımlılık ve bağımsızlık durumu değişir.


(Velioğlu,1999, Pektekin,2013)
Yaşamın her evresinde çok önemli olan bağımsızlığın; hastalık, travma ve sağlık davranışlarındaki yetersizlikler ya da yabancı çevrede bulunma gibi olumsuz etmenlerle günlük yaşam aktivitelerinin gerçekleştirilmesinde bağımlı olunmaktadır.


(Büyükyılmaz, Aştı,2009)
Hazırlayan:
Ayşegül AKCA

Hemşirelik açısından önemli modellerden biri de 1976’da Nancy Roper tarafından ortaya konulan ve daha sonra 1980-1981-1983 yıllarında Nancy Roper, Winifred Logan ve Alison Tierney tarafından geliştirilmiş ‘Yaşam Aktiviteleri Modeli’dir. Henderson’un Hemşirelik Modeli gibi, bu modelde hemşireliğin çeşitli alanlarında yaygın olarak kullanılmaktadır.


(Velioğlu, 1999).
Roper’ın ilk çalışmaları fizyoloji, psikoloji ve hemşirelikle ilgili çeşitli görüşleri bir araya getirerek bu modele temel oluşturmaya yönelik bir girişimdi. Bu şekilde ilk olarak tüm insanlarda ortak olan nitelikleri belirlemek istiyordu.

(Velioğlu, 1999)
1. Yaşam Aktiviteleri
1. Güvenli çevrenin sağlanması ve sürdürülmesi
2. İletişim
3. Solunum
4. Beslenme (yeme-içme)
5. Boşaltım
6. Bireysel temizlik ve giyim
7. Beden ısısının denetimi
8. Hareket
9. Çalışma ve eğlenme
10. Cinselliği ifade etme
11. Uyku
12. Ölüm
(Roper, Logan, Tierney,1993)

ROPER-LOGAN-TIERNEY YAŞAM AKTİVİTELERİ MODELİ
Model 5 öğeden oluşur.

1) Yaşam Aktiviteleri
2) Yaşam Süresi
3) Bağımlılık/Bağımsızlık Süreci
4) Yaşam Aktivitelerini Etkileyen Faktörler
5) Yaşamın Bireyselleştirilmesi

(Roper, Logan, Tierney,1993)

Kuramcılar bunların yanı sıra; bireyin sağlığını devam ettirmesine, sağlığını riske atacak durumlardan uzak durmasına ve ona rahatlık sağlayacak
‘koruma’, ‘rahatlama’ ve ‘yeni davranış arama’
aktiviteleri üzerinde de dururlar.


(Pektekin,2013)
Herkes bu aşamaları farklı yollarla yaşayacaktır ancak bu her zaman başarılı bir şekilde sonuçlanmayabilir.

(Ocakçı, Alpar,2013)
Bireyler yaşamda kalabilmek için, solunum destek sistemine bağımlı olabilirler ya da hareket edebilmek için tekerlekli sandalye kullanmak zorunda kalabilirler. Herkes bir şekilde başkalarına bağımlıdır.

(Ocakçı, Alpar,2013)
Bağımlılık/Bağımsızlık ve Hemşirelik
Hemşirenin bağımlı fonksiyonu

Hemşirenin yarı bağımlı fonksiyonu

Hemşirenin bağımsız fonksiyonu


(MEB, 2012)


4. Yaşam Aktivitelerini Etkileyen Faktörler
Fiziksel Faktörler
Psikolojik Faktörler
Sosyo-Kültürel Faktörler
Çevresel Faktörler
Politik-Ekonomik Faktörler
5. Yaşamın Bireyselleştirilmesi
Yaşamda bireysellik bileşeni, her bireyin yaşam aktivitelerini farklı bir şekilde yaşayarak gerçekleştirebileceğini ifade eder. Yaşam aktiviteleri gerçekleştirilirken, her bireyin bireyselliği; yaşam süresinin aşaması, bağımlılık/bağımsızlık derecesi tarafından belirlenir ve çeşitli biyolojik, psikolojik, sosyo-kültürel, çevresel, siyasi ve ekonomik faktörlerin etkisiyle şekillenir.

• Bireyin yaşam aktivitelerini
nasıl
yerine getirdiği,
• Bireyin
hangi sıklıkla
yaşam aktivitelerini yerine getirdiği,
• Bireyin bu aktiviteleri
nerede
meydana getirdiği,
• Bireyin bu aktiviteleri
ne zaman
yerine getirdiği,
• Bireyin bu aktiviteleri
niçin
özel bir yolla yerine getirdiği,
• Bireylerin yaşam aktiviteleri hakkında
ne/neler bildiği
,
• Bireylerin yaşam aktivitelerine ait sahip olduğu
davranışlar
.

(Ocakçı, Alpar,2013)


Her birey, kendini çok değişik şekillerde ifade eder. İfade biçimleri aşağıdaki durumlara göre değişir.
Velioğlu,1999
ROPER-LOGAN-TIERNEY HEMŞİRELİK MODELİ
Hemşirelik için modelin amacı; hemşirelik girişimleri için bir yapı oluşturmaktır. Yaşam modeli, hemşirelik süreci uygulamasının özellikle tanılama aşamasında kolaylıklar sağlamaktadır. Bu modeli benimseyen hemşire, hastasını gözlerken kendine şu soruyu sormalı;
‘Hastanın hastalığı nedeniyle hangi yaşam aktivitesi etkileniyor? Hasta hangi yaşam aktivitesini yerine getiremiyor?’
. Böylece hemşire hastasının bakım gereksinimini saptayabilir.
Hemşireliğin modelle ilişkisi Roper ve arkadaşları tarafından şöyle tanımlanmıştır:

Hemşirelik; hastaların, ’yaşam aktivitelerine yönelik sorunlarının önlenmesi, hafifletilmesi, çözülmesi ya da sorunlarla olumlu bir şekilde başa çıkabilmesine yardımcı olmaktır.’

Hastaların sorunlarının, var olan ya da olası sorunlar olduğunun farkında olmak, hemşireliğin sadece var olan sorunlara yanıt vermediği, aynı zamanda olası sorunları da önlediği anlamına gelir.

Roper-Logan-Tierney’in modelleri için temel aldıkları hipotezler şunlardır:

1. Yaşam aktiviteleri, sağlığın devamı için yaşamın bir karışımıdır.
2. Yaşamda her bireyin katkıda bulunmasıyla yaşam aktiviteleri yürütülür.
3. Birey için yaşam sürecinin bütün dönemleri önemlidir.
4. Yetişkinliğe kadar olan yaşam süresi aşamasında birey, yaşam aktivitelerinde giderek bağımsızlaşır.
5. Yaşam aktivitelerinde bağımsızlık önemli olsa da bağımlı olduğunda yaşam aktivitelerinin değeri azalmamaktadır.
6. Bir bireyin yaşam aktivitelerine yönelik bilgisi, tavrı ve davranışları genel olarak biyolojik, psikolojik, sosyokültürel, çevresel, siyasi ve ekonomik faktörlerden etkilenir.
7. Bireyin yaşam aktivitelerindeki başarısı, normal sağlık sınırları içinde artıp azalır.


8. Birey hastalandığında yaşam aktiviteleri ile ilgili gerçek ya da olası sorunlar oluşabilir.
9. Yaşam sürecinde, birçok birey, yaşam aktivitelerini sürdürmelerini etkileyecek, var olan ya da olası sorunlar oluşturabilecek önemli yaşam olayları deneyimler.
10. Olası sorun kavramı, sağlığın arttırılması ve devam ettirilmesi, hastalıklardan korunma gibi konuları kapsar ve hastalığın tespitinde hemşirenin rolünü, sağlık eğitimcisi olarak tanımlar.
11. Sağlık hizmetinde hemşireler, özel durumlar dışında, hasta/danışan ile özerk ve karar verici olarak ekiple çalışabilir.
12. Hemşireler, profesyonel sağlık bakım ekibinin bir parçasıdır. Hemşireler, ekipte toplum sağlığının yükseltilmesi, korunması ve hastanın yararı için çalışırlar.
13. Hemşirenin asıl görevi, bireyin yaşam aktivitelerine yönelik var olan ya da olası sorunlarını önlemesine, hafifletmesine, çözmesine ya da onlarla doğru şekilde başa çıkabilmesine yardımcı olmaktır.

Yaşam Aktivitelerinin Veri Toplama Aşamasında Kullanımı



1.Hastanın ve Çevrenin Güvenliğini Sağlama ve Sürdürme
2. İletişim Becerilerinin Değerlendirilmesi
3. Solunum Gereksiniminin Değerlendirilmesi
4. Yeme ve İçme Gereksinimin Değerlendirme
5. Hastanın Boşaltım Gereksinimini Değerlendirme
6. Hastanın Bireysel Temizlik ve Giyim Gereksinimini Değerlendirme
7. Hastanın Beden Isısının Kontrolü
8. Hastanın Hareketlilik Gereksinimlerinin Değerlendirilmesi
9. Hastanın Çalışma ve Eğlenme Gereksinimlerinin Değerlendirilmesi
10. Hastanın Cinselliği İfade Etme Gereksinimlerinin Değerlendirilmesi
11. Hastanın Uyku Gereksiniminin Değerlendirilmesi
12. Ölümle ve Kayıpla İlgili Gereksinimlerin Değerlendirilmesi

Sonuç olarak;
İngiltere ve tüm dünyada kabul gören bu kuram, daha çok dahiliye ve cerrahi kliniklerindeki hemşirelik bakım hizmetlerinde oldukça kullanılmıştır. Roper’ ın 2002 yılında ‘Royal Cologe of Nursing’in kongresinde yaptığı bir konuşmada günlük yaşam aktivitelerini etkileyen faktörler üzerinde durması, kuramına holistik bir yaklaşım özelliğini kazandırmıştır.
Sonuç olarak;
Hemşirelerin bu modeli tam anlamıyla uygulamaya koyabilmeleri için iyi bir iletişim ve öğretim-öğrenim bilgisine sahip olmaları gerekir. Ancak bu yolla günlük yaşam aktivitelerini bağımsızca yerine getirebilmelerinde onlara destek verebilecek ya da yeni bazı becerileri öğretebileceklerdir.

(Pektekin,2013)
Roper
, hemşirelikte sezgi ve şans yerine, insani özelliklere dayalı bakımın oluşmasını sağlamış; gözlemlere, ölçülebilir olay ve aktivitelere odaklanmanın gerekliliğine inanmış ve hemşirelik hizmetlerini bu inançlara temellendirmiştir.
Sağlık Bakımı Sisteminin tüm hizmet alanlarına entegre edebilen ve hümanist ve bütüncül bir yaklaşımla birey merkezli bakımı ele alan bu model, bakımda bireyin katılımını öngörmektedir.

(Atabek Aştı, Babadağ,2008)
Full transcript