Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

waarom een opstand in de nederlanden? 1515-1572

No description
by

ruben de dulk

on 28 October 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of waarom een opstand in de nederlanden? 1515-1572

(als u er een muziekje bij wilt)
Waarom resulteerde de opstand in het ontstaan van de republiek?( 1572-1588)
-propaganda van Willem
-slechte koningen
-Unie van Utrecht enz.
Waardoor ontstond in de Republiek de gouden eeuw?(1588-1648)
-"kennis verplaatsing" van Antwerpen naar Amsterdam
- de geografische ligging van de haven van Amsterdam
- VOC
- twaalfjarig bestand
- moedernegotie
Conclusie
De Nederlanden zijn zo'n sterke economische macht geworden door de influx van handel, kennis en kapitaal uit Antwerpen. de tolerantie van de Nederlandse overheid, geografische ligging van de haven van Amsterdam en een beetje geluk. de aanpak van Willem van Oranje was tevens ook heel slim. De Nederlanden waren niet de Nederlanden geweest als wij niet een gemeenschappelijke vijand hadden in de Spanjaarden.
Waarom een opstand in de Nederlanden? 1515-1572
EN ALVA(zijn optreden dan)
oorzaak 1: politiek.


Ieder gewest had eigen tradities en rechtstelsels,
de steden hadden zelfs daarbinnen nog hun eigen privileges.
Filips de tweede koos voor een centraal bestuur en nam dus de privileges af.
Hierdoor ontstond veel onvrede aangezien iedereen hun voorrechten aan het kwijtraken was.
In 1559 kwam Margaretha als landvoogdes de Nederlanden te besturen, daar was veel verzet tegen.
Margaretha volgde hetzelfde bestuurssysteem, maar in tegenstelling tot haar voorganger was zij besluiteloos en slap. Hierdoor ontstond de mogelijkheid voor de gewesten en de steden via opstand hun privileges terug te krijgen.
oorzaak 2: religie
In de Nederlanden was er veel aanhang voor het protestantisme. Daar was veel twist over met Filips II omdat hij orthodox katholiek was.
In 1555 was afgesproken: "cuius regio eius religio"
aangezien het land aan Filips II toebehoorde, moesten de Nederlanden zich tot het katholicisme bekeren.

verschillende religies in die tijd vergeleken:
katholicisme:
-je moet goede dingen doen
en naar de kerk luisteren
om in de hemel te komen.
-Paus is hoofd van de kerk,
verzet is verboden.
- celibaat.
- belangrijke geestelijken en
hun uitspraken zijn naast de
bijbel ook basis van het geloof.
-zeven sacramenten. (eucharistie,
doopsel, vormsel, biecht,
ziekenzalving, priesterschap en
huwelijk.)
-heiligen zijn een voorbeeld
lutheranisme:
- heb berouw over je zonden en geloof oprecht.
-vorst is hoofd van de kerk, je mag je niet tegen hem verzetten.
-geestelijken mogen trouwen.
- enkel de Bijbel is basis v/h geloof.
-drie sacramenten(doop, biecht en eucharistie.)
- geen heiligenverering.
Calvinisme:
- predestinatie( hoe jouw leven gaat verlopen is voorbestemd.)
- je moet hard werken en sober leven.
-geen kerkhoofd: iedere gemeente bestuurt zichzelf.
-
als een vorst niet het ware geloof vertegenwoordigt, mag hij verstoten worden.
- geestelijken mogen trouwen.
- enkel de Bijbel als basis van het geloof.
-twee sacramenten.(doop en biecht)
-geen heiligenverering.
waarom zijn de protestantse religies zo succesvol.
Hierdoor kwamen de Nederlanders pas echt met Spanje in conflict.
1450: ontstaan van de boekdrukkunst, hierdoor konden boeken en pamfletten een stuk sneller geproduceerd worden.
Door deze uitvinding kon Luther al zijn stellingen door heel Duitsland verspreiden en kreeg zijn geloof snel en veel aanhang.
Calvijn viel bijzonder in de smaak bij de Nederlanden omdat hij vond dat een vorst mocht worden afgezet als hij niet juist handelde. Dat zou voor de Nederlanden betekenen dat het God gegeven is om in opstand te komen. Deze mogelijkheid werd met beide handen aangegrepen door Willem van Oranje.
De belastingen werden sterk verhoogd onder Filips II, waar de economie in de Nederlanden een flinke knauw van kreeg. Naast de verhoogde belastingen werd er ook continu gejaagd op "ketters"(= niet katholieken) en dan voornamelijk de protestanten, het leven werd een knap onaangenaam. 200 edelen gingen naar Margaretha vragend of zij de vervolging wil stoppen. zwak als zij was zei ze ja. Deze uitspraak leidde tot een hagenpreek(een geheime bijeenkomst voor protestanten). Zij voelde zich veilig genoeg om zich te laten horen. bij de bijeenkomst begon de prediker over de beelden in de kerk en hoe die afgoderij waren. Dit was het startsein voor de Beeldenstorm.
vervolg
Na de beeldenstorm nam
Filips II de volgende maatregelen:
- de executies van van Egmont en Ho(o)rne.
- in 1567 stuurde hij Alva(de beul)
Filips II gaf Alva drie opdrachten:
1. beeldenstormers straffen.
2. instellen nieuwe Nederlandse bisdommen.
3. doorvoeren besluiten concilie van Trente.( een concilie over besluiten die de katholieke kerk wilde doorvoeren om misstanden en misbruiken tegen te gaan.)
bronnen:

paragraaf 3 h5
de drie teksten
http://www.geschiedenisplein.nl/website/index.php/examen-geschiedenis/hv-nieuwe-stijl-g2015/792-thema-1-de-republiek-151501648
http://www.histoplaza.nl/vroegmoderne-tijd/de-tijd-van-ontdekkers-en-hervormers/de-nederlandse-opstand
http://nl.wikipedia.org/wiki/Concilie_van_Trente
scholieren.nl
wikipedia.org/wiki/Egmont_ en_ Horne
http://nl.wikipedia.org/wiki/Fernando_%C3%81lvarez_de_Toledo
http://www.defensie.nl/landmacht/cultureel/geschiedenis/de_tachtigjarige_oorlog/pacificatie_van_gent
paragraaf 1 h6
en nog vele andere wikipedia sites
http://mp3skull.com/mp3/wilhelmus.html

-politieke factor
-economische factor
-religieuze factor
kortom:

-tegen de centralisatie van het bestuur door Filips II
-tegen hogere belastingen en verlies van vrijheden(geen privileges)
-oneens met het opleggen van het katholieke geloof door Spanje.
-het optreden van Alva zat

hierdoor ontstond meer eenheid door het hebben van een gezamenlijke vijand. Meer eenheid leidde tot meer geloof in een kansrijke vrijheidsstrijd
Wat weten wij eigenlijk van de Hertog van Alva(spreek uit als Alba)?
- leefde van 1507- 1582
- werd gestuurd naar de Nederlanden om te straffen
- richtte de raad van beroerte op(inquisitie 2.0).
- verloor de slag bij Heiligerlee en liet als wraakactie 18 edelen onthoofden.
- voerde de tiende penning in om zijn leger te kunnen betalen,(10% btw).
- liet als wraakactie, voor de inname van den Briel in 1572 door de Geuzen, de stad Mechelen met inwoners en later Zutphen in de as leggen.

Bovenstaand zijn enkele voorbeelden waarom deze man indirect zorgde voor versterking van het nationalisme. Zelfs de katholieken in Nederland vonden dit te ver gaan.

Unie van Utrecht(1579)
"de definitieve scheiding van de noordelijke en zuidelijke gewesten"(Unie van Atrecht, de zuidelijke gewesten werden bondgenoten van Filips II).
in de Unie van Utrecht werd afgesproken dat buiten de noordelijke Nederlanden zij als een gewest zouden handelen(tegen Spanje strijden bijvoorbeeld). Echter zouden zij binnen de gewesten hun eigen regels en wetten mogen doorvoeren zonder overleg, het eigen bestuur werd gehouden.(beetje zoals in het oude Griekenland)Het enige dat samen werd geregeld waren zaken als: Godsdienst, defensie en belastingen.
dit verbond wordt gezien als de eerste grondwet van het huidige Nederland.
Bovendien is dit het vervolg op de pacificatie van Gent*, dat was een slimme politieke zet met als doel van Spanje een gemeenschappelijke vijand te maken.

* dit was een verbond tegen de Spaanse soldaten die de zuidelijke gewesten aan het plunderen waren, vanwege te weinig soldij.
plakkaat van verlatinghe:

een akte waarin werd meegedeeld dat Filips II niet meer door hen als koning werd erkend.
Dit is het moment waarop ze Filips niet meer erkennen als koning en vervolgens naar een koning(in) op zoek gingen.
Na mislukte pogingen, met de Hertog van Anjou,Willem van Oranje, Elizabeth I en Robert Dudley, is er gekozen voor een republiek.
De republiek:
is ontstaan door gebrek aan een geschikte monarch
het officiële moment van ontstaan van de republiek ligt in 1588, met de deductie van Vrancken. Hierin werd besloten dat de macht vanaf nu niet meer bij de koning ligt maar bij de edelen en steden.
De "Braindrain"
Doordat de Spanjaarden een blokkade opwierpen in de Schelde werd de haven van Antwerpen afgesloten. Tot dan toe was Antwerpen een van de belangrijkste havens ter wereld. Om toch handel te kunnen drijven, trokken de handelaren naar Amsterdam met al hun kennis en kapitaal. Deze influx van handel, kennis en kapitaal zorgde ervoor dat Amsterdam en de noordelijke gewesten een enorme "boost" kregen op economisch gebied. Dit was de directe oorzaak van het ontstaan van de gouden eeuw.
VOC:
- opgericht door de noordelijke gewesten in 1602.
- monopolie op handel met Azië.
- eerste nv (verhandelbare aandelen)
- eerste multinational
- had een eigen munten(voor handel met Azië)
- begon met het uitroeien van concurrenten( Portugezen)
- ze deden onderzoek naar taal, ontdekkingsreizen en betere reis methodes ( meer sanitaire voorzieningen op de boot)
-recht om oorlog te voeren( om monopolie te behouden)

de VOC was bijna een eeuw, met maar 3.000 Nederlandse werknemers (en 25.000 Aziatische), het meest invloedrijke bedrijf dat in die tijd bestond. Dit kwam door de samenkomst van aan de ene kant kennis en kapitaal en aan de andere kant de tolerantie en vrijheid van de Nederlandse overheid. Dit alles maakte een gouden combinatie.
twaalfjarig bestand:
Het twaalfjarig bestand is een vredesverdrag tussen Spanje en de Nederlanden van 1609 tot 1621.
aan het einde van het bestand werd de West Indische Compagnie(WIC) opgericht. Dit bedrijf kreeg het handel-monopolie op West-Afrika, Amerika en Zuid-Afrika. Tijdens het twaalfjarig bestand bloeide de economie op en toen de WIC werd opgericht werd het alleen maar beter. De WIC heeft vele landen in bezit gehad en grote gebieden van Amerika.
moedernegotie: de moeder van alle handel
-de essentiële handel nodig om de rest van de handel te kunnen laten ontstaan en voortgaan.(WIC, VOC)
- Handel met de Oostzee zorgde voor meeste inkomsten voor de Nederlanden qua hout en graan.(bulkgoederen)
- nam westerse producten(franse wijn en Nederlandse kaas enz.) naar het oosten mee en kwam met graan terug.
- tol geheven in Sont(een klein zeestraatje waar alle schepen naar het Oosten doorheen moesten) gebaseerd op oppervlakte van het dek. Hierdoor ontstonden de fluitschepen: een klein dek in vergelijking tot de bergruimte (zie afbeelding)
- hierdoor werd Nederland het centrum van de graanhandel.
hans goedkoop: de geschiedkundige.

http://roepstem.net/wilhelmus.mp3
Middeleeuwse boekdrukkunst
"een man van zijn woord"
de Nederlanden waren:
Full transcript