Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Halkla İlişkiler ve Halkla İlişkiler Modelleri

No description
by

on 26 December 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Halkla İlişkiler ve Halkla İlişkiler Modelleri

Halkla İlişkilerde Tarihçe
Halkla İlişkiler ve Halkla İlişkiler Modelleri
Giriş

Halkla İlişkiler insanın hayatının her aşamasında yer almaktadır. Özellikle iş dünyası ve kar amacı gütmeyen kuruluşların kurum bünyelerindeki ilişkilerinde toplumsal yaşamın gelişimde önemli yer tutmaktadır.

Kamuoyunu bilgilendirme ve basın danışmanlığı işlerini yürütmek olarak başlayan halkla ilişkiler etkinlikleri giderek işlev ve sorumluluklarını artırmış, günümüzde kriz yönetimi, imaj yönetimi ve pazarlama işlevleri gibi pek çok alana yayılan geniş bir iletişim sürecini yönetmektedir.

Yapılan araştırmalar tüm dünyada halkla ilişkiler mesleğinin en fazla tercih edilen kariyerler arasında hızla yükseldiğini, şirketlerin reklam harcamalarında kısıtlamaya giderken sponsorluk ve sosyal sorumluluk projelerine daha fazla kaynak ayırdıklarını ve giderek daha fazla iletişim danışmanlığı talep ettiklerini göstermektedir.

Halkla İlişkiler Tanım

Halkla İlişkiler; Bir işletme ile hedef kitle arasında karşılıklı iletişimi, anlayışı, kabulü ve işbirliğini sağlamaya ve sürdürmeye yardımcı bir yönetim fonksiyonudur.(Harlow, 1976, s35.) (Polat’dan aktarıldığı gibi.)

Başka bir tanımla anlatacak olursak halkla ilişkiler;

Temel işlevleri; kuruluşun amaç ve faaliyetleriyle kamu yararını bütünleştirmek, halka bilgi vermek, halkın anlayış ve kabulünü sağlamaya yönelik programlar uygulamak olan bir bilim ve sanattır.

İyi Hikaye + İyi Zamanlama + Şaşırtıcılık (Hedefi Vurma Olasılığı)

Halkla İlişkileri Gerektiren Nedenler
Saygınlığın zedelenmesi,
Paydaşlarla İlişkiler,
Desteğin Sağlanması,
Kurumsal Kimliğin Tanımı,
Kurumsal vizyonun tanımı,
İnsan Kaynakları.



Halkla ilişkilerin insanların toplum halin de yaşamaya başlamalarından beri var olduğu bilinmektedir. (Tortop, 1993, s.12)

Romalılar kamuoyuna verdikleri önemi ‘’ Halkın sesin Hakk’ın sesidir.’’ şeklinde sloganlaştırmışlardır.

Bugünkü anlamda halkla İlişkiler kavramı ilk olarak 1087 yılında dönemin ABD Başkanı Thomas Jefferson, Kongreye gönderdiği mesajda kullanmıştır.

Halkla ilişkilerin ilk uygulayıcıları kendi çıkarları için şov hazırlayan, şovmenlerin çalıştırıldığı basın kuruluşlarıydı.







1929 Büyük Bunalım ile halkın ekonomi sisteme karşı güven duygusunu yitirdiği görülür.

Bu dönemle halkla ilişkilerin gelişmesine liderlik eden ise Edward Bernays idi.

Halkla ilişkiler konusunda en kapsamkı kitap olan ''Kamuoyunun Aydınlatılması'' kitabını yazarak halkla ilişkilerin, yaygınlaşmasını sağlamıştır.

Bernays’ın düşüncelerinden bazıları; halkı anlamak için kişisel ilişki ilk koşuldur. Masa başında oturmakla kamuoyu veya ilgilendiğiniz kitleyi anlayamazsınız.

Daha sonraları bu alandaki mesleki örgütlenmeler ortaya çıkmıştır; Halkla İlişkiler Enstitüsü (The Institute of Public Pelations (IPR)



HALKLA İLİŞKİLER VE İLİŞKİLİ KAVRAMLAR

Halkla İlişkiler ve Propaganda
Bir kurum, bir amaca ya da bir kişiye yardım etmek ya da ona bir zarar vermek amacıyla fikirlerin, haberlerin ya da dedikodunun yayılmasıdır. Bu nedenle Propagandanın içeriği doğru veya yanlış, amacı ve etkisi de kötü veya iyi olabilir.( Orrick, 1967, s.11)
Halkla İlişkiler; esas olan doğru bilgi, iyi niyet, dürüst harekettir. Propaganda ise tek yönlüdür ve abartma üzerine kurulmuştur.

Bir kurum, bir amaca ya da bir kişiye yardım etmek ya da ona bir zarar vermek amacıyla fikirlerin, haberlerin ya da dedikodunun yayılmasıdır. Bu nedenle Propagandanın içeriği doğru veya yanlış, amacı ve etkisi de kötü veya iyi olabilir.( Orrick, 1967, s.11) (Polattan Akatarıldığı gibi.)

Halkla İlişkiler; esas olan doğru bilgi, iyi niyet, dürüst harekettir. Propaganda ise tek yönlüdür ve abartma üzerine kurulmuştur.

Halkla İlişkiler ve İletişim

Pazarlama; gereksinimleri belirleme ve ticari ya da kar amacı gütmeyen bir örgüt aracılığıyla, ürün tasarımı, dağıtımı ve tanıtımı yoluyla uygun mallar ve hizmetlerle söz konusu gereksinimleri karşılama sürecidir.

Halkla İlişkiler tutumları etkilemeyi hedefler. Pazarlama ise satın alma, katılma, oy verme gibi belirli davranışları şekillendirmeye çalışır.

Halkla İlişkiler ve Bilgi Merkezleri

Kütüphaneler de bulunan her türlü malzeme ve faaliyet kullanıcılara hizmet için vardır.

Kütüphane, bilgi hizmetlerinden gelecekte de toplumsal yarar sağlamsı, kaynakların yerinde kullanılması ve
beklenen yararın elde edilmesi için kullanıcı kitlesinin yardım, destek ve görüşlerinde mutlaka yararlanmalıdır.

Halkla İlişkilerde bu noktada devreye girer.



Bilgi merkezleri büyük sistemler için de önemli bir ‘’açık sistemdir’’dir.

Açık Sistemler; çevrelerinde aldıkları girdileri belli işlemlerde geçirerek yine çevreye çıktı olarak verirler. Bu çıktılar aynı zamanda girdi olarak da kullanılabilir.

Bilgi Merkezlerinin halkla ilişkiler ve tanıtım faaliyetlerinde hedef kitlesi;

Kurum çalışanları
Kullanıcılardır.



Halkla İlişkiler ve Pazarlama
İletişim; ortak semboller yoluyla bireyler ya da kurumlar arasında anlamların değiş tokuş edildiği bir süreç olarak tanımlanabilir.

Halkla İlişkiler özünde bir iletişim sürecidir ve halkla ilişkilerin temelidir.

Halkla İlişkiler ve Reklam
Her ikisi de birer iletişim yöntemidir.

Reklam; Kitle iletişim araçlarının parayla kullanılmasıdır. İlgi ve dikkat çekmek zorundadır.

Halkla İlişkiler ise satış için gerekli olan şartları ve uygun çevreyi oluşturma çabasıdır.

Halkla İlişkiler Tarihçe
Türkiye’de Halkla İlişkiler

Halkla İlişkiler 1960’lı yıllarda Türkiye’de yaygınlaşmaya başlamıştır. 1962 yılında Merkezi Hükümet Teşkilatı Araştırması Projesi (MEHTAP) halkla ilişkiler konusuna yer verilmiştir.

‘’ Türk idaresinde çeşitli kademlerde, her kurumun bünyesine uygun olarak, halkla temas ve dinleme usulleri kurmak gerekmektedir. (Tortop, 1993, s. 21)
1984 yılına gelindiğinde çıkarılan ‘’ 202 sayılı Bakanlıkların Kuruluş ve Görev Esaslarını Yeniden Düzenleyen Kanun Hükmünde Kararname’’ yayınlanmış, Milli Savunma Bakanlığı hariç tüm bakanlıklarda basın ve halkla ilişkiler müşavirliği kurulabileceği belirtilmiştir.

1990- 1994 yıllarını kapsayan Altıncı Beş Yıllık Plan Hedefleri ve Stratejisi’nde şu ifadeler yer almaktadır.

‘’ Devlet vatandaş ilişkilerinde vatandaş beyanı esas alınarak idari usul ve işlemler sadeleştirilecek, vatandaşa götürülen hizmetin verimli , kaliteli ve hızlı olması temel İlke olacaktır.'' (Tortop, 1993, s. 151)


Halkla İlişkiler ve Bilgi Merkezleri
Halkla İlişkiler ve Bilgi Merkezleri

Hedef Kitleyi İse,
Öğretim üyeleri
Öğrenciler
İdari Personel vb. lar oluşturmaktadır.

Halkla İlişkilerde başlıca tanıtım araçlarını;
Tanımaya yönelik araçlar
Tanıtmaya yönelik araçlar

Halkla İlişkiler ve Bilgi Merkezleri
Tanımaya Yönelik Araçlar;

Kullanıcı analizleri,
Anketler,
Yüz yüze görüşmeler,
Gözlem,
Katılım,
Dilek ve şikayet kutuları,
Mektup ve dilekçeler.


Tanıtmaya Yönelik Faaliyetler;

Kullanıcı eğitimi
Yazılı ve basılı araçlar
Görsel- İşitsel Araçlar ( Bilgisayar ve ağ teknolojileri)
Sosyal ve kültürel etkinlikler ve araçlar.


Bilgi Merkezleri ve Halkla İlişkiler
Neler Yapılabilir;
Kullanıcı profili belirlenmeli,
Beklenti ve şikayetler toplanmalı,
Web sayfası hazırlanmalı ve güncelliği korunmalı,
Tanıtım amaçlı olarak; poster, afiş, broşür, el kitapçıkları hazırlamalıdır.
Belediye, okul, ve vakıflarla iletişim halinde bulunulmalı.
E- Posta yolu ile geri bildirimeler alınmalıdır.
Dile ve şikayet kutuları oluşturulmalıdır.

Basın Ajansı Tanıtım Modeli

Basın Ajansı Tanıtım Modeli;
Bu modelde göndericiden alıcıya doğru tek taraflı bir iletişim mevcuttur. Dürüstlük her zaman gerekli görülmemektedir.

Modelin temsilcisi uydurma haberleriyle ünlü P.T. Barnum’dur.

Olayın tek yönünü ve kamuoyunun ilgisini çekecek olan yanları sergilemeyi amaçlamaktadır.

Modelde hedef kitlenin görüşleri dikkate alınmamakta ve öğrenilmeye de çalışılmamaktadır.
Basın Ajansı Tanıtım Modeli
Örnekler;

Yaşlı Hizmetçi olayı: 
G.Washington un hizmetkarı olan Joice Helt in 161 yaşında olduğunu iddia etmiş ve onu görmeye gelenlerden ücrete almıştır.

General Tom Thumb:
 P.T. Barnum cüce olan Charless Stratton şovlarda dans ettirip şarkı söyleterek büyük bir şöhrete kavuşturmuştur. Ve ona General Tom Thumb adını vermiştir.

Fiji’li Deniz Kızı:
 Fiji adası yakınlarında yakaladığını iddia ettiği bir deniz kızını New York’a getirmiştir. Çok çirkin olduğu söylenen bu kanı çok güzel göstermiş ve müzede sergilemiştir.
 
Kamuyu Bilgilendirme Modeli
Kamuyu Bilgilendirme Modeli;
Bu modelin temel amacı, kuruluşla ilgili, her zaman iknaya yönelik olmayan bilgi yaymaktır.

İletişim yine kuruluştan hedef kitleye biçiminde tek yönlü olmakla birlikte, basın ajansı modelinden farklı olarak dürüstlük her zaman iletişimin temelini oluşturur.

Gazeteci Ivy Lee; bu modelin ilk başarılı uygulayıcısı ve öncüsüdür.

Kamuyu Bilgilendirme Modeli

Ivy Lee yayınladığı bildiride Halkla İlişkilerde;

- Gizlilik yerine açıklık uygulanmalıdır.
- Halkla İlişkiler ve reklam birbirine karıştırmamalıdır.
- En iyi bilgi, doğru (gerçek) bilgidir.
- İşletmelerdeki iletişimde “insan” öğesine ve basınla ilişkilere önem verilmelidir.
Kriz durumlarında bu model kullanılmaktadır
Kamuyu Bilgilendirme Modeli

Örnekler;

Antrasit Kömür Grevi: 
Kömür grevinde temsil görevine geldiğinde İlkeler deklarasyonunu yayınlamıştır. Bu deklarasyon ile birlikte insanlara bir olayın tüm gerçeklerini açıklamayı amaçlar ve güncel haber sağlamanın doğrulunun garanti edilmesinin önemini vurgular. Bu grev maden ocaklarındaki kötü çalışma koşullarını protesto etmek için yapılan grevdir. Lee yayınladığı bildiriyle halkla ilişkilerin önemli prensiplerini ortaya koymuştur. Lee ‘ye göre halkla ilişkilerin görevi tam ve doğru bilgi vermektir.
Kamuyu Bilgilendirme Modeli


Pennsyvania Demiryolları:
 Demiryolları kazalarının çok olduğu 20.yy başlarında Amerika’da demiryolu kullanımı çok yaygındı. Ancak bu kazaların üzeri kapatılıyordu. Kazalar meydan geldiğinde Ivy Lee kaza yerinin görüntülenmesini ve bilgilerin toplanmasını fotoğraf çekilmesini sağlamıştır. Basın ile Halkla ilişkiler uzmanları arasındaki yakınlığa vurgu yapılmıştır.

Colorada Kömür Grevi: 
Rockefeller’e ait olan Fuel and Iron Compony çalışanlarının bulunduğu maden işçileri grevi başlamıştır. Ivy lee Rockefeller’ın danışmanlığını yapmaya başlamıştır. Rockefeller ı halkla yaklaştırarak olumsuz imajını kapatarak derneklere bağış yapan hayırsever birisi olarak göstermiştir. Ivylee Rockefeller’ ın ailesiyle zaman geçirmesini çalışanlarıyla dertleşmesini söyleyerek basına konu olmasını sağlayarak imaj çalışması yapmıştır.
İki Yönlü Asimetrik Model


İki yönlü asimetrik modelin amacı
, bilimsel verilere dayanarak bir ikna gerçekleştirmektir.

Bu modelin temel olarak hedef kitlesini kendi lehine ikna etme amacını güttüğünü görmekteyiz. Bu modelde kuruluş, uygulanan halkla ilişkiler sonucu kendisini değiştirmek yerine, hedef kitlesinin davranışlarında değişiklik yaratmayı amaçlamaktadır.

Asimetrik modelde tek yönlü iletişim akışı vardır. Sadece kurumun açısında dışarıya bakılır karşı tarafın görüşü dikkate alınmaz ve dışarıdan bilgi gelmez.

Bu modelin en önemli temsilcisi Edward L. Bernays olmuştur.


Örneğin;
Bir işletme bir ürünün pazarlanmasına katkıda bulunmak veya yasamayı etkilemek amacıyla halkla ilişkilerden yararlanmak istediğinde ise, iki yönlü asimetrik modelden yararlanabilmektedir.
İki Yönlü Simetrik Model
İki Yönlü Simetrik Model:
Bu modelin uygulayıcıları kuruluş ile hedef kitle arasında ortak zemin yakalamayı amaçlayan bir araç görevi görmektedir. Sosyal bilim teori ve yöntemlerinden yararlanmakla birlikte, genellikle halkla ilişkiler programlarının hazırlanmasında iknadan çok iletişim teorilerinden yararlanılmaktadır.

Diyaloga dayanan bu model uygulamalarında, yönetimin aldığı feed-back (geri-besleme)den etkilenmesi ve politikasına yön vermesi söz konusudur. Bu ise modeli iki yönlü asimetrik modelden ayıran en önemli özelliktir. Grunig’e göre, iki yönlü simetrik modelin asıl savunucuları daha çok teorisyenler ve eğitimcilerdir. İki yönlü simetrik modelin uygulamaya girmesiyle, halkla ilişkilerde araştırma sonuçları her zamankinden daha önemli olmuştur.
İki Yönlü Simetrik Model
İki yönlü simetrik modelin modern anlamda halkla ilişkileri temsil etmektedir.

Örneğin;

Büyük ve kurumsallaşmış bir işletme, sosyal sorumluluk anlayışına uymak, çalışanın beklentisine yanıt vermek, iki yönlü iletişimle ortak zemin yakalamak istediğinde, ideal olan iki yönlü simetrik modeldir.
SONUÇ
Ulaşılmak istenen hedef kitle arasında ilişkilerin iyi tutulmasında,
Kurum ya da kuruluşun iç ve dış çevresindeki farkındalığın, fikirlerin, yaklaşımların ve davranışların izlenmesinde,
Hedef kitle ile kuruluş arasındaki iki yönlü iletişimin kurulup sürdürülmesinde,
Kurum ya da kuruluşun hedef kitle arasında yeni ve/veya sürekli ilişkiler oluşmasının sağlanmasında,
İzlenen politikaların, yöntemlerin ve eylemlerin toplum üzerindeki etkilerini analiz edilmesinde halkla ilişkiler önemli bir yer teşkil eder,
özelliklede kurumun tutum ve davranışları, doğrultusunda seçilen halkla ilişkiler modeli ulaşılmak istenen hedefe daha çabuk ve etkin bir şekilde erişilmesini sağlayacaktır.
Halkla İlişkiler Moderlleri
Full transcript