Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ DEVLET TEŞKİLATI VE SARAY TEŞKİLATI

No description
by

Sabiha Karapınar

on 1 May 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ DEVLET TEŞKİLATI VE SARAY TEŞKİLATI

Selçukluları meydana getiren Oğuzlar, Orta Asya'dan Maveraünnehir ve Horasan'a gelince bütünüyle Islamiyeti kabul ettiler. Müslüman olmalarıyla eski bozkır kültürünün Islama aykırı olmayan müesseselerini sentezleştirdiler.
Türk Devlet geleneğinin esasını teşkil ettiği Selçuklu devlet teşkilatı; Karahanlı, Sâmânlı, Gazneli ve Abbasî devletleri teşkilatlarından geniş ölçüde faydalanmış ve bunları kendi bünyesinde mükemmel bir surette uygulamıştır.
DEVLET TEŞKİLATI
HÜKÜMDAR
Töre ve müesseselerin tanıdığı haklarla devletin tek hakimidir.
Sultan ünvanlı hükümdarlara genellikle
Sultanü'l-âzam
denilirdi.
Türklerdeki Hâkan veya Kağan, batıdaki imparator kelimesinin karşılığıdır.

Karahanlılarda
hükümdara han, kara,
Gaznelilerde
sultan adı verilirdi.
Sultan unvanını ilk kullanan Türk Hükümdarı Gazneli Mahmut (Sultan Mahmut) olmuştur.
Selçuklular

da önce yabgu daha sonra sultan unvanı kullanıldı.
Sultan, Türkçe adının yanında Islamî ad da taşırdı. Halife tarafından künye ve unvan da verilirdi.
BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETI
1040-1157
"DOĞU'NUN VE BATI'NIN SULTANI"
TUĞRUL BEY
ALP ARSLAN
"EBU'L-FETH"
"FETİHLER BABASI"
Sultan merkezde oturur, ülke toprakları hanedan mensuplarınca idare edilirdi. Merkeze bağlı beylik ve atabeylikler vardı.
Sultan, haftanın belirli günlerinde devlet ileri gelenleriyle yüksek mevkili memur ve kumandanları huzuruna kabul edip, ülke meselelerini görüşür, ahalinin halinden haberdar olurdu.
Büyük Selçuklu Devletinde Hükümdarlık Alametleri
Hutbe okutmak
Para bastırmak
Çetr(hükümdar şemsiyesi)
Otağ(hükümdar çadırı)
Nevbet(Büyük davul)
Taht
Tuğra
Sancak
Tuğ
Sultanın hakim olduğu ülkelerde adına
hutbe
okunur ve
para
basılırdı.
Fermanlara ve dîvanın kararlarına büyük sultanın imzası yerine
tuğra
çekilip, tevkiî (nişan) yazılır ve emir ondan sonra yürürlüğe girerdi.
Hükümdarlık sarayının kapısında veya saltanat çadırının önünde, namaz vakitlerinde, günde beş defa
nevbet
(davul-mehter) çalınırdı.
Selçuklularla birlikte İslam dünyasına giren ve kendilerinden sonraki devletleri etkileyen kurumdur.
Selçuklu şehzadelerini eğitmekle görevlendirilen tecrübeli devlet adamlarına
atabey
denir.
Atabeyliğin Faydası:
Meliklerin devlet tecrübesi kazanmalarını sağlıyorlardı.
Atabeyliğin Zararı:
Eyaletlerde görevli melikleri sultanlık veya sınırlarını genişletme konusunda kışkıtıyorlardı. Merkezi otoritenin zayıflamasıyla bulundukları bölgelerde bağımsızlıklarını ilan ettiler.


ATABEYLİK
Büyük Selçuklularda görülen atabeylik kurumunun Osmanlı Devleti'ndeki uygulaması:
LALA
HÜKÜMET
Selçuklularda ilk divan teşkilatı, Melikşah döneminde
Nizamü'l Mülk
tarafından kuruldu.
DIVANLAR VE GÖREVLERI
Divan-ı Istifa:
Divan-ı Arz:
Divan-ı Işraf:
Divan-ı Inşa:
Divan-ı Mezalim:
Niyabet-i Saltanat:
Devletin mali işleriyle ilgilenirdi. Başkanına "
Müstevfi
" adı verilirdi.
Ülkenin asker ve ordu işlerini yürütmekle görevli olan birimdir. Başkanına "
Emir-i Arz
" denirdi.
Devletin idari ve mali işlerinin yolunda gidip gitmediğini kontrol ederdi. Başkanına "
Müşrif
" denirdi.
Devletin iç ve dış yazı işlerini yürütmekle görevli olan birimdir. Başkanına "
Tuğrai
" denirdi. Hükümdara ait yazılara hükümdarın tuğrasını çekerdi.
Ağır siyasi suçlar görüşülüp karara bağlanırdı.
Hükümdar başkentte olmadığı zamanlarda devlet işleri ile ilgilenen divandı. Bu makamda bulunan ve sultana vekalet eden kimseye "
Naib
" adı verilirdi.
SARAY TEŞKILATI
Sarayda sultanın ailesi ve maiyeti otururdu.
Saray teşkilatı ve teşrifatçılık, önceleri Oğuz töresine göre yapılırken, sonraları İslamî hüviyet kazandı.
Saray görevlilerinden bazıları:
Devlet işleri
"Divan-ı Saltanat"
denilen "Büyük Divan"da görüşülüp karara bağlanırdı. Sultan olmadığı zaman Büyük Divana vezir başkanlık etmekteydi. Divanın alt kademeleri vardı. Her alt kademede ayrı bir iş görülürdü.
Devlet işleri
"Divan-ı Saltanat"
denilen "Büyük Divan"da görüşülüp karara bağlanırdı. Sultan olmadığı zaman Büyük Divana vezir başkanlık etmekteydi. Divanın alt kademeleri vardı. Her alt kademede ayrı bir iş görülürdü.
SARAY TEŞKİLATI
Emir-i Alem:
Emir-i Candar:
Hacibü'l-Hüccab:
Emir-i Çeşnigir:
Şerabdar-ı Has:
Serhenk:
Emir-i Ahur:
Emir-i Silahdar:
Sultanın bayrağını, saltanat sancaklarını taşımak ve muhafaza etmekle görevliydi.
Saray muhafızlarının başı olup, emrindeki hassa birlikleriyle sarayın ve sultanın güvenliğini sağlamakla görevliydi.
Sarayda, sultanla divanlar arasındaki irtibatı sağlardı. Hacibler, sultanın güvendiği kişiler arasından seçilirdi.
Sultanın yemeklerini hazırlayan ve sofra hizmetlerini yapan çeşnigirlerin amiriydi.
Sultanın şerbetlerini hazırlamakla, haftanın belirli günlerinde toplanan mecliste ve yemeklerde hizmetle görevliydi.
Törenlerde ve sultanın seyahatlerinde yol düzenini sağlardı.
Sultanın atlarının ve saraydaki diğer hayvanların bakımını yaptırırdı.
Merasimlerde sultanın silahlarını taşırdı ve silahhanedeki muhafızların amiriydi.
Emir-i Meclis:
Sultanın ziyafetlerini hazırlatıp teşrifatçılık yapardı.
Full transcript