Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

DNA Parmak İzi ve Adli Analizler

No description
by

Enes Hamdi Demirci

on 22 December 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of DNA Parmak İzi ve Adli Analizler

DNA Parmakizinin Hazırlanması
DNA parmakizini hazırlama, örnek toplamasına, DNA izolasyonuna, kantitasyonuna ve PCR amplifikasyonuna ihtiyaç duyar.
PCR ve DNA'nın Çoğaltılması
Bir RFLP analizi yapmak için binlerce hücreye ihtiyaç duyulur. Bu genellikle olay yerinde toplanabilenden daha fazladır. Bu durumda örneği analiz edebilecek miktarda analiz edebilecek miktarda çoğaltmak ve büyütmek için PCR kullanılır.
PCR , DNA için fotokopi makinesi gibidir.İlk basamak karşılaştırma için faydalı olabilen DNA kısımlarını belirlemekten oluşur.Primerler veya kısa DNA parçaları, her DNA zincirindeki bu kısmı 5-3'yönünde bulmak için kullanılan araçlardır.
DNA Parmakizi Nedir?
Her bir hücre farklı göreve sahip olsa bile, her hücrenin bir organizmayı bir bütün olarak tanımlayan bir DNA kopyası taşıdığını biliyoruz. DNA'nın her bireydeki benzersiz yapısı ve bireyler arasındaki genetik çeşitlilik DNA parmakizini mümkün kılar. Vücuttaki her hücre aynı DNA'ya sahip olduğundan, bir kişinin ağız içinden alınan hücreler, beyaz kan hücreleri, deri hücreleri veya başka herhangi bir dokuda bulunan hücreler ile mükemmel bir benzerlik gösterirler.
STR Analizi
STR'ler PCR ile çoğaltıldıktan sonra, alleller ayrıştırılır ve kapilar elektroforez kullanılarak (çoğaltılan DNA'nın uzunluklarını ayrıştırarak) tespit edilir. Böylece, homolog kromozomlar üzerindeki iki allelin her birindeki tekrar sayılarının belirlenmesi mümkündür. Bir STR, tekrarlanan kısa DNA dizilerinin (genellikle 3-4 nükleotitlik) içerir. STR'deki tekraların sayısı ALLEL olarak ifade edilir.
DNA'nın Kullanıma Sunulması
DNA parmakizi eski moda parmakizi analizine önemli bir şekilde benzerlik gösterir. Her iki durumda da, bir olay yerinden toplanan deliller bilinen bir kaynaktan toplanan delillerle karşılaştırılır. Örneklerin değerlendirilmeleri sırasında, analizler bantların eşleşmesine bakarlar.
DNA Parmak İzi ve Adli Analizler
Örneklerin Toplanması
Olay yeri inceleme ekipleri düzenli olarak DNA kaynaklarını araştırırlar. Bunlar; kirli çamaşır, yalanmış zarf, bir sigara izmariti veya insan hücreleri kaynağı olabilecek herhangi bir şey olabilir. Bir olayı aydınlatmak için çok az bir kan veya tükrük izi genellikle yeterlidir.
Analiz İçin DNA'nın Elde Edilmesi
Bilinen bir kaynaktan örnek elde edildikten sonra, bir laboratuvar teknisyeni onun genetik profilini belirlemeden sorumludur. Öncelikle, teknisyen örnekten DNA elde eder. DNA'ya kimyasal olarak (istenmeyen hücresel materyalleri yıkayıp uzaklaştırmak için deterjan kullanarak) yada mekanik olarak (materyale basınç uygulayarak) saflaştırılabilir. DNA elde edildikten sonra teknisyen özel DNA yapısını görür. Delile dönüştürmek için çok sayıda diğer işlemleri takip etmek zorundadır.
DNA Parmak İzi Tarihçesi
Bilimsel anlamda parmak izi ile ilk olarak 17.yy'da İtalya'daki Bolonga Üniversitesi'nde Prof. Marcello Malpighi uğraşmıştır. Yaptığı çalışmalar sonucunda parmak izlerini; çıkıntılar, spiraller ve halkalar şeklinde sınıflandırmıştır. Günümüzde ise parmak izleri temiz, nokta, hat, ada, çatal, kesik ve nedbe gibi 7 sınıf altında sınıflandırılmıştır.
DNA Tiplendirilmesi Nasıl Gerçekleştirilir?
DNA'nın sadece %0.1'i (yaklaşık 3 milyon baz) kişiden kişiye farklılık gösterir. DNA'ya sahip bir nükleus içeren kandan, kemikten, saçtan veya vücudun diğer dokularından alınan örnekler kullanılarak bu değişken bölgelerle bir şahsın DNA profili oluşturulabilir. Kriminal vakalarda bu genellikle suç delillerinden veya şüpheliden DNA elde edilmesini ve özel DNA bölgelerinin bir setinin varlığı için analizlerini kapsar.
1984'te DNA parmak izi kavramı, İngiliz genetikçi Alec Jeffreys tarafından geliştirildi. Jeffreys, insan genomunda değişik lokalizasyonlarda kendini tekrarlayan ve hidrizasyonla (DNA'nın genetik olarak benzerliklerini ölçmek için kullanılan teknik.) ortaya çıkan bölümlerin bulunduğunu ortaya koydu. Bu mikrosatellit adlı bölümlerin, bir kişiyi diğerinden ayırt etmede kullanılabileceği düşünüldü. Mikrosatellit bölgeler bir kişinin kan, semen ve diğer dokulardaki DNA'da aynı lokalizasyonlarıdır ve herbirinde DNA parmak izi elde edilebilir.
İki çeşit adli DNA testi vardır; biri restriksiyon parçaları uzunluk polimorfizmine (RFLP), diğeri ise polimeraz zincir reaksiyonuna (PCR) dayanır.
PCR esaslı testler RFLP testlerinden daha az miktarda DNA'ya ihtiyaç duyar ve örnek kısmen parçalanmış olsa bile kullanılabilir.
DNA'nın her zinciri proteinleri kodlayan aktif ve kodlamayan inaktif genetik bilgilerden oluşur. Bu inaktif kısımların bazıları 1 ve 100 baz çifti arasında tekrar dizileri içerir. Değişken sayıda ardışık tekrarlar (VNTR'ler) adındaki bu diziler genetik kimliği belirlemede özel bir önem taşımaktadır. Her kişi annesinden veya babasından gelen bazı VNTR'lere sahiptir. VNTR'leri annesi ve babasıyla aynı olan insan yoktur. Bunun yerine bireyin VNTR'leri ebeveynlerin DNA bölgelerinin tekrarlarının bir karışımıdır. Bir bireyin VNTR'lerindeki özgünlük, DNA parmakizi olarak bilinen kimliğinin bilimsel belirtisini oluşturur.
PCR ile oluşturulan DNA parmakizleri, genellikle kromozom boyunca yayılan 1-6 nükleotidlik tekrarlar olan mikrosatellitlerin (Şekil 8.2) varlıklarının belirlenmesiyle sağlanır. Bu tekrarlanan diziler DNA içerisinde çok sayıda yerde olabildiklerinden, bunları belirlemek için kullanılan problar analiz edilecek olan özel mikrosatelliti çevreleyen DNA bölgelerine komplementerdir. Bu tekrarlanan dizilerin az bir kısmı kısa ardışık tekrar veya STR'la sonuçlanır.
Güneş ışığı ve yüksek sıcaklık DNA'yı parçalayabilir. Ayrıştırıcılar olarak kendi doğal işleriyle meşgul olan bakteriler, bir örneği toplama öncesi veya sırasında kontamine edebilirler.
DNA parmakizi karşılaştırmalı bir işlerdir. Olay yerinden elde edilen DNA şüphelinin DNA örnekleriyle karşılaştırılmalıdır. Delili karşılaştırmak için kullanılan ideal örnek etilendiamintetraasetik asit adındaki bir pıhtılaşmayı önleyici maddeyle muamele edilen, toplam 1mL veya daha fazla tam kandır. Bu miktardaki tam kan, testler için gerekli olan yeterli miktardaki nüklear DNA'lı lökosit içerir. Nüklear DNA'ya sahip olmayan eritrositlerin aksine, lökositler insan kromozomlarının normal bileşenlerini içerirler. Eğer bilinen kaynaktan temiz bir örnek temin edilemez ise her şey tükenmiş değildir. Onlar yıllık eski örneklerden karşılaştırma için DNA PCR'la çoğaltılarak elde edilmiş ve başarılı bir şekilde analiz yapılmıştır.
Primerler daha ziyade problar gibi davranırlar ve DNA'nın komplementer bölgelerini bulmaya çalışırlar. DNA'nın komplementer bölgesi tespit edilince, "ısı döngüleyici" adında bir cihaz kullanılarak kopyalama işlemi başlar. Taq polimeraz ve DNA nükleotidlerinin de yardımıyla sıcak ve soğuk dönüşümlerin DNA'nın döngüler halinde ayrışmasına ve sentezine sebep olur. Saatler içerisinde, DNA zincirleri milyonlarca, hatta milyarlarca arttırılabilir. PCR kontaminasyona karşı çok duyarlı olduğundan ortamdaki küçük bir hata veya laboratuvar prosedüründen dolayı gereksiz bir DNA'nın milyonlarca kez çoğaltılmasıyla sonuçlanabilir.
Eğer örnekler aynı kişiden ise (veya benzer ikizlerden ise), bantlar veya noktalar mükemmel bir şekilde hizalanmalıdır. Bütün testler eleme esasına dayanır.Diğer bir deyişle, bir farklılık bulununcaya kadar test devam eder. İstatistiksel olarak kabul edilebilir miktarda testten sonra bir farklılık bulunmaz ise benzerlik ihtiali yüksektir.
Hazırlayanlar:
Selin ERTÜRK
Ayşegül ALTINOK
Enes Hamdi DEMİRCİ
Okan UZUN
Full transcript